TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RAMAZAN AYYILDIZ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/32156) Karar Tarihi: 7/6/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Duygu KALUKÇU Başvurucu : Ramazan AYYILDIZ Vekili : Av. Ziya ÇEL İK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güven ili şkisinin bozuldu ğu gerekçesine dayan ılarak iş akdine son verilm
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RAMAZAN AYYILDIZ BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/32156) Karar Tarihi: 7/6/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Duygu KALUKÇU Başvurucu : Ramazan AYYILDIZ Vekili : Av. Ziya ÇEL İK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, güven ili şkisinin bozuldu ğu gerekçesine dayan ılarak iş akdine son verilmesi üzerine aç ılan işe iade davas ında adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ı ile makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 2/9/2019 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde, yarg ılama sürecindeki dava dosyalar ında ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden elde edilen bilgi ve belgelerde yer ald ığı şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. 1982 do ğumlu olan ba şvurucu, 2/12/2010 tarihinden itibaren Merkezi Kay ıt Kuruluşu A.Ş. (Şirket) nezdinde uzman olarak çal ışmaya başlam ış; 11/8/2016 tarihinde ise başvurucunun i ş akdi feshedilmi ştir. Şirket; fesih ihbarnamesinde i ş akdinin sonland ırılmas ına ilişkin olarak i şletme maliyetlerinin azalt ılarak tasarruf sa ğlanmas ı, verimliliğin art ırılmas ı ve diğer idari gereklilikler nedeniyle mevcut insan kaynaklar ında yeniden düzenlemeye ihtiyaç duyuldu ğunu gerekçe göstermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 37.Şirket sermaye piyasas ı araçlar ının fiziki olarak bas ılmadan, ayn ı nitelik ve haklar ı taşıyacak şekilde elektronik ortamda kay ıtlı şekilde izlenmesine ili şkin işlemleri gerçekleştirmek, bu araçlar ı ve bunlara ba ğlı haklar ı elektronik ortamda, üyeler ve hak sahipleri itibar ıyla kayden izlemek ve saklamas ını yapmak üzere faaliyet gösteren özel hukuk tüzel kişiliğine sahip anonim bir şirkettir. Öte yandan Borsa İstanbul Anonim Şirketi, İstanbul Takas ve Saklama Bankas ı Anonim Şirketi ve Türkiye Sermaye Piyasalar ı Birliği, Şirketin kurucu ortaklar ı aras ında yer almaktad ır. Şirket -nezdinde tutulan kay ıtlar gözetildi ğinde- sermaye piyasas ının en kritik kurumlar ından biridir. 8. Başvurucu, feshin geçersizli ğinin tespitine ve i şe iadesine karar verilmesi talebiyle Şirket aleyhine 15/8/2016 tarihinde dava açm ış; İstanbul 8. İş Mahkemesine (Mahkeme) sundu ğu dava dilekçesinde feshin usule ayk ırı olduğunu, savunmas ı al ınmadan iş akdinin feshedildi ğini, feshin somut bir gerekçeye dayanmad ığını ileri sürmü ştür. 9. Daval ı Şirket cevap dilekçesinde, ba şvurucunun i ş akdinin 15 Temmuz 2016 tarihinde ya şanan darbe te şebbüsünün akabinde meydana gelen ihtiyaçlar gözetilerek işletmesel bir kararla feshedildi ğini belirtmi ş; fesih ihbarnamesinde yer alan hususlar ı tekrar etmiştir. Buna mukabil cevaba cevap dilekçesinde ba şvurucu, işveren Şirketin fesih sebebi ile bağlı olduğunu, darbe te şebbüsü ve sonras ında yaşanan olağanüstü hâl (OHAL) durumunun dikkate al ınmas ı talebinin hukuki olmad ığını belirtmi ştir. Şirket ise ayr ıca sundu ğu 14/12/2016 tarihli ek beyan dilekçesinde, Tasarruf Mevsuat ı Sigorta Fonu (TMSF) taraf ından iletilen bilgide ba şvurucunun Bank Asyada aktif hesab ının bulundu ğunu ifade etmi ş, OHAL döneminde ç ıkar ılan kanun hükmünde kararnameler (KHK) kapsam ında kapat ılan derne ğe bağış yap ıp yapmad ığının araştırılmas ını istemiştir. 10. Mahkeme 28/12/2016 tarihli duru şmada, taraflar ın iddia ve itirazlar ını dinlemiştir. Bu kapsamda i şveren Şirket, darbe te şebbüsü sonras ında risk odakl ı bir değerlendirme yap ıldığını ve başvurucunun da bu kapsamda i ş akdine son verildi ğini belirtmiş; başvurucu ise i ş akdinin hangi nedenle feshedildi ğinin netle ştirilmesi gerekti ğini, Fethullahç ı Terör Örgütü ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ıyla (FETÖ/PDY) iltisa k nedeniyle i ş akdi sonland ırılm ış ise buna ili şkin delillerin, idari gereklilikten dolay ı iş akdi feshedilmi şse buna ili şkin delillerin sunulmas ını talep etmi ştir. Duruşman ın akabinde i şveren Şirket sundu ğu beyan dilekçelerinde, ba şvurucunun Bank Asyada aktif hesap kayd ının olduğunu, KHK ile kapat ılan derne ğe bağış yapt ığını belirtmi ş; iş akdinin şüphe feshi kapsam ında FETÖ/PDY ile iltisakl ı olduğu gerekçesiyle feshedildi ğini ifade etmi ştir. Başvurucu ise söz konusu iddialara ili şkin beyan dilekçesinde şüphe feshinin i şbu dav a nedeniyle i şveren taraf ından uydurulan bir savunmadan ibaret oldu ğunu, yaz ılı fesih beyan ında şüpheden bahsedilmedi ğini, hakk ında herhangi bir adli ve/veya idari soru şturma bulunmad ığı gibi dosyaya bu yönde herhangi bir delil de sunulmad ığını ileri sürmü ştür. 11. Mahkeme, İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığı (Başsavc ılık) ile İl Emniyet Müdürlüğüne (Emniyet) müzekkere yazarak ba şvurucu hakk ında bilgi/belge toplama yoluna gitmiştir. Bu kapsamda Ba şsavc ılık, cevabi yaz ıda başvurucu hakk ında FETÖ/PDY üyesi olma isnad ıyla soruşturma yürütüldü ğünü ve soru şturman ın derdest oldu ğunu bildirmi ştir. 12. Başvurucu 29/11/2017 tarihli duru şmada, soru şturman ın FETÖ/PDY ile iltisak nedeniyle i ş akdi feshedildi ği için başlatıldığını, yürütülen soru şturma gizli oldu ğu için içerik konusunda bilgi sahibi olamad ığını belirtmiş; Şirketin ileri sürdü ğü işletmesel karar denetimi yönünden dosyan ın bilirkişi incelemesine gönderilmesini talep etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 413. Mahkeme 29/11/2017 tarihli karar ı ile davan ın reddine hükmetmi ştir. Karar gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "...Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 28/03/2017 tarih ve 2017/19203 Esas 2017/5147 Karar say ılı karar ında aç ıkland ığı üzere 673 say ılı Olağanüstü Hal Kapsam ında Baz ı Tedbirler Al ınmas ı Hakk ında Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. Maddesi kapsam ında iş akdinin sona erdirilmesi durumunda 4857 say ılı İş Kanunu'nun 18. ve devam ı maddeler i uyar ınca geçersizlik ko şullar ı aranamayaca ğından davac ının iş akdinin geçerli nedenl e feshedildi ği kabul edilerek davan ın reddine karar vermek gerekmi ş ve aşağıda yaz ılı olduğu şekilde hüküm kurulmu ştur..." 14. Başvurucu, karara kar şı istinaf talebinde bulunmu ş; istinaf dilekçesinde terör örgütü ile iltisak ın nas ıl kuruldu ğu hususunun gerekçeli karardan anla şılamad ığını, bu yöndeki tek bilginin daval ı Şirketin cevap dilekçesinde ileri sürdü ğü iddialardan ibaret olduğunu, her ne kadar hakk ında soruşturma oldu ğu ifade edilmi şse de bu soru şturman ın Şirket taraf ından 26/10/2016 tarihinde yap ılan ihbarla ba şlad ığını, kendisinin ise 10/2/2017 tarihinde soru şturmaya dâhil edildi ğini fakat hakk ında şu ana kadar herhangi bir i şlem yap ılmad ığını belirtmiştir. Başsavc ılığa yap ılan ihbarda kendisi hakk ında iltisak bilgisi olarak Bank Asya hesab ının aktif oldu ğu, müzahir derne ğe bağış yapt ığı aç ıklamas ı yer almakla birlikte i ş sözleşmesinin feshine ili şkin yaz ılı bildirim ve ekinde belirtilen sebeplerin tamamen farkl ı olduğunu ifade eden ba şvurucu; ilgili mevzuat hükümleri kapsam ında işverenin fesih sebebi ile ba ğlı olduğunu, bu yönde birçok mahkeme karar ı bulundu ğunu belirtmiş ve davan ın reddini talep etmi ştir. 15.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 28. Hukuk Dairesi 13/6/2019 tarihli karar ı ile istinaf talebinin esastan reddine hükmetmi ştir. Karar gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Dosya içeri ğindeki belgelerden, İstanbul Cumhuriyet Ba şsavc ılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soru şturma Bürosu taraf ından düzenlenen 01/08/2017 tarihli yaz ı ile davac ı Ramazan Ayy ıldız hakk ında silahl ı terör örgütüne üye olma (FETÖ/PDY) suç isnad ı ile 2017/130801 nolu soru şturmada şüpheli s ıfat ı ile soruşturmas ının devam etti ği belirtilmi ştir. Bu halde, daval ı savunmas ına göre davac ının (FETÖ/PDY) ile ilgi, iltisak ya d a irtibat ı bulunduğu konusuna daval ı iş veren aç ısından şüphe feshini gerektirir yeterli deli l olduğu, terör örgütü ile irtibat ı ya da iltisak ı bulunduğuna dair şüphe bulunan bir i şçiyi çal ıştırmaya devam etmenin daval ı iş verenden beklenemeyece ği, feshin şüphe feshinin şartlar ını taşıdığı ve geçerli nedene dayand ığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi karar ı isabetlidir, Yarg ıtay' ın uygulamas ı da bu yönde geli şmiştir. İlk derece mahkemesi karar ı usul ve yasaya ve dosya içeri ğine uygundur, aksin e itirazlar ın hiçbirisi yerinde görülmemi ştir. Taraflar ın karşılıklı iddia ve savunmalar ına, dayand ıklar ı belgelere, hukuki ili şkinin nitelendirilmesine, İlk Derece Mahkemesinin objektif, mant ıksal ve hayat ın olağan ak ışına uygun, dosyadaki verilerle çeli şmeyen tespitlerine ve uyu şmazl ığa uygulanmas ı gereken hukuk kurallar ı ile İlk Derece Mahkemesi karar ında yaz ılı gerekçelere göre davac ı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmi ştir." 16. Nihai karar 5/8/2019 tarihinde ba şvurucu vekiline tebli ğ edilmiştir. 17. Başvurucu 2/9/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 5IV.İLGİLİ HUKUK A.İlgili Mevzuat 18.İlgili mevzuat için bkz. Berrin Baran Eker [GK], B. No: 2018/23568, 2/7/2020, 20-25. B. Yarg ıtay Kararlar ı 19. Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesinin 22/10/2007 tarihli ve E.2007/16878, K.2007/30923 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Daval ı işveren, davac ının geçmişten gelen sab ıkas ı ve özellikle yasad ışı örgütl e bağlant ısı nedeni ile güvenlik önlemi olarak i ş sözleşmesini feshetmi ştir. Bu fesih Alman Hukukunda ve Alman Federal Mahkemelerinde şüphe feshi olarak adland ırılmaktad ır. Böyle bir fesihte, i şverenin i şçisine kar şı duyduğu şüphe, aralar ındaki güven ili şkisinin zedelenmesine yol açmaktad ır. İşverenden katlanmas ı beklenemeyecek bir şüpheden dolay ı, işçinin iş ilişkisinin devam ı için gerekli olan uygunlu ğu ortadan kalkt ığından, güven ilişkisinin sars ılmas ına yol açan şüphe, işçinin kişiliğinde bulunan bir sebeptir. Ciddi, önemli ve somut olaylar ın hakl ı kıldığı şüphe, güven potansiyeline sahip olmaks ızın ifa edilemeyecek i ş için işçinin uygunlu ğunu ortadan kald ırdığından, şüphe feshi, i şçinin yeterliliğine ilişkin fesih türü olarak gündeme gelecektir. Davac ının geçmişte yasad ışı örgüt üyesi olmas ı, davac ının görev yapt ığı bölgede terör olaylar ının artmas ı ve demiryol u ulaşımının da hedefte bulunmas ı, daval ı işveren aç ısından iş ilişkisinin devam ı için gerekli olan güvenin sars ıldığı, elverişli objektif olay ve vak ıalara dayanan güçlü bir şüphenin bulunduğu anlam ına gelmektedir. Davac ının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedenle yap ıldığı kabul edilmelidir. Davan ın reddi yerine yaz ılı şekilde kabulü hatal ıdır." 20. Yarg ıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/11/2018 tarihli ve E.2015/22-2715, K.2018/1720 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "... şüphe feshinin söz konusu olabilmesi için i ş ilişkisinin devam ı için gerekli ola n güveni y ıkmaya elveri şli, objektif olay ve vak ıalara dayanan güçlü bir şüphe mevcut olmas ı ve ayr ıca olay ın ayd ınlat ılmas ı için işverenin kendisinden beklenebilecek bütün çabalar ı göstermesine kar şın eylemin gerçekle ştiğinin kan ıtlanamamas ı gerektiğinden, somut uyuşmazl ıkta davac ının sabit olan, do ğruluk ve ba ğlılığa uymayan nitelikteki eylemini n şüphe feshi te şkil etmedi ği de aç ıktır..." 21. Yarg ıtay 22. Hukuk Dairesinin 26/11/2018 tarihli ve E.2018/11097, K.2018/25472 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Taraf iradesine öncelik verilmesi sadece davan ın aç ılmas ında değil, yarg ılama sıras ında taraflara ait bir çok usul i şleminde de kendisini gösterir...Yani, yarg ılamada esas olan, dava malzemelerinin taraflarca toplanmas ı ve mahkemeye sunulmas ı olara k tan ımlayabilece ğimiz 'taraflarca haz ırlama (getirilme) ilkesi' dir. Bu ilkenin geçerli oldu ğu davalarda, dava malzemelerinin mahkemeye tam olarak getirilmemesinin sorumluluğunu taraflar üstlenmi ş olup; hakim, kural olarak taraflar ın ileri sürmedi ği vak ıalar ı ve belirli bi r delili kendili ğinden ara ştıramaz ve taraflara hat ırlatamaz. Di ğer yandan, kamu düzenini ilgilendiren davalarda, irade serbestisinin ve taraf iradesine tan ınan üstünlü ğün bir sonucu olan 'taraflarca haz ırlama ilkesi' yerine, kendili ğinden (resen) ara ştırma ilkesini n uygulanmas ı esast ır. Kendili ğinden ara ştırma ilkesinin uyguland ığı davalarda; hâkim, davan ın ispat ı için gereken bütün delillere kendili ğinden başvurur; taraflar da yarg ılama Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 6bitinceye kadar delil gösterebilirler. Bu davalarda bir bak ıma, dava ile ilgili olgular ın haz ırlanmas ında, taraflar ın yan ında, hakimin de görevli olmas ı söz konusudur. Bu aç ıklamalar kar şısında kamu ya da özel hukuk tüzel ki şiliği de olsa i şçinin terör örgütleri ile irtibat ının bulunmas ı halinde bu durumun hem kamu güvenli ğini hem de öze l güvenliği tehdit edece ği aç ıktır. Bu nedenle daval ı taraf ın cevap dilekçesi ile davac ının iş akdinin .../... ba ğlant ısı bulunduğuna dair kuvvetli şüphe duyulmas ı sebebi ile feshedildi ğini belirttiği görülmekle; eldeki davada taraflarca haz ırlama ilkesi yerine istisnai nitelikteki kendiliğinden ara ştırma ilkesinin uygulanmas ı gerekmektedir." 22. Yarg ıtay 22. Hukuk Dairesinin 24/4/2018 tarihli ve E.2018/3002, K.2018/9593 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Davac ının iş akdi, hakk ında ... C.Savc ılığı taraf ından bylock kullan ıcısı olduğu iddias ıyla soruşturma ba şlat ılmış olmas ı, hakk ında yurt d ışı çıkış yasağı ve adli kontrol karar ı verilmesi akabinde, daval ı işyerinin faaliyet alan ı bak ımından stratejik önem ta şıyan durumu gözetilerek çal ıştırılmas ında sak ınca bulundu ğu gerekçesiyle İş K. 25/II e-h- ı maddeleri gere ğince hakl ı neden iddias ıyla feshedilmi ştir. İlk Derece Mahkemesi ise feshin şüphe feshi oldu ğu ve daval ının özel durumu gözetilerek geçerli nedene dayal ı olduğu kabulüyle davan ın reddine karar verilmi ş olup, davac ı taraf ın istinaf ba şvurusu Bölge Adliye Mahkemesi taral ından da ayn ı gerekçelerle esastan reddetmi ştir. ... Davac ının hakk ında derdest bulunan ecza yarg ılamas ında, "mor beyin" uygulamas ı kapsam ında davac ı ...' ın kulland ığı telefona ait gsm hatt ının iradesi d ışında bylock IP'lerine yönlendirilmi ş olduğunun bilirki şi raporuyla tespit edildi ği gerekçesiyle beraat karar ı verildiği, isnat edildi ği üzere terör örgütü ile ba ğlant ısı bulundu ğunu gösterir aleyhine başkaca somut bir delil de olmad ığı anlaşılmakla, 4857 say ılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkras ı uyar ınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kald ırılmas ı..." 23. Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesinin 8/4//2019 tarihli ve E.2019/1352, K.2019/7992 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "Somut uyu şmazl ıkta daval ı işveren taraf ından yap ılan fesih bildiriminde, fesih nedeni olarak daval ı işverene ait fabrikada 04/02/2015 tarihi ve öncesinde davac ı ile bir k ısım çal ışanlar ın işyerinde üretilen rak ılar ı çald ıklar ı ve çal ışan işçilerden ...'in h ırsızlık suçuna yard ım ettikleri iddias ının feshe gerekçe gösterildi ği ve davac ının iş akdinin daval ı şirkette çal ışırken 17/03/2015 tarihinde ahlak ve iyi niyet kurallar ına uymayan haller ve benzeri nedenle feshedildi ği anlaşılmıştır. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/257 esas 2015/777 karar say ılı dosyas ı kapsam ına göre davac ının h ırsızlık olay ından mahkum olan ... ile ayn ı fabrikada çal ışıp, işyerinde servis bulunmamas ı nedeniyle ayn ı kişinin arac ı ile muhtelif zamanlarda i ş yerinden ayr ıldığı, davac ının s ırf bu kişinin arac ına binmesinin ve araçtaki alkol kokusunu farketmemesinin feshe dayanak yap ılamayaca ğı, rak ı dinlenme bölümünde çal ışan davac ının ayn ı araçta bulunan ve h ırsızlığa konu olan rak ının ... taraf ından araçta taşındığına ilişkin bilgi sahibi olamayaca ğı, işverenin davac ının bu h ırsızlık olay ından haberdar oldu ğu yönündeki şüphesinin makul ve objektif bir şüphe olarak değerlendirilmesinin mümkün olmad ığı anlaşılmakla, davan ın kabulüne karar verilmes i gerekirken aksi gerekçeler ile reddine karar verilmesi hatal ıdır." 24. Yarg ıtay 9. Hukuk Dairesinin 18/4/2013 tarihli ve E.2012/32147, K.2013/12471 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 7"Somut olayda bir şüphe feshi söz konusudur. Bu tür fesihte, i şverenin işçisine kar şı duyduğu şüphe, aralar ındaki güven ili şkisinin zedelenmesine yol açmaktad ır. İşverenden katlanmas ı beklenemeyecek bir şüpheden dolay ı, işçinin iş ilişkisinin devam ı için gerekli olan uygunlu ğu ortadan kalkt ığından, güven ili şkisinin sars ılmas ına yol açan şüphe, işçinin kişiliğinde bulunan bir sebeptir. Ciddi, önemli ve somut olaylar ın hakl ı kıldığı şüphe, güven potansiyeline sahip olmaks ızın ifa edilemeyecek i ş için işçinin uygunlu ğunu ortadan kald ırdığından, şüphe feshi, i şçinin yeterlili ğine ilişkin fesih türü olarak gündeme gelecektir. Daval ı işyerinde fesih bildirgesinde an ılan olay ın davac ı taraf ından gerçekle ştirildiği ceza yarg ılamas ı sonucunda da ispatlanmam ış, davac ı hakk ında delil yetersizli ğinden beraat karar ı verilmiştir. Ancak davac ının kendi kredi kart ının sorgulanmas ı ile bilgis i olmaks ızın kredi kart ından al ışveriş yap ılan müşterinin kredi kart ının sorgulanmas ının zamanlama yönünden iç içe geçmesi ve sorgulaman ın yap ıldığı terminalin ayn ı olmas ı dikkate al ındığında, bu hususun i ş ilişkisinin devam ı için gerekli olan güveni ortada n kald ırmaya elveri şli bir şüphe olup, davac ı ile işveren aras ındaki güven ili şkisinin sars ıldığı kabul edilmelidir. Bu durumda daval ı işverenin art ık işçiyi çal ıştırmas ı mümkün de ğildir. Bu sebeple i ş sözleşmesinin feshi hakl ı sebebe dayanmasa da, feshin geçerli nedene dayand ığı kabul edilmelidir. İşverence yap ılan fesih geçerli nedene dayand ığından davan ın reddine karar verilmesi gerekirken, yaz ılı gerekçe ile kabulü hatal ı olmuştur." V.