TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR DiLEK HATiPOGLU VE NURULLAH ;iFT ;i BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/15845) Karar Tarihi: 10/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Serruh KALELi Hicabi DURSUN Kadir OZKA YA : Hiiseyin TURAN : 1. Dilek HATiPOGLU : 2. Nurullah ;::iFT ;::i : Av. Mikail DEMiROGLU I. BA VURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, yakalama, gozaltma alma ve tu
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR DiLEK HATiPOGLU VE NURULLAH ;iFT ;i BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/15845) Karar Tarihi: 10/1/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Serruh KALELi Hicabi DURSUN Kadir OZKA YA : Hiiseyin TURAN : 1. Dilek HATiPOGLU : 2. Nurullah ;::iFT ;::i : Av. Mikail DEMiROGLU I. BA VURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, yakalama, gozaltma alma ve tutuklama tedbirlerinin hukuki olmamas1 nedenleriyle ki i hiirriyeti ve guvenligi hakkmm; arama i leminin hukuki olmamas1 nedeniyle ozel hayata sayg1 hakkmm; tutuklamaya konu srn;lamalann ifade ozgurlugu kapsammdaki eylemlere ili kin olmas1 nedenleriyle de ifade ozgurlugunun ihlal edildigi iddialanna ili kindir . II. BA VURU SURECi 2. Ba vuru 14/9/2015 tarihinde yap1lm1 tir. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . 5. Aralannda konu yonunden hukuki irtibat bulunmas1 nedeniyle 2015/15846 numarah ba vurunun 2015/15845 numarah ba vuru ile birle tirilmesine , incelemenin 2015/15845 numarah ba vuru dosyas1 uzerinden yurutiilmesine ve diger ba vuru dosyasmm kapatilmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9en;evesinde olaylar ozetle oyledir: 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 A. Genel Bilgiler 7. PKK'nm teror orgiitli oldugu ulusal ve uluslararas1 makamlar tarafmdan kabul edilmi , tart1 mas1z bir olgudur. Amlan orgiitlin gen;ekle tirdigi terorist iddet boliicii ama9lan dolay1s1yla anayasal diizene, milli giivenlige, kamu diizenine, ki ilerin can ve mal emniyetine yonelik agir tehdit olu turmaktadir. Bu yoniiyle iilkenin toprak biitlinliigiinii hedef alan PKK kaynakh teror, onlarca yildir Tiirkiye'nin en hayati sorunu haline gelmi tir ( Gutser Yildmm (2) [GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017, 7-18). 8. Bununla birlikte kamuoyunda demokratik ar;zlzm siireci, r;oziim siireci ve Milli Birlik ve Karde lik Projesi gibi farkh isimlerle ifade edilen sure ; i9inde 2012 y1lmm son doneminden itibaren PKK tarafmdan ger9ekle tirilen teror saldmlan onemli ol9iide azalm1 tlf. Ancak Suriye'de son y11larda ya anan i ; sava m Tiirkiye'nin giivenligi iizerinde etkileri olmu , PKK ve DAES kaynakh teror olaylan yeniden artmaya ba lam1 tlf . Kamuoyunda 6-7 Ekim olaylarz ve hendek olaylarz olarak bilinen teror eylemleri bunlann ba mda gelmektedir (Giilser Yzldmm (2), 21-30). 9. Tiirkiye 2015 y1h Haziran aymdan itibaren yeniden yogun bir ekilde teror saldmlanna maruz kalm1 tlf. Bu kapsamda PKK tarafmdan S1mak il merkezi ile Cizre, Silopi ve idil il9elerinde; Hakkari'nin Yiiksekova il9esinde; Diyarbakir'm Silvan, Sur ve Baglar il9elerinde; Mardin'in Darge9it, Nusaybin ve Derik il9elerinde; Mu 'un Varto il9esinde cadde ve sokaklara hendekler kaz1hp barikatlar kurularak ve bu barikatlara bomba ve patlay1c1lar yerle tirilerek teroristler tarafmdan bu yerle im yerlerinin bir kismmda oz yonetim ad1 altmda hakimiyet saglanmaya 9ah 1lm1 t1r. Bu baglamda 90k say1da terorist, halkm bu yerlere giri ini ve buralardan 91k1 m1 engellemek istemi tir. Giivenlik gii9leri, hendeklerin kapatilmas1 ve barikatlann kaldmlmas1 suretiyle ya amm normale donmesini saglamak amac1yla operasyonlar yapm1 ve teroristlerle 9atl maya girmi tir. Aylarca devam eden bu operasyon ve 9ati malar sirasmda yakla 1k iki yiiz giivenlik gorevlisi hayatm1 kaybetmi , tonlarca bomba ve patlay1c1 imha edilmi tir (Giilser Yzldmm (2), 28-30). 10. Kamuoyunda hendek olaylarz olarak bilinen teror olaylannm ya and1g1 donemde PKK aralannda Hakkari Yiiksekova'nm da bulundugu -Dogu ve Giineydogu Anadolu Bolgelerindeki- baz1 yerle im yerlerinde cadde ve sokaklara hendekler kaz1p barikatlar kurmak ve bu barikatlara bomba ve patlay1c1lar yerle tirmek suretiyle ehirlerin bir kismmda hakimiyet kurmaya 9ah m1 tir. Giivenlik gorevlileri bu hendeklerin kapatilmas1 ve barikatlann kaldmlmas1, boylelikle ya amm normale donmesini saglamak amac1yla operasyonlar yapm1 t1r. Bu kapsamda Sur, Cizre, Silopi, Silvan ve idil'de de operasyonlar ger9ekle tirilmi ; bu operasyonlarda 90k say1da agir silah ve patlay1c1 madde ele ge9irilmi , hendekler kapatilm1$, barikatlar kaldmlm1$ ve aynca 90k say1da terorist etkisiz hale getirilmi tir (Selahattin Demirta [GK], B. No: 2016/25189, 21/12/2017, 31, 32; Giilser Yzldmm (2), 28-30). B. Ba vurucularm Tutuklanmasma ili kin Siirec; 11. Ba$vurucu Dilek Hatipoglu Hakkari belediye ba kam, diger ba vurucu Nurullah ;::ift9i ise aym yerde belediye meclis iiyesi ve belediye e ba kam olarak gorev yapmakta iken 14/8/2015 tarihinde Demokratik Bolgeler Partisi (DBP) Hakkari il Ba$kanhgmca il merkezinde yap1lan basm a91klamasma katilm1$lard1r. A91klamay1 DBP Hakkari Merkez il9e e ba kam olan i. ;::. yapm1 t1r. Her iki ba vurucu da il d1 mdan gelerek basm a91klamasma katilm1 lard1r. 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 12. Basm oniinde yap1lan ve "Oz Yonetim" olarak ifade edilen ilan metnin i9erigi oyledir: "Muzakere surecinden bu yana hukumetin hir;bir adzm atmadzgz bilinmektedir. Tek tarajlz ate$kes sureci ba$lamz$ AKP 'nin imha politikalarz devam etmi$tir. Bu sure zarfindan daha r;ok oyalayan politikalarzyla, ser;im doneminden Kurt halkzna yonelik inkar ve imha politikalarzndan vazger;medi. 5 Haziran 'da Amed'te bombalz saldm, $anlzurfa 'nm Surur; j/r;esinde Devrimci sosyalist genr;lik hareketine yonelik duzenlenen intihar saldmsznda 32 ki$inin ya$amznz yitirmesiyle birlikte AK Parti hukumetinin Kurdistan olarak nitelendirdigi bolgeye sava$ ilan ettiginin de gostergesidir. Bu kapsamda medya savunma alanlarzna yonelik gerr;eklqtirilen hava saldmsz ve saldmlar sonucu doga katliamlarz gerr;ekle$tirip, Kurdistan 'zn tum daglarznz hunharca ate$e verip, koy, mezra ve yaylalarznz bo$altzp 90 'lz yzllarz aratmayan soykzrzm katliamlarznz gerr;ekle$ tirmektedir. Bunun en somut ornek Zergele Koyu 'ne yapzlan bombardzman sonucunda 8 sivil insanzmzzzn katledilmesi gosterilebilir. Yine en son olarak 7 Agustos 'ta halkzmzza yoneW gerr;ekle$tirilen topyekun imha saldmlarznda 3 sivil insanzmzzz katletmi$lerdir. Yine daha dun $ehit B. T arkada$zmzzzn cenaze toreninde halkzmzza kar$l gerr;ek silahlar kullanzlarak adeta katliam $Ovunu yapan AKP 'nin kolluk gur;leri Kurt halkznz bastzrma sindirml politikalarzndan vazger;meyeceginin de gostergesidir. Gerr;ekle$tirilen bu katliam kar$zsznda biz Hakkari Demokratik Kent Meclisi olarak devleti reddetmeyip, ancak bu $ekilde devletin kurumlarz ile yuruyemeyecegimiz bunun ir;in bu kentte bulunan devletin tum kurumlan bizim ir;in me$rutiyetini kaybetmi$tir. Bu $ekliyle devletin hir;bir atanml$l bizi yonetmeyecektir. Bundan sonra halk olarak 62 yonetimimizi esas alarak demokratik temelde ya$amzmzzz in$a edecegiz. Bundan sonra da geli$ecek tum saldmlar kar$zsznda demokratik oz savunmamzzz gerr;ekle$tirecegiz. Bundan sonra kentimizi de kendimizi de bizler yonetecegiz. " 13. Olay yerine ili kin video dosyas1 inceleme ve 9oziimleme tutanagmdaki tespitler ise oyledir: "Ekran goruntusunde Dilek Hatipoglu, Nurullah 9iftr;i, F.E., HO. ve iK. isimli sanzklarzn ar;zklamanzn ba$zndan sonuna kadar orada bulunduklan, H 6. dz$znda belirtiler. $ahzslann ar;zklamayz alkz$layarak destekledikleri g6rulmu$tUr. CK. isimli sanzgzn ar;zklamanzn ba$zndan sonuna kadar orada bulundugu, diger sanzklar Dilek Hatipoglu, Nurullah 9iftr;i ve F.E.nin alkz$lamaya devam ettigi, buna ili$kin video dosyasznzn 136. saniyesine dair ekran alzndzsz inceleme r;ozum tutanagzna resmedilmi$tir." 14. Bu basm a91klamasmdan sonra gerek yerel basmda gerekse ulusal basmda "Hakkari Kent Meclisi oz yonetim in asmz ilan etti." eklinde haberler yap1lm1 tir. Hakkari Cumhuriyet Ba savc1hgmca bu haberler iizerine "oz yonetim" ad1 altmda yapilan bu a91klamanm ozerklik ilam niteliginde oldugu degerlendirilmi ve ba vurucular ile diger a91klama yapan, bu a91klamaya katilan iipheliler hakkmda devletin birligini ve iilke biitiinliigii bozma su9undan soru turma ba lat1lm1 tu. 15. Hakkari Cumhuriyet Ba savc1hg1 ba vurucular hakkmda arama, yakalama ve gozalt1 karan vermi ; ba vurucular 20/8/2015 tarihinde Hakkari'de yakalanm1 lar ve aym tarihte gozaltma almm1 lardu. 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 16. Ba vurucularm ifadesi 22/8/2015 tarihinde Hakkari Emniyet M-Udiirliig-U Terorle M-Ucadele Sube M-Ud-Url-Ug-Unde Cumhuriyet savc1s1 tarafmdan almm1 t1r. Ba vurucu Dilek Hatipoglu; basm ac;1klamasmm yapilacagmm kendisine mesajla bildirildigini, bu nedenle dinleyici olarak kat1ld1gm1, basm ac;1klamasma kimlerin katild1g1m bilmedigini, ic;eriginden oncesinde bir bilgisinin bulunmad1gm1 ve metnin ic;erigini kabul etmedigini ifade etmi tir. Ba vurucu Nurullah ;:iftc;i de benzer ekilde beyanda bulunmu tur. Ba vurucular m-Udafiileri ise ba vuruculann basm ac;1klamasma katilma d1 mda olayla ilgilerinin bulunmad1gm1 belirtmi lerdir. 17. Hakkari Cumhuriyet Ba savc1hg1 23/8/2015 tarihinde "Suphelilerin, uzerine atzlz suc;u i ledigine dair kuvvetli sue; ilphesinin varlzgzm gosteren olgularm ve tutuklama nedeninin bulundugu . . . ilphelilerin uzerine atzlz suc;un vasif ve mahiyeti, mevcut deli! durumu, suc;a dair yasada yazzlz cezanm ust haddi" gerekc;esiyle ba vuruculan tutuklanmas1 istemiyle Hakk:ari Sulh Ceza Hakimligine sevk etmi tir. Savc1hgm talep yaz1smda u hususlar belirtilmi tir: "... Siiphelilerin, iilkemizde son giinlerde [bkz. 9] meydana gel en arka arkaya yapzlan ozerklik ilanlarma dair a91klamalann bu giine kadar ... PKK'nm, 1984 yzlmda ba latm1 oldugu Tiirkiye Cumhuriyeti Devletine yonelik silahh saldmlann nihai sonucu olarak meydana geldigi, PKK teror orgiitiiniin yapm1 oldugu terorist faaliyetlerin iipheliler i ;in uygun ortam sagladzgz, nitekim orgiitiin iist ;atzsz olan KCK soz de yoneticilerinden Cemil Bayzk, Duran Kalkan ve Bese Hozat'zn Tiirkiye'de dogu ve giineydogu'da yer alan yerel yonetimler sorumlularzna yonelik ozerklik ilan edilmesi konusundaki c;agnlan nedeni ile [bu c;;agnlar ic;;in bkz. Giilser Yzldmm (2), 21-26] silahh teror orgiitiin amar;larz dogrultusunda birr;ok yerel yonetim unsurlarmca ozerklik ilamnda bulunuldugu, soz konusu ozerklik ilanmm okunmas1 s1rasmda bir r;ok ahsm bulundugu hatta bizzat bildiriyi okuyan l ;::. isimli ahzs ile dosya i ;erisinde ac;zklama esnasznda var olduklarz tespit edilen ve haklarznda arama-yakalama -gozaltz kararlarz verilen ahzslardan Dilek Hatipoglu, lS.K. ve Nurullah (::iji ;i'nin dz zndaki ahzslarzn elE ge ;irilemedigi ... soz konusu yakalanamayan ah1slarzn ifade birligi saglamaya yonelik r;ah abilecekleri delillerin karartzlma ihtimalinin bulunmas1, ah1slar hakkmda yapzlmakta olan soru turmaya konu suc;un TCK 302. maddesi c;err;evesinde yiiriitiildiigii, sur;a ongoriilen cezanzn vasif ve niteligi goz oniine alzndzgznda iipheli ahzslarzn ka ;mc ihtimallerinin kuvvet muhtemel oldugu, diger yandan iiphelilerin iizerine atzlz su ;u i ledikleri yoniinde somut delillerin bulundugu, her ne kadar iiphelilerin alznan ifadelerinde, ozerklik ilamnzn yapzlmasz oncesinde bildirinin i ;erigini bilmediklerini ifade etmi ler ise de iiphelinin konumu itibarz ile basiretli hareket etmesi gerektigi, yaptlg1 davram zn hayatm olagan akl ma aykm oldugu, bu beyanzn salt cezadan kurtulma maksath olabilecegi, anla zl[ m1 t1r.]" 18. Ba vurucu Nihat ;:iftc;i'nin Hakimlikteki ifadesi oyledir: "... DBP donem donem baszn ac;zklamasz yapmaktadzr. Benim haberim bana gel en mesajla oldu. Ben baszn ac;zklamasznzn i ;erigini bilmiyordum. Daha onceden yaptzgz a91klamalar gibi barz a yonelik ar;zklamalar olacag1m dii iindiim. Ben dogu ve giineydogunun farkh il ve ilc;elerinde ozerlik a91klamas1 yaptl1d1gzndan haberdar degilim. (::iinkii baszm takip etmiyorum. DBP'nin ar;zklamas1 yaptld1ktan sonra haberdar oldum. Apklamanzn yapzldzgz esnada orada kimlerin bulundugunu hatzrlamzyorum. Soz konusu ac;zklamanzn naszl yapzlacagz konusunda herhangi bir yerden bir talimat alznmzyor. Alznzyorsa da benim bu konuda bir bilgimin olmasz miimkiin degildir. (::iinkii ac;zklamayz yapan ben degilim. Ben oraya davet edildigim ir;in gittim. Ben a91klama yaptlan yerde be ya da on dakika bulunmu umdur. A ;1klama yaptld1ktan sonra ben a91klamanm ir;erigini 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 dinledim ... Ben apklama yapzldzktan sonra ac;zklamayz yapan DBP yetkililerine herhangi bir tepkide bulunmadzm. ;unku acilen $ehir dz$zna pkmam gerekiyordu. Yapzlan baszn apklamasznz tasvip etmiyorum. Zaten baszn ac;zklamasz konusunda daha oncesinden bir bilgim yoktu. Ben Turkiye Cumhuriyeti devletini tanzyorum. Benim boyle bir apklama yapzlacagzndan haberim olsaydz oraya gitmezdim ... PKK ya da herhangi bir ust yapzlanma ile benim bir alakam yoktur. Ben Hakkari Belediye Ba$kanlzgzna DBP adayz olarak katzldzm. Ben DPB partisinden se ;ilmi$ olmama ragmen DBP'nin boyle bir onemli ac;zklamayz bize haber vermeden yapmasznzn nedeni benim artzk DBP uyesi degil belediye ba$kanz olmamdzr. Bizim i$imiz DBP'den farklzdzr. Benim ac;zklamadan bilgim olmadzgz i ;in apklamada Zergele koyundeki vatanda$larzmzz ifadesinden de ne kast edildigini bilemem. Ben Andok kod isimli B. T.yi tanzmzyorum. Adz ge ;en $ahszn cenazesinde bulunmadzm. Ancak cenazede provakatif olaylarzn pkmasznz engellemek amaczyla Hakkari Dev/et Hastanesinde bulundum ... Benim KCK sozle$mesi diye bir sozle$meden de haberim yoktur. Ben zaten apklamadan bilgim olmadzgznz soylemi$tim. Apklamadan bilgim olmadzgz gibi medya alanlarznzn da ne oldugunu bilmiyorum. Benim Turkiye Cumhuriyet Devletinin PKR yerlqkelerine yonelik yapml$ oldugu operasyonlardan herhangi bir rahatszzlzgzm bulunmamaktadzr. Ayrzca metinde ge ;en Kurdistan Dag/an bombalanmaktadzr ifadesinede katzlmamaktayzm. Bu ac;zklamada yapzlan kenti de kendimizi de kendimiz yonetecegiz $eklinde gec;en ifadelere katzlmzyorum. DBP partisinin tuzugunde belediye e$ ba$kanz olarak sec;ime gidilmi$tir. Belediye meclisine sec;ildim. Belediye q ba$kanz olarak gorev yapzyorum. Bu konuda hi ; bir illegal orgutun dayatmasz soz konusu degildir. Biz tamamen parti tuzugu c;erc;evesinde hareket etmekteyiz. " 19. Ba vurucu Dilek Hatipoglu'nun Hakimlikteki ifadesi ise oyledir: "Baszn a ;zklamaszndan DBP'nin beni haberdar etmesi ile haberdar oldum. Baszn ac;zklamasznzn i ;erigine ili$kin herhangi bir bilgim yoktur. Ben DBP'nin rutir. ac;zklamalarzndan birisi oldugu i ;in katzldzm. Benim dogu ve guneydogu 'nun ;qitli bolgelerinde yapzlmz$ olan ozerliklik ac;zklamalarzndan haberim yoktu. ;unku belediyt ba$kanz olmamdan dolayz i$lerim c;ok yogun. Ben basznz takip edemiyorum. Biz bir c;ok baszn apklamaszna katzlzyoruz. Ancak baszn ac;zklamasznda yer a/an metnin i ;erigi ile ilgili bilgilendirilmiyoruz. Ben baszn apklamaszna sonradan dahil odum. A ;zklamada kimlerin yer aldzgznz da bilmiyorum. Ben buna dikkat etmedim. Ben i ;erigini bilmedigim bir baszn ac;zklamasznzn herhangi bir orgut tarafindan ya da herhangi bir orgutun talimatz ile yerine getirildigini bilemem. Soz konusu baszn apklamasznzn yapzldzgz saatlerde kafamzn i$imden dolayz yogun olmasz nedeniyle ar;zklamanzn ir;erigine tam olarak hakim olamadzm. Belediyece gerc;ekle$tirmeye c;alz$flgzmzz bir su sorunumuz vardzr. 0 da benim kafamz yeterince me$gul etmektedir. Metin okunduktan sonra da orada bulunmamzn nedeni budur. Metnin i ;eriginin ne oldugunu idrak edebilmi$ olsam baszn ac;zklamasznzn yapzldzgz yeri terk ederdim. ;unku baszn apklamasz benim tasvip etttigim hususlar degildir. Ben Belediye ba$kanlzgzna DBP adayz olarak se ;ildim. Benim PKK ve KCK ile herhangi bir irtibatzm yoktur. Dolayzszyla PKK ve KCK i ;erisinde gorevlerim de yoktur. Ben metinde ge ;en Zergele koyune ili$kin ac;zklamaya ili$kin de sorumlulugum olmadzgznz di1$i1nuyorum ;ilnku ben metnin i ;erini o an idrak edemedim. Ben Andok kod isimli B.T.yi tanzmzyorum. B.T.nin cenazesine katzlmadzm. Ben sadece gerginlik olu$mamasz amaczyla bulunuyordum ... Ben soz konusu metnin i ;erigini bilmedigim gibi KCK sozle$mesine ait maddeleri de bilmiyorum. Medya savunma alanlarznan kastzn ne oldugunu da bilmiyorum. Soz konusu bahsedilen alanlarda faaaliyeti yuruten $ahzslarzn ki$ilerin kim oldugunu da bilmiyorum. Bern soz konusu metnin i ;erigini kesinlikle tasvip etmiyorum. Ben soz konusu metnin i ;erigini bilmedigim i ;in bir yorumda da bulunmuyorum. Ancak yapzlan ac;zklamanzn i ;erigine ili$kin bir bilgim olsa kesinlikle orada bulunmazdzm. Ben Arin Mirkan ve Navdm Colemerg'in kim olduklarznz bilmiyorum. Bana bahsetmi$ oldugunuz torende de bilgim dahilinde davet edildigim i ;in bulundum. Ben soz konusu torene sadece misafir olarak 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 icabet ettim. Torende mezun olan 35 kursiyerin de hangi alanda egitim alarak mezun olduklarz konusunda benim bir bilgim yotur. Soz konusu torende toplum ne yapzyorsa siz de uymak zorundaszmz. Ben de orada toplumdaki insanlar naszl hareket ediyorsa ben de oyle hareket ettim. Ben belediye ba$kanlzgz gorevimden dolayz bir r;ok etkinlige katzlzyorum. Ancak zaman zaman tasvip etmedigim torenlerde zorunlu olarak kalabiliyorum. Soz konusu e$ ba$kanlzk kurumu parti tiiziigiinde mevcut olan bir kurumdur ve bu Dam$lay'm denetiminden ger;mi$fir. E$ ba$kanlzk sisteminde alman kararlar diger q ba$kanla benim imzamla ger;erlilik kazamr. Benim imzam tek ba$ina ger;erlidir. Ancak Nurullah ;iftr;i'nin imzasz tek ba$ma ger;erli degildir. E$ ba$kanla aramzzda resmi i$ler haricinde gene/ olarak jikir alz$veri$i yapmaktayzz. k yazl$malar haricindeki biitiin yazl$malarda tek imza yani sadece benim imzam ger;erlidir. Ben bana bahsetmi$ oldugunuz yasa dz$l orgiit PKK, KCK propogandaszm yapan dergiyi nereden aldzgzmz bilmiyorum. Muhtemelen o dergiyi bana tamtzm ir;in getirmi$lerdir. Ben de alml$lmdzr. kerigi hakkinda herhangi bir bilgim yoktur. Bana sormu$ oldugunuz dokiimanlar bana ait degildir. Evime zaman zaman gelip giden insanlar vardzr. Belki de onlar bzrakmz$tlr. Benim ikametgahzmda bulunmu$ olan Hesen Hiiseyin Deniz isimli kitabm ir;eriginden haberim yok. Ben bu kitabz okumadzm. Nereden ya da kimden aldzgzmz bilmiyorum. Soz konusu basin ar;zklamasina katzlmalarz konusunda ben kimseye telkinde bulunmadzm. Zaten basin ar;zklamasina mesajla davet edildik. Benim eklemek istedigim ba$ka bir husus yoktur. Ben soz konusu metnin ir;erigine kesinlikle katzlmamaktayzm. Metnin ir;eriginden haberdar olsaydzm orada bulunmazdzm. Ben serbest bzrakzlmayz talep ediyorum. Mahkeme aksi kanaatte ise adli kontrol hiikiimlerinin uygulanmaszm talep ediyorum. " 20. Ba vuruculann miidafileri ise tutuklama nedenlerinin bulunmad1gm1 belirterek miivekkillerinin serbest b1rakilmasm1 talep etmi lerdir. 21. Hakkari Sulh Ceza Hakimligi 24/8/2015 tarihli karan ile ba vuruculann devletin birligini ve tilke btitiinltigtinti bozma sm;undan tutuklanmasma karar vermi tir. 22. Hakimligin tutuklama karannm ilgili boltimti oyledir: " [Jiipheliler ... Nurullah ;iftr;i ve DilekHatioglu'nun iizerlerine iizerine atzlz devletin birligini ve iilke biitiinliigiinii bozma sur;unu i$ledigine ili$kin kuvvetli sur; $iiphesinin varlzgzm gosteren delillerin bulundugu, sur;a on goriilen cezanm vasif ve niteligi goz oniinde almdzgz $iipheli $ahzslarin kar;ma ihtimallarinin kuvvet ve muhtemel oldugu, diger yandar. $iiphelilerin iizerlerine atzlz sur;u i$lediklerine yonelik somut delillerin bulundugu, $iipheliler hakkmda TCK I 09. ve adli kontrol hiikiimlerinin bu a$amada yetersiz kalacagz anla$zlmakla tutuklama tedbirinin bu a$amada isnat edilen sur;lar ile olr;iilii ve orantzlz olacagz kanaatine ula$zlmakla CMK I 00. ve devamz maddeleri geregince ... tutuklanmasma, ... [karar verildi.] " 23. Ba vurucular 25/8/2015 tarihinde tutuklama karanna itiraz etmi tir. Ytiksekova Sulh Ceza Hakimligince 26/8/2015 tarihinde "... iiphelinin uzerine atzlz suc;un vasfi ve mahiyeti, kuvvetli sue; Uphesini gosteren kamera kayztlarz ile somut olgularzn bulunmasz, tutuklama nedenlerini ortadan kaldzran bir olgunun meydana gelmedigi, Hakkari ilinin cografi artlarz goz onune alzndzgznda iki farklz yabancz ulke sznzrz olmasz ve iiphelilerin tutuksuz yargzlanmasz durumunda kac;ma Uphelerinin bulunmasz , Uphelilerin uzerine atzlz suc;un kanunda on gorulen cezaszna alt ve ust hatleri ile goz onune alzndzgznda bu a amada iipheliler hakkznda adli kontrol tedbirlerinin yetersiz kalacagz" gerek9esiyle itirazm kesin olarak reddine karar verilmi tir. 24. Amlan karar ba vurucular tarafmdan 3/9/2015 tarihinde ogrenilmi tir. 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 25. Ba vurucular 14/9/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. 26. Hakkari Cumhuriyet Ba savc1hgmm 22/10/2015 tarihli iddianamesi ile ba vurucularm yukanda yer verilen (bkz. 12, 13) apklamalan nedeniyle devletin birligini ve ulke hlitiinlugunli bozma srn;undan cezalandmlmas1 istemiyle haklannda aym yer Agir Ceza Mahkemesinde kamu davas1 a91lm1 tlf. 27. iddianamede ba vuruculara yoneltilen eylemlere ili kin deliller olarak "iddia, Hakkari Emniyet Miidiirliigii fezlekesi, iipheli ifadeleri, tutuklama miizekkereleri, niifus ve sabzka kaydz ile tum soru turma evrakz kapsamz" gosterilmi tir. 28. Ba vurucular hakkmdaki dava Hakkari 2. Agir Ceza Mahkemesine tevzi edilmi ve E.2015/261 say1h dosya uzerinden kovu turma a amas1 ba lam1 tlr. 29. Hakkari 2. Agir Ceza Mahkemesinin 25/3/2016 tarihli karanyla ba vuruculann su9 i lemeye tahrik su9undan be er y1l, teror orgutiine uye olmamakla birlikte orgut adma su9 i lemek su9undan onar yil hapis cezas1yla cezalandmlmalanna ve tutukluluk hallerinin devamma karar verilmi tir. iddianamede belirtilen delillere atifla verilen karann ilgi kism1 oyledir: " ... samklarzn PKKIKCK teror orgutune muzahir yayzn organlarznzn yukarzda belirtilen PKKIKCK teror orgutunun yaptzgz yayznlarz ile somutla$ml$ orgut 9agrzlarz uzerine PKK'nzn amacz dogrultusunda ve yaptzgz oz yonetim ilan edilmesi yonundeki 9agrz ve talimatlarz uzerine 14.08.2015 tarihinde Hakkari ilinde baszn onunde okunan 'Oz Yonetim' ilan metninin okunmaszna katzldzklarz; KCK Sozlemesi olarak am/an, ger9ekte PKK'mn ulke yonetiminden bagzmszz olarak hareket etme, Turkiye, Suriye, jran, lrak topraklarznda ya$amakta bulunan tum Kurt halklarzndan olu$acak olan Konfedaralizmi saglama, ayrz bir devlet alma surecini ba$latma hareketinin bir adzmz oldugu, Keza samklarzn orgutsel bir baglzlzklarznzn bulunmadzgznz iddia etmekte iseler de; dava dosyasz i9inde haber tespit tutanagz ve haber 9zktzlarz bulunan 9alz$malardan da anla$zlacagz uzere Hakkari'de bulunan ve DBP tarafindan duzenlenmi$ olan siyaset akademisi mezunlarz sertifika programznda kursu duvarznzn uzerine PKK, KCK'mn sozde, bayraklarz ile ... Abdullah 6calan 'zn posterinin aszldzgz, Siyaset Akademisi sertifikalarzm a/an $ahzslarzn PKKIKCK'nzn kzrsal alanznda bulunan teroristlerinin giymi$ olduklarz Le$ker denilen kzyafetleri ile sivil giyinen $ahzslarzn da sarz kzrmzzz ye$il renkli po$i giyerel, PKKIKCK teror orgutunu sembolize ettikleri ve a9zlz$ mar$Z diye PKKIKCK teror orgutunun mar$Z kabul edilen 'Her Ne Pe$' isimli mar$znzn okundugu ve ayakta dinlendigi , $ehitler diye bahsedilen hayatzm kaybeden teroristler i9in bir dakika ayakta beklenilerek saygz duru$unun ger9ekle$tirildigi, programa Sanzklar Dilek Hatipoglu ve Nurullah ;ift9i'nin bizzat turr. programzn rituellerine uyarak e$lik ettikleri ve sertifika dagztzmz oncesi yapzlan konu$malarz dinledikleri, akabinde kendilerinin de hirer sertifika verme jiilini ger9ekle$tirdikleri gorulmu$tur. Herne kadar samklar oz yonetim ilanz yapzlan baszn a9zklamasz szrasznda tesadufen ve baszn a9zklamasznzn i9erigini bilmeden baszn a9zklamasz yapan grup i9erisinde yer aldzklarzm ve alznan ifadelerinde yapzlmz$ olan oz yonetim ilamm ve baszn a9zklamaszndc. okunan metnin i9erigini kabul etmediklerini belirtmi$ iseler de mahkememizce yapzlan sanzklarzn katzldzklarz baszn toplantzszna ifi$kin goruntu inceleme tutanagzndan da anla$zlacagz uzere, bunun ger9ekte boyle olmadzgz, PKKIKCK teror orgutunden geldigi 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 aJikar olan ve okunmasz emredilen oz yonetim ilanzna iliJkin baszn ar;zklamaszna katzlarak yukarzda gerekr;esi anlatzlan sur; iJ!emeye alenen tahrik sur;unu iJ!edikleri bu Jekilde sanzklarzn teror orgutune uye olmasalar dahi bu sur;u orgut adzna iJ!edikleri tum dosya kapsamzndan anlaJzldzgzndan sanzklarzn sur;tan kurtulmaya yonelik yaptzklarz savunmalarzna itibar edilmeyerek sanzklarzn orgute uye olmamakla birlikte orgut adzna sur; iJleme sur;undan cezalandzrzlmasz gerekmiJtir ... sanzklarzn eylemi gerr;ekleJtirdikleri zaman ve yer dikkate alzndzgznda ayrzca sanzklarzn bu baszn ar;zklamasznz PKKIKCK teror orgutu ile r;atzJmalz bir surecin baJ!adzgz bir tarihte, Jehirlerde YDGH mensubu teror orgutu uyelerinin hendek kazdzklarz ve mahallere barikat kurarak Jehirlerde r;atzJma surecini baJlattzklarz bir surer;te gerr;ekleJtirmiJ olduklarz ... 11 30. Ba vuruculann temyizi tizerine Yarg1tay 16. Ceza Dairesinin 12/4/2017 tarihli karan ile amlan htiktim bozulmu tur. Bozma gerek9esi oyledir: " ... Sanzklar ... Nurullah ;iftr;i ... Dilek Hatipoglu'nun dosya kapsamzndaki eylem ve faaliyetlerinin niteligi itibariyle, silahlz teror orgutu PKKIKCK'nzn sozde Anayasasz niteligindeki KCK sozleJmesi ir;erigindeki bir takzm hukumleri hayata ger;irmek amaczyla Hakkari kent meclisi adzna yapzlan baszn ar;zklamaszna destek verip alkzJlamzJ olmalarz karJzsznda ; dogrudan silahlz teror orgutu uyesi olma sur;undan cezalandzrzlmalarz gerekirken silahlz orgut adzna sur; iJleme sur;undan cezalandzrzlmalarz ... nedeniyle ... bozulmaszna ... 11 31. Bozmadan sonra yapilan yargilama sonunda Hakkari 2. Agir Ceza Mahkemesinin 26/1/2018 tarihli karanyla ba vuruculann silahh teror orgtitiine tiye olma su9undan ayn ayn 11 y1l 3 ay hapis cezas1yla cezalandmlmalanna ve tutukluluk hallerinin devamma karar verilmi tir. 32. Dava, bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla Yarg1tayda derdesttir ve ba vuruculann htikmen tutukluluk durumlan devam etmektedir. IV. iLGiLi HUKUK 33. ilgili ulusal hukuk i9in bkz. Gulser Yzldmm (2), 64-78. V. iNCELEME VE GEREK(:E 34. Mahkemenin 10/1/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: A. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Yakalama ve Gozaltma Almanm Hukuka Ayk1n Oldugu iddias1 a. Ba vurucularm iddialan 35. Ba vurucular, haks1z ve hukuka aykm olarak haklannda yakalama ve g6zalt1 tedbirlerinin uyguland1gm1 belirterek Anayasa'nm 19. maddesinde gtivence altma alman ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir. b. Degerlendirme 36. Anayasa'nm 148. maddesinin ti ;tincti fikrasmm son ctimlesi oyledir: 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 11BaJvuruda bulunabilmek i ;in olagan kanun yollannzn tiiketilmiJ olmasz Jarttzr. 11 37. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 11Bireysel ba:jvuru hakkz" kenar ba hkh 45. maddesinin (2) numarah fikras1 oyledir: 'ihlale neden oldugu ileri siiriilen iJlem, eylem ya da ihmal ir;in kanunda ongoriilmii idari ve yargzsal baJvuru yollarznzn tamamznzn bireysel baJvuru yapzlmadan once tiiketilmiJ olmasz gerekir. 11 38. Yukanda belirtilen Anayasa ve Kanun htiklimleri geregince Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahkemelerince dtizeltilmemesi halinde ba vurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm ttiketilmesi zorunludur (AY:Je Zzraman ve Cennet Ye:jilyurt, B. No: 2012/403, 26/3/2013, 17). 39. Anayasa Mahkemesince Kanun'da 6ng6rtilen g6zalt1 stiresinin a ild1g1 veya yakalama ve gozaltma almmanm hukuka aykm oldugu iddialanna ili kin iddialar bir9ok kararda incelenmi , bu kararlarda bireysel ba vurunun incelendigi tarih itibanyla as1l dava sonu9lanmam1 da olsa 4/12/2004 tarihli ve 5271 say1h Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141. maddesinde 6ng6rtilen tazminat davas1 a9ma imkanmm ttiketilmesi gereken etkili bir hukuk yolu oldugu sonucuna vanlm1 tlf (digerleri arasmdan bkz. Hikmet Kopar ve digerleri [GK], B. No: 2014/14061, 8/4/2015, 64-72; Hidayet Karaca [GK], B. No: 2015/144, 14/7/2015, 53-64). Zira bir su9 isnad1yla gozaltma alman ve daha sonra tutuklanan ki inin gozaltma almmasmm hukuka aykm oldugu iddias1yla yaptlg1 bireysel ba vuruda ihlal sonucuna vanlmasmm -ozgtirltikten mahrum kalmanm sona ermesi baglammda- ba vurucunun ki isel durumuna bir etkisinin olmas1 mtimktin gortinmemektedir. Dolay1s1yla gozaltma alma karan hukuka aykm da olsa ki i, hakim tarafmdan tutukland1gmdan gozalt1 karannm hukuka aykm oldugu yontindeki bir tespit ve ihlal karan tutuklu ki inin serbest kalmasma tek ba ma imkan vermeyecektir. Bu nedenle bireysel ba vuru kapsammda verilecek muhtemel bir ihlal karan, ancak (talep etmesi halinde) ba vurucu lehine tazminata htikmedilmesi sonucunu dogurabilecektir (Gunay Dag ve digerleri [GK], B. No: 2013/1631, 17/12/2015, 147; ibrahim Sonmez ve Nazmiye Kaya, B. No: 2013/3193, 15/10/2015, 44). 40. Somut ba vuruda aym mahiyetteki iddialara ili kin olarak amlan kararlarda vanlan sonu9tan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktad1r. 41. A91klanan gerek9elerle ba vurulann bu kismmm ba:jvuru yollarznzn tuketilmemi:J olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Tutuklamamn Hukuki Olmad1gma ili kin iddia a. Ba vurucularm iddialan 42. Ba vurucular; isnat edilen eylemlerin ifade ozgtirltigti kapsammda oldugu gerek9eleriyle tutuklanmasmm hukuki olmad1gm1, ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti ttir . 43. Ba vurucular, tutuklama karannm hukuka aykm olarak verildigini ve kuvvetli su9 tiphesini ortaya koyan bir delilin bulunmad1gm1 iddia etmi tir. Ba vurucular aynca adli kontrol htiktimlerinin uygulanmas1 yerine 61 ;:tiltik ilkesinin ihlal edilerek haklannda tutuklama karan verildigini iddia etmi tir. 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 b. Degerlendirme 44. Anayasa'nm "Temel hak ve hurriyetlerin sznzrlanmasz" kenar ba hkh 13. maddesi oyledir: 11Temel hak ve hurriyetler, ozlerine dokunulmakszzzn yalnzzca Anayasanzn ilgi/1 maddelerind e belirtilen sebeplere baglz olarak ve ancak kanunla sznzrlanabilir. Bu sznzrlamalar, Anayasanzn sozune ve ruhuna, demokratik toplum duzeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve olr;ululuk ilkesine aykzrz olamaz. 11 45. Anayasa'nm "Ki i hurriyeti ve guvenligi" kenar ba hkh 19. maddesinin birinci fikras1 ile u9uncu fikrasmm birinci cumlesi oyledir: 11Herkes, kiJi hurriyeti ve guvenligine sahiptir. Sur;lulugu hakkznda kuvvetli belirti bulunan kiJiler, ancak kar;malarznz , delillerin yokedilmesini veya degiJtirilmesini onlemek maksadzyla veya bunlar gibi tutuklamayz zorunlu kzlan ve kanunda gosterilen diger hallerde hakim kararzyla tutuklanabilir. 11 46. Ba vuruculann bu bolumdeki iddialannm Anayasa'nm 19. maddesinin u9uncu fikras1 baglammda ki i hurriyeti ve guvenligi hakk1 kapsammda incelenmesi gerekir. i. Genel ilkeler 47. ilgili genel ilkeler i9in bkz. Gulser Yzldmm (2), 110-124. ii. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 48. Ba vurucular, devletin birligini ve ulke butunlugunu bozmak su9undan 5271 say1h Kanun'un 100. maddesi uyannca tutuklanm1 tu . Dolay1s1yla ba vurucular hakkmda uygulanan tutuklama tedbirinin kanuni dayanag1 bulunmaktadu (bkz. 33). 49. Hakkari Sulh Ceza Hakimligi, ba vuruculann tutuklanmasma karar verirken ba vuruculann devletin birligini ve ulke butunlugunu bozmak su9u yonunden kuvvetli su9 uphesinin bulundugu sonucuna varm1 tu (bkz. 21 ). 50. Hendek olaylarznzn ya and1g1 donemde Hakkari belediye ba kam olan Dilek Hatipoglu ile belediye meclis uyesi ve belediye e ba kam olan Nurullah ;::ift9i'nin i sebebiyle il d1 mda olmalanna ragmen basm duyurusunun yap1lacagmm kendilerine mesajla bildirilmesi uzerine Hakkari'ye 14/8/2015 tarihinde DBP Hakkari il Ba kanhgmca yapilan "Oz Yonetim" ad1 altmda yap1lan basm a91klamasma katild1klan, DBP Hakkari Merkez il9e e ba kam olan i. ;::. tarafmdan yap1lan a91klamada PKK'nm mensuplannm yaptlg1 eylemlerin direni ve savunma olarak, bu ki ilerin oldurulmesinin ise katliam ve soykmm olarak nitelendirilerek PKK'nm silahh mucadelesinin ovuldugu ve bunu me rula tuan sozler sarf edildigi, ba vuruculann da amlan konu malar suasmda ba mdan sonunda kadar burada bulunduklan, soz konusu konu may1 alki layarak destek verdikleri soru turma mercilerince belirtilmi tir (bkz. 12, 13, 14, 17, 22). Amlan bu basm a91klamas1 hendek olaylarznzn yogunla tig1 yerlerden birinde Hakkari'de yap1lm1 tlr. Bu itibarla soru turma mercilerinin 11 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 ba vuruculann siyasi konumunu, soz konusu konu malann yapild1g1 donemi ve yeri, konu malann i9erigi ile baglamm1 birlikte dikkate ahp yukanda yer verilen ifadeleri i9eren konu malan, toplantiy1 ve toplantiya destek verilmesini terorle baglantih bir su9 i lendigine dair belirti olarak kabul etmelerinin temelsiz oldugu soylenemez . 51. Hakkari Sulh Ceza Hakimligince ba vuruculann tutuklanmasma karar verilirken i lendigi iddia olunan devletin birligini ve ulke buttinltigunu bozma su9una ili kin Kanun'da ongortilen yaptmmm agirhgma ve ka9ma uphesine dayamld1g1 gortilmektedir (bkz. 22). 52. Ba vuruculann tutuklanmasma karar verilen su9, Turk hukuk sisteminde agir cezai yaptmmlar ongortilen su9 tipleridir. isnat edilen su9a ili kin kanunda ongortilen cezanm agirhg1 ka9ma uphesine i aret eden durumlardan biridir ( aym yondeki degerlendirmeler i9in bkz. Hiiseyin Bun;ak, B. No: 2014/474, 3/2/2016, 61; Devran Duran [GK], B. No: 2014/10405 , 25/5/2017, 66). Aynca amlan bu su9 5271 say1h Kanun'un 100. maddesinin (3) numarah f1krasmda yer alan ve Kanun geregi tutuklama nedeni varsayzlabilen su9lar arasmdadir. Dolay1s1yla ba vurucular hakkmda verilen tutuklama karannda tutuklama nedenlerinin olgusal temellerinin bulundugu anla 1lmaktad1r. 53. Ote yandan ba vurucular hakkmdaki tutuklama tedbirinin ol9tilu olup olmad1gmm belirlenmesi gerekir. Bir tutuklama tedbirinin Anayasa'nm 13. ve 19. maddeleri kapsammda ol9tilu olup olmad1gmm belirlenmesinde somut olaym tum ozellikleri dikkate almmahdir (benzer yondeki degerlendirmeler i9in bkz. Aydm Yavuz ve digerleri [GK], B. No: 2016/22169, 20/06/2017, 268; Selr;uk Ozdemir [GK], B. No: 2016/49158, 26/07/2017, 76). 54. Teror su9larmm soru turulmas1 kamu makamlanm ciddi zorluklarla kar 1 kar 1ya b1rakmaktad1r. Bu nedenle ki i hurriyeti ve guvenligi hakk1, adli makamlar ve guvenlik gorevlilerinin -ozellikle organize olanlar olmak uzere-su9larla ve su9lulukla etkili bir ekilde mucadelesini a m derecede gu9le tirmeye neden olabilecek ekilde yorumlanmamahdir ( aym yondeki degerlendirmeler i9in bkz. Siileyman Bagrzyanzk ve digerleri, B. No: 2015/9756, 16/11/2016 , 214; Devran Duran, 64). 55. Ol9ululuge ili kin somut olaym yukanda belirtilen ozellikleri dikkate almd1gmda Hakkari Sulh Ceza Hakimliginin isnat edilen su9lar i9in ongortilen yaptmmm agirhgm1 ve i in niteligini de gozonunde tutarak tutuklama tedbirinin ol9tilu oldugu, adli kontrol uygulamasmm yetersiz kalacag1 sonucuna varmasmm keyfi ve temelsiz oldugu soylenemez (Aym yondeki degerlendirme i9in bkz. Selahattin Demirta , 176). 