TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULKADİR ACAY VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/3175) Karar Tarihi: 30/9/2020 Başvuru Numarası : 2018/3175 Karar Tarihi : 30/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucular : Bkz. ekli tablonun C sütunu Başvurucular Vekili : Av. Salih DEMİRKESEN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, açılan muhtelif davalarda makul sürede yar
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULKADİR ACAY VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2018/3175) Karar Tarihi: 30/9/2020 Başvuru Numarası : 2018/3175 Karar Tarihi : 30/9/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Eren Can BENAKAY Başvurucular : Bkz. ekli tablonun C sütunu Başvurucular Vekili : Av. Salih DEMİRKESEN I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, açılan muhtelif davalarda makul sürede yargılanma ha kkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ2. Başvurular muhtelif tarihlerde yapılmıştır. 3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ö n incelemesinde n sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Böl üm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Konularının aynı olması nedeniyle ekli tablonun B sütununda n umaraları belirtilen başvuru dosyalarının aynı tablonun (1) numaralı satı rında yer alan 2018/3175 numaralı bireysel başvuru dosyası ile birleştirilmesine ve ince lemenin bu dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiştir. 6. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir . Başvuru Numarası : 2018/3175 Karar Tarihi : 30/9/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucuların ekli tablonun D sütununda belirtilen mahkemele rde ve yine aynı sütunda belirtilen tarihlerde açtıkları davalar hâlen sonuçlanm amıştır. 10. Başvurucular yargılamanın makul sürede tamamlanmaması nedeni yle muhteli f tarihlerde bireysel başvuruda bulunmuşlardır. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 11. Mahkemenin 30/9/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 12. Başvurucular, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede ya rgılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme1. Kabul Edilebilirlik Yönünden13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şe kilde- yargılamanın sona erdiği tarih, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anaya sa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığ ı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususl ar dikkate alınır ( Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında ekli tablonun D sütununda belirtilen tarihl erde başlayan ve devam eden yargılamaların süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir . 17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. Başvuru Numarası : 2018/3175 Karar Tarihi : 30/9/2020 43. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 19. Başvurucular, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildi ğinin tespitine bağlı olarak manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır. 21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararı karşılığ ında başvuruculara ekli tablonun G sütununda belirtilen manevi tazminat tutarların ın; ekli tablonun C sütununun 1., 2. ve 4. satırında yer alan başvuruculara müştereken, başvu rucu Hatip Albay'a ise ayrı ödenmesine karar verilmesi gerekir. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tablonun E sütunun da belirtilen harç tutarlarının her bir satırdaki başvuruculara müştereken ödenmes ine, 3.000 TL vekalet ücretinin başvuruculara müştereken ödenmesine karar verilmesi g erekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvuruculara ekli tablonun G sütununda belirtilen manevi taz minat tutarlarının; ekli tablonun C sütununun 1., 2. ve 4. satırında yer alan başvuruculara MÜŞTEREKEN, başvurucu Hatip Albay'a ise AYRI ÖDENMESİNE, tazmin ata ilişkin diğe r taleplerin REDDİNE, D. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tablonun E sütununda belirtilen harç tutarlarının her bir satırdaki başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMES İNE, 3.000 TL vekalet ücretinin başvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE, Başvuru Numarası : 2018/3175 Karar Tarihi : 30/9/2020 5E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için ekli sütunun D numaraları belirtilen mahkemelere GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 30/9 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA M. Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Üye Üye Yıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI