TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR TANER ŞENTÜRK BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/19405) Karar Tarihi: 22/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Fatih HAT İPOĞLU Başvurucu : Taner ŞENTÜRK Vekili : Av. Zeki AKARSU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmamas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve gü
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR TANER ŞENTÜRK BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/19405) Karar Tarihi: 22/7/2020 Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Fatih HAT İPOĞLU Başvurucu : Taner ŞENTÜRK Vekili : Av. Zeki AKARSU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmamas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 6/4/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyon taraf ından bu kararda incelenen şikâyet haricindeki şikâyetlerin kabul edilemez oldu ğuna karar verilmi ş, bu şikâyet yönünden ise ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ı na karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. 6. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı süresinde beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) arac ılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Türkiye 15 Temmuz 2016 tarihinde askerî darbe te şebbüsüyle kar şı karşıya kalm ış ve bu nedenle 21/7/2016 tarihinde ülke genelinde ola ğanüstü hâl ilan edilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 3Olağanüstü hâl 19/7/2018 tarihinde son bulmu ştur. Kamu makamlar ı ve yarg ı organlar ı -olgusal temellere dayanarak- bu te şebbüsün arkas ında Türkiye'de çok uzun y ıllard ır faaliyetlerine devam eden ve son y ıllarda Fetullahç ı Terör Örgütü (FETÖ) ve/veya Paralel Devlet Yap ılanmas ı (PDY) olarak isimlendirilen bir yap ılanman ın olduğunu değerlendirmi şlerdir ( Ayd ın Yavuz ve di ğerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/6/2017, 12-25). 9. Darbe te şebbüsü s ıras ında ve sonras ında ülke genelinde darbe giri şimiyle bağlant ılı ya da do ğrudan darbe giri şimiyle ba ğlant ılı olmasa bile FETÖ/PDY ile bağlant ılı olan ve aralar ında yarg ı mensuplar ının da bulundu ğu çok say ıda kişi hakk ında Cumhuriyet başsavc ılıklar ı taraf ından soru şturma başlatılm ıştır. Bu kapsamda te şebbüsün savu şturulduğu gün Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca (Başsavc ılık) -aralar ında Yüksek Mahkeme üyelerinin de bulundu ğu- üç bine yak ın yarg ı mensubu hakk ında FETÖ/PDY ile bağlant ılar ının bulundu ğu iddias ıyla başlatılan soruşturmada bu ki şilerin büyük bölümü hakk ında gözalt ı ve tutuklama tedbirlerine ba şvurulmuştur (Ayd ın Yavuz ve di ğerleri , 51, 350). 10. Ankara Adliyesinde Cumhuriyet savc ısı olarak görev yapmakta olan başvurucunun Hâkimler ve Savc ılar Yüksek Kurulunun (HSYK) 31/8/2016 tarihli karar ı ile görevden uzakla ştırılmas ına karar verilmi ş, sonras ında HSYK taraf ından meslekten ç ıkar ılan başvurucu hakk ındaki bu karar 29/11/2016 tarihinde kesinle şmiştir. 11. Başvurucu, Ba şsavc ılık taraf ından FETÖ/PDY ile ba ğlant ılı olarak ba şlatılan bir soruşturma kapsam ında 12/8/2016 tarihinde gözalt ına al ınm ıştır. 12. Başvurucunun ifadesi 16/8/2016 tarihinde Ba şsavc ılıkta al ınm ıştır. Başvurucu ifadesinde özetle FETÖ/PDY ile hayat ının hiçbir döneminde herhangi bir şekilde bağlant ısının olmad ığını ifade ederek suçlamalar ı kabul etmemi ştir. 13. Başsavc ılık, başvurucuyu terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmas ı istemiyle 16/8/2016 tarihinde Ankara Sulh Ceza Hâkimli ğine sevk etmi ştir. 14. Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimli ği ayn ı tarihte ba şvurucunun sorgusunu yapm ıştır. Başvurucu, sorguda Savc ılıktaki ifadesine benzer beyanlarda bulunmu ştur. 15. Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimli ği başvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan tutuklanmas ına karar vermi ştir. Karar ın ilgili k ısm ı şöyledir: "... Şüpheliler ... [diğerleri ve] Taner Şentürk'ün üzerlerine at ılı bulunan silahl ı terör örgütüne üye olma suçunu i şlediklerine dair kuvvetli suç şüphesinin varl ığını gösteren dosy a kapsam ında somut delillerin bulunmas ı, şüphelilerin kaçma ve delilleri karartma ihtimallerinin bulunmas ı, şüphelilerin kaçma ve delilleri karartma ihtimallerinin olmas ı karşısında adli kontrol uygulamas ının yetersiz kalaca ğı Şüphelilere isnat edilen suçun suç üstü hallerinden olmas ı nedeni ile CMK 2/1-J ve 2802 say ılı yasan ın 94. maddeleri, CMK'n ın 100. maddesi ile ilgili düzenlemeler ile A İHS 5. maddesindeki tutuklama şartlar ı kapsam ında isnat olunan suç ile orant ılı olarak tedbir kapsam ında şüphelilerin CMK'n ın 101. maddeleri uyar ınca ayr ı ayr ı tutuklanmar ına... karar verildi." 