TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÇİĞDEM GÜNEŞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/27740) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numarası : 2019/27740 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucular : 1. Çiğdem GÜNEŞ 2. Halime DEMİRKALE 3. Makbule Tuba DEMİRKALE 4.Müge YİĞİT 5. Müjde AVCI 6.Tuğçe Berfin DEMİRKALE Başvurucular Vekili :
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÇİĞDEM GÜNEŞ VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/27740) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numarası : 2019/27740 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucular : 1. Çiğdem GÜNEŞ 2. Halime DEMİRKALE 3. Makbule Tuba DEMİRKALE 4.Müge YİĞİT 5. Müjde AVCI 6.Tuğçe Berfin DEMİRKALE Başvurucular Vekili : Av. Ahmet EKİN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda meydana gelen ölüm ve ölüme ili şkin olarak yürütülen soruşturma sonunda verilen kovu şturmaya yer olmad ığı kararı nedeniyle ya şam ve adil yarg ılanma haklar ı ile kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2.Başvuru 30/7/2019 tarihinde yapılmıştır. 3.Başv uru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yapılmasına karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2019/27740 Karar Tarihi : 22/2/2022 26. Başvurucular ın yak ını olan D.D., Mersin Cumhuriyet Ba şsavc ılığı (Başsavc ılık) taraf ından yürütülen soru şturma sürecinde Mersin 1. Sulh Ceza Hâkimli ği karar ı uyar ınca silahl ı terör örgütüne üye olma suçu isnad ıyla tutuklanarak Mersin E Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumuna (Kurum) yerle ştirilmiştir. 7. D.D. 13/7/2018 tarihinde, tek ba şına kald ığı koğuşunda çarşafla as ılı hâlde ölü olarak bulunmu ştur. Adana Adli T ıp Grup Ba şkanl ığı taraf ından düzenlenen 24/9/2018 tarihli otopsi raporunda ölüm sebebi asıya bağlı mekanik asfiksi olarak belirlenmi ştir. 8. Ölüm olay ına ilişkin olarak Ba şsavc ılık, soruşturma açm ıştır. Soruşturma sürecinde olay yeri inceleme raporunun düzenlendi ği, güvenlik kameras ı kay ıtlar ının incelendiği, olay hakk ında bilgisi olabilecek mahpus ve Kurum personelinin ifadesine başvurulduğu anlaşılm ıştır. Soruşturma sonunda D.D.nin ölümünde ba şkas ının cezai mesuliyetini gerektirecek bir hususun/kusurun bulunmad ığı gerekçesiyle kovu şturmaya yer olmad ığına karar verilmi ştir. 9. 2/4/2019 tarihli kovu şturmaya yer olmad ığına ilişkin karara ba şvurucular itira z etmiş; söz konusu itiraz, Mersin 3. Sulh Ceza Hâkimli ğinin 29/5/2019 tarihli karar ı ile reddedilmi ştir. 10. Başvurucular, ba şvuru formunda da aç ıkça ifade ettikleri üzere Mersin 3. Sulh Ceza Hâkimli ğinin 29/5/2019 tarihli karar ını 25/6/2019 tarihinde tebellü ğ (elektroni k tebligat) etmi ştir. 11. Başvurucular 30/7/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 12. 11/2/1959 tarihli ve 7201 say ılı Tebligat Kanunu'nun " Elektronik Tebligat " başlıklı 7/a maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Elektronik yolla tebligat, muhatab ın elektronik adresine ula ştığı tarihi izleyen be şinci günün sonunda yap ılmış say ılır. ... Bu maddenin uygulanmas ına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 13. 6/12/2018 tarihli ve 30617 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Elektronik Tebligat Yönetmeli ği'nin " Elektronik tebligat ın haz ırlanmas ı ve muhataba ulaştırılmas ı" kenar ba şlıklı 9. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... (6) Elektronik yolla tebligat, muhatab ın elektronik tebligat adresine ula ştığı tarihi izleyen be şinci günün sonunda yap ılmış say ılır." Başvuru Numaras ı: 2019/27740 Karar Tarihi : 22/2/2022 3V.İNCELEME VE GEREKÇE 14. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 15. Başvurucular, D.D.nin ölümünün intihar olmad ığını, Ceza İnfaz Kurumu personelinin kusurunun bulundu ğunu, yeterli koruma ve sa ğlık hizmetine ula şma imkân ının sağlanmad ığını, tek kişilik koğuşta yaln ız başına b ırak ılmas ı nedeniyle kötü muamelede bulunuldu ğunu, olay ı tüm yönleriyle ayd ınlatacak soru şturma yap ılmad ığını belirterek ya şam ve adil yarg ılanma haklar ı ile kötü muamele yasa ğının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 47. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı uyar ınca bireysel ba şvurunun ba şvuru yollar ının tüketildi ği, başvuru yolu öngörülmemi ş ise ihlalin ö ğrenildiği tarihten itibaren otu z gün içinde yap ılmas ı gerekir ( Yasin Yaman , B. No: 2012/1075, 12/2/2013, 18, 19). An ılan düzenlemelerde ba şvuru yolu öngörülen durumlarda bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcına ilişkin olarak başvuru yollar ının tüketildi ği tarihten söz edilmekte ise de haberdar olunmayan bir hususta ba şvuru yap ılamayaca ğı dikkate al ınarak bu ibarenin nihai karar ın öğrenildiği tarih olarak anla şılmas ı gerekir ( A. C. ve di ğerleri [GK], B. No: 2013/1827, 25/2/2016, 25). 17. Adli tatilin hangi mahkemelerde uygulanaca ğı, ilgili usul kanunlar ında belirtilmiştir. 6216 say ılı Kanun ve İçtüzük'te Anayasa Mahkemesinin adli tatile tabi oldu ğu yönünde bir hüküm bulunmad ığından Anayasa Mahkemesi adli tatil süresi içinde de yarg ısal faaliyetlerine devam etmektedir. Bu sebeple bireysel ba şvuru aç ısından adli tatil hükümlerinin süre hesab ında dikkate al ınmas ına hukuken olanak bulunmamaktad ır (Turgut Tayyar , B. No: 2013/7168, 15/10/2014, 18). 18. Anayasa Mahkemesi Mehmet Özcan (B. No: 2019/6266, 15/1/2020, 27) karar ında, tebligat ın elektronik tebli ğ yöntemi ile yap ıldığı hâllerde e-tebligat ın aç ıldığı tarihte ba şvurucular ın bireysel ba şvuruya ili şkin gerekçeli nihai karardan haberdar olunduğunu kabul etmi ş ve bireysel ba şvuru süresinin bu tarihten itibaren başlayacağını belirtmiştir. Ayr ıca başvurucular ın nihai karar ın gerekçesini öğrendiklerini beyan ettikleri tarihin de bireysel ba şvuru süresinin ba şlang ıcı olarak ele al ınmas ı mümkündür ( İlyas Türedi , B. No: 2013/1267, 13/6/2013, 21, 22). 19. Bireysel ba şvuru formunda, ba şvurucular taraf ından nihai karar ın öğrenildiği tarih 25/6/2019 olarak aç ıkça ifade edilmi ştir. UYAP üzerinden yap ılan incelemede de elektronik tebligat ın 25/6/2019 tarihinde yap ıldığı anlaşılmaktad ır. 20. 6216 say ılı Kanun ve ilgili di ğer mevzuat uyar ınca adli tatil uygulamas ı Anayasa Mahkemesi nezdinde söz konusu de ğildir. Ayr ıca her ne kadar ilgili mevzuat gereğince (bkz. 12, 13) elektronik tebligat ın muhatab ın elektronik posta adresine ulaşmas ını takiben be ş gün sonra yap ılm ış say ılacağı ifade edilmi ş ise de bu durumun be ş günlük süre içinde tebligata konu karar ın öğrenilmemesi hâlinde geçerli olabilecek -en fazla süreyi- hukuki durumu ifade etti ği, başvurucular ın daha önce karar ı öğrendiklerini beyan Başvuru Numaras ı: 2019/27740 Karar Tarihi : 22/2/2022 4etmeleri ve/veya bunun tespit edilmesi hâlinde beyan edilen veya tespit edilen tarihin geçerli olduğu değerlendirilmi ştir (bkz. 18). Bu durumda ba şvurucular ın nihai karar ı öğrendiğini beyan ettikleri tarihin ba şvuru süresi hesab ına esas al ınmas ı gerekmektedir. Ayr ıca başvurucular ın 25/6/2021 tarihinden itibaren be ş günlük sürenin geçmesiyle nihai karar ı öğrenmiş say ıldığına dair ve/veya an ılan mevzuat hükümleri (bkz. 12, 13) çerçevesinde nihai karar ı öğrenme tarihine ili şkin başkaca bir iddialar ı bulunmamaktad ır. 21. Sonuç olarak ba şvurucular ın bireysel ba şvuruya konu karar ı elektronik tebligat marifetiyle 25/6/2019 tarihinde ö ğrendiği ancak otuz günlük bireysel ba şvuru süresini geçirmelerinin ard ından 30/7/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunduklar ı görüldüğünden başvurunun yasal süre içinde gerçekle ştirilmediği aç ıktır. 22. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin süre aşımı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucular üzerinde BIRAKILMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