İNCELEME VE GEREKÇE 25. Anayasa Mahkemesinin 7/6/2023 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Gerekçeli Karar Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 26. Başvurucu; benzer uyu şmazl ıklarda yarg ı mercileri taraf ından farkl ı kararlar verildiğini ve davalar ın işçi lehine sonuçland ığını, bu kapsamda açt ığı davan ın Yarg ıtay içtihad ına ayk ırı şekilde reddedildi ğini ifade etmi ştir. Öte yandan hakk ında yürütülen soruşturma gerekçe gösterilerek feshin geçerli oldu ğuna kanaat getirilmi şse de soru şturman ın zaten işverenin ihbar ı üzerine ba şlatıldığını, bu kapsamda ifadeye dahi ça ğrılmad ığını, taraf ına yönelik hiçbir i şlem yap ılmad ığını, hakk ında ileri sürülen iddialara ili şkin savunma yapabilme imkân ı tan ınmad ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 27. Bakanl ık görüşünde, dosyaya gelen bilgi ve belgeler ile taraflar ın iddia ve itirazlar ı doğrultusunda davan ın reddedildi ği ve an ılan karar ın kanun yollar ından geçerek kesinleştiği hat ırlat ılm ış; hukuk kurallar ını yorumlama yetkisinin derece mahkemelerine ait olduğu, bariz takdir hatas ı veya aç ık keyfîlik olu şturan bir durum olmad ığında ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti mahiyetinde kalaca ğı hususlar ında değerlendirmeler içeren Anayasa Mahkemesi kararlar ına yer verilerek ba şvuru incelenirken hem bu hususlar ın he m de somut olay ın kendine özgü ko şullar ının gözönünde bulundurulmas ı gerektiği belirtilmi ştir. 28. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında işverenin fesih bildiriminde verimlilik hususunu gerekçe göstererek i ş akdini sonland ırdığını ancak yarg ılama sürecinde terör örgütü ile irtibat/iltisak iddias ını ileri sürdü ğünü belirtmi ş; yarg ılama sürecinde an ılan iddialar yönünden inceleme/ara ştırma yap ılmas ını talep etmi ş ise de sadece i şverenin beyan ına üstünlük tan ınarak davan ın reddedildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 82. Değerlendirme 29. Anayasa n ın Hak arama hürriyeti kenar ba şlıklı 36. maddesinin birinci fıkras ı şöyledir: Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünd e davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir. 30. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda ba şvurucunun temel iddias ı iş akdinin somut bir gerekçe gösterilmeksizin as ılsız iddialarla feshedildi ğine, derece mahkemelerince de yeterli inceleme ve ara ştırma yap ılmadan, iddia ve itirazlar ı karşılanmadan davas ının reddine karar verildi ğine ilişkindir. Bu kapsamda ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki iddialar ının gerekçeli karar hakk ı yönünden incelenmesi gerektiği değerlendirilmi ştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden31. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönündeni. Genel İlkeler 32. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı maddi adaleti de ğil şeklî adaleti temin etmeye yönelik güvenceler içermektedir. Bu bak ımdan adil yarg ılanma hakk ı davan ın taraflardan biri lehine sonuçlanmas ını garanti etmemektedir. Adil yarg ılanma hakk ı temel olarak yarg ılama sürecinin ve usulünün hakkaniyete uygun olarak yürütülmesini teminat alt ına almaktad ır (M.B. [GK], B. No: 2018/37392, 23/7/2020, 80). 33. Anayasa n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında herkesin yarg ı organlar ına davac ı ve daval ı olarak ba şvurabilme ve bunun do ğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil yarg ılanma hakk ı güvence alt ına al ınm ıştır. An ılan maddeyle güvence alt ına al ınan hak arama özgürlü ğü -kendisi bir temel hak niteli ği taşı mas ının ötesinde- di ğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlan ılmay ı ve bunlar ın korunmas ını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Bu ba ğlamda Anayasa n ın bütün mahkemelerin her türlü kararlar ının gerekçeli olarak yaz ılmas ını ifade eden 141. maddesinin de hak arama hürriyetinin kapsam ının belirlenmesinde gözetilmesi gerekti ği aç ıktır (Vedat Benli , B. No: 2013/307, 16/5/2013, 30). 34. An ılan kurallar uyar ınca ilke olarak mahkeme kararlar ının gerekçeli olmas ı, adil yarg ılanma hakk ının bir gere ğidir. Derece mahkemeleri, dava konusu maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ını, delillerin de ğerlendirilmesini, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 9uygulanmas ını, uyuşmazl ıkla ilgili vard ığı sonucu, sonuca varmada kulland ığı takdir yetkisinin sebeplerini makul bir şekilde gerekçelendirmek zorundad ır. Bu gerekçelerin oluşturulmas ında aç ık bir keyfîlik görüntüsünün olmamas ı ve makul bir biçimde gerekçe gösterilmesi hâlinde adil yarg ılanma hakk ının ihlalinden söz edilemez ( İbrahim Ata ş, B. No:2013/1235, 13/6/2013, 23). 