DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2024/1370 E. , 2024/2298 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1370 Karar No : 2024/2298 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Kurumu VEKİLİ: Av. … 2-… Organize Sanayi Bölgesi VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Elektrik Mekanik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. … İSTEMLERİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28/02/2024 tarih ve E:2023/1202, K:2024/1001 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2024/1370 E. , 2024/2298 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1370 Karar No : 2024/2298 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Kurumu VEKİLİ: Av. … 2-… Organize Sanayi Bölgesi VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat Elektrik Mekanik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. … İSTEMLERİN KONUSU : Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28/02/2024 tarih ve E:2023/1202, K:2024/1001 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresinin, … tarih ve E…. sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin ve davacı tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işleminin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28/02/2024 tarih ve E:2023/1202, K:2024/1001 sayılı kararıyla; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları" başlıklı 10. maddesi ve "Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesi, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun "Noterlik mesleği" başlıklı 1. maddesi, 04/03/2009 tarih ve 27159 Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belge için başvuru" başlıklı 45. maddesine yer verilerek; Davalılardan Gebze Organize Sanayi Bölgesi tarafından, … tarih ve … sayılı işlem bakımından idarî yargının görevsiz olduğu ileri sürülerek görev itirazında bulunulması üzerine Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı görevlilik kararı ile davalı Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nin görev itirazının reddine karar verilmiş, davalıların usûle ilişkin diğer itirazları da geçerli görülmemiş; Dava dilekçesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iptali istenilmiş ise de, dava dilekçesi içeriği ve öne sürülen hukuka aykırılık sebepleri ile uygulama işlemine konu iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebinin reddine ilişkin işlemin, söz konusu Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresi uyarınca tesis edildiği dikkate alınarak, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresi yönünden inceleme yapıldığı belirtilerek; Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresi yönünden; 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca meslekî ve teknik yeterliğin belirlenmesi için ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek belgelerden birisinin de istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak sunulabilecek iş deneyim belgeleri olduğu; Kanun'da, bir iş deneyiminin ihalelere katılımda iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilmesi için iki temel ön şart öngörüldüğü, bunlardan birincisinin tevsik edilecek deneyim konusu olan işin bir sözleşmeye dayanması, ikincisinin ise bu sözleşmenin bedel içermesi olduğu; 4734 sayılı Kanun'da iş deneyim belgesinin verilmesine ilişkin kurallara yer verilmeyerek konunun ikincil düzenlemelere bırakıldığı; 4734 sayılı Kanun'a ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirme yetkisine sahip davalı Kurumun, 4734 sayılı Kanun ile kendisine tanınan bu yetki kapsamında, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'ni yürürlüğe koyduğu; Dava konusu Yönetmeliğin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için diğer şartların yanı sıra, yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmenin de talep edildiği; Bu itibarla, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurularda sunulacak olan sözleşmelerde, yüklenici tarafından taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi ve iş deneyimine konu olan sözleşmedeki değişikliklerin kontrol edilebilmesi yoluyla hukukî güvenliğin sağlanması ve anlaşmazlıkların engellenmesi amacıyla noter onayının aranmasında hukuka aykırılık bulunmadığı; Nitekim, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılan davalarda, Dairelerinin 12/11/2013 tarih ve E:2011/1009, K:2013/2914 sayılı; 26/02/2019 tarih ve E:2016/4764, K:2019/569 sayılı davanın reddi yolundaki verilen kararlarının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/03/2017 tarih ve E:2014/1684, K:2017/1208 sayılı; 16/12/2019 tarih ve E:2019/1689, K:2019/6552 sayılı kararları ile onandığı; Davacı tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemi ile … tarih ve E…. sayılı Kamu İhale Kurumu işlemi bakımından; Davacı şirket tarafından, Gebze Organize Sanayi Bölgesi içerisinde bulunan 1828 ada, 11 parsel üzerinde yüklenici olarak yapımını gerçekleştirdiği "Anahtar Teslim Solar Tesis Kurulumu" işine ilişkin olarak iş deneyim belgesi (yüklenici - iş bitirme) düzenlenmesi talebinde bulunulduğu, başvurunun, davacı şirket tarafından sunulan diğer belgeler değerlendirilmeden, dava konusu Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iş deneyim belgesine esas işin sözleşmesinin noter onaylı olmadığı gerekçesiyle reddedildiği; ayrıca işlem ekinde Kamu İhale Kurumundan alınan, "Yönetmeliğin 45. maddesi ile Yönetmelik kapsamında belge düzenlenebilmesi için işin bedel içeren noter onaylı sözleşme kapsamında yapılmış olmasının ön koşul olarak belirlendiği, aksi durumlarda anılan düzenleme uyarınca iş deneyim belgesi düzenlenmesinin mümkün olmayacağı" yönündeki görüşün davacıya gönderildiği; Her ne kadar Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "noter onaylı" ibaresinin hukuka uygunluğu tespit edilmiş ise de, uygulama işlemlerinin hukukî denetiminin dayanak düzenleyici işlemde yer verilen kuralların bir bütün olarak ele alınması suretiyle yapılması gerektiğinin açık olduğu; 4734 sayılı Kanun’un yürürlüğünden önce, Yapı, Tesis ve Onarım İşleri İhalelerine Katılma Yönetmeliği uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı) tarafından verilen müteahhitlik karneleri ile ihalelere katılmak gerekli iken, 4734 sayılı Kanun ile bu sistemin değiştirildiği ve istekliler tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyim belgesi sunulması usûlüne geçildiği; Kanun'da, hususi olarak bir şeyi yapmayı üstüne alma, üstlenme anlamına gelen "taahhüt'' kavramına yer verilerek yüklenicilerin belirli bir organizasyon içinde ve kararlaştırılan şartlar altında sözleşmeyi ifâ edip edemeyecekleri, sorumluluklarını yerine getirip getiremeyeceklerine ilişkin hususlara vurgu yapıldığı; diğer taraftan, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için, ihalede sunulacak iş deneyim belgelerinin, kamu veya özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için, yapılacak iş karşılığı bedel içeren bir sözleşmeye dayanması gerektiği açıkça belirtilerek, işin niteliğine göre, işin şartlarının önceden belirlenmesi, belli bir bedeli içermesi, belli süreler içinde ve taahhüt altında yapılması hususlarında denetime imkân verecek bir sözleşmeye dayanması şartlarının arandığı; İş deneyim belgesinin hukukî bir terim olarak tanımına ise, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer verildiği; Yönetmeliğe göre, iş deneyim belgesinin “adayın ya da isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini” ifade ettiği; Yönetmelik'te ayrıca, iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, belge düzenlemenin şartlarına, belge için başvurunun nasıl yapılacağına, iş deneyim tutarının nasıl tespit edileceğine ve nasıl değerlendirileceğine ilişkin ayrıntılı kurallara yer verildiği; buna göre, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenen; gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine gerçekleştirilen işler için, belediye sınırları veya mücavir alan içinde ilgili belediye tarafından, belediye sınırları veya mücavir alan dışında ilgili bayındırlık ve iskan il müdürlüğü tarafından, ilgili mevzuatı uyarınca yapı denetimi veya kabulü bunların dışındaki kuruluşlar tarafından yapılan işlerde ise bu mevzuat uyarınca yetkilendirilmiş kurumlar tarafından verilmesinin öngörüldüğü; İş deneyim belgesi verilmesinin ayrıntılı bir şekilde düzenlenmesinin, belgenin sahip olduğu önemden ve ihalelerdeki işlevinden kaynaklandığı; 4734 sayılı Kanun’a göre idarelerin, bu Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, iş deneyim belgesinin ise Kanun’da ortaya konan bu ilkelerin hayata geçirilmesinde önemli bir işlevinin bulunduğu; Bu işlevin iki yönlü sonuç doğurduğu; iş deneyim belgelerinin, ihale konusu işin, işi tamamlayabilme yeteneğine ve kapasitesine sahip olan isteklilere yaptırılabilmesi açısından referans bir belge olması nedeniyle ihaleyi yapan idareler yönünden önemli olduğu; böylece idarelerin, 4734 sayılı Kanun'da temel ilke olarak belirtildiği üzere, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını teminen ihale konusu işte belli bir deneyimi ortaya koyabilen istekliler arasında ihaleyi gerçekleştirecekleri; Diğer taraftan, iş deneyim belgelerinin, isteklilerin kamu ihalelerine katılabilmelerinin bir şartı olması nedeniyle isteklilere ihalelere katılabilme imkânı sağlaması ve böylece rekabetin gerçekleştirilebilmesi açısından önemli olduğu; zira, Yönetmeliğin 30. maddesinde yer verilen “Yaklaşık maliyetine bakılmaksızın aday veya isteklinin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ile iş deneyim belgesinin her ihalede istenilmesi zorunludur.” kuralı ile 39. maddesinde yer verilen "Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur." kuralı gereği, yaklaşık maliyeti ne olursa olsun tüm yapım işleri ihalelerinde iş deneyim belgesi istenmesinin zorunlu olmasının, potansiyel isteklilerin teklif sunabilmelerinde ve rekabet avantajı sağlayabilmelerinde iş deneyimi belgesinin önemini ortaya koyduğu; Buna ek olarak, iş deneyim belgesinin, Anayasa’nın 35. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 1 Nolu Protokol'de temel hak olarak güvence altına alınmış olan "mülkiyet hakkı", Anayasa'nın 48. maddesinde yer verilen çalışma ve sözleşme hürriyetine ilişkin anayasal kurallarla da yakından ilişkili olduğu; Öte yandan, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilerin iş deneyim belgesi talep etmeleri hâlinde izlenecek usûlün belirlendiği; idarî işlemlerin tesis edilmesine esas teşkil edecek birtakım idarî usûllerin kanunda ya da ikincil düzenlemelerde belirlenmiş olması hâlinde gösterilen usullere uyulması gerekmekle birlikte, sıkı kurallara bağlanan idarî usûllerde temel hak ve hürriyetlere müdahale oluşturacak nitelikte olan işlemler için, idari usûlün belirlenmesindeki amaç ile müdahale edilen hukukî değer arasındaki ilişkiye yönelik inceleme ve değerlendirmenin hassasiyetle yapılması gerektiği; Yönetmeliğin "Belge için başvuru" başlıklı 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilerden iş deneyim belgesi talebinde bulunanlar tarafından sunulması gereken belgelere yer verildiği; uyuşmazlığa konu belge olan "yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme" dışında maddede; yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin istenilecek belgeler olarak sayıldığı; Özel sektöre taahhütte bulunanlar için istenen belgelerden yapı ruhsatına ilişkin kurallara 3194 sayılı İmar Kanunu'nda yer verildiği; anılan Kanun'un 21. maddesine göre Kanun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınmasının mecburi olduğu; imar mevzuatı açısından yapılması kanuni izne bağlı olan bir yapının, yapılabilmesi için yetkili idarenin izin vermiş olduğunu gösteren belge olarak tanımlanan yapı ruhsatını almak için başvuruya eklenmesi gereken belgelerin, Kanun'un 22. maddesinde, "tapu (istisnai hâllerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli veya yoksa ebatlı kroki" olarak gösterildiği; yapı kullanma iznine ise 3194 sayılı Kanun'un 30. maddesinde yer verildiği; buna göre, yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye ve valilik bürolarından, 27. maddeye göre ruhsata tâbi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınmasının mecburi olduğu; aktarılan kurallara göre, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izninin, idarî bir makam tarafından, yapılan işe ilişkin çeşitli belgelerin sunulması ve birtakım kontrollerin yapılması üzerine düzenlenen belgeler olduğu; İş deneyim belgesi başvurusunda talep edilen diğer bir belgenin ise, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi olduğu; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 11. maddesinin 3. fıkrasında yer alan kurala istinaden işverenlerin, örneği Sosyal Güvenlik Kurumunca hazırlanacak işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladıkları tarihte Kuruma vermekle yükümlü tutuldukları; bu doğrultuda iş yerinde, Kanun'un 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştıran, sigortalı çalıştırılan bir iş yerini devir alan ya da bu nitelikte iş yeri kendisine intikal eden işverenin, Kanun'un 11. maddesinde belirtilen sürelerde vermekle yükümlü olduğu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği eki Ek-6'da bulunan iş yeri bildirgesini Kuruma elektronik ortamda göndermek zorunda olduğu; anılan Yönetmeliğin 29. maddesi uyarınca işverenler tarafından iş yeri bildirgesi ile birlikte (somut uyuşmazlığı ilgilendiren kısmı olan tüzel kişiler için); (a) hükmi şahsiyetin tescil edildiği Ticaret Sicil Gazetesinin, (b) Adi ortaklıklarca noter onaylı ortaklık sözleşmesinin, (c) İhale konusu işlerde; işin sözleşmesi veya işin üstlenildiğini gösterir idarenin yazısının, (d) İnşaat iş yerlerinde; yapı ruhsatının fotokopisi, varsa arsa sahibi ile müteahhit arasındaki inşaat yapım sözleşmesinin, (e) gerekli görülmesi hâlinde 18/02/2017 tarih ve 29983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi Genel Tebliği ekinde yer alan sözleşme örneğinin iş yeri bildirgesinin gönderildiği tarihi takip eden 7 iş günü içerisinde iş yeri bildirgesinin gönderildiği Kurum ünitesine gönderileceği; Talep edilen belgelerden faturanın tanımının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde "satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika" olarak yapıldığı; faturanın, düzenleyen tacirin gelirini gösterirken, diğer taraftan faturayı alanın giderini gösterdiği; faturada bulunması gereken asgari bilgilerin 213 sayılı Kanun'un 230. maddesinde gösterildiği; anılan Kanun'un 227. maddesinin 2. fıkrasına göre faturaların, taşıması gereken zorunlu bilgilerin bulunmaması durumunda vergi kanunları bakımından hiç düzenlenmemiş sayılacağı; Kanun'a göre faturada bulunması gerekenlerin (a) faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra numarası, (b) faturayı düzenleyenin adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası, (c) müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi, varsa vergi dairesi ve hesap numarası, (d) malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı, (e) satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarası. Ayrıca faturanın düzenlenişiyle ilgili Kanun'un 231. maddesinde ayrıntılı kurallara yer verildiği; İş deneyim belgelerinin düzenlenmesine esas olmak üzere istenilen belgelerin işin fiilen yapıldığının kontrol edilebilmesine imkân sağlayan, sonradan geçmişe dönük ve gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyerek iş deneyim belgesi alınabilmesini engellemeye yönelik olduğu; Kanun'un iş deneyim belgesi talep edilmesini zorunlu kılması, iş deneyim belgesinin ihalelerdeki işlevi, önemi ve Yönetmelik maddesi ile iş deneyim belgesi verilebilmesi için talep edilen belgelerin bir bütün olarak incelenmesinden, deneyime konu işin fiilen yapılmış olmasının ve bunun güvenli bir şekilde tespit edilebilmesinin amaçlandığı; nitekim, iş deneyim tutarının tespitine ilişkin Yönetmeliğin 46. maddesinde, “Özel sektöre gerçekleştirilen işlerde iş deneyim tutarının tespitinde; diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla, işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme bedelinin % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.” kuralı ile iş deneyim belgelerinde fiilen gerçekleştirilen işin esas alınacağının belirtildiği; Ayrıca, iş deneyim belgesi başvurusunda talep edilen belgelerden noter onaylı sözleşme dışında, istenen belgelerin kamu hukuku kuralları ile ayrıntılı olarak düzenlendiği, belgeler zamanında temin edilmeden ve/veya düzenlenmeden, sözleşme konusu işe başlanmasının mümkün olmadığı; Bu durumda, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer verilen düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde; iş ve/veya mesleki tecrübenin tevsiki amacıyla, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler adına belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşlarca iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için ilgililerin uyuşmazlığa konu Yönetmelik düzenlemesinde yer alan belgeleri sunmalarının zorunlu olduğu; bu kapsamda, iş deneyimine konu sözleşmede taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi ve iş deneyimine konu olan