TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BAFRA UN YEM GIDA SANAY İ VE TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/23263) Karar Tarihi: 13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/23263 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Bafra Un Yem G ıda Sanayi ve Ticaret A. Ş. Vekili : Av. Adem YILMAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BAFRA UN YEM GIDA SANAY İ VE TİCARET A. Ş. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/23263) Karar Tarihi: 13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/23263 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Bafra Un Yem G ıda Sanayi ve Ticaret A. Ş. Vekili : Av. Adem YILMAZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yarg ılama aşamas ında yürürlü ğe giren kanun hükmünün aleyhe sonuç doğuracak şekilde uygulanmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 23/7/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Elektrik abonesi olan ba şvurucunun kulland ığı elektriğe ilişkin olarak 2005 y ılı Şubat ay ı ile 2015 y ılı Mart ay ı aras ındaki dönemler için düzenlenen faturalara, normal kullan ımının d ışında elektrik enerjisinin nakli s ıras ında meydana gelen veya ba şka kişilerin kaçak kullan ımından kaynaklanan kay ıplara ilişkin bedel de yans ıtılm ıştır. 7. Başvurucu, söz konusu kesintilerin haks ız ve hukuka ayk ırı olduğundan bahisle abone olarak kulland ığı elektriğe ili şkin faturalar ına 2005 y ılı Mart ay ından itibaren haks ız olarak yans ıtıldığı iddia olunan kay ıp kaçak bedelinin her bir faturan ın ödenme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile taraf ına iadesine karar verilmesi talebiyle Başvuru Numaras ı: 2018/23263 Karar Tarihi : 13/4/2021 3elektrik da ğıtım şirketleri aleyhine 16/2/2015 tarihinde İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde (Mahkeme) alacak davas ı açm ıştır. 8. Mahkeme yapm ış olduğu yarg ılama sonunda 24/10/2017 tarihli kararla başvurucunun davan ın aç ıldığı tarihteki içtihatlara göre davay ı açmakta hakl ı olmakla birlikte dava tarihinden sonra yürürlü ğe giren 4/6/2016 tarihli ve 6719 say ılı Kanun ile 14/3/2013 tarihli ve 6446 say ılı Elektrik Piyasas ı Kanunu'na eklenen geçici 20. madde uyar ınca Türkiye Cumhuriyeti Enerji Piyasas ı Düzenleme Kurumu (EPDK) taraf ından onaylanan tarifelerin uygulanmas ının zorunlu oldu ğu gerekçesiyle davan ın konusuz kalmas ı nedeniyle kara r verilmesine yer olmad ığına ve ba şvurucu lehine masraf ve vekâlet ücreti takdirine kara r vermiştir. 9. Daval ılar, davan ın reddi gerekti ği ve kararda kendi lehlerine vekâlet ücreti ve yarg ılama giderine hükmedilmesi gerekirken aksine davac ı başvurucu lehine vekâlet ücreti ve yarg ılama giderlerine hükmedildi ği iddias ıyla karara kar şı istinaf yoluna ba şvurmuşlard ır. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, dava tarihinden sonra yürürlü ğe girmiş bulunan söz konusu kanun de ğişikliklerinin yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlar ına istinaden al ınm ış olan ve dava konusu yap ılan kay ıp kaçak bedeli ile ilgili olarak aç ılan, hâlen devam eden davalarda da geçmi şe etkili olacak şekilde uygulanmas ı gereken hükümler içerdiğinden 6446 say ılı Kanun'un 17., geçici 19. ve 20. maddelerinin iptal edilmedikleri veya yürürlükten kald ırılmad ıklar ı sürece uygulanaca ğı, ayr ıca dava aç ıldığı tarihte başvurucunun dava açmakta hakl ı olduğu, yarg ılama harç ve giderlerinin haks ız ç ıkan tarafa yükletilece ği kural ı dikkate al ındığında daval ılar lehine masraf ve vekâlet ücreti takti r edilmemesine ili şkin karar ın usul ve yasaya uygun oldu ğu tespitiyle 18/4/2018 tarihinde istinaf başvurular ının reddine kesin olarak karar vermi ştir. 10. Nihai karar 25/6/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 11. Başvurucu 23/7/2018 tarihinde ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 12.İlgili hukuk için bkz. Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., B. No: 2017/36736, 19/8/2018, 17-46. V.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Mahkemenin 13/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 14. Başvurucu; kay ıp kaçak ve di ğer kesintiler bedelinin iadesi istemiyle açt ığı davada, yap ılan kesintilerin hukuka ayk ırılığının yarg ı kararlar ı ile ortaya konuldu ğu hâlde yarg ılama s ıras ında yap ılan kanun de ğişikliği sonras ında davan ın esas ı hakk ında kara r verilmesine yer olmad ığına karar verilmek suretiyle taleplerinin sonuçsuz kald ığını belirterek adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ı, hukuki belirlilik ve güvenlik ilkeleri ile e şitlik ilkesinin ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/23263 Karar Tarihi : 13/4/2021 4B. Değerlendirme 15. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun kay ıp kaçak bedeli alt ında yapm ış olduğu ödemelerin iadesi istemiyle ba şlatt ığı hukuki sürecin kanun de ğişikliği nedeniyle sonuçsuz kalmas ına ilişkin tüm iddialar ının mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesi uygun görülmüştür. 16. Başvuru konusuna ili şkin ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında ortaya konulmu ştur. 17.Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. karar ında kay ıp kaçak bedeli ad ı altında başvuruculardan tahsil edilen paran ın mülk teşkil ettiği, yap ılan tahsilat i şleminin mülkiyet hakk ına yönelik bir müdahale niteli ğinde oldu ğu ifade edilmi ş ve söz konusu müdahalenin niteli ği sebebiyle mülkiyetin kullan ımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. Müdahalenin 6719 say ılı Kanun'un 26. maddesi ile 6446 say ılı Kanun'a eklenen geçici 20. maddeye dayand ığını, bu düzenleme ile elektri ğin yeterli, kaliteli, sürekli, dü şük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullan ımına sunulmas ının amaçland ığını (meşru amaç) vurgulayan Anayasa Mahkemesi ölçülülük incelemesi yaparak sonuca ula şmıştır (Aksaray Tır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 52-68). 18. An ılan kararda, idare taraf ından tahsil edilen kay ıp kaçak bedelinin tüketicilere iadesi hususunda uygulamada bir belirsizlik bulundu ğu ve farkl ı yarg ı kollar ı aras ında aç ık ve istikrarl ı bir uygulama bulunmad ığı tespit edildikten sonra adli yarg ı yerinde aç ılan davalar ın mutlak surette lehe sonuçlanmas ı yönünde hakl ı bir beklentiden söz edilemeyece ği açıklanarak kanun koyucunun amac ının yarg ı kollar ı aras ındaki farkl ılığı gidermeye ve dolay ısıyla hukuki güvenli ği sağlamaya yönelik oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucunun, tahsil edilen bedelin hangi nedenle ölçüsüz oldu ğu hususunda bir aç ıklama yapmad ığını ve herhangi bir sebep de bildirmedi ğini dikkate alan Anayasa Mahkemesi müdahalenin başvurucuya şahsi olarak a şırı bir külfet yüklemedi ğini belirtmi ştir. Sonuç olarak müdahalenin me şru amac ının dayand ığı kamu yarar ı ile başvurucunun mülkiyet hakk ının korunmas ı aras ındaki adil dengenin bozulmad ığı kanaatine var ılm ıştır (Aksaray T ır Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 69-76). 19.İncelenen ba şvuruda da an ılan kararda aç ıklanan ilkelerden ayr ılmay ı gerektire n bir durumun olmad ığı anlaşıldığından mülkiyet hakk ına yönelik aç ık bir ihlalin bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 20. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin kısm ının diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2018/23263 Karar Tarihi : 13/4/2021 5B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 13/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA M.Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI