2022/1303730 İhale Kayıt Numaralı "2 KISIM 16+1 KİŞİLİK MİNİBÜS GÜNDÜZ VE VARDİYA PERSONELİ TAŞIMA HİZMET İŞİ" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Saklıkent Taşımacılık Turizm İnş. Gıda Tem. Hafr. San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1303730 İhale Kayıt Numaralı “ 2 Kısım 16+1 Kişilik Minibüs Gündüz ve Vardiya Personeli Taşıma Hizmet İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından 02.01.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2 Kısım 16+1 Kişilik Minibüs Gündüz ve Vardiya Personeli Taşıma Hizmet İşi ” ihalesine ilişkin olarak Saklıkent Taşımacılık Turizm İnş. Gıda Tem. Hafr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 23.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.04.2023 tarih ve 87867 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.04.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/508 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İdare tarafından yapılan sınır değer hesabında R katsayısının “Diğer Hizmetler (0,71)” olarak hesaplanması gerekirken hatalı bir şekilde araç kiralama ihalelerinin katsayısı olan 0,72 üzerinden hesaplandığı, söz konusu ihalenin konusunun araç Kiralama işi olmayıp bir personel servis taşımacılığı işi olduğu, sınır değerin personel servis taşımacılığı işine uygun şekilde hesaplandığı takdirde tekliflerinin sınır değerin üzerinde kalacağı dolayısıyla idarenin kendilerinden aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunmasına gerek olmadığı , 2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin; a) Kendi malı olmayan bazı araçlar için “Taşıt Kira Sözleşmeleri” sunduğu ancak kira sözleşmelerinin açıklama yöntemlerinden biri olmadığı, b) Sürücü giderleri hesaplamasında, KİK işçilik ücretinin altında ücret üzerinden hesaplama yapılarak işçilik maliyetinden avantaj elde edildiği, c) Tutanak eklerinde yer verilen faturaların ihale tarihinden sonraki aylara ait olup ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki döneme ait olmadığı, d) Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilen “ Bu hizmetin yerine getirilmesi amacıyla varsa yapılacak olan diğer giderler” için işin yürütülmesinde önemli bileşenlerle ilgili açıklama yapılmadığı, e) Araçların yakıt sarfiyatları ile ilgili herhangi tevsik edici bir belge (katalog veya yetkili servis yazısı) sunulmadığı, f) Fiyat tekliflerinde/proforma faturalarda yer alması zorunlu olan (Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim. ) şeklindeki ibarenin yer almadığı, g) Kamu İhale Genel Tebliği gereği, yakıt hesaplamasında kullanılacak yakıt birim fiyatının EPDK resmi fiyatları kullanılması gerekmesine rağmen resmi fiyatlar kullanılmadığı bunun yerine petrol afisi bayisinden fiyat teklifi alındığı, h) Kendi malı olarak beyan edilen araçlara ilişkin demirbaş kayıt defteri üzerinden işin süresine uygun olarak amortisman gideri hesaplanmadığı iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde” 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2 KISIM 16+1 KİŞİLİK MİNİBÜS GÜNDÜZ VE VARDİYA PERSONELİ TAŞIMA HİZMET İŞİ b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: 2 KISIM 16+1 KİŞİLİK MİNİBÜS GÜNDÜZ ( 68 ARAÇ ) VE VARDİYA ( 17 ARAÇ ) PERSONELİ TAŞIMA HİZMET İŞİ e) Miktarı: 2 KISIM 16+1 KİŞİLİK MİNİBÜS GÜNDÜZ ( 68 ARAÇ ) VE VARDİYA ( 17 ARAÇ ) PERSONELİ TAŞIMA HİZMET İŞİ Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DİYARBAKIR KAMPÜS AÇIK CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜ ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1 İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (r): araç kiralama/0,72 ihalede uygulanacak sınır değer kat sayısı ( r ) araç kilaralama -0,72 ihale konusu hizmetin yapılabilmesi için tüm araçlar s plaka olacaktır tüm araçların s plaka olduğuna dair evraklar sözmeşme esnasında kuruma teslim edilecektir ” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli olabilecekler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde ve her halükarda ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerektiği, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Şikayet ve itirazen şikayete konu hususun ihale ilanı ve İdari Şartname’de yer alan düzenlemeye ilişkin olduğu, ihale ilanının tarihinin 01.12.2022 olduğu, Bu itibarla, başvuru sahibinin sınır değer hesabında R katsayısının “Diğer Hizmetler (0,71)” olarak hesaplanması gerekirken hatalı bir şekilde araç kiralama ihalelerinin katsayısı olan 0,72 üzerinden hesaplandığı, söz konusu ihalenin konusunun araç Kiralama işi olmayıp bir personel servis taşımacılığı işi olduğu,” iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu (ihale ilan tarihi) 01.12.2022 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı olarak başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 11.12.2022 tarihine kadar iddia konusuna yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 23.03.2023 tarihinde şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, anılan iddiaya ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmüne yer verilmiş, takip eden paragrafta Kamu İhale Kurumu’nun bu hususta sorgulama kriterleri belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir. Anılan hükme istinaden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1 maddesinde “Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” yönünde açıklama yapılarak, idarelere ihale konusu işin yürütülmesinde hizmet sunucusu tarafından yapılacak harcamalardan işin esasını oluşturan kalemlerin sorgulanması imkanı verilmiştir. İdari Şartname’nin ikinci maddesinde ihale konusu işin ikinci kısmının “16+1 Kişilik Minibüs (17 Araç ) Vardiya Personeli Taşıma” işi olarak belirtilmiş, 25’inci maddesinde de “Her türlü vergi KDV hariç resim harç ulaşım ve sigorta giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.” ifadesine yer verilmiştir. Teknik Şartname’de ise taşıma işinin yürütülmesi ve yüklenicinin bu işle ilgili olarak çalıştırdığı personel ücretleri, işin yürütülmesi aşamasında oluşacak ceza ve hukuk yasaları ile İş Kanunu, Trafik Kanunu, Vergi Kanunları, Sosyal Sigortalar Mevzuatı ve ilgili bütün Kanunlar ile Karayolları Trafik Tüzüğü, belediye nizamnameleri vs. kanun, tüzük ve nizamnamelerin uygulanmasından doğacak her türlü sorumluluk, trafik cezaları dâhil her türlü ceza ile araçların işletilmesinden doğan her türlü giderlerin (tamir, bakım, onarım, akaryakıt, lastik, yedek parça, vergi ve sigorta vb.) yükleniciye ait olduğu gibi ek düzenlemeler yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden idarelerce düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, işlemin tesisinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine net şekilde yer verilmesi ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Aynı ihaleye ilişkin daha önce 09.02.2023 tarih ve 78323 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.02.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, yapılan inceleme akabinde 01.03.2023 tarihli 2023/UH.I-430 sayılı Kurul Kararı alındığı, ilgili Kurul Kararında “ …İdarelerce düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi idarenin takdir yetkisi kapsamında olmakla birlikte, işlemin tesisinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine net şekilde yer verilmesi ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. İdarece, sınır değer tutarı altında teklif sunduğu tespit edilen üç istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı incelendiğinde, ihale konusu araçlara ilişkin olarak “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Gideri ve Diğer Sigorta Giderleri” ve “Bu hizmetin yerine getirilmesi amacıyla varsa yapılacak olan diğer giderler” ifadelerine yer verildiği, bu ifadelerden açıklamaya konu edilecek teklif bileşenlerinin kapsamının ne olduğunun anlaşılamadığı, İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ile Teknik Şartname’nin yukarıda atıf yapılan düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde önemli teklif bileşenlerinin net olarak belirlenmediği görülmüş olup, istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân bulunmadığı anlaşılmıştır. Netice itibarıyla, idarenin aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır…” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasını teminen Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlendiği, İdare tarafından anılan Kurul Kararı üzerine 13.03.2023 tarihinde EKAP üzerinden ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliye gönderilen ikinci aşırı düşük teklif sorgulama yazısının “ Diyarbakır Kampüs Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından kampüs yerleşkesinde bulunan 10 adet Ceza İnfaz Kuramlarında görevi başında bulunan personelin geliş ve dönüşlerini sağlamak üzere 2 Kısım 16+1 kişilik Minibüs Gündüz ve Vardiya Personeli faşıma Hizmet İşi 02/01/2022 tarih ve 10:00 saatinde 2022/1303730 ihale kayıt numarası ile 4734 sayılı KİK 'nin Açık İhale usulü ile yapılmış olup; ihalede I. Kısım 16+1 Gündüz ser\ isinde 6.745.733,28 TL ile 2 Kısım Vardiya servisinde 4.261.005,41 TL altında kalan fiyatlar aşırı düşük fiyat olarak tespit edilmiştir… …İş Kalemlerinin Oluşturan Bileşenler Kendi malı veya araçların kiralık olmaları halinde ( her halükarda ) 1- Kiralık araçlara ait araç kiralama maliyeti. 2- Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Gideri ve Diğer Sigorta Giderleri 3- Motorlu Taşıtlar Vergisi Gideri. 4- Periyodik Bakım Onarım. 5- Araç Amortisman Bedeli Gideri. 6- Egzoz Emisyon Ölçüm Gideri. 7- Araç Muayene Gideri. 8- Sürücü Gideri. 9- Akaryakıt Gideri. 10- Bu hizmetin yerine getirilmesi amacıyla varsa yapılacak olan diğer giderler. Yukarıda belirtilen iş kalemleri bileşenleri ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesine istinaden yazılı açıklamalarınızı tebliğ tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 16.03.2023 tarih ve saat 13:00 a kadar İhale Komisyonluğu Başkanlığına bildirilmesi...” şeklinde olduğu görülmüştür. Dolayısıyla 01.03.2023 tarihli 2023/UH.I-430 sayılı Kurul Kararı ile aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılmasına gerekçe olan “Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Gideri ve Diğer Sigorta Giderleri” ve “Bu hizmetin yerine getirilmesi amacıyla varsa yapılacak olan diğer giderler” ifadelerine tekrar yer verilerek söz konusu “… diğer ” giderlerin ne olduğuna ilişkin herhangi bir açıklık getirilmediği anlaşıldığından idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen (“… Diğer Sigorta Giderleri ” ile “ Bu hizmetin yerine getirilmesi amacıyla varsa yapılacak olan diğer giderler” ,) maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin ikinci kısmına ilişkin olarak idarece teklif aşırı düşük bulunan tüm isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının yukarıda yapılan tespitler doğrultusunda yenilenerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, ihalenin şikâyete konu 2’nci kısmının yaklaşık maliyet tutarı dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 54.677,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 82.018,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 27.341,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.