35. Makul gerekçe davaya konu olay ve olgular ın mahkemece nas ıl nitelendirildi ğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayand ırıldığını ortaya koyacak, olay ve olgular ile hüküm aras ındaki bağlant ıyı gösterecek nitelikte olmal ıdır. Zira taraflar ın o dava yönünden hukuk düzenince hangi nedenle hakl ı veya haks ız görüldüklerini anlay ıp değerlendirebilmeleri için ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildi ğini gösteren, ifadeleri özenle seçilmi ş ve kuşkuya yer vermeyecek aç ıklıkta olan bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm f ıkralar ının bulunmas ı zorunludur ( İbrahim Ata ş, 24). 36. Kararlar ın gerekçeli olmas ı, davan ın taraflar ının mahkeme karar ının dayanağını öğrenerek mahkemelere ve genel olarak yarg ıya güven duymalar ını sağlad ığı gibi taraflar ın kanun yoluna etkili ba şvuru yapmalar ını mümkün hâle getiren en önemli faktörlerdendir. Gerekçesi bilinmeyen bir karara kar şı gidilecek kanun yolunun etkin kullan ılmas ı mümkü n olmayaca ğı gibi bahsedilen kanun yolunda yap ılacak incelemenin de etkin olmas ı beklenemez ( Vesim Parlak , B. No: 2012/1034, 20/3/2014, 34). ii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 37. Somut olayda i şveren nezdinde 2010 y ılından itibaren çal ışmakta ola n başvurucunun i ş sözleşmesi 11/8/2016 tarihinde i şletmesel nedenler gerekçe gösterilerek feshedilmi ştir. Başvurucu, iş akdinin geçerli bir nedene dayanmadan feshedildi ğini belirterek işveren aleyhine i şe iade edilmesi talebiyle dava açm ış; yarg ılama sürecinde i şveren Şirket başvurucunun Bank Asya'da aktif hesab ı olduğunu, örgüte müzahir derne ğe bağış yapt ığını, hakk ında FETÖ/PDY suçlamas ıyla soruşturma yürütüldü ğünü ileri sürerek i ş akdinin şüphe feshi kapsam ında sonland ırıldığını belirtmi ştir. Mahkeme, ilgili KHK kapsam ında fesih işlemi yap ıldığı için geçerlilik ko şullar ının aranmayaca ğını belirterek davay ı reddetmi ş; Bölge Adliye Mahkemesi ise ba şvurucu hakk ında derdest olan soru şturmay ı gerekçe göstererek istinaf talebini reddetmi ş, karar bu şekliyle kesinle şmiştir (bkz. 6-15). 38.Şüphe feshinin mahiyeti gere ği ispat ı beklenmese de Yarg ıtay içtihad ında da belirtildiği üzere şüphenin i şçinin kişiliğinde bulunan bir sebebe dayanmas ı, bu sebebin de ciddi, önemli ve somut nitelikte objektif olay ve vak ıalar ile desteklenmesi gerekmektedir (bkz. 19, 20). Aksi hâlde hukuk devletinin bir gere ği olan hukuki güvenlik ilkesine ayk ırı bir şekilde keyfî uygulamalar ın gündeme gelmesi söz konusu olabilecektir. 39. Kişilerin hukuki güvenli ğini sağlamay ı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlar ının öngörülebilir olmas ını, bireylerin tüm eylem ve i şlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaç ınmas ını gerekli k ılar. Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin hem ki şiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve ku şkuya yer vermeyecek şekilde aç ık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmas ını, ayr ıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalar ına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013). Bu Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 10noktada gerekçeli karar hakk ının, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin tesisinde önemli bir araç olarak i şlev gördü ğünü söylemek yanl ış olmayacakt ır. Zira kişiler ancak gerekçeli kara r vas ıtas ıyla somut olay ın hukuk kurallar ı karşısında nas ıl konumland ırıldığını öğrenebilmekte ve buna kar şı etkili bir savunma geli ştirme imkân ı bulabilmektedir. 40. Derece mahkemelerince yap ılan araştırma ve incelemeler neticesinde tespit edilen hususlar ın hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerini temin edecek ve keyfî uygulamalar ın önüne geçecek şekilde somut olay ın özelliği dikkate al ınarak gerekçeli kararda ortaya konulmas ı gerekmektedir. Bu kapsamda sadece şeklî anlamda bir gerekçenin varl ığı yeterli değildir, ayn ı zamanda gerekçenin makul olmas ı şart ı aranmaktad ır. Makul gerekçede n anlaşılmas ı gereken mahkemelerin dava konusu maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ını, delillerin de ğerlendirilmesini, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ını, uyuşmazl ıkla ilgili vard ığı sonucu, sonuca varmada kulland ığı takdir yetkisinin sebeplerini ortaya koymas ıdır (bkz. 32-36). 