56. A91klanan gerek9elerle ba vuruculann tutuklamanm hukuki olmad1g1 iddiasma ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 a91k oldugundan ba vurulann bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. ifade Ozgilrlilgilniln ihlal Edildigine ili kin iddialar 1. Ba vurucularm iddialan 57. Ba vurucular; soru turmaya ve tutuklamaya konu su9lann tamammm ifade ozgurlugu kapsammda kalan basm a91klamas1 oldugunu, bu a91klamay1 kendilerinin yapmad1gm1 belirterek ifade ozgurlugunun ihlal edildigini ileri surmu tur. 12 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 2. Degerlendirme 58. Anayasa Mahk:emesi , tutuklama tedbirinin ifade ve basm ozgurlukleri, demek kurma hurriyeti, se9ilme ve siyasi faaliyette bulunma haklan gibi diger temel hak ve ozgurlukler uzerindeki etkisini incelerken oncelikle tutuklamanm hukuki olup olmad1g1m ve/veya tutuklulugun makul sureyi a 1p a mad1gm1 degerlendirmekte; daha sonra tutuklamamn hukukiligine ya da tutuklulugun suresinin makullugune ili kin vard1g1 sonucu da dikkate alarak diger temel hak ve ozgurluklerin ihlal edilip edilmedigini belirlemektedir (Erdem Gul ve Can Dundar [GK], B. No: 2015/18567, 25/2/2016, 92-100; Hidayet Karaca, 111-117; Mehmet Baransu (2), B. No: 2015/7231, 17/5/2016, 157-164; Gunay Dag ve digerleri, 191-203; Mehmet Haberal, B. No: 2012/849, 4/12/2013, 105-116; Mustafa Ali Balbay, B. No: 2012/1272, 4/12/2013, 120-134; Kemal Akta!j ve Selma Irmak, B. No: 2014/85, 3/1/2014, 61-75; Faysal Sanyzldzz, B. No: 2014/9, 3/1/2014, 61-75; ibrahim Ayhan, B. No: 2013/9895, 2/1/2014, 60-74; Gulser Yzldmm, B. No: 2013/9894, 2/1/2014, 60-74). 59. Somut olayda ba vuruculann tutuklanmasmm hukuki olmad1g1 iddias1 incelendiginde ba vuruculann su9 i lemi olabileceginden uphelenilmesi i9in inandmc1 delillerin bulundugu, aynca olayda tutuklama nedenlerinin mevcut oldugu ve tutuklamanm ol9ulu oldugunun soylenebilecegi sonucuna vanlm1 tir (bkz. 48-56). Bu kapsamda yap1lan degerlendirmeler dikkate almd1gmda ba vurucularm ifade ozgurlugu kapsammda kalan eylemleri nedeniyle soru turmaya maruz kald1g1 ve tutukland1g1 iddias1 yonunden farkh bir sonuca vanlmasm1 gerekli kilan bir durum bulunmamaktad1r. 60. A91klanan gerek9elerle ba vuruculann tutuklanmasmm ifade ozgurlugunun ihlal ettigi iddialanna ili kin olarak bir ihlalin bulunmad1g1 a91k oldugundan ba vurunun bu kismmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. C. Ozel Hayata Sayg1 Hakkmm ihlal Edildigi iddias1 1. Ba vuruculan iddialan 61. Ba vurucular, yasal artlan bulunmayan ve hukuka aykm ekilde yapilan arama i lemleri nedeniyle ozel hayata sayg1 haklannm ihlal edildigini iddia etmi tir. 2. Degerlendirme 62. Anayasa ve 6216 say1h Kanun hukumleri geregmce Anayasa Mahk:emesine bireysel ba vuru, iddia edilen hak ihlallerinin derece mahk:emelerince duzeltilmemesi halinde ba vurulabilecek ikincil nitelikte bir kanun yoludur. Bireysel ba vuru yolunun ikincillik niteligi geregi Anayasa Mahk:emesine bireysel ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm tuketilmesi zorunludur (Ay:je Zzraman ve Cennet Ye:jilyurt, 17). 63. Arama tedbirinin hukuka aykmhgm1 tespit edip gerektiginde yeterli giderim saglama potansiyeli oldugu kabul edilen 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongorulen yola ba vuruldugunda derece mahk:emelerinin hukuka aykmhg1 tespit ve yeterli giderim saglama hususlannda karar verirken tedbirin ozel hayata sayg1 hakkma mudahale te kil edip etmedigi de dahil olmak uzere somut olaym tum ko ullanm dikkate almak durumunda oldugu a91ktir. Bu nedenle 5271 say1h Kanun'un 141. maddesinde ongorulen yol, arama 13 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/15845 : 10/1/2019 tedbirinin ozel hayata sayg1 hakkma mudahale ettigi durumlarda da etkili bir ba vuru yolu niteligindedir (Alaaddin Akka oglu ve Akis Yaymczhk San. ve Tic. A.$., B. No: 2014/18247, 20/12/2017, 30, el koyma tedbiri yonunden bkz. Nuray l zk, B. No: 2014/7561, 28/9/2016, 68). 64. Somut olayda ba vuruculann hukuk sisteminde mevcut idari ve yarg1sal yollan tuketmeksizin bireysel ba vuruda bulundugu anla ilmaktad1r. 65. A91klanan gerek9elerle ba vurulann bu k1smmm diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ba vuru yollarzmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Y akalama ve gozaltma almanm hukuka aykm oldugu i9in ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollarzmn tuketilmemi olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 2. Tutuklamanm hukuki olmad1g1 i9in ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 3. Tutuklanma dolay1s1yla ifade ozgurlugunun ihlal edildigine ili kin iddianm ac;zkc;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 4. Ozel hayata ve aile hayatma sayg1 hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollarznm tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 10/1/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Burhan USTUN Dye Hicabi DURSUN Dye Serdar OZGULDUR Dye Dye Serruh KALELi Kadir OZKA YA 14