TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR iFAKA T KASAR VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/5947) Karar Tarihi: 12/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekilleri BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GOKCAN Yusuf Sevki HAKYEMEZ : Melek KARALi SAUNDERS : 1. ifakat KASAR 2. Adile KASAR 3. Aynur BiRiNCi 4. Adem Ugur KASAR 5. ismail Hakk1 KASAR : Av. MusaKaz1m OZOK I. BA
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR iFAKA T KASAR VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/5947) Karar Tarihi: 12/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekilleri BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Hasan Tahsin GOKCAN Yusuf Sevki HAKYEMEZ : Melek KARALi SAUNDERS : 1. ifakat KASAR 2. Adile KASAR 3. Aynur BiRiNCi 4. Adem Ugur KASAR 5. ismail Hakk1 KASAR : Av. MusaKaz1m OZOK I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; zorunlu askerlik hizmeti sirasmda kamu gorevlilerinin davram lanyla intihara sebebiyet vermesi, hizmet kusuru olu turan bu durum sonucunda gen;ekle en olumiin yol a9tig1 zararlann giderimi i9in a91lan davanm reddedilmesi nedeniyle ya am hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 1/4/2015 tarihinde yapilm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boliim tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . 5. Boliim Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir omeg1 bilgi 19m Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk, gorii bildirmemi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ile ba vuruya konu dava ve soru turma dosyas1 i9eriginden tespit edilen ilgili olaylar ozetle oyledir: 8. Ba vurucular, l6'nc1 Mekanize Piyade Tugay1 2'nci Mekanize Piyade Tabur Komutanhg1 (Diyarbakir /Ergani) emrinde zorunlu askerlik hizmetini ifa etmekte iken 17/12/2012 tarihinde ya amm1 yitiren 1991 dogumlu B.K.nm annesi ve karde leridir. A. B.K.nm Askerlik Siireci ve Oliimii 9. Ba vuruculardan ifakat Kasar'm oglu, diger ba vuruculann karde i B.K., 28/2/2012 tarihinde askere sevk edilmi ve Bahkesir Bkm. Okl. Egt. Mrk. K.hg1 emrinde acemi egitimini tamamlamasmm ardmdan 30/12/2012 tarihinde Diyarbakir /Devege9idi'nde l6'nc1 Mknz. P. Tug Loj. Des. Bkm. Brl. K.hgma kat1h yapm1 tlf . 28/6/2012 tarihinde Diyarbakir /Ergani'de bulunan l6'nc1 Mknz. P. Tug. 2. Mknz. P.Tb.K.hgm1 desteklemek uzere 2. Direk Destek Takim1'nda gorevlendirilmi tir. 10. 6/3/2012 tarihinde yap1lan Psikososyal Risk Faktorli Tarama Anketi'nde "Daha once ruhsal (psikolojik) bir rahatszzhk ge ;irdiniz mi? Son bir ka ; yzl i ;inde ruhsal (psikolojik) rahatszzlzk ge ;irdiniz mi? Simdiye kadar kendinize zarar vermeye/oldiirmeye yonelik herhangi bir te ebbiisiiniiz oldu mu? Son zamanlarda kendinizi oldiirmeyi dii iindiiniiz mii?" gibi sorulara "Hayzr" cevabm1 vermi tir. 11. B.K. 6/4/2012 tarihinde yap1lan Psikososyal Risk Faktorli Tarama Anketi'nde de kendi el yaz1s1yla herhangi bir psikolojik sorununun bulunmad1gm1 belirtmi tir. 12. B.K.nm 17/12/2012 tarihinde olumiiyle sonu9lanan sure ; 15/12/2012 tarihinde ba lam1 tlf . Bu tarihte K1 la Mutfak No. Asb., Kh. ve Kh. Bl. Asb. A.I.nm nobet yerine bolugunden iki er gelerek biri cuzdammn , digeri ise cuzdam i9indeki paranm 9almd1gm1 A.I.ya soylemi tir. Aym gun ak am i ;timasmda A.I. boluge hitaben hirs1zhk olaylannm engellenmesine yonelik bir konu ma yapm1 tlf. 13. 16/12/2012 tarihinde ba vuruculann yakm1 B.K.nm sorumlusu oldugu 9ay ocagmdaki dolabm i9inde bir adet cep telefonu bulunmu tur. Bu telefonun birlikten yakla 1k olarak iki hafta once terhis olan P. v . B.A.ya ait oldugu anla 1lm1 tir. Telefonu bulan P. Onb. S.K. boluk astsubayma teslim etmek uzere telefonu alm1 tlf. 14. Bulunan cep telefonu ile ilgili olarak bir k1s1m er ile birlikte boluk 9avu u U.i.nin B.K. ile gorli meler yapt1g1 anla ilmaktadir . Derece mahkemesinin kabulune gore U.i. ile yap1lan ozel gorli meler s1rasmda B.K. cep telefonunu kogu ta yerde buldugunu ve ili kilerinin iyi olmad1g1 P. Er B.O.ye ait oldugunu zannederek bu telefonu ald1gm1 beyan etmi ; nihayetinde telefonun sahibine gonderilmesi konusunda aralannda anla m1 lard1r. 15. Olaym meydana geldigi 17/12/2012 tarihinde saat 06.30'da sabah kahvalt1sma gittiklerinde erler E.A., K. . ve Bkm. Kdm. U ;v . E. -ile P. v . U.i., B.K.dan ba kasma ait oldugunu du undukleri cep telefonunu getirmesini istemeleri uzerine B.K. cep telefonunun ekramm k1rm1 ; ardmdan telefonu bu ki ilere teslim etmi tir. Saat 07.30 civannda bu ki ilerle birlikte karargah boluk astsubay1 olan P. B ;v . A.I.ya ula ilm1 , cep telefonu bu ki iye verilmi tir. Bu s1rada A.I., B.K.ya cep telefonunu 9ahp 9almad1gm1 sormu ; B.K. da B.O.ye 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 ait oldugunu zannedip ona zarar vermek amac1yla cep telefonunu ald1gm1 soylemi tir. Bunun uzerine A.I. da i9tima saati yakla tigmdan i9tima alanmda durumu boluk komutanma anlatmalan gerektigini soyleyerek askerleri gondermi tir. Bu esnada tira olacag1m belirten B.K. askerlerin yanmdan aynlm1 tir . Saat 08.00 civannda tabur i9timas1 almd1g1 s1rada rutbeli personelin kald1g1 misafirhaneler bolgesine dogru gittigi gorulen B.K., Bkm. Kd. C::v . M.C. ve E.C::.nin birlikte kalmakta oldugu odada yerde hareketsiz bir ekilde yatarken yakla 1k saat 08.30 civannda spor i9in haz1rlanmak uzere subay/astsubay misafirhanesine gonderilen P. Atgm. A.K. ve B.T. tarafmdan bulunmu tur. M.C.nin odadaki dolapta bulunan silah1yla vuruldugu anla 1lan B.K.ya mudahale edilmi , mudahaleden sonu9 almamam1 , olay yerine gelen ambulansla Ergani Devlet Hastanesine goturulen B.K.nm hastaneye ula madan vefat ettigi anla 1lm1 tir . B. Ceza Soru turmas1 Siireci 1. Soru turma Kapsammda Y apilan ilk i lemler ve Alman Raporlar 16. B.K.nm ambulansla Ergani Devlet Hastanesine gottirulmesinin ardmdan olay yeri muhafaza altma almm1 ve saat 09.20'de askeri savc1 aranarak B.K.nm vefat ettigi savc1ya bildirilmi tir. Bunun uzerine olay, gecikmesinde sakmca bulunan hal olarak degerlendirilerek resen bir soru turma ba lat1lm1 tir . 