TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR SEMRA ÖZAYDINLIK BA ŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2018/32235) Karar Tarihi: 16/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/32235 Karar Tarihi : 16/11/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Semra ÖZAYDINLIK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari i şlemin iptali istemiyle aç ılan davada hakkaniyete ayk ırı kara r verilmesi ve yarg ılaman ın uzun s
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR SEMRA ÖZAYDINLIK BA ŞVURUSU (2) (Başvuru Numaras ı: 2018/32235) Karar Tarihi: 16/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/32235 Karar Tarihi : 16/11/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M. Emin KUZRıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Tuğba YILDIZ Başvurucu : Semra ÖZAYDINLIK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari i şlemin iptali istemiyle aç ılan davada hakkaniyete ayk ırı kara r verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 7/11/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucu, Devlet Su İşleri Genel Müdürlü ğünde (DS İ) makine mühendisi olarak çal ışmaktayken 1998 y ılı sicil raporunun orta düzeyde belirlenmesine ili şkin işlemin iptali istemiyle 14/6/2012 tarihinde dava açm ıştır. Başvuru Numaras ı: 2018/32235 Karar Tarihi : 16/11/2021 39. Erzurum 1. İdare Mahkemesi (Mahkeme) 3/12/2012 tarihli kararla davan ın süre aşımı yönünden reddine karar vermi ştir. 10. Başvurucunun temyiz talebi üzerine Dan ıştay İkinci Dairesi 7/5/2014 tarihli kararla mahkeme karar ını bozmuştur. Karar gerekçesinde, dava konusu i şlemi başvurucunun kendisine bizzat yap ılan tebligatla ö ğrendiği ve Mahkemenin süreyi yanl ış tarihten ba şlatt ığı belirtilmiştir. 11. DSİ karar düzeltme talebinde bulunmu ş, Dan ıştay İkinci Dairesi 18/12/2014 tarihli kararla talebi reddetmi ştir. 12. Mahkeme 5/3/2015 tarihli kararla bozmaya uymu ş, davay ı esastan incelemi ş ve başvurucuya dü şük sicil notu verilmesine ili şkin olarak idare taraf ından bir sebep sunulamad ığı gerekçesiyle dava konusu i şlemin iptaline, tazminat ko şullar ı oluşmad ığı gerekçesiyle de manevi tazminat talebinin reddine karar vermi ştir. 13. Başvurucu, manevi tazminata hükmedilmemesi, DS İ ise işlemin iptali nedenleriyle kar şılıklı temyiz talebinde bulunmu ş; Dan ıştay İkinci Dairesi 12/4/2017 tarihli kararla mahkeme karar ını onam ıştır. 14. Dan ıştay İkinci Dairesi taraflar ın karar düzeltme taleplerini 10/9/2018 tarihli kararla reddetmi ştir. Karar ba şvurucuya 16/10/2018 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 15. Başvurucu 7/11/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Anayasa Mahkemesinin 16/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun iddialar ı 17. Başvurucu 2012 y ılında açt ığı davan ın alt ı yıl sürdüğünü, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 18. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 19. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın Başvuru Numaras ı: 2018/32235 Karar Tarihi : 16/11/2021 4sona erdi ği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 20. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 21. Somut davaya bir bütün olarak bak ıldığında 14/6/2012 tarihinde aç ılan davan ın nihai karar tarihi olan 10/9/2018 tarihinde sonuçland ığı, aradan geçen 6 y ıl 2 ayl ık sürenin anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate alındığında makul olmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 22. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Hakkaniyete Uygun Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun iddialar ı 23. Başvurucu, mevzuat hükümlerinin aç ıkça yanl ış uygulanmas ı nedeniyle manevi tazminat alamad ığını belirterek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme 24. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir hatas ı veya aç ık keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda de ğildir ( Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 25. Mahkemenin gerekçesi ve ba şvurucunun iddialar ı incelendi ğinde, iddialar ın özünün derece mahkemeleri taraf ından hukuk kurallar ının ve delillerin de ğerlendirilmesinde ve yorumlanmas ında isabet olmad ığına ve esas itibar ıyla yarg ılaman ın sonucuna ili şkin olduğu anlaşılmaktad ır. 26. Başvuru konusu dava incelendi ğinde; dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı hususunda bariz takdir hatas ı veya aç ık keyfîlik içeren bir durum da tespit edilmemi ştir. 27. Aç ıklanan gerekçelerle kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğu anlaşılan başvurunun bu k ısm ının da diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/32235 Karar Tarihi : 16/11/2021 5C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir." 29. Başvurucu, 30.000 TL tazminat ödenmesi talebinde bulunmu ştur. 30. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 31.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 32. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 13.500 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 294,70 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/32235 Karar Tarihi : 16/11/2021 6F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Erzurum 1. İdare Mahkemesine (3/12/2012 tarihli ve E.2012/817, K.2012/1497) ve bir örne ğinin de Dan ıştay İkinci Dairesine (10/9/2018 tarihli ve E.2018/347, K.2018/4504) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 16/11/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M. Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Basri BA ĞCI