sözleşmedeki değişikliklerin kontrol edilebilmesi yoluyla hukuki güvenliğin sağlanması ve anlaşmazlıkların engellenmesi amacıyla bu belgelerin istendiği; Öte yandan, anılan düzenlemede, yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmeyle birlikte yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri gibi belgelerin de başvuru kapsamında ilgili idareye sunulması öngörüldüğünden; özel sektöre taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi, belge düzenlemeye yetkili idare tarafından maddede sayılan diğer belgelerin incelenmesi suretiyle mümkün olabileceğinden, işe ilişkin sözleşmede sadece noter onayının bulunmamasının denetimin etkinliğini ve hukukî güvenliği zedeleyecek nitelikte olmadığı, Aksi durumda, Yönetmelik'te sayılan ve kamu düzenine ilişkin sonuçlar doğuran belgelerin tamamı bulunmasına karşın idarece belge verilmeden önce yapılan denetimin güvenliğini arttırmak için öngörülmüş sözleşmede noter onayı olması şartının yokluğundan bahisle, fiilen deneyime sahip olmasına karşın deneyimini tevsik edemediğinden bahisle istekliye iş deneyim belgesi verilmemesinin, iş deneyim belgesi istenmesine ilişkin Kanun'da ve diğer mevzuatta yer alan amaca aykırı olacağı; Bu nedenle, özel sektöre taahhütte bulunulan yapım işleri için imzalanan sözleşmelerde noter onayı şartı getirilmiş olmakla birlikte, sözleşmede noter onayının olmamasının, bu sözleşmeye istinaden talep edilen iş deneyim belgesi talebinin doğrudan reddini gerektirmediği; maddede sayılan yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin sunulması durumunda, bu belgelerden işin ilgili kişi tarafından yapıldığı anlaşılabiliyorsa, ilgili adına iş bitirme belgesi düzenlenmesinin gerektiği, salt sözleşmede noter onayı olmadığından bahisle iş deneyim belgesi talebinin reddedilmesinin mümkün olmadığı; Bu itibarla, davacı şirket tarafından sunulan diğer belgelerle birlikte bir değerlendirme yapılması gerekirken, iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebinin, yalnızca ibraz edilen sözleşmenin "noter onaylı sözleşme" olmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemi ile belge düzenlenebilmesi için işin bedel içeren noter onaylı sözleşme kapsamında yapılmış olmasının ön koşul olarak belirlendiği, aksi durumlarda iş deneyim belgesi düzenlenmesinin mümkün olmayacağına ilişkin … tarih ve E…. sayılı Kamu İhale Kurumu işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle; Davacı tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemi ile … tarih ve E…. sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin iptaline, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "noter onaylı" ibaresi yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarelerden Kamu İhale Kurumu tarafından; dava konusu Kurum işlemi icrai nitelik taşımadığından iptal davasına konu edilemeyeceği, Yönetmeliğin dava konusu maddesinde yer alan "noter onaylı sözleşme" koşulunun 20/11/2002 tarih ve 24942 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik'te de yer aldığı ve davanın süresi içerisinde açılmadığı, iş deneyimini tevsik eden belgelere ilişkin olarak Kanun'un 53. maddesinin (b) bendinin ikinci alt bendinin öngördüğü düzenleme uyarınca ikincil mevzuatta bu belgelerin ihalelere katılımda ne şekilde ve hangi koşullara bağlı olarak tevsik edileceğini belirleme yetki ve sorumluluğunun Kuruma verildiği, anılan Kanun'un 10. maddesinde iş deneyiminin ihalelere katılımda iş deneyimini gösteren belge olarak tevsik edilmesi için iki temel ön koşul öngörüldüğü, bunlardan birincisinin tevsik edilecek deneyim konusu işin bir sözleşmeye dayanması, ikincisinin ise bu sözleşmenin bedel içermesi olduğu, dava konusu Yönetmelik düzenlemesinde yapım işlerinde özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme şartının arandığı, burada noter onayının taraflar arasında hukukî güvenliği sağlamak ve anlaşmazlıkları önlemek amacıyla kullanıldığı, tarafların imzalarının sözleşmenin düzenlendiği tarih itibarıyla onaylanması işlemi anlamına geldiği, noter onayının hukukî niteliği gereği aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayıldığı ve bu onayın iş deneyiminin tevsikinde sahteciliğin önlenmesi amacına yönelik olduğu, kamu kurum ve kuruluşlarına taahhütte bulunan yüklenicilerin diğer belgelerin