17. Diyarbakir /Ergani il9e Jandarma Komutanhg1 Olay Y eri inceleme ekibinde gorevli personele muteveffaya ait el ve yuz svaplan ile parmak izi incelemesinin yapilmas1 amac1yla B.K.nm parmak izinin ve uzerindeki kiyafetlerinin teslim almmas1 talimatl verilmi tir. Otopsi i lemine sevk edildigi anla 1lan B.K.ya yap1lan ilk mudahaleye ili kin olarak genel adli muayene raporu almm1 ve Olay Yeri inceleme ekibi, inceleme yapmak uzere olay mahalline ge9mi tir. 18. Yapilan inceleme sonucunda duzenlenen Olay Yeri inceleme Tutanag1'nda olay yeri ile ilgili olarak u tespitlere yer verilmi tir : Olay yenntn rutbeli personelin kald1g1 misafirhane olarak kullan1ld1g1 , binaya girildiginde sag tarafta 1 odanzn oldugu, yaklaJzk 2 metrelik koridor ge9ildikten sonra sofa donuldugunde sag tarafta iki oda, koridorun sonunda lavabo, sol tarafta mutfak oldugu, sofa donuldukten sonra sagdaki ilk odanzn kapzsznzn a ;zk oldugu goruldu. YaklaJzldzgznda kapz kilidinin ve kilidin yerlqtirilmiJ oldugu bolmenin ahJap kzsmznzn kzrzlmzJ oldugu, ayrzca kapzda mermi deligine benzer bir delik oldugu, kapznzn kasasznzn sag kzsmznda da yaklaJzm 3-4 milimetrelik yzrtzk oldugu goruldu ve kapz aralanarak odanzn i9erisine girildi. Oda i9erisinde sag ve sol duvarlara bitiJik karJzlzklz yataklarzn konuldugu, yataklarzn kapzya bakan u ; kzszmlarznda ikiJer bolmeden o!uJan dolaplarzn oldugu, orta kzsmznda 9alzJma masasz ve sehpa oldugu, hemen kapz giriJinde sol tarafta TV sehpasznzn uzerine konulmuJ tuplu TV oldugu goruldu. Sehpanzn u ; tarafinda yerde ku ;uk boy not defteri oldugz gorulerek defter sayfalarz incelenmeye baJlanzldz . Defterin bir sayfasznda '[Adem B ;vJ. Beni Affedin .. " ile baJlayan bir yazz oldugu goruldu. Not defteri deli! mahiyetinde olabilecegi degerlendirilerek muhafaza altzna alznmak uzere dosyaya konuldu. Odanzn incelenmesine devam olundu. Odanzn i ;erisindeki her iki dolabzn kapaklarznzn a ;zk oldugu goruldu. Dolap Bolmeleri incelendiginde giysi ve malzemelerin bulundugu, kapznzn hemen arkasznda kalan sag taraftaki dolap i ;erisinde bir adet kamuflaj kemerine takzlz boJ bir tabanca kzlzfi goruldu. Odanzn kapzdan giriJte sol tarafinda ve TV sehpasznzn hemen onunde yerde 1 adet 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 ilzerinde $ar}or bulunan "YAVUZ 16 COMPACT M.C." marka "T6368-09 B 33572" ser, numaralz tabanca ve yerde 2 adet dolu muhimmat ile bir tanesi koltuk ust silngeri altznda, digeri i ;inde kuruyemi$ bulunan po$et i ;erisinde olmak ilzere 2 tane ho$ kovan bulundugu goruldu. Olay yeri inceleme ekibine silahzn kontrol edilmesi i ;in talimat verildi. Sila) ilzerinde yapzlan inceleme sonucunda silahzn emniyetinin apk, horozunun geride ve namlu agzznda 1 adet dolu milhimmat ve silahta c;zkarzlan $ar}orde ise 10 adet milhimmatzn $ar}orde oldugu goruldu. Olay yeri incelemeye devam olundu. Olay yeri inceleme ekibi tarafindan misafirhane giri$ kapzsz onunde bulunan 1 adet mermi ;ekirdegi ile oda i ;erisinde sag tarafta bulunan 1 adet ;ekirdek deli/ torbaszna konuldu. Oda ve olay yeri incelemesinin tamamlanmasznz milteakip olayzn meydana geldigi odayz kullanan Bkm. Kd. ;v$. [M.C.] ve ile Bkm. Kd. ;v$. [E.(;.] yer gosterme i ;in ;agmldz. Her iki $ahsa da $ahsi tabancalarznz nereye koyduklarz soruldu. Bkm. Kd. ;v$. [E.(;.] $ahsi tabancasznzn odada bulunmadzgznz, Bkm. Kd. ;v$. [M.C.] ise yerde duran silahzn kendisine ait oldugunu ancaA odadan c;zkmadan once silahznzn en son dolabznda bulunan kamujlajznda aszlz tabanca kzlzfinda oldugunu, ayrzca i ;erisinde 15 adet mermi bulunan $arjoriln silaha takzlz, ancak silahznzn emniyeti kapalz ve tam dolduru$ta olmayacak $ekilde bulundurdugunun beyar. ederek silahzna ait tesellum belgesini ibraz ettigi goruldu. Bkm. Kd. ;v$. [M.C.] tarafindan ibraz edilen beige dosyaya konuldu. Bkm Kd. ;v$. [E.(;.]nin beyanlarzna gore odayz en soi kendisinin terk ettigi, odayz terk ederken odanzn giri$inde sol tarafta kalan dolabznz kapattzktan sonra saat 08:00 'de yapzlacak olan tabur i ;timasz i ;in odanzn kapzsznz kilitleyerek odadan ayrzldzgz, odadaki not defterinin kendilerine ait olmadzgz, bunun dz$zndaki malzemelerin kendilerine ait oldugunu beyan ettigi goruldu. Muteveffayz oda i ;erisinde yatar vaziyette ilk kez goren P.Atgm. [B.T.] ve P.Atgm. [A.K.]nzn beyanlarzna gore olayzn meydana geldigi kapznzn hafif aralzk oldugu, kapz aralzgzndan baktzklarznda yerde szrt ustil yatan birisini gordukleri, buki$iin ha$ tarafi odanzn sag tarafindan bulunan yataga, ayak tarafinzn ise kapzya dogru baktzgz, ayagznzn yanznda tabanca oldugu, daha sonra durumu komutanlarzna bildirdikleri, olay yerine gelen personel tarafindan muteveffaya gerekli tzbbi yardzmzn yapzlmaya ;alz$zldzgz, ardzndan olay yerine gelen ambulansla muteveffanzn Ergani Devlet Hastanesi Ba$tabipligine sevk edildigi anla$zldz. Olay yeri inceleme ekibine silahz teslim almalarz, silah ve ho$ kovanlar ilzerinde gerekli incelemeyi yapzp olay yerinin fotograjlama i$lemi yapzldzktan sonra raporlarznz Askeri Savczlzgzmzza gondermeleri talimatz verildi . ... Olay yerinde yapzlacak ba$ka bir i$lem kalmadzgzndan, olayla ilgili gorgil tanzklarznzn ifadelerinin tespiti i ;in tarafimzza tahsis edilen odaya ge ;ildi. lfade alzm sureci tamamlandzktan sonra yapzlacak ba$ka bir i$lem kalmadzgzndan olay yeri inceleme i$lemine son verilerek i$ bu tutanak okunarak imza alma alzndz. 17 Aralzk 2012 saat 18:00" 19. Aym gun ceset uzerinde otopsi i lemi yap1lm1 tu. Duzenlenen tutanagm Olii Harici Muayenesi kismmda u tespitler yer almaktadu: "1,68 boyunda, 70-75 kilo agzrlzgznda, 21-22 ya$larznda, 3 numaralz tzra$lz kumral sac;lz, kumral ka$-kirpikli, ela gozlu, gunluk sakal bzyzk tra$lz, beyan tenli sunnetli erkek cesedinde olu katzlzgznzn alt ekstremitelerde devam etmekte oldugu, ust ekstremitelerde yeni olu$maya ba$ladzgz olu lekelerinin vilcut arka yuzde basz gormeyen yerlerde koyu renkte olu$mU$ oldugu goruldu. 1. Sternum orta hatta ksifoid kzkzrdagzn 5 cm ustunde 1, 3 cm c;apznda c;evresinde vurma halkasz bulunan ve barut-is artzgz gozlenmeyen ate$li salah mermi c;ekirdegi (ASM ;J giri$ yarasz, 2. Sol on aksiller hat 9. jnterkostal aralzga uyan bolgede 2 cm ;apznda ate$li silah mermi c;ekirdegi (ASM ;) c;zkz$ yarasz mevcut oldugu goruldu. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 Her iki dirsek i ; biikliimii her iki el szrtz, her iki inguinal bolge ve her iki ayak szrtznda bazzlarz ekimozlu bazzlarz ekimosu enjeksiyon igne izleri, sol juguler bolgede katater izi, sag el szrtznda 3., 4., ve 5. Parmaklarda 0,2 cm ;apznda ve sol el 3. Parmak szrtz metakarp iizerinde I cm ;apznda ekimoze szyrzk alanlarz oldugu tespit edildi. Harici muayenede tarif edilenler dz$znda cesette haricen ba$kaca darp cebir izi, kesici, delici alet yarasz, boyunda bogma ya da bogu$maya baglz izler, aszya baglz telem izi ya da elektrik giri$ ;zkz$zyla uyumlu cilt lezyon yada lezyonlarz tespit edilmedi. Huzurdaki bilirki$iler harici muayene neticesinde kesin oliim sebebini tespi1 edemediklerinden klasik otopsi talebinde bulundular. Ceset klasik otopsi i ;in bilirki$ilere tevdi edildi. SONU ;: 17.12.2012 tarihinde Ergani il ;esi 2. Mknz. Tb.K.lzgz emrinde gorevli Bkm.E, B. K. 'a ait oldugu anla$zlan cesede aynz giin ... yazlan olii muayenesi ve otopsisinden elde edilip yukarzya kaydedilen bilgi ve bulgulara gore, I. Ki$inin gogiis olgesinde I (bir) adet ale$li silah mermi c;ekirdegi giri$ yarasz tespit edilmi$ olup, olu$turdugu yaralanmanzn miistakilen oldiiriicii nitelikte oldugu, 2. Ate$li silah mermi ;ekirdegi giri$ yarasz cilt cilt altz bulgularzna gore, afl$zn elbiseli bolgeye isabe e ttigi anla$zldzgzndan kesin all$ mesafesi tespiti isteniyor ise olenin olay anznda iizerinde bulunan ve delik ihtiva eden giysilerinin fizik incelemesinin yaptzrzlmasznzn gerektigi, 3. Cesetten otopsi esnasznda mermi ;ekirdegi elde edilmedigi, 4. Ki$inin oliimiiniin atqli silah ;ekirdegi yaralanmaszna baglz kot kemik kzrzklarzyla birlikte c;ok sayzda i ; organ yaralanmalarzndan geli$en i ; kanama sonucu meydana gelmi$ oldugu kanaatindeyiz dediler. Bilirki$iler miitalaalarz dogrultusunda kesin oliim nedeni tespit edildiginden, klasik otopsi i$lemine 17.12.2012 giinii saat 14:00'da son verildi. 20. bte yandan olayda kullamld1g1 anla 1lan silah ve silaha ait arjor, arjor i9inde 10 adet fi ek ile silah namlusundan 91kanlan 1 adet fi ek iizerinde yapilan inceleme sonucunda haz1rlanan 25/12/2012 tarihli ekspertiz raporunda amlan silah ve miihimmat iizerinde herhangi bir ize rastlanmad1g1 bildirilmi tir. 21. Soru turma s1rasmda elde edilen deliller iizerinde Diyarbaku Kriminal Polis Laboratuvannda yaptmlan incelemeler sonucunda: i. 10/1/2013 tarihli ekspertiz raporunda; olayda kullamlan silahm atI ma engel mekanik herhangi bir anzasmm bulunmad1g1, laboratuarda yap1lan tatbiki atI larda 9ap ve tipine uygun fi ekleri patlatt1g1, tabancanm fi ek yatagmdan elde edildigi anla 1lan 1 adet fi egin kapsiiliiniin saglam oldugu, goriiniimii itibanyla istimal vasfm1 korudugu, kapsiilii iizerinde ate leme ignesi temas (sathi) izi bulunan 1 adet fi egin iizerindeki temas izlerinin te his ve tespite elveri li karakteristik izler ihtiva 6 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 etmeyen izler oldugu, 2 adet kovan ve 2 adet deforme mermi 9ekirdeginin inceleme konusu tabancadan elde edilen mukayese kovanlan ve mermi 9ekirdekleri ile mikroskopta yap1lan kar$1la$hrmalannda 9e$itli karakteristik izler yonlinden uygunluklar bulundugu , 2 adet kovan ve 2 adet deforme mermi 9ekirdeginin bu silah ile ahlmI$ oldugunun tespit edildigi bildirilmi$tir. ii. 2/1/2013 tarihli ekspertiz raporunda; Bkm Kd. (:v$. E. ;.nin sol el aVU$ i9i ve sol el tistli svaplannda ah$ art1klannda bulunan antimon elementinin tespit edildigi, diger svaplarda ah$ arhklanna rastlanmad1g1 , Bkm. Kd. (:v$. M.C. ile mtiteveffa B.K.dan alman svaplarda atI$ art1g1 ile mtiteveffanm tizerinde bulunan kamuflaj parkenin sol onde omuz diki$inden 21 cm a$ag1da 1 adet, sol arkada omuz diki$inden 33 cm a$ag1da 1 adet olmak tizere 2 adet delik etrafmda at1$ art1klanna rastlanmad1g1, atI$ mesafesi tayinine yonelik herhangi bir fikir ve kanaat belirtmenin mtimktin olmad1g1, parke miflonu, tist gomlek, tis fanila ve atletin -kiyafetlerin giyili$ tarz1 da dii$iintildtigtinde- parke tizerindeki deliklerle aym orijinli oldugu degerlendirilerek ikincil ytizey oldugundan atI$ mesafesi tayinin yonelik 9ah$ma yapilmad1g1 belirtilmi$tir. iii. Y ap1lan grafoloji incelemeleri sonucunda dtizenlenen 17/1/2013 tarihli ekspertiz raporunda , olay yerinde bulunan not defteri tizerindeki "A. Br;v:J Beni affedin Ben bu utanr;la kimsenin yuzune bakamam Ailemde Boyle oldugumu bilmesin, [B.K.]" yaz1 ve imza ile mukayese i9in toplanan B.K.ya ait belgeler tizerindeki yaz1lann kar$ila$tmlmasmdan not defterindeki yaz1lann ve mukayeseye esas yazilann aym $ahsm elinden 91kt1g1, yine not defterinin ilgili sayfasmdaki imza ile mtiteveffanm mukayese imzalan arasmda benzerlikler gortildtigtinden imzalann aym $ahsm eli tirtinti oldugu tespit edilmi$tir. iv. B.K.nm olay gtinti tizerinden 91kan ve tizerinde atI$ ahg1 bulunmas1 muhtemel olan giysilerin at1$ mesafesi tayini i9in gonderildigi Ankara Jandarma Kriminal Daire Ba$kanhgmca dtizenlenen 11/02/2012 tarihli ekspertiz raporunda; giysiler ve parka tizerindeki ilk mermi giri$ noktas1 oldugu degerlendirilen deformasyonlu bolge ile polar ceketin sag gogtis bolgesinde 1 adet kti9tik ebath delinme bolgesi etrafmda at1$ art1klan tespit edildigi, yapilan at1$m -at1$ art1klannm dag1hm1 ve yogunlugu itibanyla- uzaga yakm at1$ oldugunun degerlendirildigi , mermi giri$ delikleri etrafmdaki ah$ arhklannm dag1hm1 ve yogunlugu a91smdan giysiler tizerinde bulunan delinme bolgelerinin ilk kez kimyasal incelemeye tabi tutuldugu degerlendirilerek at1$ mesafesiyle ilgili olarak bu sonuca vanld1g1, soz konusu giysiler tizerinde delinme bolgeleri haricinde ah$ art1klanna rastlanmad1g1 tespit edilmi$tir. v. B.K.dan alman kan ve idrar omeklerinin incelenmesi sonucunda kanda alkol ve uyutucu-uyu$turucu maddelerin bulunmad1g1, idrarda uyutucu-uyu$turucu maddelerin bulunmad1g1 belirlenmi$tir. 22. Ote yandan dinlenen tamklann B.K.y1 intihara stirtikleyecek herhangi bir psikolojik problemi bulunmad1g1 ancak daha once terhis olan askere ait cep telefonunun 9almmas1 olay1yla ilgisinin bulundugunun anla$1lmas1 tizerine konunun Karargah Boltik Astsubay1 P. Bvv$. A.I.ya intikal ettirildigini bildikleri, bunun d1$mda A.I. ya da ba$ka bir personel tarafmdan bu olayla ilgili olarak kotti muamelede bulunulduguna dair herhangi bir beyanlan bulunmamaktad1r. 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 2. Soru turma Sonucunda Verilen Karar 23. Diyarbakir 7. Kolordu Komutanhg1 Askeri Savc1hg1 17/1/2014 tarihinde kovu turmaya yer olmad1gma karar vermi tir. Kararda u gerek ;;eye yer verilmi tir: Tamk beyanlarz, olay yeri inceleme tutanaklarz, adli muayene ve otopsi bulgularz, uzmanlzk raporlarz, bilirki$i raporu ile diger tum deliller birlikte degerlendirilip yorumlandzgznda, ozellikle olay yerinde bulunan "Adem B9v$ Beni Affedin Ben bu utan9la kimsenin Yuzune bakamam Ailemde Boyle oldugumu bilmesin" $eklindeki not dikkate alzndzgznda, olay oncesinde 06 Aralzk 2012 tarihinde 9alzndzgz anla$zlan [ ... ] cep telefonunun kendisi tarafindan 9alzndzgznzn anla$zlmasz uzerine utanma duygusuna kapzldzgz, degerlendirilen muteveffa [nm] 17 Aralzk 2012 tarihinde saat 08:00 szralarznda, rutbeli misafirhanesi olarak kullanzlan 22 numaralz binaya girdigi, ardzndan $i1pheli [M.C.] ile [E.C::.]'nin kaldzklarz odanzn ah$ap olan kapzsznz vucudunu kullanarak kzrdzgz (Otopsi szrasznda yapzlan olu harici muayenede muteveffanzn sol juguler bolgede katatrer izi, sag el szrtzndan 3., 4., ve 5. parmaklarda 0,2 cm 9apznda ve sol el 3. Parmak szrtz metakarp uzerinde 1 cm 9apznda ekimoze szyrzk alanlarz tespit edilmesi, yine olay yeri incelemesi szrasznda oda kapzsznzn kilitlenmi$ konumdaki gibi kapz dilinin dz$arzda oldugunun, kapz kasasznda kapz dilinin takzldzgz bolumun zorlanmaya baglz olarak kmldzgz, 35 cm 'lik tahta par9asznzn oda i9erisinde yerde oldugunun tespit edildiginin anla$zlmasz kar$zsznda, Askeri Savczlgzmzzca oda kapzsznzn muteveffa tarafindan zorlanarak kmldzgz kanaatine varzlmz$flr.} ardzndan muteveffamn oda i9erisinde odada kalan rutbeli personelin qyalarzm karz$flrdzgz, bu szrada $i1pheli Bkm. Kd. ;'v$. [M.C.]'nin dolabznda bulunan $i1pheliye ait uzerinde i9erisinde 15 adet dolu muhimmat bulunan $arjor takzlz vaziyetteki [ ... ] tabancayz aldzgz ardzndan yanznda bulunan not defteri sayfasznda [ ... ] $eklindeki not yazarak imzaladzgz (Diyarbakzr Kriminal Polis Laboratuarznca duzenlenen raporda soz konusu notun ve imzamn muteveffanzn eli urunu oldugunun tespit edildigi anla$zlmz$flr.}, daha sonra muteveffamn tabancayz doldurmak isterken tabancada bulunan iki adet dolu muhimmatzn govde uzerindeki atzm yatagzndan dz$arzya atzldzgz, ardzndan muteveffanzn tabancayz kendisine dogru 9evirerek iki kez ate$ledigi, ate$lenen mermi 9ekirdeklerinden bir tanesinin muteveffanzn gogsune isabet edip szrtzndan pkmasz neticesinde muteveffanzn vefat ettigi, muteveffanzn intiharznzn arkasznda ceza hukuku bakzmzndan herhangi bir ki$i yada kuruma izafe edilebilecek kusurlu bir davranz$ tespit edilemedigi yapzlan soru$turma sonucunda anla$tlmt$flr. Muteveffanm eli urunu oldugu anla$tlan intihar notunun ba$ka bir $ahzs tarafindan zorla yazdmldzgz yonundeki iddialarz kanztlayacak somut bir bulgu tespit edilememi$, zorla yazdmldzgz iddia edilen notun bizzat muteveffa tarafindan imzalandzgz dikkate alzndzgznda bu durumun hayatzn olagan akz$zna aykm oldugu degerlendirilmi$tir. 24. Ba vurucular vekili 5/2/2014 tarihinde kay1tlara giren dilek ;;eyle, olayda kullamlan silahm daha gtivenli bir yerde tutulmas1 gerektigi ve hirs1zhk olaymm ara tmlmasmm erlere b1rakilmas1 yontinden ihmali olanlann ara tmlmasm1, ote yandan tipheli M.C.nin eyleminin kas1t unsuru yontinden de degerlendirilmesi gerektigini belirterek amlan karara itiraz etmi tir. 25. B.K.nm agabeyi ba vurucu ismail Hakk1 Kasar tarafmdan da bu karara aynca 1tiraz edilmi tir. Ba vurucu; ozellikle karde inin ellerinde ve tizerinde oltimtine yol a ;;an silaha ait herhangi bir bulguya rastlanmamas1, parmak izinin olmamas1, intihar oldugu soylenen olaym ger ;;ekle tigi mekanda yapilan olay yeri incelemesinde iki bo kovanm 8 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 bulunmas1, intihar eden bir ki$inin kendisine iki kez ate$ etmesinin hayatm olagan aki$ma aykm olmas1, silahm almd1g1 dolabm kap1smdaki buzlu camm kmlmam1$ olmamas1, $Upheli M.C.ye ait ranzada yatagm bulunmamas1, karde$inin en son 08.00'de gortilmesi, 08.30'da da olay yerinde olu olarak bulunmas1, bu kadar sure boyunca yerde kalmasma ragmen odada kan izine rastlanmamas1 gibi hususlar nedeniyle olaym $Upheli oldugunu ileri surmu$llir. 26. itirazlan inceleyen Diyarbakir 2. Hava Kuvveti Komutanhg1 Askeri Mahkemesi, 5/3/2014 tarihli karan ile soru$turmanm geni$letilmesine karar vermi$tir. Mahkeme $U hususlann ara$tmlmas1m istemi$tir: i. B.K.yi ta$1yan, M.C. ile birlikte olaym ge9tigi odada kalan E. ;::.nin kendi beyanma gore, olaydan once 1-2 gun once silahla herhangi bir atI$ yapmad1g1, olaym ge9tigi odada muteveffaya ait hi9bir parmak izine rastlamlmamas1, mtiteveffa tarafmdan kmld1g1 varsayilan kap1 uzerinde ona ait parmak izine rastlamlmamas1, odada bulunan ve onun tarafmdan kan$tmld1g1 belirtilen, olayda kullamlan silahm bulundugu dolapta muteveffaya ait hi9 bir parmak izine rastlamlmamas1 sebepleriyle E. ;::.nin kulland1g1 iddia olunan silah uzerinde parmak izi incelemesi yaptmlmas1 ii. Muteveffanm olay esnasmda kimin izniyle olay mahallinden kaldmld1gmm ara$tmlarak vefat ettigi saatten olu bulundugu saate kadar yerde kalmasma ragmen olaym ger9ekle$tigi tarihte olay yerinde mtiteveffanm bulundugu yerde kan izi olup olmad1gmm ara$tmlarak, neden kan izi bulunmad1gmm, olay yerinde gelenler tarafmdan delilleri karartacak ya da karartma ihtimaline binaen herhangi bir temizlik faaliyeti yap1hp yap1lmad1gmm, mtiteveffanm olay yerinde bulundugu yerden oynatihp oynatilmad1gmm ara$tmlmas1 i9in olay yerine gelen ve mtiteveffay1 goren ki$ilerin tespit edilerek ifadelerinin bu yonde tespit edilmesinin istenmesi iii. B.K.nm oltimtinden sonra, olumunde kullamlan silahm ait oldugu M.C.nin kulland1g1 ranzada yatagm bulunup bulunmad1gmm ara$tinlmas1 iv. Tabur i9timasmda bulunmas1 gereken B.K.nm hangi nedenle ve kimin bilgisi ile i9timaya katilmad1gmm a91khga kavu$turulmas1 v. B.K.nm olayda kulland1g1 silahtan atild1g1 iddia olunan, 2 adet deforme olmu$ mermi 9ekirdegi uzerinde ona ait bir kan izi olup olmad1gmm tespiti vi. B.K.y1 olay oncesi en son goren M.S.nin ifadesinin tespit edilerek onun nas1l bir ruh halinde oldugunun ara$tlnlmas1, panik i9inde olup olmad1gmm tespiti vii. B.K. ile aym kogu$ta kalan, samimi oldugu ki$ilerin tespit edilerek tamk olarak ifadelerinin tespit edilmesi, olaydan bir gun once ve olay gunu nasil bir ruh hali i9inde oldugunun, bir rtitbeli tarafmdan dovulup dovulmediginin ya da herhangi bir kotti muameleye maruz b1rak1hp b1rak1lmad1gmm ara$tlnlmas1 viii. B.K.nm olay gunu iki el ate$ etmek suretiyle ger9ekle$tirdigi olayda kullamlan silahtan 91kan mermilerin isabet ettigi yerler ile soz konusu silahm kullam$ma ili$kin tum bu hususlann nazara ahmp uzman bir bilirki$i dinlenerek soz konusu silahm ate$1enmesi eyleminin muteveffa d1$mda farkh bir ki$i tarafmdan ger9ekle$tirilip ger9ekle$tirilmedigi, bu eylemin samga zorla yaptmhp yaptlrt1lmad1g1 ve eylemin muteveffa tarafmdan ger9ekle$tirilmedigine ili$kin olarak hayatm dogal ak1$ma aykm bir durum olup olmad1g1 hususlannm ara$tinlmas1 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 ix. B.K. tarafmdan yaz1ld1g1 ileri stiriilen intihar mektubunun samgm el tirtinti olup olmad1gmm tespiti 27. 14/3/2014 tarihli yaz1lanyla, 7. Kolordu Askeri Savc1hg1, 2. Hava Kuvveti Komutanhg1 Askeri Savc1hgma; i. Olayda kullamlan tabanca, arJor ve fi ekler tizerinde yap1lan inceleme sonucunda herhangi bir ize rastlanmad1gmm tespit edildigi, inceleme i lemleri tamamland1g1 i9in soz konusu silahm sahibi M.C.ye iade edilmesi nedeniyle aym konuyla ilgili ikinci kez inceleme yap1lmas1 imkanmm bulunmad1g1, ii. Dosya kapsammda dinlenen tamk beyanlannm incelenmesi neticesinde B.K.nm bulundugu esnada oltimtintin kesin olmad1g1, ya at1labilecegi dti tincesiyle hastaneye sevk edildigi, hal boyle iken bu husustaki ara tlrmanm hangi nedenle istendiginin anla 1lamad1g1, iii. Dosya kapsammda alman beyanlardan B.K.nm komutanlannm bilgisi d1 mda i9timaya katilmad1g1 ve bu ytizden yok yaz1ld1gmm anla 1lmas1 kar 1smda bu hususta bir ara t1rmanm neden istendiginin anla 1lamad1g1, iv. Kriminal inceleme raporunda intihar notunun B.K.nm el tiriinti oldugunun tespit edildigi, bu nedenle aym hususta ikinci kez inceleme talep edilmesinin nedeninin anla 1lamad1g1 gerek9esiyle olu an tereddtitlerin giderilmesi amac1yla yeniden bir degerlendirme yap1lmas1 istenilmi tir. 28. Askeri Mahkeme soru turma talebine ili kin yeni bir degerlendirme talebinin reddedilmesine, 5/3/2014 tarihli soru turmanm geni letilmesine ili kin kararda belirtilen hususlarda i lemlerin tamamlanmas1 i9in dosyanm Askeri Savc1hga geri gonderilmesine karar vermi tir. 29. Belirtilen hususlarda yap1lan incelemelerin ardmdan Askeri Mahkeme 13/8/2014 tarihli karanyla, Askeri Savc1hgm B.K.nm vefati ile ilgili olaya ili kin olarak tipheli M.C. hakkmda ytiriittilen soru turma sonucunda verilen 17/1/2014 tarihli kovu turmaya yer olmad1gma dair karara kar 1 yap1lan itirazlann reddine karar vermi tir. Mahkemenin gerek9esinin ilgili k1sm1 u ekildedir: " ... Mahkememizce 05.03.2014 tarih ve 2014/286-63 Miit. sayzlz duruJmaszz iJlere ait kararz ile soruJturmamn geniJletilmesine iliJkin kararda belirtilen eksikliklerin giderildigi anlaJzldz. SoruJturma dosyasz incelendiginde, mahkememizce soruJturmanzn geniJletilmesi kararz sonraszndaki yapzlan soruJturma iJlemleri de degerlendirilerek Miitevejfa [B.K.]'nzn 17.12.2012 tarihinde vefat etmesi olayzna iliJkin olarak olaydan kzsa sure sonra durumdar, askeri savcznzn haberdar edildigi, askeri savczlzk makamz tarafindan bizzat olay yerine gidilerek araJtzrma yapzldzgz, oliim olayzyla ilgili her tiirlii ihtimal goz oniine alznarak etkin bir soruJturma yapzldzgz, olay yerinde bulunan deli! mahiyetinde olabilecek her tiirlii eJyaya el konuldugu, oliim olayz ile ilgisi olabilecek ve bu konuda bilgi sahibi olabilecegi degerlendirilen tiim personelin ifadelerine baJvuruldugu, olayda kullanzlan silahzn hemen olay akabinde Diyarbakzr Kriminal Polis Laboratuvarz Miidiirliigii 'ne inceletildigi, ekspertiz raporunda olayda kullanzlan "T6368-09 B 33572" seri numaralz "Yavuz 16 Compact' ' 10 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 marka silahzn incelendigi, inceleme sonucunda silahta ah$zna engel mekanik herhangi bir arzzas1nzn bulunmad1gznzn ve olay yerinde bulunan 2 adet kovan ve 2 adet mermi 9ekirdeginin belirtilen silahtan ahld1g1nzn tespit edildigi, ayrzca miiteveffanzn ve $iipheli [M.C.]'den alznan svaplarda all$ arhklarzna rastlanmad1g1, dosyada mevcut belgeler ve tanzk ifadeleri l$l[fznda olay yerine sonradan gelen Bkm. Kd. Cv$. [E. ;.] 'nin sol el avu9 i9i ve sol el iistii svaplarznda all$ art1klarznzn bulundugu, [E. ;.]'nin silah bakzm teknisyeni olarak gorev yaphg1, olay yerine geldiginde gorevde giydigi tulumun iizerinde bulundugu, giinliik bir9ok silah bakzm1 yaphg1 ve olay sonrasznda miiteveffanzn fa$znmaszna da yard1mc1 oldugu ve 02.01.2013 tarihli ekpertiz raporunda belirtilen "olayla ilgili olmad1g1 halde ah$ arhklarznzn bulundugu yerlere temas eden ellerde de ah$ arhklarz bulunabilir $eklindeki not (dz. 418) birlikte degerlendirildiginde [E. ;.]'nin el svaplarznda ah$ arhg1 pkmas1nzn miimkiin oldugunun dosya kapsamzndan ve bilirki$i miitalaalarzndan anla$1ld1g1, miiteveffadan alznan svaplardan ise ah$ art1g1 pkmamaszna ili$kin olarak da 02.01.2013 tarihli ekpertiz raporunda "silahzn cinsine, tutu$ $ekline ve patlamanzn tam olup olmamaszna baglz olarak atq eden ele all$ art1klarz bula$mayabilir" $eklinde not dii$iilerek bu duruma apklzk getirildigi (dz. 418), giysiler iizerinde bulunan ve kimyasal analize tabi tutulmad1g1 anla$1lan delinme bolgeleri etrafinda ah$ arhklarznzn tespit edildigi, ah$ arhklarznzn dag1lzm1 ve yoklugu itibarzyla yap1lan ah$zn "uzaga yakzn ah$" olarak degerlendirildiginin Ankara Jandarma Kriminal Daire Ba$kanlzgznzn 11.02.2013 tarihlz uzmanlzk raporundan anla$1ld1g1(dz. 611), dosyada yapzlan all$a ili$kin olarak soru$lurmanzn geni$letilmesi sonrasznda dinlenilen uzman iki bilirki$inin ortak miitalaasznda da yap1lan ah$zn bahsi ge9en incelemeye dayanzlarak uzaga yakzn ah$ olarak belirtildigi ve bu ah$zn 4 cm ile 100 cm arasznda yap1lan ah$ oldugunun belirtildigi, yap1lan ah$zn miiteveffanzn kendisi tarafindan da yap1labileceginin ancak bu konuda kesin bir kanzya varzlamayacag1nzn belirtildigi (dz. 984-985), ki$inin oliimiiniin ale$li silah mermi 9ekirdegi yaralanmaszna baglz kot kemik kzrzklarzyla birlikte 90k say1da i9 organ yaralanmalarzndan geli$en i9 kanama sonucunda meydana geldiginin belirlendigi, ola} yerinde bulunan nottaki yaz1nzn miiteveffaya ait oldugunun Diyarbak1r Kriminal Polis Laboratuvarz Miidiirliigii'niin 17.01.2013 tarihli ekspertiz raporundan anla$1ld1g1(dz.464-465), ayrzca aynz nota ili$kin yaz1nzn $iipheli [M.C.]'in el iiriinii olmad1gznzn da 16.05.2014 tarihli uzmanlzk raporuyla tespit edildigi (dz. 968), tiim bu yapzlan soru$turma sonucundaki tespitler l$l[fznda askeri savc1lzk tarafindan yap1lan degerlendirmede miiteveffanzn intihar ettigi sonucuna ula$zld1g1 ve intihar olay1nzn olu$umunda ceza hukuku bak1mzndan herhangi bir ki$i yada kuruma izafe edilebilecek kusurlu bir davranz$zn bulunmad1g1 sonucuna ula$1lm1$ olup, soru$furma dosyas1 incelendiginde Diyarbak1r 7'nci Kolordu Komutanlzg1 Askeri Savc1lzg1 tarafindan olayzn hemen akabinde soru$furmaya ba$land1g1 ve mahkememizce geni$letilen soru$furma ile eksikliklerinde giderilerek etkin bir soru$furma yap1ld1g1, bu a$amada herhangi bir noksan soru$furmanzn bulunmad1g1 sonucuna ula$1lm1$hr . . . . Askeri Savc1lzgzn itiraza konu kararznda olayzn olu$umunda ceza hukuku bak1mznda11 $iipheli Bkm. Kd. ;v$. [M.C.] ya da ba$kaca herhangi bir personelin oliim olayzyla dogrudan illiyet bag1 bulunan ve ceza kanunlarz baglamznda sorumluluk gerektiren kusurlu eylem ya da eylemleri bulunmad1g1 yoniindeki kabuliinden herhangi bir isabetsizlik olmad1g1, itiraz nedenlerinin yerinde olmad1g1, verilen kararzn usu! ve yasaya uygun oldugu, olayla ilgili yeterli ve etkin soru$lurmanzn yapzld1g1, olayzn kaza sonucu meydana gelmesinin mevcut deli/ durumu itibariyle miimkiin olmad1g1 gibi ceza hukuku kapsamznda herhangi bir ki$iYE kusur atfedilebilecek bir eyleminde bulunmad1g1 sonucuna varzld1gzndan ... " C. idari Tahkikat Siireci 30. Ote yandan konu ile ilgili olarak ti ; ki ilik bir idari tahkikat heyeti olu turulmu ve bu heyet tarafmdan yirmi dort askeri personelin ifadesine ba vurulmu tur. 11 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 31. Tahk:ikat sonucu hazirlanan 3/1/2013 tarihli raporda, can dostu te kilatI ile ilgili sorunlar tespit edilmi ; olayda silah1 kullamlan M.C.nin ernniyet ve kaza onleme konulu ernre ragrnen ahsi silahm1 dolabmda kilit altmda bulundurmad1g1, ba kasma ait oldugu dti tintilen cep telefonunun gorev yaptig1 9ay ocagmda bulunmasmdan dolay1 B.K.nm birlik ontinde te hir edilme korkusu ya am1 olabilecegi kanaati dile getirilmi tir. 32. Raporda aynca B.K.nm kendisine ait olmayan telefonu sorumluluk alanmda bulundurmas1 nedeniyle kusurlu oldugu, Y.C::. isimli erin B.K.nm can dostu olmasma ragmen gorevinin gereklerini yerine getirmedigi hususlanna yer verilmi tir. P. C::v . U.i. P. Onb. S.K., P. Er E.A, K.C:: ve E.C::.nin 9almt1 telefonla ilgili olay1 rtitbeli personele bildirmeyerek kendi i9lerinde 9ozrneye 9ah rnalan ve bunu yaparken B.K.ya psikolojik bash uygulad1klan, sirah tist A.I.nm problemin kendine bildirilmesini mtiteakip problemin i9timada 9oztilecegini ifade ederek olaya anmda rntidahale etrneyip olay1 stirtincernede b1rakrnas1 ve rencide olrnu B.K.ya refakat9i vermeyerek onu yalmz b1rakrnas1 suretiyle kusurlu olduguna deginilrni tir. 33. Raporda, olayda silah1 kullamlan M.C.nin ahsi silahm1 yanmda bulundurmad1g1 zarnanlarda kalrnakta oldugu, kap1s1 kilitli odada rnuhafaza etrnesi ancak silahm1 koydugu dolab1 kilit altmda bulundurmamas1, K. Bkrn. B9vs. A.A.nm ise birliginin silahlan ile ahsi tabancasm1 ernniyetini ahrken astlannm ahsi tabancalannm rnuhafazasma yonelik bir telkinde bulunrnarnas1 nedeniyle kusurlu oldugu tespiti yapilrn1 ; benzer olaylarla kar 1la 1lmamas1 i9in birtak1m onerilerde bulunulmu tur. 34. Raporda aynca olaya ili kin olarak herhangi bir personel hakkmda disiplin cezas1 onerilmemi , sonu9 olarak hirs1zhk su9u ile su9lanmas1 ve olaym boltik tarafmdan ogrenilrnesi kayg1s1yla B.K.nm utan ; duydugu, bu psikolojik dururnun etkisiyle M.C.nin odasmm kap1 kilidini kird1ktan sonra tabancay1 alarak kendisini vurrnak suretiyle intihar etmi olabilecegi degerlendirilmi ; olaym intihar olup olmad1g1 konusunda kesin kanaate vanlrnas1 i9in adli soru turma stirecinin tarnarnlanrnas1 gerektigi hususuna yer verilrni tir. D. Askeri Yiiksekidare Mahkemesinde Ac;dan Tam Yarg1 Davas1 Siireci 35. Ba vurucular 30/10/2013 tarihinde Milli Savunrna Bakanhgma ba vurarak B.K.nm intihannm askerlik hizrnetinin kotti i lernesi nedeniyle ger9ekle tigini ileri stirerek maddi ve rnanevi zararlannm giderilrnesini talep etrni lerdir. 36. Ba vurucular, taleplerinin z1rnnen reddedilrnesi tizerine Askeri Ytiksek idare Mahk:ernesinde (A YiM) rnaddi ve rnanevi tazrninat davas1 a9rn1 lardir. 37. AYiM 1/10/2014 tarihli karanyla ba vuruculann talebini reddetrni , bu sonuca ula Irken u gerek9eye dayanm1 tlf: II Dava konusu olay incelendiginde; davaczlardan lfakat'zn evladz ve diger davaczlann kardeJi olan [B.K.] 'zn Diyarbakzr 16'ncz Mknz. P. Tug. 2'nci Mknz. P. Tb. D/Ds. Tk. Komutanlzgz emrinde askerlik hizmetini yerine getirirken P. 9vJ. [B.A.] ait oldugu diiJiiniilen cep telefonunu gorev yaptzgz 9ay ocagznda bulundurmaszndan dolayz hzrszzlzk su9u ile su9lanmas1 ve olayzn boliik tarafindan ogrenilmesi kaygzsz nedeni ile duydugu utan9 sonrasznda, i9inde bulundugu psikolojik durumunda etkisiyle kademede beraber 9alzJtzg1 12 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 Bkm. Kd. ;vJ. [M.C.]'in odasznzn kapz kilidini kzrdzktan sonra tabancayz alarak 17.12.201 tarihinde kendisini vurmak suretiyle intihar ettigi, olayla ilgili 7. Kor. K.lzgz Askeri Savczlzgz tarafindan yiiriitiilen soruJturma neticesinde oliimiin intihardan kaynaklandzgz kabulii ile kovuJturmaya yer olmadzgzna karar verildigi, bu karara karJz magdurlar vekili Av. Muraz Kazzm Ozok'un yaptzgz itirazzn ise 2. Hv.K.K.lzgz Askeri Mahkemesince reddedildiginin anlaJzldzgz, tarafimzzca soruJturma dosyalarznda yapzlan ayrzntzlz incelemede de davaczlar yakznznzn en ufak bir psikiyatrik rahatszzlzgz olduguna veya saglzkla ilgili bir probleminin bulunduguna dair bir kaydzn tespit edilmedigi, dinlenen tiim tanzklarzn (samimi arkadaJlarz dahil) davaczlar yakznznzn ne komutanlarzyla ne arkadaJlarzyla ne de askerlik hizmetiyle bir probleminin olmadzgznz beyan ettikleri, olayla ilgili yapzlan adli soruJturma neticesinde de tespit edildigi iizere, miitevejfanzn oliimii nedeniyle kendisine kusur izafe edilecek herhangi bir Jahzs olmadzgz, miitevejfanzn hzrszzlzk sur;u ile sur;lanmasz ve olayzn boliik tarafindan ogrenilmesi kaygzsz nedeni ile duydugu utan ; sonrasznda , ir;inde bulundugu psikolojik durumunda etkisiyle, kapalz kapznzn kilidini kzrarak baJkaszna zimmetli silahz alarak intihar ettigi oliim olayznda zararlz sonucu doguran eylem ile hizmet arasznda illiyet bagznzn bulunmadzgz, davalz idareye yiiklenebilecek bir nedensellik bagznzn mevcut olmadzgz, davalz idarenin herhangi bir hizmet kusurunun ya da kusursuz sorumluluk Jartlarznzn mevcut olmadzgz, dava dilekr;esinde de miitevejfanzn oliimiiniin askerlik hizmetinin sebep ve tesirinden kaynaklandzgz iddiasznz destekleyecek hir;bir olay, bilgi, beige ya da tzbbi g6riiJ ileri siiriilmedigi, idari tatbikat raporunda belirtilen hususlarzn (can dostuna yonelik ve astsubayzn hzrszzlzk olayzndaki tutumu ve odasznda silah bulunmasz) benzer olaylarzn tekerriiriine mani olmaya yonelik tavsiye niteliginde oldugu belirtilen hususlarda somut, cezai ve hukuki sorumluluk gerektirir nitelikte bir ihmal bulunmadzgz, tiim bu hususlar birlikte degerlendirildiginde davaczlarzn maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmesi gerektigi sonur; ve kanaatine ulaJzlmzJtzr. " 38. Ba vuruculann karann diizeltilmesi istemiyle yaptlg1 ba vuru da aym Dairenin 11/3/2015 tarihli karan ile reddedilmi tir. 39. Karar 26/3/2015 tarihinde ba vurucular vekiline teblig edilmWir. 40. Ba vurucular 1/4/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 41. 4/7/1972 tarihli ve 1602 say1h Askeri Yiiksek idare Mahkemesi Kanunu'nun "Dogrudan dogruya tam yargz davasz a91lmas1" kenar ba hkh 43. maddesi oyledir: "Mari eylemlerden haklarz ihlal edilmiJ olanlarzn Askeri Yiiksek jdare Mahkemesinde dava ar;madan once, bu eylemlerin yazzlz bildirimi iizerine veya baJka suretle ogrendikler , tarihten itibaren bir yzl ve her halde eylem tarihinden itibaren beJ yzl ir;inde yetkili makama baJvurarak haklarznzn yerine getirilmesini istemeleri lazzmdzr. Bu isteklerin kzsmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki iJlemin tebligi tarihinden ve altmzJ giin ir;inde cevap verilmedigi takdirde bu siirenin bittigi tarihten itibaren altmzJ giin ir;inde tam yargz davasz ar;abilirler. Gorevli olmayan adli yargz mercilerine ar;zlan tam yargz davasznzn gorevden reddi halinde sonradan Askeri Yiiksek jdare Mahkemesine ar;zlan davalarda, birinci fikrada ongoriilen idareye baJvurma Jartz aranmaz. " 13 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 V. iNCELEME VE GEREK ;E 42. Mahkemenin 12/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ba vurucunun iddialan 43. Ba vurucular; i. idarenin telefon hus1zhg1 olaymm v5ztimtinti erlere buakt1gmm idari tahkikat raporuyla tespit edildigini, ii. Ote yandan yine telefon hus1zhg1 ile baglant1h olarak yakmlan B.K.nm P.Bvv . A.I.nm kotti muamelesine maruz kald1gm1, iii. Bu olaylann etkisiyle yakmlan B.K.nm emirlere aykm olarak muhafaza edildigi yerden temin ettigi silahla ya amma son verdigini, iv. idarenin kendi eylem ve i lemleriyle meydana getirdigi zaran odemekle ytiktimlti oldugunu, ceza soru turmas1 makamlannca olaym intihar olarak nitelendirilmesinin devletin ya am hakkm1 koruma ytiktimltiltigtinti ortadan kald1rmayacagm1, bu yondeki ytiktimltiltiklerinin geregini tam olarak yerine getirmemesi nedeniyle ya am hakkmm ihlal edildigini ileri stirerek zararlannm giderimini talep etmi lerdir. B. Degerlendirme 44. Anayasa'nm "Ki inin dokunulmazlzgz, maddi ve manevi varlzgz" kenar ba hkh 17. maddesinin birinci fikras1 oyledir: "Herkes, ya$ama, maddf ve manevf varlzgznz koruma ve geli$tirme hakkzna sahiptir. " 45. Anayasa'nm 5. maddesinin ilgili klsm1 oyledir: "Devletin temel amar; ve gorevleri, ( .. ) ki$inin temel hak ve hiirriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bagda$mayacak surette sznzrlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldzrmaya, insanzn maddf ve manevf varlzgznzn geli$mesi ir;in gerekli $art/an hazzrlamaya r;alz$maktzr. " 46. Ba vuruculann iddialannm yakmlan B.K.nm tivtincti ki iler tarafmdan yapilan bask! sonucunda intihara stirtiklendigi, askerlik hizmetini yapmakta olan B.K.nm bu eylemlere kar 1 korunamad1g1yla ilgili oldugu anla 1lmaktadu. Bu nedenle ikayetler bir btittin olarak ya am hakkmm pozitif ytiktimltiltikleri baglammda ve koruma ytiktimltiltigti kapsammda incelenmesi gerektigi degerlendirilmi tir. 1. Genel ilkeler 47. Ki inin ya am hakk1 ile maddi ve manevi varhg1m koruma hakk1 birbiriyle s1k1 baglantilan olan devredilmez ve vazgevilmez haklardan olup devletin bu konuda pozitif ve 14 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 negatif yiiktimltiltikleri bulunmaktadir. Devletin negatif bir yiiktimltiltik olarak yetki alamnda bulunan hi9bir bireyin ya amma kas1th ve hukuka aykm olarak son vermeme, bunun yam sira pozitif bir yiiktimltiltik olarak yine yetki alanmda bulunan tum bireylerin ya am hakkm1 gerek kamusal makamlann gerek diger bireylerin gerekse ki inin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar 1 koruma yiiktimltiltigti bulunmaktadir (Serpil Kerimoglu ve digerleri, B. No: 2012/752, 17/9/2013, 50, 51). 48. Anayasa Mahkemesinin ya am hakk1 kapsammda devletin sahip oldugu pozitif yiiktimltiltikler a91S1ndan benimsedigi temel yakla 1ma gore devletin sorumlulugunu gerektirebilecek artlar altmda ger9ekle en oltim olaylannda Anayasa'nm 17. maddesi devlete, elindeki tum imkanlan kullanarak bu konuda ihdas edilmi yasal ve idari 9er9evenin ya am1 tehlikede olan ki ileri korumak i9in geregi gibi uygulanmasm1 ve bu hakka yonelik ihlallerin durdurulup cezalandmlmasm1 saglayacak etkili idari ve yarg1sal tedbirleri alma gorevi yiiklemektedir. Bu yiiktimltiltik, kamusal olsun veya olmasm ya am hakkmm tehlikeye girebilecegi her ttirlti faaliyet bak1mmdan ge9erlidir (Serpil Kerimoglu ve digerleri, 52). 49. Bu kapsamda baz1 ozel ko ullarda devletin ki inin kendi eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar 1 ya am1 korumak amac1yla gerekli tedbirleri alma yiiktimltiltigti bulunmaktad1r. Zorunlu askerlik hizmeti i9in de ge9erli olan bu yiiktimltiltigtin ortaya 91kmas1 i9in askeri mercilerin kendi kontrolleri altmdaki bir ki inin kendini oldtirmesi konusunda ger9ek bir risk oldugunu bilip bilmediklerini ya da bilmeleri gerekip gerekmedigini tespit etmek, boyle bir durum soz konusu ise bu riski ortadan kald1rmak i9in makul ol9tiler 9er9evesinde ve sahip olduklan yetkiler kapsammda kendilerinden beklenen her eyi yap1p yapmad1klanm incelemek gerekir. Ancak ozellikle insan davram mm ongortilemezligi, oncelikler ve kaynaklar degerlendirilerek yap1lacak i lemin veya yiirtittilecek faaliyetin tercihi dikkate almarak pozitif yiiktimltiltik; yetkililer tizerine a m yiik olu turacak ekilde yorumlanmamahd1r. Bu 9er9evede Anayasa Mahkemesince yapilacak incelemede, basit bir ihmali veya degerlendirme hatasm1 a an bir kusurun askeri yetkililere atfedilebilip atfedilemeyeceginin ortaya konmas1 gerekmektedir (Sadik Ko ;ak ve digerleri, B. No: 2013/841, 23/1/2014, 74). 50. Askerlik yiiktimltiltigti kapsammda yiirtittilen baz1 eylem ve etkinliklerin dogasma ve insan unsuruna bagh olarak ortaya 91kan risk seviyesine uygun ekilde ya am1 koruyucu yasal ve idari dtizenlemelerin bulunmas1 gerekmektedir. Devlet askerlik gorevini zorunlu kild1g1 i9in ozellikle silahlann kullamm1 konusunda btiyiik bir titizlik gostermeli, psikolojik sorunlan olan askerlerin tedavi edilmesini ve onlara yonelik uygun tedbirlerin almmasm1 saglamahdir. Olu turulan yasal ve idari dtizenlemelerde, askerlik ya ammm dogasmda var olan tehlikelerle kar 1 kar 1ya bulunan askerlerin etkin bir ekilde korunmasm1 saglayan uygulamaya ili kin tedbirlerin ve emir komuta zinciri i9inde yer alan sorumlular tarafmdan i lenebilecek kusur ve hatalann tespit edilmesini saglayacak usullerin ongortilmesi gerekmektedir. Bu 9er9evede askere ahm s1rasmda ki ilerin uygun denetimlerden ge9irilmesi, askerlik oncesinde ve s1rasmda ki ilere gerekli denetim ve mtidahalelerin yap1lmas1 btiyiik onem ta 1maktadir (Sadik Ko ;akve digerleri, 75, 76). 51. Ki ilerin ya ammm korunmas1 i9in yeterli yasal ve idari bir 9er9evenin olu turulmas1 yiiktimltiltigti, askerlik hizmetini ifa eden ki ilerin ya am ve saghklannm korunmas1 i9in de ge9erlidir. 15 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 2. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 52. Somut olayda ya am hakkmm korunmas1 i9in olu turulan yasal 9er9evenin yetersiz oldugu eklinde bir iddia ileri stiriilmedigi gibi Anayasa Mahkemesi tarafmdan bu konuda resen gozetilmesi ve incelenmesi gereken bir hususun da bulunmad1g1 anla 1lm1 tlf. 53. Ba vurucular , genel olarak ceza soru turmas1 stirecine yonelik herhangi bir ele tiri getirmemi ler; B.K.nm oltimtintin intihar olmad1g1 yontinde bir iddiay1 da a91k9a ileri stirmemi lerdir . Ba vurucular, ceza sorumlulugu yontinden olayda herhangi bir hususun tespit edilememi olmasmm kamu gorevlilerinin ihmal niteligindeki davram lanndan kaynaklanan zararlar baglammda idarenin sorumlulugunu ortadan kald1rmayacagm1 ileri stirmektedirler. Bu a91dan ba vurucular , telefon hirs1zhg1 olaymm 9oztimtintin b1rakild1g1 erler ile konunun aktanld1g1 en yakm tisttin B.K.ya yonelik kotti muamele olu turdugu ileri stiriilen davram lannm yine ihmal olarak degerlendirilebilecek, d1 anda birak1lan dolu bir silahm yakmlan B.K.nm intihanna yol a9t1gm1 ileri stirmektedirler. 54. Derece mahkemesi dosyalannda yer verilen ifadelerin incelenmesinden tamklann telefon hirs1zhg1 olay1 ile ilgili olarak B.K.nm psikolojik bask1ya maruz kald1g1 yontinde emare ortaya koymad1g1 anla 1lmaktad1r. Ote yandan telefon hirs1zhg1 olaymm ba vuruculann yakmma isnat edilmesi ile ba vuruculann yakmm intihan arasmda ge9en stirenin k1sahg1 dikkate almd1gmda B.K.nm intihanna yol a9abilecek ol9tide, aym kademedeki arkada lan tarafmdan yap1lan bir bask1ya maruz kald1g1 sonucuna ula 1labilmesi i9in gerekli delillerin olayda tespit edilemedigi gozontinde bulundurulmahd1r. 55. Ote yandan ba vurucular , B.K.nm en yakm tistti A.I.nm kotti muamelesine maruz kald1g1 ve bunun da intihanna yol a9tig1 yontindeki iddialan kapsammda somut herhangi bir delil ileri stiremedikleri gibi derece mahkemeleri dosyalan ile idari tahkikat raporu ve eklerinde de bu yonde bir veriye rastlanamam1 tlr. Bu nedenle ba vuruculann bu iddialanna itibar etmek olanag1 bulunmamaktadir. 56. Yukanda yer verilen tespitler 1 1gmda Anayasa Mahkemesince, somut olayda soru turma makamlannm B.K.nm intihannda idareye atfedilebilecek bir kusur bulunmad1g1 yontinde yapm1 olduklan tespitten aynlmay1 gerektirir bir husus bulunmad1g1 sonucuna ula 1lm1 tlf . 57. A91klanan gerek9elerle ba vurunun ac;zk ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Ya am hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 16 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/5947 : 12/12/2018 B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 12/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Dye Dye Ba kan Burhan USTUN Serdar OZGULDUR Hicabi DURSUN Dye Dye Hasan Tahsin GOKCAN YusufSevki HAKYEMEZ 17