TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RESUL D İRİL BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/3858) Karar Tarihi: 1/11/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/3858 Karar Tarihi : 1/11/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Muhterem İNCE Raportör : Muzaffer KORKMAZ Başvurucu : Resul DİRİL I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, mektubun sak ıncal ı bulunan k ısımlar ının çizilmesi ve devam eden süreçte tamam ının sak ıncal
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR RESUL D İRİL BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/3858) Karar Tarihi: 1/11/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/3858 Karar Tarihi : 1/11/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Muhterem İNCE Raportör : Muzaffer KORKMAZ Başvurucu : Resul DİRİL I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, mektubun sak ıncal ı bulunan k ısımlar ının çizilmesi ve devam eden süreçte tamam ının sak ıncal ı bulunmas ı nedenleriyle haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Silahl ı terör örgütüne üye olma suçundan hükümlü olan ba şvurucuya ba şka bir ceza infaz kurumunda bulunan akrabas ı A.A. taraf ından gönderilen mektubun baz ı kısımlar ı Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulunca sak ıncal ı bulunmu ş ve bu k ısımlar ın üstleri çizilerek mektubun verilmesi kararla ştırılm ıştır. 3. Başvurucu; mektupta örgütsel haberle şme niteliğinde ifadeler kullan ılmad ığını, A.A. n ın yaln ızca ceza infaz kurumu ko şullar ını eleştirdiğini, ceza infaz kurumu görevlilerini hedef göstermedi ğini, ayr ıca mektubun göndericinin bulundu ğu ceza infaz kurumu denetiminden geçerek taraf ına gönderildi ğini, bu durumun da mektup içeri ğinde herhangi bir suç unsuru bulunmad ığını işaret ettiğini belirterek Karabük İnfaz Hâkimli ğine (Hâkimlik) şikâyette bulunmu ştur. Hâkimlik, mektupta sak ıncal ı ifadeler bulundu ğunu belirterek karar ın usule ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle şikâyetin reddine karar vermi ştir. 4. Söz konusu karara yap ılan itiraz üzerine Karabük A ğır Ceza Mahkemesi (A ğır Ceza Mahkemesi), terör örgütü mensuplar ının haberle şmesi sonucunu do ğurduğu gerekçesiyle mektubun tamam ının sak ıncal ı olduğunu belirtmi ş ve Hâkimlik karar ının kald ırılarak mektubun ba şvurucuya verilmemesine karar vermi ştir. 5. Başvurucu, nihai karar ı 17/1/2019 tarihinde ö ğrendikten sonra 29/1/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 6. Anayasa Mahkemesinin 2/8/2019 tarihli yaz ısı üzerine Kurum taraf ından Ulusal Yarg ı Ağı Sistemi (UYAP) vas ıtas ıyla söz konusu mektup gönderilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/3858 Karar Tarihi : 1/11/2023 37. Başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 8. Ödeme gücünden yoksun oldu ğunu belirten ba şvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Mehmet Şerif Ay, B. No: 2012/1181, 17/9/2013). 9. Başvurucu, hukuka ayk ırı şekilde mektubun baz ı k ısımlar ının üstlerinin çizilmesi ve daha sonra tamam ının sak ıncal ı bulunmas ı nedenleriyle haberle şme hürriyeti ile adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 10. Adalet Bakanl ığınca sunulan görü ş yaz ısında, inceleme yap ılırken Anayasa ve ilgili mevzuat hükümleri, Anayasa Mahkemesi içtihad ı ve somut olay ın kendine özgü koşullar ının dikkate al ınmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. 11. Başvuru, haberle şme hürriyeti kapsam ında incelenmi ştir. 12. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 13. Mahpuslar ın mektuplar ının denetlenmesi ve al ıkonulmas ı suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalelerin kanunili ği, meşru amac ı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunlu ğu ve ölçülülü ğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkele r Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayr ıntılı olarak aç ıklanm ıştır (bkz. Ahmet Temiz, B. No: 2013/1822, 20/5/2015 , 37-68; Muhittin Pirinççio ğlu (3) , B. No: 2017/34566, 10/3/2020, 44-57; Cihat Ayik ve Hac ı Ali Baştürk, B. No: 2017/31506, 10/3/2020, 44-57). 14. Somut olayda ba şvurucunun haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğının ve me şru amac ının bulundu ğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktad ır (ayr ıntılı aç ıklama için bkz. Ahmet Temiz, 46, 55; Muhittin Pirinççio ğlu (3), 45, 47). Öte yandan ba şvurucunun mektupta örgütsel haberle şme niteliğinde ifadele r kullan ılmad ığı, gönderici A.A.n ın yaln ızca ceza infaz kurumu ko şullar ını eleştirdiği, mektubun göndericinin bulundu ğu ceza infaz kurumu denetiminden geçerek taraf ına gönderildi ği, bu durumun da mektup içeri ğinde herhangi bir suç unsuru bulunmad ığını işaret ettiği şeklindeki iddialar ına yönelik olarak -mektubun sak ıncal ı bulunan k ısımlar ının çizilmesine ili şkin- Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu karar ı ve bu karara kar şı yap ılan şikâyetin reddi karar ı ile -mektubun tamam ının sak ıncal ı olduğunu tespit eden- A ğır Ceza Mahkemesi karar ında ilgili ve yeterli bir gerekçe ortaya konulamam ıştır. Dolay ısıyla müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine uygun olmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 15. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberleşme hürriyetinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. III. GİDERİM 16. Başvurucu 10.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. Başvuru Numaras ı: 2019/3858 Karar Tarihi : 1/11/2023 417. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 18. Öte yandan eski hâle getirme kural ı çerçevesinde ihlalin bütün sonuçlar ının giderilmesi bak ımından başvurucuya net 4.000 TL manevi tazminat ödenmesi gerekir. IV. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberle şme hürriyetini n İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin haberle şme hürriyetinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Karabük İnfaz Hâkimli ğine (E.2018/1596, K.2018/1621) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucuya net 4.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Karabük A ğır Ceza Mahkemesi (2018/1408 D.İş) ile Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 1/11/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.