TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MUSTAFA OĞUZ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2017/36715) Karar Tarihi: 11/3/2020 Başvuru Numarası : 2017/36715 Karar Tarihi : 11/3/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Recep KÖMÜRCÜ Üyeler : Muammer TOPAL M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Mustafa OĞUZ Vekili : Av. Kemal ŞENER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kamula ştırılan ta şınmaz ın uzun süre kamula ştırma amac ına uygun kullan ılmamas ı nedeniyle m
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MUSTAFA OĞUZ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2017/36715) Karar Tarihi: 11/3/2020 Başvuru Numarası : 2017/36715 Karar Tarihi : 11/3/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Recep KÖMÜRCÜ Üyeler : Muammer TOPAL M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇYıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Mahmut ALTIN Başvurucu : Mustafa OĞUZ Vekili : Av. Kemal ŞENER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kamula ştırılan ta şınmaz ın uzun süre kamula ştırma amac ına uygun kullan ılmamas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/11/2017 tarihinde yap ılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yapılmasına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkanı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmasına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, başvuru hakk ında görüş bildirilmesine gerek olmad ığını belirtmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 8.İstanbul'un Üsküdar ilçesine ba ğlı Dudullu Mahallesi'nde bulunan ba şvurucuya ait 6919 parsel sayılı taşınmaz üzerine Devlet Su İşleri Genel Müdürlü ğü (DSİ) lehine 11/4/1984 tarihinde kamula ştırma şerhi konulmu ştur. Başvuru Numarası : 2017/36715 Karar Tarihi : 11/3/2020 3A.İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesindeki Yargı Süreci 9. Başvurucu 22/9/2011 tarihinde İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesinde DSİ'nin kamula ştırma davasını süresinde açmamas ı nedeniyle zarara uğradığını belirterek terditli olarak tazminat ve kamula ştırma şerhinin kald ırılması davası açm ıştır. 10. Mahkemece, hak dü şürücü süre nedeniyle davan ın reddine karar verilmi ştir. Kararın gerekçesinde, ba şvurucunun 1985 yılında açt ığı dava ile daha önce yap ılan usulsüz tebliği öğrendiği kabul edilerek hak dü şürücü sürenin geçtiği belirtilmi ştir. 11. Karar başvurucu taraf ından temyiz edilmi ş ise de daha sonra 18/4/2014 tarihli dilekçeyle temyizden feragat edildi ğinden 28/4/2014 tarihinde temyiz dilekçesinin reddine karar verilmi ştir. B.İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesindeki Yargı Süreci 12. Başvurucu 18/9/2014 tarihinde İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinde kamula ştırma şerhinin kald ırılması davası açm ıştır. 13. Mahkemece davan ın reddine karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde; kamulaştırma bedelinin ba şvurucu adına bankaya depo edildi ğine dair tebligat ın usulüne uygun biçimde yap ıldığı, öte yandan ba şvurucu taraf ından kamula ştırma karar ının usulüne uygun olarak tebli ğ edilmedi ği iddia edilmi ş ise de İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar ın gerekçesinde de açıklandığı üzere ba şvurucunun tebligattan haberdar oldu ğu belirtilmi ştir. Buna göre tüm kamula ştırma prosedürünün tamamlandığı ve istem konusu hakkında İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin E.2011/600 say ılı dosyasında verilen kesinle şmiş karar bulundu ğu belirtilen gerekçede kamula ştırma şerhinin kaldırılmasına ili şkin yasal ko şullar ın da oluşmadığı açıklanm ıştır. 14. Başvurucu taraf ından temyiz edilen karar, Yarg ıtay 5. Hukuk Dairesince 22/3/2016 tarihinde onanm ıştır. Karar düzeltme talebi de ayn ı Daire taraf ından 14/9/2017 tarihinde reddedilmi ştir. 15. Nihai karar 9/10/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 16. Başvurucu 7/11/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 17. Mahkemenin 11/3/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 18. Başvurucu, kamula ştırma şerhi konulan ba şvuru konusu taşınmaz ının otuz yıldır kamulaştırma amac ına uygun kullan ılmamas ı nedeniyle açt ığı davada yeterli ara ştırma yapılmadan davan ın reddedildiğini belirterek mülkiyet ve adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. Başvuru Numarası : 2017/36715 Karar Tarihi : 11/3/2020 4B. Değerlendirme 19. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yapılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucu adil yargılanma hakk ının da ihlal edildiğini ileri sürmü şse de şikâyetlerinin özünün ta şınmaz üzerindeki kamula ştırma şerhini n kaldırılmasına yönelik olduğu dikkate al ındığında ihlal iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsamında incelenmesi uygun görülmü ştür. 20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 64. maddesinin (1) numaral ı fıkrası gereği bireysel ba şvurunun başvuru yollar ının tüketildi ği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yap ılması gerekir. 21. Başvuruya konu somut olayda ba şvurucunun 1985 yılında kamula ştırma bedelinin art ırılması talebiyle açt ığı davada, davan ın açılmam ış sayılmasına karar verilmi ştir. Başvurucu daha sonra 2011 y ılında terditli olarak tazminat ve kamula ştırma şerhinin kaldırılması davası açm ıştır. Bu davada, usulsüz tebligata rağmen 1985 y ılında aç ılan dava tarihi itibar ıyla usulsüz tebli ğin öğrenildi ği ve kamula ştırmasız el atma tazminat ı davası açma süresinin geçmi ş olduğu belirtilerek hak dü şürücü süre yönünden 10/10/2013 tarihinde davanın reddine dair verilen karar,14/7/2014 tarihinde kesinle şmiştir. 22. Başvurucu 14/7/2014 tarihinde kesinle şen karara yönelik bireysel ba şvuruda bulunmaksızın bu kez 2014 yılında kamula ştırma şerhinin kald ırılması davası açm ıştır. Bu davada ise 2011 y ılında aç ılan davada verilen karar ın kesin hüküm olduğu ve kamula ştırma şerhinin kald ırılmasına ili şkin koşullar ın bulunmad ığı belirtilerek davan ın reddine kara r verilmiştir ( 13). 23. Buna göre ba şvurucunun 2011 yılında açt ığı davanın reddedilmesinden sonra aynı taleple ikinci kez yarg ı yoluna gitmi ş olmasının idari ve yarg ısal yolları canland ırmaya yönelik olduğu kabul edilmelidir. 6216 say ılı Kanun ve İçtüzük'ün hükümleri, daha önce tamamlanm ış olan bir sürece yönelik yeni bir ba şvuru hakkı imkân ı tanımamaktad ır. 24. Başvurucu, temyiz dilekçesinin reddine dair 28/4/2014 tarihli karar ın öğrenilmesinden itibaren otuz günlük ba şvuru süresi içinde bireysel ba şvuruda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 7/11/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmuştur. 25. Açıklanan gerekçelerle ba şvurunun, diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildiğine ilişkin iddianın süre aşımı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numarası : 2017/36715 Karar Tarihi : 11/3/2020 5B. Yargılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 11/3/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Recep KÖMÜRCÜ Muammer TOPAL M.Emin KUZ Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU