T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2026/6 KARAR NO: 2026/476 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 16/10/2025 NUMARASI: 2024/726 E - 2025/892 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 19/02/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme …
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2026/6 KARAR NO: 2026/476 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 16/10/2025 NUMARASI: 2024/726 E - 2025/892 K DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: 19/02/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili başlangıçta asliye hukuk mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ... Avcılar/İstanbul adresinde faaliyet gösteren... isimli kafenin işletmecisi olup, işyerinin elektrik aboneliğinin de şahsı üzerine kayıtlı olduğunu, davalı tarafın yılbaşı olması sebebiyle, müvekkilinin en yüksek ciro yapacağı dönemde ve hiçbir gerekçe göstermeden, "kaçak elektrik kullanıldığı" gerekçesiyle işletmesinin elektrik enerjisini kestiğini, sonrasında davalının kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesiyle 22.12.2022 ilk okuma-25.06.2023 son okuma tarihli 700.463,47 TL tutarlı ve 25.06.2023 ilk okuma-22.12.2023 son okuma tarihli 1.494.942,21 TL tutarlı olmak üzere (2) adet fatura düzenlediğini ve bu faturaları 03.01.2024 tarihinde müvekkiline iadeli taahhütlü olarak tebliğ ettiğini, müvekkili tarafından davalı kuruma, dava konusu kaçak elektrik kullanım faturalarına itiraz edildiğini, yapılan görüşmelerde fatura bedellerinin tamamı ödenmediği takdirde, elektrik enerjisinin verilmeyeceğinin müvekkiline beyan edildiğini, elektriğin kesilmesiyle işletmesini kapatmak zorunda kalan müvekkiline, kaçak elektrik kullanıldığı iddiasına ilişkin tespit tutanağının, tüm istemlere rağmen verilmediğini, davalı kurumun, usulsüz ve hukuka aykırı işlemleri ve sonrasında müvekkilinin davalı yetkilileri ile yaptığı görüşmelerde de kendisine hasmane bir tutum sergilendiğini, elektriğinin açılmadığını, işletmenin faaliyetine devam edebilmesi için zorunlu olarak Küçükçekmece 9.Asliye Mahkemesi 2024/1 D. İş dosyasıyla, elektriğin yeniden bağlanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istendiğini, mahkemece, kesilen elektrik enerjisi sebebiyle telafisi güç ve imkansız zararların oluşacağı, HMK 389 ve devamı maddelerinin yasal koşulların oluştuğu gerekçesiyle tedbir taleplerinin kabulüyle işletmeye yeniden elektrik enerjisi verilmesine karar verildiğini, bu kararı takiben davalı tarafından işletmenin elektriğinin yeniden bağlandığını, müvekkilinin uzun yıllardan beri Avcılar'da cafe işletmekte olup hiçbir şekilde kaçak veya usulsüz elektrik kullanmadığını beyan ederek eldeki davalarına esas olmak ve talepleri üzerine Küçükçekmece 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024-1 D.iş sayılı dosyasından 04.01.2024 tarihli karar ile ve 330.000,00 TL teminat mukabili verilmiş bulunan ihtiyati tedbir kararının nihai kararın kesinleşmesi anına kadar devamına, müvekkilinin .... (...) ... Avcılar/İstanbul adresindeki ticarethanesine ilişkin, ... sözleşme hesap nolu ve ... hesap numaralı aboneliğine ait davalı tarafça düzenlenen 22.12.2022 ilk okuma-25.06.2023 son okuma tarihli 700.463, 47 TL tutarlı ve 25.06.2023 ilk okuma-22.12.2023 son okuma tarihli 1.494.942,21 TL tutarlı faturaların iptali ile bu faturalar bakımından borçlu olmadığının tespitine, davalının hukuka aykırı ve usulsüz olarak elektrik enerjisini kesmesi nedeniyle, müvekkiline ait işletmede bulunan ve bu sebeple zarar gören müzik-ses cihazları ile sair elektrikli cihazlarında arızalar ve elektronik kart hasarları oluştuğunu, ayrıca gelir ve itibar kaybına uğradığını, bunlardan dolayı uğradığı ve uğrayacağı zararlara dair ve fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu faturaların müvekkili şirket tarafından davacının kaçak kullanımına