yanında sözleşme ve hakediş raporlarını sunmaları yeterli iken, özel sektöre yapılan başvuru kapsamında diğer belgelerin yanında noter onaylı sözleşme ve sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin onaylı suretlerinin sunulması gerektiği, kamu kurum ve kuruluşlarına taahhüt edilen yapım işlerinde sözleşme süreci kamu idaresinin gözetimi ve denetimi altında yürütüldüğünden idare yetkilisinin imzaladığı sözleşmenin sunulmasının yeterli kabul edildiği, sözleşmenin iki tarafının da gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olduğu yapım işi sözleşmelerinde doğrudan bir kamu idaresinin denetimi ve gözetimi bulunmadığından sözleşmenin düzenlenmesi aşamasında resmî bir kurum olarak noterin varlığının bulunması gerektiği, fatura örnekleri veya bunların onaylı suretleri müteahhit tarafından belge düzenlemeye yetkili kamu kurumunun gözetimi dışında tanzim edildiğinden faturaların şeklen ve içerik olarak mevzuata ve gerçeğe aykırı bir şekilde düzenlenebileceği, bu nedenle sözleşme bedelinin herhangi bir duraksamaya meydan vermeden belirlenmesi için sözleşmenin resmî bir makam (noter) nezdinde düzenlenmesinin belge tutarının sıhhati için elzem olduğu, dava konusu Yönetmelik maddesinde sayılan noter onaylı sözleşme dışındaki belgelerden işin ilgili kişi tarafından yapıldığı anlaşılıyor ise de belge tutarının ve bu tutarın güncellenmesine esas olan sözleşme tarihinin doğru bir şekilde belirlenebilmesi için başvuru kapsamında noter onaylı sözleşme sunulmasının zorunlu olduğu, daha önce dava konusu düzenlemenin iptali istemiyle açılan davalarda Danıştay Onüçüncü Dairesince davanın reddine karar verildiği, dava konusu Kurum işleminin ilgili mevzuat çerçevesinde tesis edildiği; davalılardan Gebze Organize Sanayi Bölgesi tarafından, görev itirazlarının gerekçesiz olarak reddedildiği, özel hukuk tüzel kişisi idari işlem tesis edemeyeceğinden ortada iptali talep edilebilecek ve idare hukuku alanında sonuç doğuran bir işlem bulunmadığı, davacının başvurusunun reddi bir idari işlem olarak kabul edilse bile davanın süresi içerisinde açılmadığı, iş deneyim belgesi başvurusuna noter onaylı sözleşme eklenmesinin açık Yönetmelik hükmü gereği olduğu, davacı tarafından yapılan başvuruda, iş deneyim belgesine konu edilecek iş ile ilgili noter onaylı sözleşme sunulmadığı, konuyla ilgili olarak Kamu İhale Kurumundan da görüş alınarak davacının talebinin reddedildiği, hem Yönetmelik hem de Kurumun açık değerlendirmesi karşısında Yönetmelik'teki açık bir hükmün uygulanmasının hukuka aykırı olarak değerlendirilemeyeceği, davacının diğer belgelerden işin yapıldığı anlaşılıyorsa belge düzenlenmesi gerektiği iddiasının kabul edilemeyeceği, Yönetmelik'te böyle bir kural bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçelerinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalıların yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: Üyeler ... ve ...'in, dava konusu Kamu İhale Kurumunun … tarih ve E…. sayılı yazısının; davacının iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebinin reddine ilişkin olup bu davaya ayrıca konu edilen nihai işlemi tesis eden yetkili idareyi bağlayıcı olmayan, başka bir ifadeyle anılan nihai işlemi meydana getiren iradenin bir parçasını oluşturmayan, dolayısıyla ilgililerin hukuksal durumunda etki yaratacak nitelikte bulunmayan görüş mahiyetinde olduğundan idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmaması nedeniyle bu işlem yönünden Dairece davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına geçilerek davanın bu kısmı yönünden iptal kararı verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı yolundaki oylarına karşılık, söz konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülebilir bir işlem olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek işin esasına geçildi. İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY :Davacı tarafından, 07/03/2023 tarihinde Gebze Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğünden, Organize Sanayi Bölgesi içerisinde bulunan … ada, … parsel üzerinde yüklenici olarak yapımını gerçekleştirdiği "Anahtar Teslim Solar Tesis Kurulumu" işine ilişkin olarak iş deneyim belgesi (yüklenici - iş bitirme) düzenlenmesi talebinde bulunulmuş, başvuru ekinde geçici kabul tutanağı, faturalar ve kesin hesap cetveli gibi bazı belgeler sunulmuştur. Davalı Gebze Organize Sanayi Bölgesi tarafından … tarih ve … sayılı yazıyla, Kamu İhale Kurumundan, bölgeleri içinde özel sektöre yaptıkları işler nedeniyle iş deneyim belgesi talebinde bulunan yüklenicilere dava konusu Yönetmelik maddesine istinaden noter onaylı sözleşme ibraz etmeleri hâlinde belge düzenlendiği, ancak bazı yüklenici firmalarca, noter onayı bulunmamasına rağmen Yönetmeliğin 45. maddesinde sayılan diğer belgelerin incelenmesi suretiyle işin yüklenici tarafından yapılıp yapılmadığını belirlemenin mümkün olduğu belirtilerek iş deneyim belgesi düzenlenmesinin talep edildiği, iş deneyim belgesi başvurularında Yönetmeliğin 45. maddesinde sayılan diğer belgelerin talep edilmesi durumunda noter onaylı sözleşme aranmaksızın iş deneyim belgesi düzenlenip düzenlenemeyeceği konusunda bilgi verilmesi talep edilmiştir. Kamu İhale Kurumunun dava konusu … tarih ve E…. sayılı cevabıyla, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebinde bulunan özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilerin, yaptıkları işi veya görevi tevsik etmek amacıyla başvurularına ekleyecekleri belgelerin sayıldığı, Yönetmelik kapsamında belge düzenlenebilmesi için işin bedel içeren noter onaylı sözleşme kapsamında yapılmış olmasının ön koşul olarak belirlendiği, aksi durumlarda anılan düzenleme uyarınca iş deneyim belgesi düzenlenmesinin mümkün olmayacağının değerlendirildiği belirtilmiştir. Davacı tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan … tarihli başvuruya … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemiyle verilen cevapta, Yönetmeliğin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, sözleşmenin noter onaylı olmaması nedeniyle iş deneyim belgesi (yüklenici-iş bitirme) düzenlenemeyeceği belirtilerek, yazı ekine anılan … tarih ve E…. sayılı Kamu İhale Kurumu işlemi eklenmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki "noter onaylı" ibaresinin, … tarih ve E…. sayılı Kamu İhale Kurumu işleminin ve iş deneyim belgesi düzenlenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları" başlıklı 10. maddesinde, "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: ... b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için; 1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, 2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler, b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, c) Devam eden yapım ve yapımla ilgili hizmet işlerinde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, denetlenen veya yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler, d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler, e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler. ...." hükmü; "Kamu İhale Kurumu" başlıklı 53. maddesinde, "a) Bu Kanunla verilen görevleri yapmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve malî özerkliğe sahip Kamu İhale Kurumu kurulmuştur. Kamu İhale Kurumu, bu Kanun'da belirtilen esas, usûl ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkilidir. ... b) Bu Kanun'a göre yapılacak ihaleler ile ilgili olarak Kurum'un görev ve yetkileri aşağıda sayılmıştır: ... 2) Bu Kanun'a ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek. ... Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmî ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur. Kurum, Kurul kararıyla bu Kanun'un ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkilidir. Kurul ve Kurum yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanır. Standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğler Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulur. ..." hükmü; 04/03/2009 tarih ve 27159 Mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Belge için başvuru" başlıklı 45. maddesinde, "(1) İş deneyim belgesi talebinde bulunanlar, yaptıkları işi veya görevi tevsik amacıyla, dilekçelerine aşağıda sayılan belgeleri ekleyerek, belge vermeye yetkili kurum veya kuruluşa başvururlar: a) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yükleniciler için; sözleşme, hakediş raporları, biten işlerde geçici kabul tutanağı, varsa; tasfiye tutanağı, kesin hakediş raporu, keşif artış olurları ve devir sözleşmesi. b) Özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler için; yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşme, yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi, ilgili sigorta müdürlüğünden onaylı iş yeri bildirgesi, kat ve/veya arsa karşılığı inşaat işleri haricindeki işlerde bu belgelere ek olarak sözleşmeye ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri. ..." kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca meslekî ve teknik yeterliğin belirlenmesi için ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak istenebilecek belgelerden birisi de, istekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak sunulabilecek iş deneyim belgeleridir. Anılan Kanun'da, bir iş deneyiminin ihalelere katılımda iş deneyimini gösteren belge olarak kullanılabilmesi, tevsik edilecek deneyim konusu olan işin bir sözleşmeye dayanması ve bu sözleşmenin bedel içermesi şeklinde iki temel şarta bağlanmıştır. Bununla birlikte, 4734 sayılı Kanun'da iş deneyim belgesinin verilmesine ilişkin kurallara yer verilmemiş, konu ikincil düzenlemelere bırakılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlama, geliştirme ve uygulamayı yönlendirme yetkisine sahip davalı Kurumun, 4734 sayılı Kanun ile kendisine tanınan bu yetki kapsamında yürürlüğe koyduğu Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, özel sektöre taahhütte bulunan yüklenicilere iş deneyim belgesi düzenlenebilmesi için diğer şartların yanı sıra, yapılacak iş karşılığı bedel içeren noter onaylı sözleşmenin de talep edildiği görülmektedir. Bu itibarla, özel sektöre taahhütte bulunan yükleniciler tarafından iş deneyim belgesi düzenlenmesi istemiyle yapılan başvurularda sunulacak olan sözleşmelerde, yüklenici tarafından taahhüt edilen işin sağlıklı bir şekilde denetlenmesi ve iş deneyimine konu olan sözleşmedeki değişikliklerin kontrol edilebilmesi yoluyla hukukî güvenliğin sağlanması ve anlaşmazlıkların engellenmesi amacıyla noter onayının arandığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır. Kaldı ki, işbu dava, 04/03/2009 tarih ve 27159 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "noter onaylı" ibaresinin de iptaline karar verilmesi istemiyle açılmış ve Dairece sözü edilen düzenleyici işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediğinden, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca söz konusu kararda, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 45. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin iptali istemiyle açılan davalarda, Dairelerinin 12/11/2013 tarih ve E:2011/1009, K:2013/2914 sayılı; 26/02/2019 tarih ve E:2016/4764, K:2019/569 sayılı davanın reddi yolunda verilen kararlarının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/03/2017 tarih ve E:2014/1684, K:2017/1208 sayılı; 16/12/2019 tarih ve E:2019/1689, K:2019/6552 sayılı kararları ile onandığı vurgulanmıştır. Bu bağlamda, yargı kararıyla hukuka uygunluğu ortaya konulan bir düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen bir idari işlemin iptaline karar verilmesi, özel sektöre yapılan işler ile ilgili sözleşmelerin noter onaylı olarak düzenlenmesinden kaçınılmasına sebebiyet verecek olmasının yanı sıra söz konusu düzenlemeyi işlevsiz kılacak olması nedeniyle hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkeleri ile de bağdaşmayacaktır. Bu itibarla hukuka uygunluğu yargı kararları ile ortaya konulmuş olan Yönetmelik düzenlemesi dikkate alınarak tesis edilen dava konusu … tarih ve … sayılı Gebze Organize Sanayi Bölgesi işlemi ile … tarih ve E… sayılı Kamu İhale Kurumu işleminde hukuka aykırılık, aksi değerlendirmeyle verilen Daire kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen reddine, kısmen iptale yönelik Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28/02/2024 tarih ve E:2023/1202, K:2024/1001 sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan … TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı Kamu İhale Kurumuna, … TL harcın davalı Gebze Organize Sanayi Bölgesine iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde, usulde ve esasta oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Onüçüncü Dairesince verilen kararın temyize konu iptale ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalıların temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.