16. Başvurucunun tutuklama karar ına yapt ığı itiraz Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimli ği taraf ından 8/9/2016 tarihinde benzer gerekçelerle kesin olarak reddedilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 417. Sonraki süreçte ilgili Sulh Ceza Hâkimliklerince ba şvurucunun tutukluk durumu değerlendirilmi ş, tahliye talepleri veya tutuklulu ğa ilişkin itirazlar ı kabul edilmemi ştir. 18. Bu kapsamda Ankara 8. Sulh Ceza Hâkimli ği başvurucunun tutukluluk hâlinin devam ına karar vermi ş, başvurucunun an ılan karara yönelik itiraz ını Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimliği 27/1/2017 tarihinde kesin olarak reddetmi ştir. 19. Başvurucu, nihai karar ı ve tebli ğ tarihini bildirmemi ştir. UYAP üzerinden yap ılan incelemede de an ılan karar ın başvurucuya tebli ğine ilişkin bir kayda rastlanmam ıştır. 20. Başvurucu 6/4/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 21. Başsavc ılığın talebi üzerine Ankara 2. Sulh Ceza Hâkimli ği soruşturman ın geldiği aşamay ı ve mevcut delil durumunu dikkate alarak 29/5/2017 tarihinde ba şvurucunun tahliyesine ve hakk ında yurt d ışına ç ıkamama şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanmas ına karar vermi ştir. 22. Başsavc ılık 19/2/2019 tarihli iddianame ile ba şvurucunun terör örgütüne üye olma suçundan cezaland ırılmas ı istemiyle ayn ı yer ağır ceza mahkemesinde kamu davas ı açm ıştır. 23.İddianamede öncelikle FETÖ/PDY'nin yap ılanmas ına ve faaliyetlerine ili şkin açıklamalar yap ılm ış, sonras ında başvurucuya yönelik suçlama ve delillere yer verilmi ştir. Başsavc ılık, başvurucunun FETÖ/PDY hiyerar şisi içinde yer almak suretiyle üzerine at ılı suçu işlediğini iddia etmi ştir. İddianamede, suçlamaya esas al ınan olgular özetle şöyledir: i. HSYK'n ın başvurucuyu meslekten ç ıkard ığı ve söz konusu karar ın kesinleştiği belirtilmiştir. ii. Başsavc ılık, bir k ısım tan ığın beyanlar ına dayanarak ba şvurucunun örgüt hiyerarşisi içinde yer ald ığını ileri sürmü ştür. Bu kapsamda; - Tan ık A.A.n ın 25/7/2016 tarihli ifadesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "...Bilahare bu şahıs beni Balgat'ta minibüsün en son dura ğına yak ın bir yerde bulunan 5-6 katl ı bir apartman dairesinde kat ını tam olarak hat ırlayamad ığım ancak ortalarda bulunan bir daireye götürdü. 'Sen art ık idari yarg ıya ve adli yarg ıya bu evd e çal ışabilirsin' dedi. Bu evde benden ba şka Afyonlu olarak bilid ğim Kocaeli mezunu [S.Ü] , Ankaral ı olduğunu bildiğim Taner Şentürk, Ad ıyamanl ı olduğunu bildiğim [İ.E.İ.], K ırıkkaleli olduğunu bildiğim [S.P. veya S.B. ] isimli şahıslar vard ı ... " - Tan ık A.A.n ın 9/8/2016 tarihli ifadesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Yukar ıda Gülen Cemaati'ne ait evde birlikte kald ığımı belirttiğim ayn ı cemaat mensubu Taner Şentürk ... 2001 y ılında K ırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuştur. 'www.google.com' isimli internet sitesine yüklü kararnameler ile 'www.adalet.org' sitesindeki ki şi bilgilerine bak ıldığında Taner Çanakkale Çan Adliyesi'nde görev yaparken 2014 y ılında Yarg ıtay'a tetkik hâkimi olarak atanm ıştır. Taner'in ad ı HSYK taraf ından aç ığa alınan hâkim ve savc ılar listesinde yer almamaktad ır. Kendisiyle yukar ıda belirtti ğim gibi Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 5hâkim ve savc ılık staj ı yaparken de birlikteydi. Şu an Fethullah Gülen cemaati ile ba ğının devam edip etmedi ğini bilmiyorum. Çünkü kendisiyle mesle ğe atand ıktan sonra irtibat ım olmad ı ..." - Tan ık T.G.nin ifadesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Eşimin [F.Ş.] isminde bir ablas ı vard ır. [F.Ş.nin] eşinin yani benim bacana ğımın ismi [E.Ş.dir]. [E.Ş.] ... [F.Ş.] ve [E.