TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MEHMET KOK BA VURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/5738) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/5738 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M.EminKUZ Fatih HATiPOGLU MehmetKOK Av. Fadime KOK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, ko ullu sahverilmenin geri almmas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma il
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR MEHMET KOK BA VURUSU (Ba vuru Numarasi: 2015/5738) Karar Tarihi: 9/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/5738 : 9/1/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M.EminKUZ Fatih HATiPOGLU MehmetKOK Av. Fadime KOK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, ko ullu sahverilmenin geri almmas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 27/3/2015 tarihindeyapilm1 tir . 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9er9evesinde ilgili olaylar ozetle oyledir: 6. Konya 1. Agir Ceza Mahkemesi 18/6/1999 tarihli karan ile ba vurucunun kasten adam oldtirme su9undan 20 yil agir hapis, mtiessir fiil su9undan 1 ay 20 gun hapis, 10/7/1953 tarihli ve 6136 say1h Ate li Silahlar ve B19aklar ile Diger Aletler Hakkmda Kanun'a muhalefet su9undan 10 ay hapis ve adli para cezas1 ile cezalandmlmasma karar vermi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5738 : 9/1/2019 7. Soz konusu karar Y arg1tay 1. Ceza Dairesinin 14/12/1999 tarihli ilam1yla onanarak kesinle mi ve hiikmiin infazma ba lanm1 t1r. infaz surecinde ba vurucu, Konya 1. Ag1r Ceza Mahkemesinin 28/5/2002 tarihli karanyla 21/12/2000 tarihli ve 4616 say1h 23 Nisan 1999 Tarihine Kadar i lenen Su9lardan Dolay1 Sartla Sahverilmeye, Dava ve Cezalann Ertelenmesine Dair Kanun uyannca 1/5/2002 tarihinden itibaren ko ullu olarak sahverilmi tir. 8. Ba vurucu, (kapatilan) Demirkoy Sulh Ceza Mahkemesinin 30/3/2012 tarihli karan ile kasten yaralama su9undan 1 ay 7 gun ve hakaret su9undan 2 ay 27 gun hapis (iki kez) cezasma mahkum edilmi ; kararda aynca ilamm kesinle mesi akabinde mezkur ko ullu sahverilmenin geri almmasma yonelik inceleme yapdmasma da karar verilmi tir. Karar Yarg1tay 4. Ceza Dairesinin 27/11/2014 tarihli ilam1yla onanarak kesinle mi tir. 9. (Kapatllan) Demirkoy Sulh Ceza Mahkemesinden dosyay1 devralan Demirkoy Asliye Ceza Mahkemesinin 20/1/2015 tarihli yaz1s1 uzerine Konya 1. Ag1r Ceza Mahkemesi 23/1/2015 tarihli karan ile denetim suresi i9inde yeniden kas1th su9 i ledigi anla 1lan ba vurucu hakkmda artla tahliye kararmm 13/12/2004 tarihli ve 5275 say1h Ceza ve Guvenlik Tedbirlerinin infaz1 Hakkmdaki Kanun'un 107. maddesinin (12) numarah fikras1 geregince geri ahnmasma ve ba vurucunun ko ullu sahverildikten sonra kasten i ledigi su9un tarihi olan 10/6/2009 ile bihakkm tahliye tarihi olan 20/11/2020 arasmdaki surenin aynen infazma karar vermi tir. 10. Ba vurucunun amlan karara yapt1g1 itiraz Konya 2. Ag1r Ceza Mahkemesinin 13/2/2015 tarihli karan ile benzer gerek9elerle reddedilmi tir. 11. Karar ba vurucuya 25/2/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 12. Ba vurucu 27/3/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 13. 4616 say1h Kanun'un 1. maddesinin ilgili klsm1 oy ledir: "23 Nisan 1999 tarihine kadar i$lenen suc;lar nedeniyle; 2. (Yeniden diizenleme: 21/5/2002-4758/1 md.) Miiebbet agzr hapis cezaszna hiikiimlii olanlarzn veya $ahsi hiirriyeti baglayzcz cezaya mahkum edilenlerin ya da aldzklarz ceza herhangi bir nedenle $ahsi hiirriyeti baglay1c1 cezaya donii$tiiriilenlerin tabi olduklarz infa:. hiikiimlerine gore c;ekmeleri gereken toplam cezalarzndan on yd indirilir. jndirim, verilen her bir ceza i ;in ayrz ayrz degil, top/am ceza iizerinden bir defaya mahsus yapilzr. Ancak bi1 ki$inin muhtelif suc;larzndan dolayz cezalarz ayrz ayrz tarihlerde verilmi$ olsa bile, bu cezalarzn toplamz iizerinden yapzlacak indirim on yzlz ge ;emez. Birinci paragraf hiikiimlerine gore c;ekmeleri gereken toplam cezalarmdan on ytllzk indirim yaptld1ktan sonra ceza siiresi do/mu$ olanlar, iyi halli olup olmad1klarma bakzlmakszzzn ve istemleri olmakszzzn derhal; toplam cezalarz on yzldan fazla olanlar kalan cezalarznz ;ektikten sonra $art/a salzverilirler. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5738 : 9/1/2019 4. (Yeniden duzenleme: 21/5/2002-4758 /l md.) 23 Nisan 1999 tarihine kadar iJ!enmiJ ve ilgili kanun maddesinde ongorulen Jahsf hurriyeti baglayzcz cezanzn ust sznzrz on yzlz ge9meyen su9lardan dolayz haklarznda henuz takibata ge ;ilmemiJ veya hazzrlzk soruJturmaszna giriJilmiJ olmakla beraber dava a9zlmamzJ veya son soruJturma aJamaszna ge ;ilmiJ olmakla beraber henuz hukum verilmemiJ veya verilen hukum kesinleJmemiJ ise, davanzn a ;zlmasz veya kesin hukme baglanmasz ertelenir; varsa tutukluluk halinin kaldzrzlmaszna karar verilir. Bu su ;larla ilgili dosya ve deliller, her bir su ;un dava zamanaJzmz suresinin sonuna kadar muhafaza edilir. Erteleme konusu su ;un dava zamanaJzmz suresi i ;inde bu su ; ile aynz cins veya daha agzr Jahsf hurriyeti baglayzcz cezayz gerektiren bir su ; iJlendiginde, erteleme konusu su9tan dolayz da dava a9zlzr veya daha once aplmzJ bulunan davaya devam edilerek hukum verilir. Bu sure, erteleme konusu su ; ile aynz cins veya daha agzr Jahsf hurriyeti baglayzcz cezay1 gerektiren bir su ; iJ!enmeksizin ge ;irildiginde, ertelemeden yararlanan hakkznda kamu davasz a ;zlmaz; a ;zlmzJ olan davanzn ortadan kaldzrzlmaszna karar verilir. 5. Ancak; a) Turk Ceza Kanununun 125 ild 157,161, 162, 168, 171, 172, 188, 191, 192, 202, 205, 208, 209, 211 ild 214, 216 ild 219, 240, 243, 264, 298, 301 ild 303, 305 inci maddelerinde, 31 2 nci maddenin ikinci fikrasznda, 31 3 uncu maddesinde, 314 uncu maddesinin birinci fikrasznda, 339 ild 349, 366, 367, 383, 394, 403 ild 408, 414 ild 418 ve 503 ild 506 ncz maddelerinde, yer alan su9larz iJleyenler hakkznda bu madde hukumleri uygulanmaz." 14. 5275 say1h Kanun'un 107. maddesinin ilgili kism1 oyledir: "(]) KoJullu salzverilmeden yararlanabilmek i ;in mahkumun kurumdaki infaz suresini iyi hdlli olarak ge ;irmesi gerekir. (2) ... diger sureli hapis cezalarzna mahkum edilmiJ olanlar cezalarznzn u9te ikisini infaz kurumunda 9ektikleri takdirde, koJullu salzverilmeden yararlanabilirler. (11) Bir hukumlunun koJullu salzverilmesi hakkznda ceza infaz kurumu idaresi tarafindan hazzrlanan gerek9eli rapor, hukmu veren mahkemeye; hukumlu baJka bir yerde bulunuyorsa o yerde bulunan aynz derecedeki mahkemeye verilir. Mahkeme, bu raporu uygun bulursa hukumlunun koJullu salzverilmesine dosyc uzerinden karar verir. Mahkeme, raporu uygun bulmadzgz takdirde gerek ;esini kararznda gosterir. Bu kararlara karJz itiraz yoluna gidilebilir. (12) KoJullu salzverilen hukumlunun, denetim suresinde hapis cezasznz gerektiren kasztlz bir su ; iJlemesi veya kendisine yuklenen yukumluluklere, hdkimin uyarzszna ragmen, uymamakta zsrar etmesi hdlinde koJullu salzverilme kararz geri alznzr. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5738 : 9/1/2019 (13) Ko$ullu salzverilme kararznzn geri alznmasz halinde hukumlunun; a) Sonraki sU ;u i$ledigi tarihten itibaren kalan cezasznzn aynen, Ceza infaz kurumunda 9ektirilmesine karar verilir. Ko$ullu salzverilme kararznzn gen alznmaszndan sonra aynz hukmun infazz ile ilgili bir daha ko$ullu salzverilme kararz verilmez. (14) Denetim suresi yukumluluklere uygun ve iyi halli olarak ge9irildigi takdirde, ceza infaz edilmi$ sayzlzr. (15) Ko$ullu salzverilme kararznzn geri alznmaszna; a) Hukumlu geri kalan sure i9inde i$ledigi kasztlz bir su9tan dolayz hapis cezaszna mahkum edilirse, hukmu veren ilk derece mahkemesi veya bolge adliye mahkemesi tarafindan, Dasya uzerinden karar verilir. Bu kararlara kar$l itiraz yolu a9zktzr. ,, 15. 1/3/1926 tarihli ve 765 say1h mtilga Turk Ceza Kanunu'nun 17. maddesinin birinci fikras1 oyledir: "$art/a salzverilmi$ olan hukumlii, geri kalan sure i9inde i$ledigi kasztlz bir curumden dolayz $ahsi hurriyeti baglayzcz bir cezaya mahkum olur veya mecbur oldugu $art/an yerine getirmez ise, $art/a salzverilme kararz geri alznzr. Bu takdirde su9un i$lendigi tarihten sonraki kzszm hukumlunun ceza suresine mahsup edilmeyerek aynen 9ektirilir ve $art/a salzverilmeye esas te$kil eden hukmun infazz ile ilgili olarak bir daha $art/a salzverilmeden yararlanamaz. " V. iNCELEME VE GEREK ;E 16. Mahkemenin 9/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ba vurucunun iddialan 17. 4616 say1h Kanun uyannca ko ullu sahverilen ba vurucu; denetim suresi i9inde aym cinsten ya da daha agir ahsi hurriyeti baglay1c1 cezay1 gerektiren bir su9 i lememesine ragmen ko ullu sahverilme karannm geri almd1gm1, ko ullu sahverme karan geri almsa dahi 4616 say1h Kanun'da belirtilen on yilhk indirimden faydalanmas1 gerektigini, dolay1s1yla Mahkemece on y1lhk sure indirilmeden aynen infaza karar verilmesinin hukuka aykm oldugunu, aynca ko ullu sahverilmenin geri almmasma ili kin hukumlerin aym durumdaki diger huktimlulerin lehine olacak ekilde farkh uyguland1gm1 belirterek ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigini iddia etmi tir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5738 : 9/1/2019 B. Degerlendirme 18. Anayasa'nm 19. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "Herkes, kiJi hurriyeti ve guvenligine sahiptir. Seki! ve Jartlarz kanunda gosterilen : Mahkemelerce verilmiJ hurriyeti kzsztlayzcz cezalarzn ve guvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; ... halleri dzJznda kimse hurriyetinden yoksun bzrakzlamaz." 19. Anayasa Mahkemesi , olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Somut olayda ba vurucunun iddialannm ozti, ko ullu sahverilmenin geri almmas1 karannm hukuki bir dayanagmm bulunmad1gma ve dolay1s1yla hukuka aykm olarak htirriyetinden yoksun b1rak1ld1gma ili kin oldugundan ba vurunun ki i htirriyeti ve gtivenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. 20. Somut olayda ba vurucu kasten adam oldtirme, mtiessir fiil ve 6136 say1h Kanun'a muhalefet sw;;larmdan alm1 oldugu kesinle mi cezas1 infaz edilirken 4616 say1h Kanun htiktimleri uygulanarak 1/5/2002 tarihinde ko ullu olarak sahverilmi tir. Ba vurucunun hak ederek tahliye tarihinden once denetim stiresi i9inde kas1th bir su9 i lemesi nedeniyle hakkmdaki ko ullu sahverme karannm geri almmasma ve ikinci su9 tarihinden bihakkm tahliye tarihine kadar olan cezasmm aynen infazma karar verilmi tir . 21. Anayasa Mahkemesi, 4616 say1h Kanun htiktimleri uyannca ko ullu sahverilen htiktimltiler yontinden denetim stiresince hapis cezasm1 gerektiren kas1th bir su9 i lenmesi halinde 765 say1h mtilga Kanun'un 17. maddesinin birinci f1kras1 ve/veya 5275 say1h Kanun'un 107. maddesinin (12) numarah fikras1 uyannca ko ullu sahverme karannm geri almabilecegini belirtmi ; Y arg1tay uygulamasma at1f yaparak bu su9un ko ullu sahverilmesini gerektiren su9 ile aym cins veya daha agir htirriyeti baglay1c1 cezay1 gerektiren bir su9 olup olmamasmm oneminin bulunmad1gm1 , sonradan denetim stiresi i9inde i lenen su9un kas1th bir su9 olmasmm , bu su9un yaptmm1 olarak da hapis cezasm1 gerektirmesinin ve hapis cezas1 verilmi olmasmm ko ullu sahvermenin geri almmas1 i9in yeterli oldugunu tespit etmi tir (Saban Dal, B. No: 2014/2891, 16/2/2017, 40). 22. Diger yandan mahkumiyetine konu su9lar yontinden erteleme ve ko ullu sahverme htiktimlerinin ayn uygulanmas1, ko ullu sahverme karan geri almsa dahi on y1l indirim yap1ld1ktan sonra kalan k1smm infaz edilmesi gerektigi yontindeki ba vurucunun ikayeti bakimmdan da kalan cezanm aynen infazma karar verilmesinin kanunun ongordtigti ekilde oldugu ve bu uygulamanm ko ullu sahvermenin amacma da aykm olmad1g1 sonucuna vanlm1 tlf (benzer yondeki degerlendirme i9in bkz. Saban Dal, 43). 23. Buna gore ko ullu sahverilme tarihinden sonra denetim stiresi i9inde kas1th bir su9 i leyen ba vurucu hakkmda ko ullu sahvermenin geri almmasma ve sonraki su9u i ledigi tarihten itibaren hak ederek tahliye tarihine kadar kalan cezasmm aynen infazma karar verilmesinin kanunun ongordtigti ekilde oldugu ve bu uygulamanm ko ullu sahvermenin amacma da aykm olmad1g1 sonucuna vanlm1 tlf (aym yondeki degerlendirme i9in bkz. Saban Dal, 44). 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5738 : 9/1/2019 24. A91klanan gerek9elerle ba vurucunun iddiasma ili kin olarak bir ihlalin olmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun a91k ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekmektedir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Ki i hiirriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm a91k9a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 9/1/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. -Oye Ba kan Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 -Oye Muammer TOP AL -Oye Celal Mumtaz AK.INC! -Oye M.EminKUZ 7