2025/1012202 İhale Kayıt Numaralı "ARAÇ KİRALAMA" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Kemer Vip Turizm Taşıma Oto Kiralama Emlak Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Kemer İlçesi Belediye Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/1012202 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kemer İlçesi Belediye Başkanlığı tarafından 11.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Kemer Vip Turizm Taşıma Oto Kiralama Emlak Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi ’nin 22.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2025 tarih ve 195988 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/2012 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ümit Akın tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgenin özel sektörde gerçekleştirilen işlere ait belge olduğu, kamu kurumu niteliği taşımayan bir tüzel kişilik tarafından sunulan iş deneyim belgesinin kabul edilmesinin söz konusu olmadığı, belgeye konu işe ait bedel içeren süresi ve miktarı belli olan sözleşme, sözleşmenin süresi ile uyumlu ve usulüne uygun şekilde onaylanmış fatura örnekleri, işçi çalıştırıldığına dair sigorta bildirgeleri/ödemeleri ve damga vergisinin ihale ilan tarihinden önce ödendiğine dair dekont’un da sunulması gerektiği, söz konusu eksikler nedeniyle belgenin iş deneyim belgesi olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca sunulan iş deneyim belgesinin noter onaylı olmadığı, onaysız bir biçimde sadece fotokopi olarak sunulan fatura örneklerinin tarih, süre ve tutar yönünden sözleşmeyle uyuşmadığı, belgenin benzer iş tanımına uygun olmadığı, 2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ümit Akın tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki; a) Sunulan fiyat tekliflerinin ilgili sektörlerde faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, ilgili alanlarda faaliyet gösteren firmalardan teklif alınmasının zorunlu olduğu, fiyat teklifi veren firmaların ticaret kayıtlarının incelenmesi gerektiği, fiyat teklifinin ekindeki tutanakların, teklif sahibi firmaya ait imza sirküsü ve mali müşavire ait faaliyet belgeleri ile sunulması gerektiği, ancak söz konusu belgelerin sunulmadığı, meslek mensubu tarafından onaylama işleminin yapılmadığı, meslek mensubuna ait özel kaşenin (TÜRMOB yada yeminli mali müşavir kaşesi) kullanılmadığı, sunulan fiyat tekliflerinin ekinde maliyet tespit veya satış tutarı tespit tutanakların sunulmadığı, fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubunca yazılması gereken ibarelerin bulunmadığı, tutanaklarda yer alan mükellefe ait defter tasdik bilgileri, meslek mensubu bilgileri, fatura bilgileri ve faturaya ilişkin alıcı/satıcı bilgilerinin eksik yada hatalı belirtildiği, tutanaklarda meslek mensubunun imza ve kaşesinin bulunmadığı, fiyat teklifi üzerindeki tarih ile tutanak üzerindeki tarih ve sayı bilgilerinin uyumsuz olduğu, tutanaklar içerisinde ilan tarihinden önceki 3 aylık dönem veya ondan önceki 3 aylık dönemde satıcı kapsamında düzenlenen tüm fatura bilgilerinin eksiksiz girilmesi gerektiği, ilgili fatura bilgilerinin bu 3 aylık dönemlerden birisini kapsaması gerektiği, bu dönem dışında kalan faturaların kullanılmasının mümkün olmadığı, b) İhalede fiyat farkı verilmeyeceği, 2025 yılında mevcut olan asgari ücretin kullanılmasının zorunlu olduğu, ihalenin 2026 yılına sarkacak olması nedeni ile mevcut işçilik hesaplamasında fiyat artışının öngörülmesi gerektiği, ayrıca işçilerin/şoförlerin çalışma sürelerinin yetersiz olarak hesaplandığı, hesaplamada kullanılan çalışma süresi ile hizmetin gerçekleştirilmesi imkanının bulunmadığı, c) Kullanılacak olan araçların yakıt tüketim miktarlarının doğru olarak tevsik edilmediği, yakıt tüketim değerlerinin afaki olarak hesaplandığı, yakıt tüketim miktarlarının ancak üretici veya yetkili teknik servis tarafından onaylı ve kaşeli yazı ile tevsik edilebileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7’nci maddesi kapsamında belirtilen fiyatların %90’ının altında açıklanan yakıt maliyetinin kabul edilmeyeceği, sunulan açıklamanın bu yönüyle uygun olmadığı, araçların sefer sayıları, güzergah uzunlukları, 100 km mesafede yakıt tüketim miktarları, yakıt cinsleri ve yakıt maliyetlerinin doğru hesaplanmadığı, Teknik Şartname’de güzergahlara ilişkin mesafelerin belirtildiği, güzergahlara ait mesafelerin düşük hesaplandığı, güzergahların tek yön olarak hesaplandığı, araçların gidiş ve dönüş mesafelerinin ayrı ayrı hesaplanmadığı, d) Araçların bakım onarım maliyetlerinin doğru yapılmadığı, hizmet süresi boyunca gerekli tüm bakım malzemelerinin (hizmet süresince kat edilecek kilometreye ve bakım adedine göre) hesaplanması gerektiği, ancak istekli tarafından bu hususların dikkate almadığı, ayrıntılı malzeme kalemlerinin belirtilmediği, yağ, yağ fitresi, yakıt filtresi gibi kalemlerin ayrı ayrı maliyetlerinin açıklanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: … b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; … d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, …” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur. …” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,… istenilmesi zorunludur. …” hükmü, Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır: (a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz. … (c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır. … (d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır. (e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir. …” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: ARAÇ KİRALAMA b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: (76 adet Güzergah için (c) plaka araç) - toplam 184 sefer. Çalışma saatleri kısmi zamanlı olup, lise öğrencilerini ve kurs merkezi öğrencilerini sabah duraktan alıp okula ve kurs merkezine bırakacak, okul ve kurs merkezi çıkış saatinde de durak yerlerine bırakılacaktır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kemer/ANTALYA” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri … sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu veya özel sektöre tek bir sözleşme karşılığında gerçekleştirilen; şoförlü veya şoförsüz her türlü araç kiralama, öğrenci taşıma, personel taşıma, turizm taşıma vb. işlerinden herhangi birisi benzer iş olarak kabul edilecektir. … 7.9. Belgelerin sunuluş şekli: 7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur. 7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir. 7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir. 7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler. …” düzenlemesi yer almaktadır. Kemer Belediye Başkanlığı tarafından 11.08.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihaleye ilişkin 11.09.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, 2 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, söz konusu isteklilerin sınır değerin altında teklif sunduğu, yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde açıklamaları uygun görülen Ümit Akın’ın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Kemer Vip Turizm Taşıma Oto Kiralama Emlak Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. İhale üzerinde bırakılan Ümit Akın tarafından yeterlik bilgileri tablosunda iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin olarak “Sözleşme”, “Damga Vergisi Ödendiğine İlişkin Belge” ve “İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler” satırlarında EKAP’a yüklenmiş belge beyanlarında bulunulduğu, EKAP üzerinden söz konusu belgelere erişildiğinde belgelerin sözleşme, damga vergisinin ödendiğine ilişkin vergi dairesi alındısı ve e-faturalar olduğu görülmüştür. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde gereğince gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesinin düzenlenemeyeceği, bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin, iş deneyimini gösteren belgeler olduğu, isteklilerin, iş deneyimini gösteren bu belgeleri teklifleri kapsamında sunacağı ve belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamayacağı, bununla birlikte birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamının, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edileceği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Ümit Akın tarafından sunulan sözleşme incelendiğinde; sözleşme konusu işin NG Kütahya Seramik Porselen Turizm A.Ş. ile Sadık Efe Hafriyat Taşımacılık Ümit Akın arasında 01.01.2021 ile 31.12.2021 tarihleri aralığında iş makinası, araç ve ekipman kiralanma işi olduğu, birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan söz konusu sözleşme kapsamında personel servisi ve araç kiralama hizmet kalemlerinin de bulunduğu, sözleşmenin 2’nci maddesinde “Operatörün ve araç sürücülerinin ücreti ve SSK primleri kiraya verene aittir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüş olup söz konusu düzenlemeden sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesi gereğince iş deneyimini tevsik etmek üzere anılan istekli tarafından sözleşme, damga vergisinin ödendiğine ilişkin belge (vergi dairesi alındısı) ve e-faturaların teklif kapsamında sunulduğu, bununla birlikte aynı maddede personel çalıştırılan işlerde ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin de sunulması gerektiğinin düzenlendiği, sunulan sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırıldığı anlaşılmakla birlikte bu hususa ilişkin anılan düzenleme kapsamında gerekli belgelerin sunulmadığı görülmüştür. Öte yandan İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinden kamu veya özel sektöre tek bir sözleşme karşılığında gerçekleştirilen; şoförlü veya şoförsüz her türlü araç kiralama, öğrenci taşıma, personel taşıma, turizm taşıma gibi işlerden herhangi birisinin benzer iş olarak kabul edileceği, anılan istekli tarafından sunulan sözleşme kapsamında personel servisi ve araç kiralama kalemlerinin bulunduğu, belirtilen kalemlerin benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan söz konusu sözleşmeye ilişkin olarak sunulan e-faturaların tarihlerinin de sözleşme konusu iş kapsamında belirlenen 01.01.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında olduğu görülmüştür. Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde Ümit Akın tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere sözleşme, damga vergisinin ödendiğine ilişkin belge (vergi dairesi alındısı) ve e-faturaların teklif kapsamında sunulduğu, ancak personel çalıştırılan işlerde ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin de sunulması gerektiği, personel çalıştırıldığı anlaşılan söz konusu sözleşmeye ilişkin olarak personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin teklif kapsamında sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iş deneyiminin tevsikine dair personel çalıştırıldığına ilişkin belgelerin sunulmadığı yönündeki iddiasının yerinde olduğu, iddia kapsamında ileri sürülen diğer hususların ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. … ” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. … 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Taşıma işinde çalıştırılacak araçlara ilişkin şoför, bakım/onarım, ilgili kurumlardan alınacak uygunluk, güzergâh, ruhsat, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, her araç için kasko yaptırılacak olup her araçta 2.500.000,00-TL.(ikimilyonbeşyüzbintürklirası) tutarında ihtiyari sorumluluk (manevi tazminatlar dahil) teminatı olacaktır. Ayrıca Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası vb. ilgili giderler teklif fiyatına dâhildir. … “düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere 11.08.2025 tarihinde gönderilen yazıda “…aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 14.08.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. AÇIKLAMA: “İdari Şartnamenin Madde 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” Tekliflere ilişkin a-b ve c maddelerine göre açıklamaların İdari Şartnamenin belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerekmektedir.” İfadelerine yer verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği görülmüştür. Başvuru sahibi Kemer Vip Turizm Taşıma Oto Kiralama Emlak Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasının uygun olmadığı yönünde yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin başvuruyu uygun gördüğü, bunun üzerine 03.09.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile teklifi sınır değer altında kalan isteklilerden 08.09.2025 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, söz konusu yazıda “Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama 1-Araç kiralama ve Amortisman Maliyeti: Kamu İhale Genel Tebliği 79.2.2.1, 79.2.2.2, 79.2.2.3, 79.2.2.6, 79.2.2.7, maddelerine göre hazırlanması ve 4734 sayılı Kamu İhale kanunun 38 maddesinde belirtilen a) , b) ve c) bentlerine uygun açıklamanın yapılması 2-Araç Yakıt Maliyeti: Kamu İhale Genel Tebliği 79.2.7. “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır” buna göre hazırlanması ve 4734 sayılı Kamu İhale kanunun 38 maddesinde belirtilen a) , b) ve c) bentlerine uygun açıklamanın yapılması 3-Araç Bakım Onarım Maliyeti: Kamu İhale Genel Tebliği 79’ncu madde ve 4734 sayılı Kamu İhale kanunun 38 maddesinde belirtilen a) , b) ve c) bentlerine uygun açıklamanın yapılması 4-Personel Maliyetleri: 79.3.3. “Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.” buna göre hazırlanması ve 4734 sayılı Kamu İhale kanunun 38 maddesinde belirtilen a) , b) ve c) bentlerine uygun açıklamanın yapılması” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup önemli teklif bileşeni olarak araç kiralama ve amortisman maliyeti, araç yakıt maliyeti, araç bakım onarım maliyeti ve personel maliyetlerinin belirlendiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; Ümit Akın tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan araç kiralama ve bakım maliyetine yönelik fiyat teklifleri ve eki satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde, araç kiralama maliyetlerine ilişkin olarak Ceska Mühendislik İnşaat Taahüt Emlak Otomotiv Taşımacılık Turizm Tarım Gıda Ticaret Limited Şirketi tarafından, bakım maliyetine ilişkin olarak Fark Petrol Otomotiv Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından verilen fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu şirketlerin teklife konu alanlarda faaliyet gösterdiği, tutanakların ekinde sunulması gereken meslek mensubu ve imzaya yetkili kişiye ilişkin belgelerin sunulduğu, meslek mensupları tarafından fiyat teklifleri ve eki tutanakların imza ve kaşe edildiği, fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubunca yazılması gereken beyanların bulunmadığı, tutanaklarda mükellefe ait defter bilgileri, meslek mensubu bilgileri ve fatura bilgilerinin yer aldığı, fiyat teklifleri üzerindeki tarih ve sayı bilgisi ile tutanakların üzerindeki tarih ve sayı bilgisinin uyumlu olduğu ve tutanaklarda yer alan fatura bilgileri kapsamındaki fatura tarihlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesine uygun olduğu görülmüştür. Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme gereğince ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 08.09.2025; işi bitirme tarihi 26.06.2026 ” düzenlemesinin yer aldığı, anılan düzenleme kapsamında işin 2025 ve 2026 yıllarını kapsadığı dikkate alındığında 2026 yılında asgari ücrete gelecek tahmini artış oranının tekliflere yansıtılması gerektiği anlaşılmıştır. Ümit Akın tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında personel maliyetinin “işçilik hesaplama modülü” üzerinden hesaplandığı, sunulan hesaplama modülünde 2025 yılı asgari işçilik maliyetinin belirlendiği, istekli tarafından 2025 yılı için belirlenen asgari işçilik maliyet üzerinden saatlik ücretin hesaplandığı, 2025 ve 2026 yılları kapsamında günlük 3 saat olmak üzere 184 günlük çalışma yapılacağının belirtildiği, işçilik modülü kapsamında 2025 yılı için hesaplanan saatlik asgari işçilik maliyeti üzerinden 184 günlük maliyetin ortaya konulduğu, bu minvalde 2026 yılına sarkacak olan ihale konusu işin tamamının, 2025 yılının asgari işçilik maliyetleri kullanılarak açıklandığı ancak 2026 yılı için asgari işçilik maliyetinde artış öngörülmeksizin sunulan açıklamanın uygun olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Ümit Akın tarafından araç yakıt maliyetine ilişkin olarak araçların sefer sayıları, gidiş dönüş güzergah uzunlukları, 100 km mesafede yakıt tüketim miktarları ile yakıt cinsleri üzerinden yakıt maliyetlerinin hesaplandığı, yakıt tüketim miktarlarının tespitine ilişkin yetkili servis yazılarının sunulduğu, yakıt maliyetinin hesaplanmasında kullanılan fiyatın, ihale ilan tarihi (11.07.2025) ile ihale tarihi (11.08.2025) arasında geçerli olan ve EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olmadığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin (d) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak; Ümit Akın tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kendi bünyesinde olduğunu belirttiği araçlara ilişkin bakım onarım maliyetine yönelik olarak fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, fiyat teklifleri kapsamında yıllık ağır bakım ve periyodik bakım gideri kalemlerinin (motor yağı, yağ filtresi, hava filtresi, yakıt filtresi, polen filtresi, karter tapası, sarf malzeme ve mekanik işçilik) belirtildiği, öte yandan fiyat teklifi ile açıklanan araçların bakım onarım giderlerinin ise fiyat teklifine dahil edilerek açıklamada bulunulduğu, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında araç kiralama maliyeti ile araç bakım onarım maliyetlerinin ayrı ayrı sorgulamaya konu edildiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli maliyet bileşenlerinin sayma yöntemiyle belirtildiği dikkate alındığında, her bir maliyet kaleminin ayrı olarak açıklanması gerektiği, bu yönüyle isteklinin bakım onarım maliyetine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşılmıştır. Kemer Belediye Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile ihaleye çıkılan incelemeye konu hizmet alımı işi için sunduğu teklifi aşırı düşük olarak tespit edilerek sorgulamaya tabi tutulan Ümit Akın’ının açıklaması kapsamında yapılan inceleme neticesinde; Başvuru sahibinin (b) bendinde yer verdiği personel maliyetine yönelik iddiasına ilişkin olarak ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağı, işin süresi itibarıyla 2025 ve 2026 yıllarını kapsadığı, bu yönüyle 2026 yılı için asgari işçilik maliyetinde artış öngörülmesi gerektiği, istekli tarafından 2026 yılına sarkacak olan ihale konusu işin tamamının, 2025 yılının asgari işçilik maliyetleri kullanılarak açıklandığı, 2026 yılı için asgari işçilik maliyetinde artış öngörülmeksizin sunulan açıklamanın uygun olmadığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olduğu, Başvuru sahibinin (d) bendinde yer verdiği araç bakım onarım maliyetine yönelik iddiasına ilişkin olarak istekli tarafından fiyat teklifi ile açıklanan araçların bakım onarım giderlerinin fiyat teklifine dahil edilerek açıklandığı, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında araç kiralama maliyeti ile araç bakım onarım maliyetlerinin ayrı ayrı sorgulamaya konu edildiği, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli maliyet bileşenlerinin sayma yöntemiyle belirtildiği dikkate alındığında, her bir maliyet kaleminin ayrı olarak açıklanması gerektiği, bu yönüyle isteklinin bakım onarım maliyetine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından söz konusu iddianın yerinde olduğu, diğer iddialar kapsamında ileri sürülen hususların ise yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır: Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinden maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için ise teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuru sahibi Kemer Vip Turizm Taşıma Oto Kiralama Emlak Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında araç bakım onarım maliyetlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklandığı, söz konusu 2 adet fiyat teklifinin Tefenni Otomotiv İnş. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının bulunduğu, ancak fiyat teklifleri üzerindeki meslek mensubu beyanlarının maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde belirtilmesi gereken beyan olduğu, diğer bir ifadeyle satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılması gerekirken, maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulması halinde belirtilmesi gereken “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin kullanıldığı, dolayısıyla söz konusu fiyat tekliflerinin üzerinde meslek mensubunca yazılması gereken ibarenin bulunmadığı anlaşıldığından açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Ümit Akın’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, başvuru sahibi Kemer Vip Turizm Taşıma Oto Kiralama Emlak Otomotiv İnşaat Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.