Ş.nin] Taner isminde bir o ğullar ı vard ır. Bu çocu k daha önceleri Malatya İnönü Üniversitesi İşletme bölümünü kazanm ıştı. Orada bir y ıl okurken kamuoyunda abiler olarak bilinen FETÖ örgütü elemanlar ı ile karşılaşmış. Malatya'daki ilk y ılından sonra bu çocuk okulunu b ırak ıp 'benim hukuk okumam laz ım' diyerek evnie geldi. Zaman zaman da bizim K ırıkkale'deki evimize geldi ğinden ben neden okulunu b ırakt ın, ailenin durumu çok iyi de ğil diye konu ştuğumda bana da 'benim huku k okumam laz ım' diye söylüyordu. Bu çocuk hiçbir dershaneye gitmeden Ankara'da abiler olarak bilinen ki şilerle birlikte kal ıp üniversite s ınav ına haz ırland ı. Ben bu çocu ğun abile r denilen FETÖ örgütü elemanlar ı ile birlikte kald ığını ailesinden, annesi ve babas ından birçok defa duydum. Ben Taner ile konu şurken de bana 'abilerin yan ındayd ım. S ınava haz ırlan ıyordum' diye bir çok kez söylemi ştir. Neticesinde bu çocuk K ırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesini kazand ı ve buray ı iyi bir dereceyle bitirdi. K ırıkkale'de iki teyzesi ve bir anneannesi olmas ına rağmen bizim evlerimizde arada bir kal ıp diğer günlerinde he p Kırıkkale'de cemaat evlerinde kal ıdrd ı. Ancak hangi cemaat evinde kald ığını bilmiyorum. Bu çocuk üniversiteyi bitirdikten sonra alt ı ay kadar Ankara'da bir hukuk bürosunda çal ıştı ve sonras ında üç y ıl hiçbir i şte çal ışmadan, abiler olarak bilinen ki şiler ile birlikte sadece hâkimlik s ınav ına haz ırland ı. Yine kendisinden 'abiler ile birlikte hâkimlik s ınav ına haz ırlan ıyorum' dedi ğini bir çok kez duydum. Üçüncü senesinde bu şahıs hâkimlik sınav ını da kazan ıp Doğuda bir ile hâkim olarak atand ı. Sonras ında Çanakkale'ye tayin oldu. Şuan da Ankara'da Yarg ıtayda özel kalem müdürlü ğünde görevli oldu ğunu biliyorum. Bu şahıs FETÖ örgütünün bir üyesidir. K ırıkkalede okurken e şime de Fetullah Gülen'in birkaç ke z kitab ını vermişti. Bizimle beraber sohbet ederken Fetullah Gülen'den hocaefendi diye bahsederdi. Tart ışmalar ımızda Fetullah Gülen'i övücü sözler söylerdi ..." 24. Ankara 19. A ğır Ceza Mahkemesi (Mahkeme) 7/3/2019 tarihinde iddianamenin kabulüne karar vermi ş ve Mahkemenin E.2019/129 say ılı dosyas ı üzerinden kovu şturma aşamas ı başlam ıştır. 25. Mahkeme 12/7/2019 tarihinde yapt ığı ilk duruşmada başvurucunun savunmas ını alm ıştır. Başvurucu savunmas ında özetle; i. Tan ık T.G.nin teyzesinin e şi olduğunu ve sürekli olarak teyzesine kötü davrand ığını, teyzesinin -tan ıdık bir avukat olarak- hukuki konularda kendisinden yard ım istediğini, kendisinin de evden uzakla ştırma karar ı al ınmas ı ve boşanma davas ı sürecinde -dilekçelerini yazmak suretiyle- teyzesine yard ımc ı olduğunu, bu nedenle tan ık T.G.nin kendisine husumet duydu ğunu ve hakk ında söz konus u beyanlarda bulundu ğunu belirterek tan ığın beyanlar ının doğru olmad ığını ifade etmiştir. ii. Tan ık A.A.y ı meslek staj ından tan ıdığını ancak onunla samimiyetinin bulunmad ığını, tan ığın beyanlar ının çelişkili oldu ğunu ve muhtemelen etkin pişmanl ık hükümlerinden faydalanabilmek amac ıyla kendisi hakk ında gerçe ğe ayk ırı şekilde beyanda bulundu ğunu ifade etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 626. Mahkeme 12/7/2019 tarihli duru şmada tan ık S.G.yi dinlemi ştir. Tan ık S.G. ifadesinde özetle ba şvurucunun kendisinin ye ğeni olduğunu ve eşi T.G. ile sorunlar ya şamas ı nedeniyle evden uzakla ştırma karar ı al ınmas ı ve boşanma davas ı sürecinde ba şvurucunun kendisine sürekli yard ımc ı olduğunu, bu olaylardan sonra e şi T.G.nin ba şvurucuya husume t duyduğunu ve ba şvurucuyu tehdit etti ğini, söz konusu ifadeleri de muhtemelen bu husumet nedeniyle ba şvurucuya zarar vermek amac ıyla verdiğini ifade etmi ştir. 27. Mahkemece talimat yaz ılmas ı üzerine tan ık T.G.nin 1/7/2019 tarihinde Kırıkkale 1. A ğır Ceza Mahkemesinde al ınan ifadesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Benim hakk ımda da Fetö Pdy silahl ı terör örgütüne üye olmaktan herhangi bir soruşturma veya kovu şturma bulunmamaktad ır. San ık Taner Şentürk benim bacana ğımın oğlu olmaktad ır. Yanl ış hat ırlam ıyorsam 2001 y ılında K ırıkkale Üniversitesinde Huku k Fakültesi okurken benim evimde de kald ığı oluyordu. Ancak bizim ev d ışında nerede kald ığını net olarak bilmiyorum. Bizde kald ığı dönemde baz ı zamanlar d ışarı ç ıkarken abilere gidiyorum, onun d ışında sohbete gidiyorum diyordu. Bildi ğim kadar ıyla san ık hakimlik savc ılık s ınav ına çal ışırken Ankara'da ailesinin yan ında kald ı. Ben kendisini abilerle içiç e olduğunu biliyorum. Çünkü kendisiyle zaman zaman tart ışmalar ımız olmuştur. Ek olara k Hukuk Fakültesini kazanmadan önce Malatya'da i şletme bölümü okuyordu. Bu bölümü yar ıda bırakarak daha sonra da K ırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesini kazand ı. Hatta bi r defas ında bana 'benim Hukuk Fakültesine girmem gerekiyor.' dedi ğini hat ırlıyorum. Hatta Malatya'da okurken orada fetö ile tan ışmış ve abilerle görü ştüğünü bana söylemi şti. Hukuk Fakültesine geçme sebebi de fetönün yönlendirmesi sebebiyle oldu ğunu düşünüyorum. Ek olarak mezun olduktan sonra bir dönem bo şta gezdi. Hatta kendisi ile annesi de 'abileriyl e birlikte hakimlik s ınav ına haz ırlan ıyor' şeklinde bana söyledikleri de olmu ştur. Benim sanık Taner Şentürk'le veya anne ve babas ıyla herhangi bir husumetim bulunmamaktad ır. San ığın küçüklüğünden beri fetö ile irtibatl ı olduğunu biliyorum. San ığın evlediği eşinin de ayn ı üniversiteden oldu ğunu biliyorum. Ek olarak san ık bir kaç defa fetönün kitab ını benim eşime de eve getirerek vermi şti ." 28. Mahkemece talimat yaz ılmas ı üzerine tan ık A.A.n ın 10/4/2019 tarihinde Malatya 2. A ğır Ceza Mahkemesinde al ınan ifadesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... Taner Şentürk'ü geçmi ş dönemdeki ad ı ile cemaatin hakim-savc ı çal ışma evlerinde Ankara ili Dikmen semtinde 2005 y ılında 6- 7 ay birlikte kalmam ız nedeniyle tan ırım. Beni cemaatten bir şahıs belirttiğim semtteki örgüte ait bir eve götürmü ştü ve orada hakimlik sınav ına çal ışabileceğimi söylemi şti. San ık ile ilk kez orada tan ışıp belirttiğim gibi 6- 7 ay birlikte ev arkada şlığı yapm ıştım. Her ikimiz de s ınav ı kazand ık. Mesleğe atand ık staj döneminde birkaç kez ayak üstü sohbet etmi şliğimiz vard ır. Bunun d ışında 2005 y ılından sonra san ığın örgüt ile ba ğını devam ettirip ettirmedi ğini bilmiyorum. San ık ile ilgili tüm bildiklerim bu 6- 7 ayl ık ev arkada şlığından ibarettir." 29. Dava, bireysel ba şvurunun incelendi ği tarih itibar ıyla ilk derece mahkemesinde derdesttir. IV.İLGİLİ HUKUK 30. İlgili hukuk için bkz. Mustafa Özterzi [GK], B. No: 2016/14597, 31/10/2019, 33-48. Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 7V.İNCELEME VE GEREKÇE 31. Mahkemenin 22/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 32. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak -UYAP üzerinden temin edilen ve sundu ğu belgelerden- geçimini önemli ölçüde zor duruma dü şürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan, bireysel ba şvuru tarihi itibar ıyla tutuklu olarak ceza infaz kurumunda bulunan ba şvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 33. Başvurucu; somut bir delil olmaks ızın gerekçesiz bir kararla tutuklanmas ına karar verildi ğini, tutuklama karar ında tutuklama nedenlerinin somut gerekçelerle açıklanmad ığını, kaçma şüphesinin olmad ığını, hâkimlerle ilgili öngörülen usule ili şkin güvencelerin hiçbirine riayet edilmeksizin, yetkili ve görevli olmayan mahkemece tutukland ığını, tüm bu nedenlerle tutuklanmas ının hukuka ayk ırı olduğunu belirterek kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 34. Bakanl ık görüşünde, öncelikle 4/12/2004 tarihli ve 5271 say ılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinde düzenlenen tazminat davas ı açma yolu tüketilmeden ba şvuru yap ıldığından başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemezlik karar ı verilebilece ği ileri sürülmü ş; Anayasa Mahkemesi taraf ından esastan inceleme yap ılacak olmas ı durumunda ise tutuklama karar ında kuvvetli suç şüphesinin ortaya konulduğu ileri sürülerek tutuklama karar ının verildiği andaki genel ko şullar ve somut olay ın özel koşullar ı ile Ankara Sulh Ceza Hâkimlikleri taraf ından verilen kararlar ın içeriği birlikte değerlendirildi ğinde başvurucu yönünden kaçma ve delilleri etkileme tehlikesine yönelen tutuklama nedenlerinin olgusal temellerinin olmad ığının söylenemeyece ği belirtilmi ştir. 35. Bakanl ık görüşünde ayr ıca soruşturma konusu suç için öngörülen yapt ırımın ağırlığı, işin niteliği ve önemi de gözönünde tutuldu ğunda başvurucu hakk ında uygulanan tutuklama tedbirinin ölçülü oldu ğu ve adli kontrol uygulamas ının yetersiz kalaca ğı sonucuna var ılmas ının keyfî oldu ğunun savunulamayaca ğı ileri sürülmü ştür. Bakanl ık görüşünde, bu hususlar dikkate al ınarak başvurucunun tutuklanmas ında herhangi bir keyfiyetin bulunmad ığı hususuna vurgu yap ılm ış ve tutuklaman ın hukuki olmad ığına dair şikâyetin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilmez bulunmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. 36. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı cevab ında başvuru formundakine benzer beyanlarda bulunmu ştur. C. Değerlendirme 37. Anayasa'n ın "Temel hak ve hürriyetlerin s ınırlanmas ı" kenar ba şlıklı 13. maddesi şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 8"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 38. Anayasa'n ın "Temel hak ve hürriyetlerin kullan ılmas ının durdurulmas ı" kena r başlıklı 15. maddesi şöyledir: "Savaş, seferberlik ... veya ola ğanüstü hallerde, milletleraras ı hukuktan do ğan yükümlülükler ihlâl edilmemek kayd ıyla, durumun gerektirdi ği ölçüde temel hak v e hürriyetlerin kullan ılmas ı kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasad a öngörülen güvencelere ayk ırı tedbirler al ınabilir. Birinci f ıkrada belirlenen durumlarda da, sava ş hukukuna uygun fiiller sonuc u meydana gelen ölümler d ışında, kişinin yaşama hakk ına, maddî ve manevî varl ığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, dü şünce ve kanaatlerini aç ıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolay ı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmi şe yürütülemez; suçluluğu mahkeme karar ı ile saptan ıncaya kadar kimse suçlu say ılamaz." 39. Anayasa'n ın "Kişi hürriyeti ve güvenli ği" kenar ba şlıklı 19. maddesinin birinci fıkras ı ile üçüncü f ıkras ının birinci cümlesi şöyledir: "Herkes, ki şi hürriyeti ve güvenli ğine sahiptir. ... Suçluluğu hakk ında kuvvetli belirti bulunan ki şiler, ancak kaçmalar ını, delillerin yokedilmesini veya de ğiştirilmesini önlemek maksad ıyla veya bunlar gibi tutuklamay ı zorunlu k ılan ve kanunda gösterilen di ğer hallerde hâkim karar ıyla tutuklanabilir." 40. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun şikâyetinin özü, tutuklulu ğun hukuki olmad ığına ilişkindir. Dolay ısıyla başvurucunun iddialar ının Anayasa'n ın 19. maddesinin üçüncü f ıkras ı bağlam ındaki kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ı kapsam ında incelenmesi gerekir. 1. Uygulanabilirlik Yönünden 41. Anayasa Mahkemesi, ola ğanüstü yönetim usullerinin uyguland ığı dönemlerde alınan tedbirlere ili şkin bireysel ba şvurular ı incelerken Anayasa'n ın 15. maddesinde ortaya konulan temel hak ve özgürlüklere ili şkin güvence rejimini dikkate alaca ğını belirtmiştir (Ayd ın Yavuz ve di ğerleri , 187-191). Soru şturma mercilerince ba şvurucuya yöneltilen ve tutuklama tedbirine konu olan suçlama, ba şvurucunun darbe te şebbüsünün arkas ındaki yap ılanma oldu ğu belirtilen FETÖ/PDY'nin üyesi oldu ğu iddias ıdır. Anayasa Mahkemesi, anılan suçlaman ın olağanüstü hâl ilan ını gerekli k ılan olaylarla ilgili oldu ğunu değerlendirmi ştir (Selçuk Özdemir [GK], B. No: 2016/49158, 26/7/2017, 57). 42. Başvurucu hakk ında uygulanan tutuklama tedbirinin hukuki olup olmad ığının incelenmesi Anayasa'n ın 15. maddesi kapsam ında yap ılacakt ır. Bu inceleme s ıras ında öncelikle ba şvurucunun tutuklanmas ının başta Anayasa'n ın 13. ve 19. maddeleri olmak üzere Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 9diğer maddelerinde yer alan güvencelere ayk ırı olup olmad ığı tespit edilecek, ayk ırılık saptanmas ı hâlinde ise Anayasa'n ın 15. maddesindeki ölçütlerin bu ayk ırılığı meşru k ılıp kılmad ığı değerlendirilecektir ( Ayd ın Yavuz ve di ğerleri , 193-195, 242). 2. Kabul Edilebilirlik Yönünden 43. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden bulunmad ığı anlaşılan bu iddialar ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 3. Esas Yönündena. Genel İlkeler 44. Genel ilkeler için bkz. Mustafa Özterzi , 85-90; Zafer Özer, B. No: 2016/65239, 9/1/2020, 38-45. b.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 45. Somut olayda öncelikle ba şvurucunun tutuklanmas ının kanuni dayana ğının olup olmad ığının belirlenmesi gerekir. 46. Başvurucu, darbe te şebbüsünün arkas ındaki yap ılanma oldu ğu belirtilen FETÖ/PDY'nin mensubu oldu ğu iddias ıyla yürütülen soru şturma kapsam ında silahl ı terör örgütü üyesi olma suçlamas ıyla 5271 say ılı Kanun'un 100. maddesi uyar ınca tutuklanm ıştır. 47. Diğer taraftan ba şvurucu 24/2/1983 tarihli ve 2802 say ılı Hâkimler ve Savc ılar Kanunu'nda -hâkimlerle ilgili- öngörülen usule ili şkin güvencelerin hiçbirine riayet edilmeksizin, yetkili ve görevli olmayan mahkemece tutukland ığını iddia etmektedir. 48. Anayasa Mahkemesi, darbe te şebbüsünden sonraki dönemde bu te şebbüsün arkas ındaki yap ılanma oldu ğu kabul edilen FETÖ/PDY ile ba ğlant ılı suçlardan yürütülen soruşturmalar kapsam ında yarg ı mensuplar ı hakk ında uygulanan tutuklama tedbirlerinin hukukiliğine ilişkin bireysel ba şvurular ı inceledi ği birçok karar ında, başvurucu yarg ı mensuplar ının mesleklerinden veya görevlerinden kaynaklanan güvencelere riayet edilmeksizin tutukland ıklar ı ve bu nedenle tutuklaman ın kanuni dayana ğının bulunmad ığı iddialar ını incelemi ştir. Anayasa Mahkemesi bu inceleme sonucunda gerek Yükse k Mahkeme üyeleri gerekse di ğer yarg ı mensuplar ı bak ımından tutuklamaya konu olaylar a ilişkin olarak soru şturma mercilerince veya tutuklamaya karar veren yarg ı organlar ınca isnat edilen ve tutuklamaya konu olan suçlar ın kişisel suç oldu ğu ve ayr ıca ağır cezay ı gerektiren suçüstü hâlinin bulundu ğu yönündeki de ğerlendirmelerin olgusal ve hukuki temellerinin bulunduğu, dolay ısıyla tutuklama tedbirlerinin kanuni dayanaktan yoksun oldu ğunun söylenemeyece ği sonucuna varm ıştır. Kald ı ki -Yüksek Mahkeme üyelerinden farkl ı olarak- hâkim ve Cumhuriyet savc ılar ı yönünden a ğır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hâli bulunmasa da ki şisel suçlar ına ilişkin olarak soru şturma yürütülmesi için bir izin şart ı bulunmad ığı Yarg ıtay Ceza Genel Kurulunun birçok karar ında belirtilmi ştir ( Mustafa Özterzi , 93). 49. Somut olayda an ılan kararda var ılan ayr ılmay ı gerektiren bir durum söz konusu değildir. Dolay ısıyla somut olay ın koşullar ında başvurucunun kanuna ayk ırı olarak Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 10tutukland ığı iddias ı yerinde de ğildir. Bu itibarla ba şvurucu hakk ında uygulanan tutuklama tedbirinin kanuni dayana ğı bulunmaktad ır. 50. Kanuni dayana ğı bulunduğu anlaşılan tutuklama tedbirinin me şru bir amac ının olup olmad ığı ve ölçülülü ğü incelenmeden önce tutuklaman ın ön ko şulu olan suçun işlendiğine dair kuvvetli belirti bulunup bulunmad ığının değerlendirilmesi gerekir. 51. Ankara 9. Sulh Ceza Hâkimli ğinin tutuklama karar ında, başvurucunun 15 Temmuz darbe te şebbüsünü gerçekle ştiren FETÖ/PDY'nin üyesi oldu ğuna dair kuvvetli şüphelerin bulundu ğu belirtilmi ş ve başvurucu yönünden kuvvetli suç şüphesini olu şturan somut olgular ın bulundu ğu sonucuna var ılm ıştır (bkz. 15). 52.İddianamede ise ba şvurucunun meslekten ç ıkar ılmas ına ve haklar ında FETÖ/PDY ile ba ğlant ılı suçlardan soru şturma yürütülen bir k ısım tan ığın beyan ına dayan ılarak başvurucunun terör örgütüne üye olma suçunu i şlediği iddia olunmu ştur (bkz. 23). 53. Buna göre ba şvurucuya yöneltilen ve tutuklamaya konu olan suçlaman ın dayanağından birisi ba şvurucunun meslekten ihraç edilmesidir. Anayasa Mahkemesi dah a önce verdi ği birçok kararda görevden uzakla ştırma veya kamu görevinden ya da meslekten çıkarma şeklindeki idari kararlar ın niteliğini dikkate alarak bu kararlar ın verilmesinin karara muhatap olan ki şilerin suç i şlediklerine dair kuvvetli belirtinin bulundu ğu anlam ına gelmediği sonucuna varm ıştır (Mustafa Bald ır, B. No: 2016/29354, 4/4/2018, 70; Mustafa Açay, B. No: 2016/66638, 3/7/2019, 54; E.A. , B. No: 2016/78293, 3/7/2019, 57; Ali Aktaş, B. No: 2016/14178, 17/7/2019, 53; Mustafa Özterzi , 104; Zafer Özer , 55-58). Bu itibarla ba şvurucu hakk ındaki görevden uzakla ştırma veya meslekten ç ıkarma tedbirlerine ilişkin kararlarda ba şvurucuyla ilgili ki şisel bir tespit ve de ğerlendirme bulunmad ığından bunlar ın -tek başına- suç işlendiğine dair kuvvetli bir belirti olarak kabulü mümkün de ğildir. 54. Öte yandan Savc ılık, bir k ısım tan ığın beyan ına dayanarak ba şvurucunun örgüt üyesi oldu ğunu iddia etmi ştir. Bu ba ğlamda tan ık T.G. -ba şvurucudan duydu ğuna göre- eşinin yeğeni olan ba şvurucunun meslek s ınav ına örgüt evlerinde çal ıştığını ve başvurucunun FETÖ/PDY mensubu oldu ğunu; tan ık A.A. ise 2005 y ılında meslek s ınav ına haz ırland ığı evde kalanlardan birisinin de ba şvurucu oldu ğunu, kendisi gibi ba şvurucunun da bu evde meslek s ınav ına haz ırland ığını ve s ınav ı kazand ıklar ını ancak 2005 y ılından sonra başvurucunun örgüt ile ba ğının devam edip etmedi ğini bilmedi ğini ifade etmi şlerdir. Kovuşturma aşmas ında dinlenen ba şvurucunun teyzesi S.G. ise e şi olan tan ık T.G.nin başvurucuya duydu ğu husumet nedeniyle ba şvurucu aleyhine beyanda bulundu ğunu ifade etmiştir (tan ık beyanlar ı için bkz. 23, 26-28). Ba şvurucu; savunmas ında, tan ık T.G.nin husumet nedeniyle, tan ık A.A.n ın ise etkinlik pi şmanl ıktan faydalanmak için gerçe ğe ayk ırı beyanda bulundu ğunu ifade etmi ş ve hayat ının hiçbir döneminde FETÖ/PDY ile herhangi bir şekilde irtibat ının olmad ığını belirterek suçlamalar ı kabul etmemi ştir (ayr ıntı için bkz. 25). 55. Anayasa Mahkemesi Selçuk Özdemir karar ında FETÖ/PDY üyesi olmakla suçlanan baz ı şüphelilerin ifadelerinde hâkim olarak görev yapmakta olan ba şvurucunun FETÖ/PDY ile irtibat ının bulundu ğuna ve bu yap ılanmaya mensup oldu ğuna yönelik somut olgular içeren anlat ımlar ını başvurucu yönünden suç şüphesini do ğrulayan kuvvetli bir belirti olarak kabul etmi ştir (Selçuk Özdemir, 75, benzer nitelikteki tan ık beyanlar ının kuvvetli belirti olarak kabul edildi ği diğer kararlar aras ından bkz. Metin Evecen, B. No: 2017/744, 4/4/2018, 47-52, Recep Uygun, B. No: 2016/76351, 12/6/2018, 43). Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 11 56. Anayasa Mahkemesi yak ın zamanda verdi ği bir k ısım karar ında ise tan ık anlat ımlar ının kişinin örgütsel ba ğlant ısına veya hangi örgütsel eylemlerde bulundu ğuna ya da başvurucunun örgütsel konumuna ili şkin herhangi bir vaka veya olguya dayanmamas ı, dolay ısıyla kişisel kanaatin aç ıklanmas ı niteliğinde oldu ğu gerekçesiyle kuvvetli suç belirtisi olarak kabul edilemeyece ği sonucuna varm ıştır (Emre Altun , B. No: 2016/78293, 3/7/2019, 59; Ali Aktaş, B. No: 2016/14178, 17/7/2019, 56) 57. Bu ba ğlamda soru şturma makamlar ınca başvurucunun örgütle ba ğlant ısı olduğuna dayanak yap ılan tan ık T.G.nin beyanlar ının duyuma dayal ı ve kişisel kanaatin açıklanmas ı niteliğinde oldu ğu, başvurucunun örgütsel bir eyleminden bahsetmedi ği ve somut olgular içermedi ği anlaşılmaktad ır. Dolay ısıyla söz konusu beyanlar ın kuvvetli belirti olarak kabulü mümkün gözükmemektedir. 58. Öte yandan di ğer tan ık A.A., ba şvurucunun 2005 y ılında meslek s ınavlar ına haz ırlan ırken örgüte ait evde kald ığını ancak sonras ında başvurucunun örgüt ile ba ğlant ısının devam edip etmedi ğine dair bir bilgisinin olmad ığını ifade etmi ştir. 59. Tespit edilen bu hususun FETÖ/PDY ile ba ğlant ılı suçlamalar ba ğlam ında değerlendirilmesinde FETÖ/PDY'nin faaliyetlerinin ve örgütlenme şeklinin göz ard ı edilmemesi gerekir. Yarg ı organlar ınca da bu durumun FETÖ/PDY ile ba ğlant ılı soruşturma ve kovuşturmalarda cezai sorumlulu ğun belirlenmesinde dikkate al ındığı görülmektedir (ayr ıntı için bkz. Mustafa Özterzi , 110, 111). Bu ba ğlamda soru şturma makamlar ınca başvurucunun 2005 y ılından sonra ve özellikle FETÖ/PDY'nin illegal yönünün kamuoyuna yans ımas ından sonra örgütle aras ında hiyerar şik anlamda bir ba ğ bulunduğuna dair somut olgular ortaya konulamam ıştır. Dolay ısıyla söz konusu beyanlar ın kuvvetli belirti olarak kabulü mümkün gözükmemektedir 60. Sonuç olarak tutuklama karar ında ve soru şturma sürecindeki belgelerde yer alan tespit ve de ğerlendirmeler kapsam ında somut olayda tutuklama için ön ko şul olan suç işlendiğine dair kuvvetli belirti nin yeterince ortaya konulamad ığı sonucuna var ılm ıştır. 61. Var ılan bu sonuç kar şısında tutuklama nedenlerinin bulunup bulunmad ığına ve tutuklaman ın ölçülü olup olmad ığına ilişkin ayr ıca bir inceleme yap ılmas ına gere k görülmemi ştir. 62. Aç ıklanan gerekçelerle suç i şlediğine dair kuvvetli belirtiler ortaya konulmadan başvurucu hakk ında tutuklama tedbirinin uygulanmas ının kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ına ilişkin olarak ola ğan dönemde Anayasa'n ın 19. maddesinin üçüncü f ıkras ında yer alan güvencelere ayk ırı olduğu sonucuna var ılm ıştır. 63. Bununla birlikte an ılan tedbirin ola ğanüstü dönemlerde Anayasa'n ın temel hak ve özgürlüklerin kullan ımının durdurulmas ını ve s ınırland ırılmas ını düzenleyen 15. maddesi kapsam ında meşru olup olmad ığının incelenmesi gerekir. 4. Anayasa'n ın 15. Maddesi Yönünden 64. Tutuklama tedbirinin uygulanmas ı suretiyle bireylerin ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ına keyfî olarak müdahale edilmemesini sa ğlayacak güvencelerin ba şında suç işlendiğine dair belirtinin ortaya konulmas ı gelmektedir. Suç i şlendiğine dair belirtinin Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 12bulunmas ı tutuklama tedbiri için ön ko şul olduğundan aksi durumun kabulü, ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ına ilişkin tüm güvencelerin anlams ız hâle gelmesi sonucunu do ğurur. Dolay ısıyla -hangi nedenle benimsenmi ş olursa olsun- ola ğanüstü yönetim usullerinin uyguland ığı dönemlerde de ki şilerin suç i şlediklerine dair belirti bulunmadan tutuklanmalar ı durumun gerektirdi ği ölçüde bir tedbir olarak kabul edilemez ( Şahin Alpay [GK], B. No: 2016/16092, 11/1/2018, 109; Mehmet Hasan Altan (2) [GK], B. No: 2016/23672, 11/1/2018, 156). 