karşılık olarak düzenlenmiş faturalar olup bu faturaların usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiğini, davacı tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasının tamamen asılsız olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından; " ... adresinde bulunan ... isimli işletme için davalı şirket kontrolü sırasında, 22.12.2023 Tarih ve ... Seri No’lu kaçak elektrik tutanağı düzenlendiği, mahkememizce görevlendirilen bilirkişiler tarafından yapılan yerinde incelemeler ile, tutanak öncesi ve tutanak sonrası ortalama tüketimler ve demant güçler mukayese edildiğinde, tutanakta belirtilen sayacın tüketim kaydettiği, diğer iki sayacında cafede yapılan tüketimleri kaydettiğinin görüldüğü, ...’ın talep ettiği gibi 365 gün boyunca kaçak (gizli) hatla kaçak elektrik kullanılması teknik gerekçelerden gerçekleşmediği, bahse konu ... Cafe'de 64,25 kW kurulu elektrik gücü olmadığının anlaşıldığı, ...’ın hesapladığı şekilde 64,25x14=899,5 kWh/gün (0,6 kullanım faktörü dikkate alınırsa 899,5x0,6=539,7 kWh/gün) tüketimin yapılmasının mümkün olmadığı, ...’ın hesapladığı tüketim seviyesini ortalama tüketim eğri skalasına yerleştirmek bile mümkün olmadığı, ancak, yapılan mukayesede tutanak sonrası tüketimlerin bir miktar yükseldiğinin görüldüğünü, bu durumda şalter kapatmak suretiyle tutanaktaki sayacın tüketim kaydettiğinin engellenmesi şeklinde kaçak elektrik kullanıldığı kanaatine varıldığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42-c) maddesi uyarınca perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketildiği, buna göre eksik tüketim hesabı yapmak gerektiği, yapılan mukayeselerde ve keşifte işletmenin kurulu gücünün 43,2 kW olabileceğinin anlaşıldığı, bu gücün 30.09 - 31/10 2024 döneminde (325 gün) yapılan demant güç okumasından elde edildiği, buna göre işletmede 64,25 kW kurulu güç olamayacağı olamayacağı, eğri mukayeselerinde ise işletmede 31.01.2023 tarihinden itibaren tüketimleri düştüğü ve tutanak tarihinden sonrası ise yükseldiği, 31.01.2023 – 22.12.2023 tarihleri arası tutanakta belirtilen sayaç tesisatına eksik tüketim olmak üzere müdahale edildiğinin anlaşılmış olduğu, söz konusu sayacın tutanak günü ise tesisatta bırakıldığı, bunun anlamının sayaca müdahale olmadığı, sayacın tüketimi doğru kaydettiğini, bu durumda 31.01.2023 – 22.12.2023 tarihleri arasında kayıtlı demant güç ortalaması 13,29 kW hesaplandığını, bu dönemde olması gereken demant gücün 25,92 kW (30.09-31/10 2024 dönemi) olduğu, aradaki farkın 25,92 - 13,29 = 12,63 kW gücün belirtilen tarihler arasında sayaçta kayıtlı olmadığı, buna karşılık gelen enerji ise 325 günx12,63 kWx14 h/gün= 57.466,50 kWh hesaplandığı, yönetmeliğin 45-c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. maddesine göre aşağıda ...’ın düzenlendiği şekilde ancak 90 güne karşılık 1,5 ceza katsayısı ile kaçak elektrik, geriye kalan 325-90=235 güne karşılık ek tahakkuk faturası düzenlenebileceğinin anlaşıldığı, netice olarak, davacı tarafın dava dilekçesinde kaçak elektrik kullanımı olmadığından kaçak elektrik tutanağının, bu tutanağa istinaden kendilerine tahakkuk ettirilen 1.494.942,21 TL kaçak ve 700.463, 47 TL meblağlı ek tahakkukların iptal edilmesinin menfi tespitini talep etmiş ise de yerine yapılan keşif, Tesisat Endeks Dökümü ve tüm dosya içeriğine göre sayacın eksik tüketim kaydettiği, ancak tutanakta belirtilen kaçak hattın mevcut olmadığı, davacı tarafın yönetmeliğe göre borcunun 110.253,42 + 170.355,63 = 280.609,05 TL olarak hesaplandığı, anlaşılmakla, 22.12.2023 Tarih ve ... Seri No’lu Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı ile hesap edilen tutarın tümü yönünden değil, ... sözleşme hesap numaralı ...hesap numaralı aboneliğe ait ... ilk okuma, 25.06.2023 son okuma tarihli 700.463,47TL tutarlı kısım bakımından 419.854,42TL bakımından borçlu olmadığının tespiti ile faturanın 419.854,42TL bedel bakımından iptaline, 25.06.2023 ilk okuma, 22.12.2023 son okuma tarihli 1.494.942,21TL tutarlı fatura bakımından iptali ile bu fatura bakımından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçeleriyle 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,... sözleşme hesap numaralı ...hesap numaralı aboneliğe ait ... ilk okuma, 25.06.2023 son okuma tarihli 700.463,47TL tutarlı kısım bakımından 419.854,42TL bakımından borçlu olmadığının tespiti ile faturanın 419.854,42TL bedel bakımından iptaline, 25.06.2023 ilk okuma, 22.12.2023 son okuma tarihli 1.494.942,21 TL tutarlı fatura bakımından iptali ile bu fatura bakımından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine," karar verilmiştir.Karara karşı, davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekilİ istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; müvekkili tarafından kaçak elektrik kullanılmadığını, davalı görevlilerince kontrole gelindiği sırada, sadece ön cephede yani Cumhuriyet caddesine bakan dükkana ait elektrik sayacı ile ilgili incelemede bulunulduğunu, diğer (2) aboneliğe ilişkin sayaçların dikkate alınmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... görevlilerinin düzenlediği tutanakta belirtilen cihazların tümünün kaçak hat üzerinde olduğu, teknik olarak, bu cihazların hepsi kaçak hat üzerinde ise ve kaçak hat, kontaktör ve pako şalter düzeneği ile istenildiği zaman çalıştırılıp, istenildiğinde kaçak hat devre dışı bırakılmıyor ise, bu durumda sayacın hiç tüketim kaydetmemesi gerektiği ancak dosyada bulunan CD’de görüleceği üzere, kaçak hattın varlığı kesin olarak tespit edilmiş ise, bu hattın ... tarafından sökülerek ve devre dışı yapılarak kuvvetli delil olarak alıkonulması gerekirken böyle bir alıkonulmanın olmadığı, bir önceki sayfada verilen resimlerdeki akım okumalarının ana dağıtım panosu içinde çeşitli yerlerde pens ampermetre ile akım okumaları sırasında bir şalter çıkışından alınan okumalar olduğu, görevlilerin bu şaltere kablonun arka duvardan başka bir tesisattan geldiği konuşmalarının yapıldığının görüldüğü tespit edildiğini, yine bilirkişilerce, ...’a göre kaçak hattın işletmede uzun süredir bulunduğu bu duruma göre ... Cafe adına abonelik olacak şekilde kayıtlı... marka (2015 imal yılı) ... seri no’lu sayacın hiç tüketim kaydetmemesinin gerekeceği ayrıca keşif sırasında söz konusu sayacın OSOS bağlantısı olduğu, bunun anlamının sayacın ... ana bilgisayarına modem üzerinden bağlı olup işletmenin bu sayaçtaki tüketimlerinin anında bilgisayara kaydedildiği, olağan dışı durumlarda kullanıcıya uyarı üretildiği ve anında kaçak ekibine ihbar ile işyerinin tesisatının kontrolünün yapılmasının sağlanacağı belirtilmiştir 22.11.2023 tarihli tutanakta iki faz akımların 0 üçüncüsünün ise 2A olduğu, bu ölçümlerinin hepsinin anında ... bilgisayarına gittiği, sayacın son okuma döneminde 7,9 demant güç kaydetmesinin de sayacın kullanıldığının gösterdiği ve ... tarafından aşırı fazla tahakkuk yapılmasının santralde üretilmemiş ve davacı tarafından hiçbir zaman sarfedilemeyecek elektrik enerjisinin tahakkuku anlamına geleceğinin belirtildiğini, hükme esas alınan raporun sonuç kısmında eksik tüketim bedeli olarak hesaplanan tutardan da müvekkilinin sorumlu olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; raporun eksik inceleme ile tanzim edilmiş olup hükme esas alınamayacağını, itirazlarının dikkate alınmadığını, dosyada mevcut olan kaçak elektrik zabıt tespiti ve video görüntüsü incelendiğinde davacının kaçak elektrik kullanımının sabit olduğunu, kaçak fatura hesaplanmasında mevzuat dahilinde kaçak hatta kullanım yapılan güç hesaba dahil edilmesi gerektiğini, gerekçeli kararda olması gereken fatura tahakkukları hatalı gösterildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuk nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı; kaçak kullanım yapılmadığını, yapılan tespitin hatalı olduğunu, yapılan hesaplamaların da hatalı olduğunu ileri sürmektedir.Davalı ... ise, yapılan işlemler ve hesaplamanın mevzuat hükümlerine uygun oyduğunu ileri sürmektedir.Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişiler Dr...., ... Ve... raporlarında özetle "....Keşif sırasında yapılan tespitler ve konuşmalarda, teknik gerekçelerden dolayı işletmede kaçak elektrik kullanılıp kullanılmadığı, kullanıldıysa ne miktarda ve ne sürede kullanıldığının tespiti için her üç sayacın tüketimlerinin Elektrik Mühendisi gözüyle incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu nedenle keşif sırasında davacı tarafın vekiline üç sayacın tutanak öncesi ve sonrası uzun süreli tüketimlerin ...'tan temin edilmesi ya da muhasebe kayıtlarında bulunması durumunda Mahkeme kalemine teslim edilerek dosyasına konulması suretiyle detaylı inceleme yapılabileceği anlaşılmıştır. Söz konusu sayaçların faturaları 12.05.2025 tarihinde uyap sistemine yüklendiği ve Mahkemesine teslim edildiği bildirildikten sonra detaylı inceleme yapılmıştır. Yukarıda açıklandı; kaçak elektrik kullanımını ve kullanıldı, ye dönük süresi ile ne miktarda kaçak elektrik kullandıldığının gerçeğe yakın tespiti için işletmenin Tesisat Endeks Dökümünün ve demant güç değerlerinin incelenmesi gerekmektedir. Bu durumun gerçekleşip gerçeklemediğini görebilmek için Tesisat Endeks Dökümündeki endeksleri ve kaçak tutanağında tespit yapılan sayaç endeksiyle birlikte günlük ortalama tüketimleri gösterecek şekide tüketim eğrisi olarak aşağıdaki gibi düzenlenmiştir. Ayrıca demant güçlerde aynı dönemler için çizdirilmiş böylece dönemler /mevsimler arasında mukayese yapılması mümkün olmuştur.Tutanak öncesi ve tutanak sonrası ortalama tüketimler ve demant güçler mukayese edildiğinde, tutanakta belirtilen sayacın tüketim kaydettiği, diğer iki sayacında Cafede yapılan tüketimleri kaydettiği görülmektedir. Bu durumda ...'ın talep ettiği gibi 365 gün boyunca kaçak (gizli) hatla kaçak elektrik kullanılması teknik gerekçelerden dolayı kanaatimizce gerçekleşmemiştir. Ayrıca keşifte yapılan tespitlerimiz ile Cafe'de 64,25 kW kurulu elektrik gücü olmadığı görülmüştür. Bu durumda ...'ın hesapladığı şekilde 64,25x14-899,5 kWh/gün (0.6 kullanım faktörü dikkate alınırsa 899,5x0,6-539,7 kWh /gün) tüketimin Cafede yapılması mümkün değildir. ...'ın hesapladığı tüketim seviyesini ortalama tüketim eğri skalasına yerleştirmek bile mümkün değildir.Ancak, yapılan mukayesede tutanak sonrası tüketimlerin bir miktar yükseldiği görülmektedir. Bu durumda şalter kapatmak suretiyle tutanaktaki sayacın tüketim kaydettiğinin engellenmesi şeklinde kaçak elektrik kullanıldığı kanaatine varılmıştır. Yönetmliğin ilgili maddesi şu şekildedir; 42-c) Porakende satış sözleşmesi veya İkili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, maddesine göre eksik tüketim hesabı yapmak gerektiği kanaatine varılmıştır.Yapılan mukayeselerde ve keşifte işletmenin kurulu gücünün 43,2 kW olabileceği tespit edilmiştir. Bu güç 30.09- 31/10 2024 döneminde (325 gün) yapılan demant güç okumasından elde edilmiştir. Bu tespittende işletmede 64,25 kW kurulu güç olamayacağı görülmektedir. Eğri mukayeselerinde ise işletmede 31.01.2023 tarihinden itibaren tüketimleri düştüğü ve tutanak tarihinden sonrası ise yükseldiği görülmektedir. Bilirkişi heyetimize göre 31.01.2023 - 22.12.2023 tarihleri arası tutanakta belirtilen sayaç tesisatına eksik tüketim olmak üzere müdahale edildiği kanaatine varılmıştır. Söz konusu sayaç tutanak günü tesisatta bırakılmıştır. Bunun anlamı sayaca müdahale yoktur. Sayaç tüketimi doğru kaydetmektedir. Bu durumda 31.01.2023 - 22.12.2023 tarihleri arasında kayıtlı demant güç ortalaması 13,29 kW hesaplanmıştır. Bu dönemde olması gereken demant güç 25,92 kW (30.09-31/10 2024 dönemi) olduğu, aradaki farkın 25,92 - 13,29 - 12,63 kW gücün belirtilen tarihleri arasında sayaçta kayıtlı olmadığı, buna karşılık gelen enerji ise 325 günx12,63 kWx14 h/günz 57.466,50 kWh hesaplanmakta olup, yönetmeliğe göre 45-0) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. maddesine göre aşağıda ...'ın düzenlendiği şekilde ancak 90 güne karşılık 1.5 ceza katsayısı ile kaçak elektrik, geriye kalan 325-90-235 güne karşılık ek tahakkuk faturası düzenlenebileceği kanaatine varılmıştır. davacı taraf dava dilekçesinde kaçak elektrik kullanımı olmadığından kaçak elektrik tutanağının, bu tutanağa istinaden kendilerine tahakkuk ettirilen 1.494.942,21 TL. kaçak ve 700.463, 47 TL. meblağlı ek tahakkukların iptal edilmesinin menfi tespitini talep etmiş ise de, yerine yapılan keşif, Teisat Endeks Dökümü ve tüm dosya içeriğine göre sayacın eksik tüketim kaydettiği, ancak tutanakta belirtilen kaçak hattın mevcut olmadığı, davacı tarafın yönetmeliğe göre borcunun 110.253,42 * 170.355,63 - 280.609,05 TL. olabileceği, bu durumda 2.195.405,57 - 280.609,05= 1.914.796,52 TL. kadar borcunun olmadığı menfi tespitine kısmi haklı olduğu " yönünde görüş bildirmişlerdir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar."Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.).30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır; a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır. b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır. c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir. ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir. (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir. (5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. (6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401) (7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır. Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a)Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre, b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın; a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak, b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir. (3) 42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. (4) 42 . maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır. Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre: MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır. b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. 1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir. (3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri; a) Meskenlerde; 5 saat, b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat, c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat, ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir. (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir. (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz. (2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. (3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır. (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Buna göre, kaçak tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, ispat yükünün alacak talebinde bulunan dağıtım şirketi üzerinde olduğu, dağıtım şirketinin tespit ve hesaplamasının doğru bulgu ve belgeye dayandırması gerektiği, vardiya sayısının tespiti yönünden yönetmelikte belirtilen şeklide ispatın sağlanmamış olduğu, rapordaki hesaplamanını mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşılmakla mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacının ve davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir. K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,Davacıdan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) Davalıdan alınması gereken 130.799,75 TL karar ve ilam harcından,toplam peşin alınan 32.699,93 TL harcın mahsubu ile bakiye 98.099,82 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 361.madde uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/02/2026