41. Tüm bu aç ıklamalar kar şısında şüphe feshi gerekçesiyle i ş akdinin sonland ırıldığı davalarda, özellikle i şvereni fesih sonucuna götüren hususlar ın ayd ınlat ılmas ı önem arz etmektedir. Bu kapsamda derece mahkemelerinden beklenen, öncelikle i şveren kurumun niteli ği ile sözle şmesi feshedilen i şçinin burada hangi pozisyonda çal ıştığını, işinin mahiyeti ve öneminin ne oldu ğunu belirlemektir. Zira şüpheyi do ğuran olay yahut durum, farkl ı pozisyonlarda çal ışan kişiler yönünden farkl ı değerlendirme yapmay ı gerektirebilmektedir. Bunun yan ı sıra şüphe feshini do ğuran durum veya olay ın/vak ıanın -Yarg ıtay içtihad ında da de ğinildiği gibi- do ğrudan işçinin şahs ından kaynaklanmas ı, millî güvenliği tehdit eden yap ı veya oluşum ile işçi aras ında güncel ve ki şisel bir ba ğlant ıyı ortaya koyabilecek nitelikte olmas ı gerekir. Yine bu noktada derece mahkemelerince söz konusu bağlant ının nas ıl kuruldu ğunun detayl ı bir şekilde gerekçelendirilmesi keyfîli ğin önüne geçilebilmesi ad ına önemlidir. 42. Somut olayda ba şvurucu hakk ında işvereni şüphe feshine götüren olgu, fesih bildiriminde genel anlamda i şletmesel nedenler olarak izah edilmi ştir. İşveren, yarg ılama sürecinin devam ında başvurucu ile ilgili TMSF'den edinilen bilgi kapsam ında ve hakk ında yürütülen soru şturma dikkate al ınarak şüphe feshi nedeniyle ba şvurucunun i ş akdinin sonland ırıldığını belirtmiştir. 43. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî bir darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ış, bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke genelinde ola ğanüstü hâl ilan edilmesine kara r verilmiş ve olağanüstü hâl 19/7/2018 tarihinde -yeniden uzat ılmayarak- son bulmu ştur. Kamu makamlar ı ve yarg ı organlar ı -olgusal temellere dayanarak- bu te şebbüsün arkas ında FETÖ/PDY'nin oldu ğunu değerlendirmi ştir (darbe te şebbüsü ve arkas ındaki yap ılanmaya ilişkin ayr ıntılı bilgi için bkz. Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK] , B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). Darbe te şebbüsü s ıras ında ve sonras ında ülke genelinde darbe giri şimiyle bağlant ılı ya da do ğrudan darbe giri şimiyle ba ğlant ılı olmasa bile FETÖ/PDY'nin kamu kurumlar ındaki örgütlenmesinin yan ı sıra FETÖ/PDY ile irtibatl ı olduğu değerlendirilen baz ı ticari kurulu şlara, finans kurulu şlar ına ve medya organlar ına yönelik birtak ım idari tedbirlere başvurulmuştur (ayr ıntılı bilgi için bkz. Ayd ın Yavuz ve di ğerleri , 34, 35). Özel hukuk tüzel kişiliğine sahip olan i şveren Şirketin -yerine getirdi ği görev ve sermaye piyasas ı nezdindeki kritik pozisyonu da dikkate al ındığında- özellikle darbe gecesi ya şanan olaylar üzerine personeline yönelik inceleme ba şlatmas ı ve birtak ım tedbirlere ba şvurmas ı makul görülebilir. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 1144. Bu aç ıklamalar kapsam ında işveren Şirketin birtak ım iddialar ileri sürdü ğü hatta bu iddialar kapsam ında Mahkemeden bilgi toplanmas ı talebinde bulundu ğu (bkz. 9), öte yandan ba şvurucunun da hakk ındaki soru şturman ın hâlihaz ırda iş akdi feshedildi ği için ve işverenin ihbar ı üzerine ba şlatıldığı, soruşturma ile ilgili kendisine bilgi verilmedi ği, hem işveren hem de Ba şsavc ılık nezdinde savunma yapamad ığı, bu kapsamda ara ştırma yap ılmas ı ve dosyan ın bilirkişi incelemesine gönderilmesi talebi oldu ğu görülmü ştür (bkz. 12). Başvuruya konu yarg ılamada ise taraflar ın bu talepleri yönünden bir ara ştırma yahu t inceleme yap ılmam ış, başvurucu hakk ında devam eden soru şturman ın şüphe feshi için yeterli olduğuna kanaat getirilmek suretiyle dava reddedilmi ştir. 45. Belirtmek gerekir ki ilgili mevzuata göre bir ki şi hakk ında soruşturma yahut kovuşturma aç ılmas ı mutlak bir şekilde işten ç ıkarma sebebi say ılmamaktad ır. Nitekim Yarg ıtay içtihad ına bak ıldığında da -bu konuda bir yeknesakl ık olmamakla birlikte- genel eğilim ilgili dosyan ın içeriğine girerek soru şturma yahut kovu şturma konusu unsurlar ın nelerden ibaret oldu ğu ve fesih için yeterli olup olmad ığını değerlendirme yönündedir (bkz. 23-24). Ba şvuruya konu yarg ılama bu yönden incelendi ğinde derece mahkemelerince sadece ba şvurucunun de ğil işveren Şirket'in dahi ara ştırma taleplerine kar şılık verilmedi ği, soruşturmaya konu dosyan ın içindeki hususlar ın (Bank Asya hesab ı, derneğe bağış vb.) dosyaya getirtilmek suretiyle gerekçeli kararda tart ışılmad ığı, özellikle soru şturman ın iş akdi sonland ırıldığı için işveren Şirket'in ihbar ı üzerine ba şlatıldığı iddias ı da nazara al ındığında yeterli inceleme ve ara ştırman ın yap ılmad ığı görülmektedir. 46. Sonuca varmadan önce belirtmek gerekir ki derece mahkemeleri, kendisine sunulan tüm iddialara yan ıt vermek zorunda de ğildir. Ancak ileri sürülen iddialardan birini kabul etti ğinde bunun davan ın sonucuna etkili olmas ı hâlinde mahkeme, bu hususa belirli ve açık bir yan ıt vermek zorunda olabilir ( Yasemin Ek şi, B. No: 2013/5486, 4/12/2013, 56). 47. Başvuruya konu olaya ili şkin yukar ıda yap ılan tüm incelemeler neticesinde -ilgili mevzuat, Yarg ıtay ve Anayasa Mahkemesi içtihad ı da dikkate al ındığında- başvurucunun iddia ve itirazlar ının yarg ılaman ın esas ına temas eden ve davan ın sonucu değiştirebilecek nitelikte oldu ğunu söylemek mümkündür. Bu kapsamda derece mahkemelerinden beklenen, ba şvurucu ile FETÖ/PDY aras ındaki bağlant ıyı gösteren somut, kişisel ve güncel sebeplerin gerekçeli kararda ayr ıntılı bir şekilde ortaya koymas ı, kendisini davan ın reddi sonucuna götüren sebepleri net bir şekilde karara yans ıtmas ıdır. 48. Dolay ısıyla gerekçeli kararda, i şveren yönünden ba şvurucu ile aralar ındaki güven ili şkisinin sars ılmas ına neden olan olay ve olgulara dair yeterli inceleme ve araştırman ın yap ılmad ığı, başvurucunu yarg ılaman ın esas ına tesir eder nitelikteki iddia ve itirazlar ının incelenmedi ği ve bu iddialar ın karşılanmad ığı görülmüştür. Yarg ılama süreci bir bütün olarak de ğerlendirildi ğinde başvurucunun gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 49. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 12B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 50. Başvurucu, yarg ılaman ın makul sürede neticelendirilmedi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 51. 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a 25/7/2018 tarihinde eklenen geçici ikinci maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi ve yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest ola n bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Tazminat Komisyonu taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. 52. Bu defa, 28/3/2023 tarihli ve 7445 say ılı İcra ve İflas Kanunu ile Baz ı Kanunlarda De ğişiklik Yap ılmas ı Hakk ında Kanun'un 40. maddesi ile 6384 say ılı Kanun'un geçici 2. maddesinin birinci f ıkras ında yer alan tarih 9/3/2023 olarak de ğiştirilmiş ve 9/3/2023 tarihi itibar ıyla Anayasa Mahkemesinde derdest olan bireysel ba şvurular ın, başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Tazminat Komisyonu taraf ından incelenece ği düzenlenmi ştir. 53. Anayasa Mahkemesi Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karar ında; ilk bak ışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialar ıyla ilgili ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesi oldu ğu görülen Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmede n yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel ba şvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir. 54. Mevcut ba şvuruda da söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 55. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. C. Diğer İhlal İddialar ı 56. Başvurucu ayr ıca iş akdinin usul ve yasaya uygun olmaks ızın feshedilmesi nedeniyle çal ışma hakk ının, suç ve cezada kanunilik ilkesi ile masumiyet karinesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir. 57. Başvurucunun gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine karar verildi ğinden diğer ihlal iddialar ına ilişkin olarak kabul edilebilirlik ve esas yönünden ayr ıca bir inceleme yap ılmas ına gerek görülmemi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 13D. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 58. Başvurucu; ihlalin tespiti, yarg ılaman ın yenilenmesi ve tazminat talebinde bulunmuştur. 59. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 60.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 61. Dosyalardaki belgeden tespit edilen 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildiğine ili şkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Karar ın bir örne ğinin gerekçeli karar hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İstanbul 8. İş Mahkemesine (E.2016/426, K.2017/641) GÖNDER İLMESİNE, D. Başvurucunun tazminat talebinin REDD İNE, E. 364,60 TL harç ve 9.900 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 10.264,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2019/32156 Karar Tarihi : 7/6/2023 14G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 7/6/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.