65. Somut olayda Anayasa Mahkemesince soru şturma makamlar ının suç işlediğine dair belirtileri somut olgularla ortaya koymadan ba şvurucu hakk ında tutuklama tedbirine başvurduklar ı sonucuna var ılm ıştır (bkz. 60). Bu itibarla olağanüstü hâl Anayasa'n ın döneminde temel hak ve özgürlüklerin kullan ımının durdurulmas ını ve s ınırland ırılmas ını düzenleyen 15. maddesinin ba şvurucunun ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ına yönelik olarak Anayasa'n ın 19. maddesinin üçüncü f ıkras ında belirtilen güvencelere ayk ırı bu müdahaleyi meşru k ılmad ığı değerlendirilmi ştir (benzer yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Şahin Alpay , 110; Mehmet Hasan Altan (2) , 157). 66. Aç ıklanan gerekçelerle -Anayasa'n ın 15. maddesiyle birlikte değerlendirildi ğinde de- ba şvurucunun Anayasa'n ın 19. maddesinin üçüncü f ıkras ı bağlam ındaki kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Serdar ÖZGÜLDÜR ve Muammer TOPAL bu görü şe kat ılmam ışlard ır. 5. 6216 say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 67. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmedi ğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 68. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 69. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 13durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 70. Başvurucu hakk ındaki tutuklaman ın hukuki olmamas ı nedeniyle Anayasa'n ın 19. maddesinin üçüncü f ıkras ının ihlal edildi ğine karar verilmi ştir. Soruşturma sürecinde 29/5/2017 tarihinde ba şvurucunun tahliyesine karar verilmi ştir ve tutukluluk hâli sona ermiştir. 71. Başvurucu, 500.000 TL maddi ve 2.500.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. 72. Mahkemenin maddi tazminata hükmedebilmesi için ba şvurucunun u ğrad ığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlal aras ında illiyet ba ğı bulunmal ıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belge sunmam ış olmas ı nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 73. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesinin ba şvurucunun u ğrad ığı zararlar ın giderilmesi bak ımından yetersiz kalaca ğı aç ıktır. Başvurucunun ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ına yönelik müdahale nedeniyle yaln ızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ödenmesine kara r verilmesi gerekir. 74. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Tutuklaman ın hukuki olmamas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA OYB İRLİĞİYLE, C. Tutuklaman ın hukuki olmamas ı nedeniyle Anayasa'n ın 19. maddesinin üçüncü fıkras ı kapsam ındaki kişi hürriyeti ve güvenli ği hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE Serdar ÖZGÜLDÜR ve Muammer TOPAL' ın karşı oylar ı ve OYÇOKLU ĞUYLA, D. Başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, E. 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 14G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Ankara 19. A ğır Ceza Mahkemesine (E.2019/129) GÖNDER İLMESİNE, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 22/7/2020 tarihinde karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Serdar ÖZGÜLDÜR Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Başvuru Numaras ı: 2017/19405 Karar Tarihi : 22/7/2020 15KARŞIOY GEREKÇES İ Bireysel Ba şvuru No: 2016/78293 (I. Bölüm) ve Bireysel Ba şvuru No: 2016/14597 (Genel Kurul) say ılı dosyalardaki kar şıoylarda belirtilen hukuki neden ve gerekçelerle; 16.8.2016 tarihinde tutuklanan, soru şturma devam ederken kimi tan ıklarca FETÖ ba ğlant ısı olduğu yönünde beyanlarda bulunulan, 29.5.2017 tarihinde tahliye edilmekle birlikte 19.2.2019 tarihinde hakk ında örgüt üyeli ğinden iddianame düzenlenen ve yarg ılamas ı derdes t olan başvurucu hakk ındaki tutuklama karar ında suç i şlediğine dair kuvvetli belirtilerin yeterince ortaya konuldu ğu, derece mahkemesi kararlar ının temelsiz ve keyfi oldu ğunun söylenemeyece ği, dolay ısıyla tutuklama tedbirinin uygulanmas ı nedeniyle ki şi hürriyeti ve güvenliği hakk ının ihlal edilmedi ği kanaatine vard ığımızdan; ço ğunluğun aksi yöndeki karar ına kat ılm ıyoruz. Üye Üye Serdar ÖZGÜLDÜR Muammer TOPAL