T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/383 Esas KARAR NO: 2025/1452 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 21/09/2023 NUMARASI: 2022/147 E. - 2023/212 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 13/11/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, H…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I DOSYA NO: 2024/383 Esas KARAR NO: 2025/1452 Karar İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ: 21/09/2023 NUMARASI: 2022/147 E. - 2023/212 K. DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ: 13/11/2025 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü : DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın kırk beş yılı aşkın iş deneyimi ve binin üzerinde çalışanıyla dünyanın birçok ülkesine gerçekleştirdiği ihracatla gelişimini sürdürdüğünü, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli birçok tasarımının yanı sıra tescil aşamasında olan patent, faydalı modellerinin olduğunu, müvekkilinin maddi ve manevi yatırımları bulunan basiretli bir tacir olduğunu, ancak hal böyle iken davalının TPMK nezdinde tescil ettirmiş olduğu 2019/00890 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20 sayı ile tescilli "fırın" başlıklı tasarımın başvuru tarihi itibarı ile yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığını, bu hususların tespit edilebilmesi amacıyla mahkemenin 2021/52 D.İş ve Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2022/21 D.İş, 2021/22 D.İş sayılı dosyalarında delil tespiti ikame edildiğini, davalının bu tescillerinin kötü niyetli olarak tekel hakkını elinde bulundurmasını sağladığını, aynı zamanda sektörde faaliyet gösteren sair firmaların da üretim planlarında haksız bir kısıtlamaya yol açtığını, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmayan davalı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğünün gerektiğini iddia ederek, davalı adına 2019/00890 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20 sayı ile tescilli "fırın" başlıklı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 20 yılı aşkın bir süredir dünyanın farklı mutfak kültürlerine uygun özellikte ve yüksek kalitede ürünler sunduğunu ve "..." markası altında pazarlamasını gerçekleştirdiğini, davacı tarafça dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığına yönelik iddia ve bu iddiasını desteklediği iddia edilen tüm görsellerin müvekkili firmaya ait tasarımlar olduğunu, ancak müvekkilinin tüm tasarımlarının yeni ve ayırt edici olması nedeniyle TPMK nezdinde tescil edildiğini, hükümsüzlüğü talep edilen müvekkili adına tescilli dava konusu tasarımların tamamı Ar-Ge çalışması sonucunda ortaya çıkartıldığını, yeni ve ayırt edici tasarımlar olduğunu, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEME KARARI: Bakırköy 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 21/09/2023 tarihli 2022/147E. - 2023/212 K. sayılı kararıyla; "...Dosya kapsamı deliller, bilirkişi raporu ve ek raporu ile yukarıda değinilen ilkeler birlikte değerlendirildiğinde; davalı adına tescilli tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları anlaşılmakla, davanın kabulü ile, dava konusu tasarımların hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir Bu itibarla aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;1-Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli 2019/00890 (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) (13) (14) (15) (16) (17) (18) (19) (20) nolu tasarımlar yeni ve ayırt edici nitelikte olmamaları sebebiyle hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine... " karar verildiği görülmüştür. İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrarla, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğunu, Mahkemece rapora yaptıkları itirazların dikkate alınmadığını, 2021/52 D.İş, 2021/21 D.İş ve 2021/22 D.İş sayılı dosyalarda alınan bilirkişi raporlarına itiraz ettiklerini, delil tespitindeki bilirkişilerce dosyalara koyulan katalogların tarihleri ile görsellerinin yayın tarihlerinin belli olmadığını, İşbu davada ise bilirkişilerin D.İş dosyasındaki tarihleri doğru kabul ederek değerlendirme yaptıklarını,Bilirkişi heyetinin SMK'nın 57/2. maddesindeki 12 aylık hoşgörü süresini dikkate almadan görüş bildirdiklerini, müvekkillerinin tasarımlarının 12 aylık hoşgörü süresi içinde tescil başvurularının yapıldığını, Bilirkişilerin bilgilenmiş kullanıcının kim olduğunu rapora yazmadıkları için kendilerini bilgilenmiş kullanıcı yerine koymada kıyaslama yaptıklarını, fırın tasarımları için bilgilenmiş kullanıcı ev hanımlarının tasarımların farklı olarak algılayacaklarını,Bilirkişilerin dava konusu tasarımlar ile 2016 tarihli müvekkiline ait katalogdaki ürünleri karşılaştırdığını, ancak bilirkişilerin tasarımcının seçenek özgürlüğünü dikkate almadıklarını, tasarımların farklı olduklarınıHatalı ve eksik incelemeye dayanan, kanun ve içtihatlarda bulunmayan "seçici algı" yöntemi ile kaleme alınan bilirkişi raporu doğrultusunda verilen kararın açıkça kanuna ve yargı içtihatlarına aykırı olduğunu belirterek, yukarıda arz ve izah edilen, inceleme sırasında res'en nazara alınacak nedenlerle Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2022/147 Esas 2023/212 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi sonucunda ortadan kaldırılarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; 11/02/2019 başvuru ve tescil tarihli, 2019 00890 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11- 12-13-14-15-16-17-18-19 tescil numaralı çoklu "fırın" tasarımının davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.Bakırköy 2. FSHHM’nin 2021/21 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 18/02/2021 tarihinde ... Tüketim Malları İç ve Dış Tic. San. A.Ş. aleyhine tasarım hükümsüzlüğü davasında kullanılmak üzere tescil başvurusu yaptıkları tasarımların tescil başvuru tarihinden önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğuna dair delil tespiti yapılması talebinde bulunulduğu, Mahkemece bu konuda bilişim uzmanı ...'ndan bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda "...tespit dilekçesinde belirtilen 116 adet link ekran görüntüleri alınmış, ekran görüntüleri yukarıda sunulmuş, yabancı dil olan sayfaların/linklerin hem yabancı dil hem de Google Otomatik çeviri ile Türkçe'ye çevrilerek, gerek ekran görüntüsü olarak yukarıda, gerek hem ekran görüntüsü hem de her link ayrı olmak üzere sayfa/sayfaların tamamı pdf uzantısı ile ve yine her link için ayrı klasör oluşturularak katalog/kataloglar da dahil olmak üzere EK'te bulunan DVD içerisinde sunulmuştur..." denildiği tespit edilmiştir.Bakırköy 2. FSHHM’nin 2021/22 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 18/02/2021 tarihinde ... Tüketim Malları İç ve Dış Tic. San. A.Ş. aleyhine tasarım hükümsüzlüğü davasında kullanılmak üzere tescil başvurusu yaptıkları tasarımların tescil başvuru tarihinden önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğuna dair delil tespiti yapılması talebinde bulunulduğu, Mahkemece bu konuda bilişim uzmanı İsmail Keklik’ten 06/03/2021 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda "...dosyaya sunulan tespite konu bahsi geçen internet sitelerinde toplam 36 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayda "Katalog" ve çok sayıda "Video" bulunduğundan rapora eklenmiş olan ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor ekinde CD ortamında sunulmuştur..." denildiği tespit edilmiştir.Bakırköy 1. FSHHM’nin 2021/52 D.İş sayılı dosyası incelendiğinde; ... Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 18/02/2021 tarihinde ... Tüketim Malları İç ve Dış Tic. San. A.Ş. aleyhine tasarım hükümsüzlüğü davasında kullanılmak üzere tescil başvurusu yaptıkları tasarımların tescil başvuru tarihinden önce çeşitli internet sitelerinde kamuya sunulduğuna dair delil tespiti yapılması talebinde bulunulduğu, Mahkemece bu konuda bilişim uzmanı İsmail Keklik’ten 06/03/2021 tarihli bilirkişi raporu alındığı, bilirkişi raporunda "...tespite konu bahsi geçen internet sitelerine ait toplamda 26 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayıda “Katalog” bulunduğundan rapora eklenmiş ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor ekinde CD ortamında sunulmuştur..." denildiği tespit edilmiştir.İlk derece Mahkemesince tasarım uzmanı ..., marka vekili ... ve bilişim uzmanı ... ’den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; dava dosyasına sunulan deliller, resen yapılan araştırmalar ve tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirmeler doğrultusunda; 2019/00890 – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 11.02.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özeliklerine sahip olmadığı belirtilmiştir. İlk derece mahkemesince aynı bilirkişi heyetinden alınan 10/07/2023 tarihli ek rapor incelendiğinde; "...dava konusu ürünlerin tasarım yönünden değerlendirilmesi; şekil, biçim, hacim vb. tasarım bileşenlerinin ürün üzerindeki konumu, yapısı, oranı, rengi gibi tüketicinin ürünü algılamasını ve onu diğerlerinden ayırt edecek “seçici algıyı” bütünsel olarak oluşturup oluşturmadığı yönünde olmuştur. Bunun en önemli nedeni insanların nesneleri ve biçimleri dağınık ve düzensiz olarak değil, bir sistem içinde algılamasıdır. Temelde algılama, sistemli bir anlamlandırma sürecidir. İnsanlar daha önceden hafızalarında kodlanmış olan imge ve kavramları kullanarak ürün ve nesnelerin algılamasında öncelik oluşturmaktadırlar. Bu durum “seçici algı” oluşturma olarak adlandırılabilir. Seçici algının oluşması kısaca, daha önce belirli görsel kodların o kodlara denk düşen kavram ve tanımlar ile eşleştirilmesi ile oluşmaktadır. Ürün veya nesnelerin algılanması bir süreç olarak görülmelidir. Kullanıcı yönüyle dava konusu ürünlerde algılama süreci, özetle ilk önce lekesel olarak oluşmakta, daha sonra ürün üzerindeki görsel öğelerin algılanması (bu aşamada da seçici algı oluşmaktadır) olarak oluşmakta, en sonunda ise ürün üzerinde yer alan kapak, düğme, kulp vb. diğer öğelerin akılcı değerlendirmesi gelmektedir. Yukarıda tanımlanmaya çalışılan bu süreç aslında görsel algılamanın temel yöntemi olarak kabulgörmektedir. Bu bağlamda davalı tarafın kök rapora itirazlarının incelenmesi neticesinde daha önce bildirilen “2019/00890 – 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 ve 20 tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 11.02.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özeliklerine sahip olmadığı” yönündeki sonuç ve kanaatten dönülmesini gerektiren bir durum tespit edilmemiş olup, kök rapordaki kanaatin devam ettiği" belirtilmiştir. G E R E K Ç E : Dava, tasarım hükümsüzlüğü davasıdır.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Mahkemece uzman bilirkişilerin yer aldıkları bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında davaya konu tasarımların tescil başvuru tarihinden önce davalıya ait katalogda yer alan ve 2016 tarihinde kamuya sunulan ürünlerin tasarımları ile benzer oldukları, aralarındaki farkın buton ve kulp biçimleri olduğu, bu farklılıkların da küçük ayrıntılar olduklarına dair görüş bildirildiği, raporlarda görsellere de yer verilmekle denetime uygun oldukları anlaşılmakla, Mahkemece bu raporlara itibar edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmişti. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 10,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 13/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.