TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ESAT AKKOYUN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/26625) Karar Tarihi: 13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Esat AKKOYUN Vekili : Av. Muhsin DO ĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; bir kamu kurumu aleyhine verilmi ş, ekonomik de ğere ilişkin ve icra edilebilir bir yarg
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ESAT AKKOYUN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/26625) Karar Tarihi: 13/4/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : M. Emin ŞAHİNER Başvurucu : Esat AKKOYUN Vekili : Av. Muhsin DO ĞAN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; bir kamu kurumu aleyhine verilmi ş, ekonomik de ğere ilişkin ve icra edilebilir bir yarg ı karar ının uzun süre icra edilmemesi ve kurum aleyhine ba şlatılan icra takibinin de sonuçsuz kalmas ı nedeniyle mülkiyet ve adil yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 3A. Uyuşmazl ığın Arka Plan ı 8. Başvurucu 1958 do ğumlu olup Ayd ın'ın Sultanhisar ilçesinde ikamet etmektedir. 9. Başvurucu 15/7/1997 tarihinde Atça Çiftçi Mallar ı Koruma Ba şkanl ığında çal ışmaya başlam ış ve daha sonra 12/11/2012 tarihli ve 6360 say ılı On Dört İlde Büyük şehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulmas ı ile Baz ı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De ğişiklik Yap ılmas ına Dair Kanun'un ilgili maddeleri uyar ınca işyeri devri nedeniyle Sultanhisar Çiftçi Koruma Ba şkanl ığına iş sözleşmesi devredilmi ştir. 10. Başvurucu 25/9/2016 tarihinde emeklilik nedeniyle i ş sözleşmesini tek tarafl ı olarak feshetmi ştir. B.İcra Takibi ve Şikâyet Davas ı Süreci 11. Başvurucu taraf ından 25/8/1971 tarihli ve 1475 say ılı mülga İş Kanunu'nun 14. maddesi uyar ınca ödenmesi gereken k ıdem tazminat ının tahsili istemiyle Nazilli 2. İcra Müdürlüğünde (İcra Müdürlü ğü) Sultanhisar Çiftçi Koruma Ba şkanl ığı (Koruma Ba şkanl ığı) aleyhine ilams ız icra takibi ba şlatılm ıştır. 12. Takibe itiraz edilmesi üzerine ba şvurucu taraf ından Nazilli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) itiraz ın iptali ve takibin devam ı istemiyle Koruma Ba şkanl ığı aleyhine 17/1/2017 tarihinde dava aç ılm ıştır. Mahkemenin 26/10/2017 tarihli karar ında davan ın k ısmen kabulü ile 30.964,06 TL as ıl alacak, 1.073,66 TL faiz yönünden itiraz ın iptaline ve takibin devam ına hükmedilmi ştir. Mahkeme karar ının gerekçesinde, başvurucunun 1475 say ılı mülga Kanun'un 14. maddesi uyar ınca emeklilik nedeniyle i ş sözleşmesini feshetti ği ve yaşlılık ayl ığı almaya hak kazand ığı, an ılan madde gere ğince işçinin k ıdem tazminat ına hak kazand ığı hukuki gerçe ğine işaret edilmi ştir. 13. İtiraz ın iptali karar ı icrai işleme konu edilmek için kesinle şmesi gereken kararlardan olmad ığından başvurucu taraf ından 21/12/2017 tarihinde bahse konu i şçilik alacağının tahsili amac ıyla haciz i şlemi başlatılm ış ancak Koruma Ba şkanl ığının ödeme gücünün olmamas ı nedeniyle söz konusu alacak tahsil edilememi ştir. 14. Taraflar, itiraz ın iptali karar ına karşı istinaf yoluna ba şvurmuştur. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (Bölge Adliye Mahkemesi) 28/6/2018 tarihli karar ıyla taraflar ın istinaf istemlerini reddetmi ştir. 15. Nihai karar ba şvurucu vekiline 9/7/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 16. Başvurucu 6/8/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 17. İcra Müdürlü ğü taraf ından 5/8/2019 tarihinde borçlu Koruma Ba şkanl ığına muht ıra gönderilerek borç miktar ı olan 52.071,02 TL'nin muht ıran ın tebliğinden itibaren yedi gün içinde ödenmesi, aksi hâlde cebri icra yoluna ba şvurulacağı hususu aç ıkça bildirilmi ş olmas ına rağmen belirtilen sürede Koruma Ba şkanl ığınca herhangi bir ödeme yap ılmam ıştır. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre de yedi günlük sürenin sona ermesinin ard ından arada geçen süre zarf ında da Koruma Ba şkanl ığı taraf ından başvurucunun takibe konu alaca ğına ilişkin herhangi bir ödeme yap ılmad ığı anlaşılm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 4IV.İLGİLİ HUKUK 18. 2/7/1941 tarihli ve 4081 say ılı Çiftçi Mallar ının Korunmas ı Hakk ında Kanun'un 1. maddesi şöyledir: "Bu kanuna göre korunacak çiftçi mallar ı aşağıda yaz ılıdır: I - Ekili, dikili veya kendili ğinden yeti şen bütün nebatlarla Orman Kanununun şumulüne girmeyen a ğaçlar ve a ğaçl ıklar, II - Ziraatte kullan ılan veya ziraatle alakal ı olan her nevi menkul ve gayrimenkul mallar, III - Su arklar ı, set ve bentlerle hendek, çit, duvar ve emsali manialar, tarla ve bahçe yollar ı.'' 19. 4081 say ılı Kanun'un 7. maddesi şöyledir: "Koruma ve ihtiyar meclislerinin, çiftçi mallar ını koruma bak ımından, vazife ve salahiyetleri şunlard ır: I - Koruma kadro ve bütçesini ve senelik koruma ücreti tarifelerini tesbit ve her ik i hususu murakabe heyetinin tetkik ve tasdik ına sevketmek. II - Koruculuk için Köy Kanununda yaz ılı hükümlere göre bekçili ğe ehil gördüklerini seçerek tayinlerini vali veya kaymakam ın tasdik ına arzetmek, bekçilerin adedlerini ve çal ışma müddet ve şartlar ını tesbit eylemek, vazife görecekleri m ıntakalar ı ay ırmak ve bunlara para veya mal olarak verilecek ayl ık veya y ıllığı kararlaştırmak ve vazifelerini iyi görmeleri için lüzumlu tedbirleri almak, hayvanlar için mü şterek çoban tutmak, III - Sular ın mezruat ve yollara yapaca ğı tahribat ı önlemek ve su arklar ı ve hendeklerle tarla ve bahçe yollar ını tamir ettirmek ve bu yüzden do ğacak masraflar ı bütç e harici olarak alakal ılar aras ında istifadeleri nispetinde taksim ve tahsil etme k (Alakal ılardan fiilen çal ışmak isteyenler çal ışabilirler), IV - Sular ın sivrisinek yeti şmesine müsait birikintiler yapmas ına mani olmak ve b u maksat için aç ılan kanallar ve mecralar ı ve kurutulmu ş olan topraklar ı muhafaza etmek, V - Elli liraya kadar olan zarar ve ziyan i şlerine 26 nc ı maddede yaz ılı hükümler dairesinde bakmak, VI - Ondördüncü maddede gösterilen inzibat cezalar ını vermek ve bu kanunda yaz ılı diğer vazifeleri görmek.'' 20. 4081 say ılı Kanun'un 16. maddesi şöyledir: "Köy s ınırlar ı veya ikinci maddenin ikinci f ıkras ında yaz ılı saha içindeki ekilmi ş arazi ile bağ, bahçe veya a ğaçl ıklara fiilen tasarruf etmekte olanlardan ve gelip geçici olmayan ve kendi hayvanlar ını idare edecek kadar şahs ına ait veya icarla meras ı bulunmayan sürü sahiplerinden 15 inci maddede gösterilen tarifede yaz ılı senelik koruma paras ı veya bunun mukabili olan mahsul veya mal al ınır. Koruma paras ına tabi olanlar ın bunun miktar ı hakk ında kendilerine veya ikametgahlar ına yap ılacak tebli ğden itibaren on gün zarf ında murakabe heyetine itiraz haklar ı vard ır.'' Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 521. 4081 say ılı Kanun'un 18. maddesi şöyledir: "Her koruma ve ihtiyar meclisi nezdinde 16 ve 17 nci maddelerde yaz ılı gelirlerden bi r koruma sand ığı teşkil olunur. Bekçi ücretlerinden ba şka zarar ve ziyan mukabili olara k tahsil edilmi ş olan miktar, pe şin olarak ödenen zararlar dolay ısiyle tükendi ği veya zarar ın ödenmesine kafi gelmedi ği takdirde sand ık mevcudu tarifede yaz ılı esaslar dairesinde mükelleflerden yap ılacak tahsilatla tamamlan ır. Bu suretle yap ılacak tahsilatta zarar ve ziyan kar şılığı olarak 15 inci maddenin son f ıkras ına göre tesbit edilmi ş olan nisbet daima muhafaza olunur.'' 22. 4081 say ılı Kanun'un 21. maddesi şöyledir: "Koruma sand ığındaki paralar ın sarfedilebilece ği yerler şunlard ır: I - Bekçilerin ücretleri, II - 29 uncu maddeye göre ödenecek zararlar, III -Her mahallin hususiyet ve ihtiyaçlar ına göre koruma ve ihtiyar meclisleri taraf ından bu kanunun tesbit etti ği hizmetlerin ifas ı için yap ılacak zaruri masraflar. Bu masraflar ın senelik yekünu hiç bir halde bekçi ücretleri yekünunun yüzde onunu tecavüz edemez.'' 23. 4081 say ılı Kanun'un 22. maddesi şöyledir: "Korunma sand ığının mevcudu Devlet mal ı hükmündedir. Korunma gelirleri v e korunma sand ığındaki paraya haciz konamaz. Korunma sand ığı gelirinin cibayet ve sand ık mevcudunun sarf sureti ve her sene sonunda hesablar ın nas ıl kapat ılacağı Ziraat Vekaletince tesbit olunur.'' 24. 4081 say ılı Kanun'un 23. maddesi şöyledir: "Bu Kanun ile vazifedar olanlar ın vazifeleri dolay ısıyla işledikleri suçlarla ilgili olarak Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine ili şkin hükümleri tatbik olunur. Bu gibilerin ifa ettikleri vazifeden dolay ı kendilerine kar şı görevleriyle ba ğlant ılı olarak işlenen suçlar kamu görevlileri aleyhine i şlenmiş say ılır'' 25. 9/6/1932 tarihli ve 2004 say ılı İcra ve İflas Kanunu'nun "Haczi caiz olm ıyan mallar ve haklar" kenar başlıklı 82. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Aşağıdaki şeyler haczolunamaz: 1. Devlet mallar ı ile mahsus kanunlar ında haczi caiz olmad ığı gösterilen mallar, ...'' V.İNCELEME VE GEREKÇE 26. Mahkemenin 13/4/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 6A. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 27. Başvurucu; işçilik alaca ğının ödenmesi talebiyle ba şlatılan icra takibine ra ğmen kesinleşmiş olan alaca ğının ödenek yoklu ğu gerekçe gösterilerek ödenmedi ğini, 4081 say ılı Kanun'un 22. maddesi uyar ınca koruma sand ığına dâhil para ve di ğer mal varl ığının devlet mal ı olarak kabul edilmesi nedeniyle icra takibinden bir sonuç al ınmas ının da imkân dâhilinde olmad ığını belirterek mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 28. Anayasa n ın 35. maddesi şöyledir: "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz." a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 29. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden30. Anayasa'n ın 35. maddesinin birinci f ıkras ında "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir." denilmek suretiyle mülkiyet hakk ı güvenceye ba ğlanm ıştır. Anayasa'n ı n anılan maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik de ğer ifade eden ve parayla de ğerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). Bu ba ğlamda mülk olarak de ğerlendirilmesi gerekti ğinde kuşku bulunmayan menkul ve gayrimenkul mallar ile bunlar ın üzerinde tesis edilen s ınırlı ayni haklar ve fikri haklar ın yan ı sıra, icras ı kabil olan her türlü alacak da mülkiyet hakk ının kapsam ına dâhildir ( Mahmut Duran ve di ğerleri , B. No: 2014/11441, 1/2/2017, 60). Somut başvuru yönünden ba şvurucunun alaca ğının varl ığı idare taraf ından kabul edildi ğine göre icra edilebilir nitelikteki söz konusu alaca ğın mülk teşkil ettiğinde kuşku bulunmamaktad ır. 31. Bir alaca ğın mülkiyet hakk ı kapsam ında değerlendirilebilmesi için mahkeme hükmüne dayanmas ı şart olmay ıp belirli, kesin ve icra edilebilir mahiyette olmas ı gerekli ve yeterlidir. Nitekim somut olayda ba şvurucu, i ş sözleşmesinin feshinden sonra i şçilik alacağının tahsilini teminen ilams ız icra takibi ba şlatm ış, borçlu Koruma Ba şkanl ığı taraf ından söz konusu takibe yönelik yap ılan itiraz da yine ba şvurucunun açm ış olduğu itiraz ın iptali davas ı ile iptal edilmi ş, karar Bölge Adliye Mahkemesince onaylanm ış ve takip bu şekilde kesinle şmiştir. Dosya kapsam ında, borcun olmad ığına dair Koruma Ba şkanl ığı taraf ından aç ılan bir davan ın bulundu ğuna ilişkin bilgi de yer almamaktad ır. İcra Müdürlü ğü taraf ından 5/8/2019 tarihinde yap ılan dosya hesab ında 52.071,02 TL tutar ında bakiye borcun bulunduğu görülmektedir. Dolay ısıyla alaca ğın belirli, kesin ve icra edilebilir mahiyette Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 7olduğu dikkate al ındığında başvurucunun mülkiyet hakk ının varl ığı konusunda bir tereddüt bulunmamaktad ır. Ancak İcra Müdürlü ğü taraf ından 5/8/2019 tarihinde borçlu Koruma Başkanl ığına gönderilen muht ıran ın içeriğine rağmen başvurucunun alaca ğı ödenmemi ş durumdad ır. 32. Anayasa Mahkemesi Metin Baysal ve di ğerleri (B. No: 2014/13202, 20/7/2017) karar ında, 4081 say ılı Kanun uyar ınca kamusal görev ve yetkiler ile donat ılan Ayd ın Çiftçi Mallar ı Koruma Ba şkanl ığı aleyhine i şçi ve işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davalar ı açıldığını ve yap ılan yarg ılamalar sonucunda ba şvurucular lehine alacaklara hükmedildi ğini belirtmiş ancak nihai kararlar ın kesinleşmesinden itibaren 4 y ıl 1 ayl ık süre geçti ği hâlde alacaklar ın ödenmemesi nedeniyle ba şvurucular ın mahkemeye eri şim hakk ı ile mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna varm ıştır (Metin Baysal ve di ğerleri , 9-18). 33. Anayasa Mahkemesi Halil Ça ğatay (B. No: 2014/20389, 13/4/2017) başvurusunda mülkiyet hakk ı kapsam ında korunan ve mahkeme karar ına dayanan icra edilebilir bir alaca ğın yarg ı karar ından yakla şık on ay geçtikten sonra icra edilmi ş olmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ğine, Mehmet Hocao ğlu (B. No: 2013/3207, 15/10/2015) ba şvurusunda Bulgaristan da ö ğretmen olarak görev yapmakta iken zorunlu göç kapsam ında Türkiye ye gelip Türk vatanda şlığına geçen ve 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu na tabi ö ğretmen kadrosunda görev yapan ba şvurucunun Bulgaristan da ö ğretmen olarak geçen hizmet sürelerinin emeklilik intibak ında değerlendirilmesi gerekti ğine ilişkin mahkeme karar ının Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından Anayasa Mahkemesi karar ının verildi ği 15/10/2015 tarihine kadar 2 y ıl 7 ayd ır uygulanmamas ının mülkiyet hakk ını ihlal ettiğine, Kenan Y ıldırım ve Turan Y ıldırım (B. No: 2013/711, 3/4/2014) karar ında kamula ştırmas ız el atma nedeniyle aç ılan tazminat davalar ı kabul edildi ği ve tapu kayd ı Belediye ad ına tescil edildi ği hâlde tespit edilen bedelin gerekçe gösterilmeksizin dört y ılı aşkın süredir ödenmemesinin mülkiyet hakk ını ihlal etti ğine, Global Yap ı Elemanlar ı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (B. No: 2014/17557, 8/11/2017) başvurusunda ba şvurucunun icra edilebilir nitelikteki kesinle şmiş alacağının idare taraf ından borcun varl ığının da kabul edilmesine ra ğmen yakla şık 4 y ıl 5 ay geçti ği hâlde tamam ıyla ödenmemesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ve son olarak S.S. Yeni Foça Asmadere Konut Yap ı Kooperatifi (B. No: 2015/14525, 10/10/2019) karar ında tazminata ilişkin yarg ı karar ının kesinle ştiği 12/11/2007 tarihinden bu yana yakla şık 11 y ıl 7 ay boyunca uygulanmamas ının Anayasa Mahkemesince yarg ı kararlar ının uygulanmas ı çerçevesinde daha önce ortaya konulan ilkelere göre mahkemeye eri şim ve kanunilik ölçütü yönünden mülkiyet hakk ının ihlaline yol açt ığına karar vermi ştir. 34. Diğer yandan Anayasa Mahkemesinin daha önceki kararlar ında icra edilebilir bir alacağın da mülkiyet hakk ı kapsam ında korunan ekonomik bir de ğer ifade etti ği kabul edilmiştir. Ayr ıca kamu kurum ve kurulu şlar ınca böyle bir alaca ğın ödenmemesi ya da ödenmesinin uzun sürmesinin mülkiyetten bar ışçıl yararlanma hakk ına müdahale te şkil ettiği ve bu müdahale nedeniyle olu şan belirsizli ğin ise mülkiyet hakk ının ihlaline neden oldu ğu sonucuna var ılm ıştır (Kenan Y ıldırım ve Turan Y ıldırım, 55-75; Şenal Haylaz , B. No: 2013/3457, 25/2/2015, 60-79). 35. Somut olayda bu ilkelerden ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. Buna göre Metin Baysal ve di ğerleri karar ında da bahsedildi ği üzere 4081 say ılı Kanun uyar ınca kamusal görev ve yetkiler ile donat ılan Koruma Ba şkanl ığı aleyhine 28/6/2018 tarihinde kesinle şen işçilik alaca ğının inceleme tarihine göre iki y ılı aşkın zamand ır Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 8ödenmedi ği anlaşılmaktad ır. Bu durumda ba şvurucunun icra edilebilir nitelikteki kesinle şmiş alacağının Koruma Ba şkanl ığı taraf ından söz konusu süre zarf ında hâlâ ödenmemi ş olmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna varmak gerekir. 36. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Karar ın İcras ı Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 37. Başvurucu, lehine olan kesinle şmiş yarg ı karar ının uygulanmamas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 38. Anayasa'n ın "Hak arama hürriyeti" kenar başlıklı 36. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Herkes, me şru vas ıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg ı mercileri önünde davac ı veya daval ı olarak iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahiptir." 39. Anayasa n ın ''Mahkemelerin ba ğıms ızlığı'' kenar başlıklı 138. maddesinin son fıkras ı şöyledir: "Yasama ve yürütme organlar ı ile idare, mahkeme kararlar ına uymak zorundad ır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlar ını hiçbir suretle de ğiştiremez ve bunlar ın yerine getirilmesini geciktiremez." a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 40. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan karar ın icras ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 41. Anayasa'n ın 36. maddesinin birinci f ıkras ında; herkesin yarg ı organlar ına davac ı veya daval ı olarak ba şvurabilme ve bunun do ğal sonucu olarak da iddia, savunma ve adil yarg ılanma hakk ı güvence alt ına al ınm ıştır. An ılan maddeyle güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı, kendisi bir temel hak niteli ği taşımas ının ötesinde di ğer temel hak ve özgürlüklerden gereken şekilde yararlan ılmay ı ve bunlar ın korunmas ını sağlayan en etkili güvencelerden biridir. Bu ba ğlamda Anayasa'n ın yasama ve yürütme organlar ı ile idarenin mahkeme kararlar ına uyma zorunlulu ğunu ve mahkeme kararlar ının değiştirilemeyece ği ile uygulanmas ının geciktirilemeyece ğini ifade eden 138. maddesinin de adil yarg ılanma hakk ının kapsam ının belirlenmesinde gözetilmesi gerekti ği aç ıktır (Arman Mazman, B. No: 2013/1752, 26/6/2014, 57). 42. Anayasa n ın 36. maddesinde ifade edilen hak arama özgürlü ğü ve adil yarg ılanma hakk ı, sadece yarg ı mercileri önünde davac ı ve daval ı olarak iddia ve savunmada bulunma hakk ını değil yarg ılama sonunda hakk ı olan ı elde etmeyi de kapsayan bir hakt ır (AYM, E.2009/27, K.2010/9, 14/1/2010). Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 943. Karar ın icras ı hakk ı, mahkemeye eri şim hakk ı ve karar hakk ı ile birlikte adi l yarg ılanma hakk ının güvencelerinden olan mahkeme hakk ının bir unsurunu olu şturmaktad ır (Filiz F ırat, B. No: 2014/10305, 5/12/2017, 29). Mahkeme kararlar ının uygulanmas ı yarg ılaman ın d ışında olmakla birlikte onu tamamlayan ve yarg ılaman ın sonuç do ğurmas ını sağlayan bir unsurdur. Karar uygulanmazsa yarg ılaman ın da bir anlam ı olmayacakt ır. Bu nedenle yarg ı kararlar ının uygulanmas ı mahkeme hakk ı kapsam ında değerlendirilmektedir. Buna göre yarg ılama sonucunda mahkemenin bir karar vermi ş olmas ı yeterli de ğildir, ayr ıca bu karar ın etkili bir şekilde uygulanmas ı da gerekir. Hukuk sisteminde, nihai mahkeme kararlar ını taraflardan birinin aleyhine sonuç do ğuracak şekilde uygulanamaz hâle getiren düzenlemeler bulunmas ı veya mahkeme kararlar ının icras ının herhangi bir şekilde engellenmesi hâllerinde mahkeme hakk ı da anlam ını yitirecektir (benzer yönde değerlendirmeler için Ahmet Y ıldırım, B. No: 2012/144, 2/10/2013, 28). 44. Somut olayda da bu ilkelerden ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılan k ısımda yap ılan değerlendirmeler esas al ındığında başvurucu lehine olan nihai ve kesinle şmiş nitelikteki yarg ı karar ının uygulanmamas ı nedeniyle ayn ı zamanda karar ın icras ı hakk ının da ihlaline yol açılm ıştır. 45. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan karar ın icras ı hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 46. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 47. Başvurucu ihlalin tespit edilmesi, dava konusu k ıdem tazminat ı miktar ının yasal faiz işletilerek taraf ına verilmesi ve 10.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. 48. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 1049. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 50. Başvurucu lehine i şçilik alaca ğına ilişkin yap ılan icra takibi kesinle şmiş olmas ına rağmen Koruma Ba şkanl ığı taraf ından işçilik alaca ğıyla ilgili olarak ödeme gerçekleştirilmemiştir. Dolay ısıyla somut ba şvuruda mülkiyet ve karar ın icras ı haklar ının ihlalinin idari bir i şlemden kaynakland ığı anlaşılmaktad ır. 51. Bu nedenle yaln ızca ihlal tespitiyle ve karar ın Koruma Ba şkanl ığına gönderilmesi suretiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucunun talebiyle ba ğlı kal ınarak başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 52.İhlalin sonuçlar ının giderilmesi çerçevesinde ba şvuruya konu yarg ı karar ını uygulanma görev ve sorumlulu ğu somut olayda Koruma Ba şkanl ığına düşmektedir. Yarg ı karar ının uygulanmamas ı hâlinin devam ı veya uygulama biçiminin giderimi sa ğlay ıp sağlamad ığı hususunun yeni bir bireysel ba şvuru kapsam ında denetlenebilece ği hat ırlat ılmal ıdır (bkz. Aligül Alkaya ve di ğerleri (2)). Dolay ısıyla karar ın bir örne ğinin ihlali n sonuçlar ının belirtilen şekilde giderilmesi için Koruma Ba şkanl ığına gönderilmesine kara r verilmesi gerekece ğinden ba şvurucunun i şçilik alaca ğının ödenmesine hükmedilmesi talebinin reddedilmesi gerekir. 53. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Karar ın icras ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. 1. Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, 2. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki karar ın icras ı hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Yarg ı karar ının en k ısa sürede icra edilmesi için karar ın bir örne ğinin Sultanhisar Çiftçi Mallar ı Koruma Ba şkanl ığına GÖNDER İLMESİNE, Başvuru Numaras ı: 2018/26625 Karar Tarihi : 13/4/2021 11D. Başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 294,70 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.894,70 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 13/4/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA M.Emin KUZ R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI