Bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür. Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. Ancak, başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülebilip de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar, taraflarca belirlenen götürü bedel ile eserin yapılmasına engel olur veya son derece güçleştirirse yüklenici, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı veya
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketle davalı ...----tarihli ---sözleşmesi imzalandığını, davalı .... Şirketinin diğer davalılarla kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşme gereği müvekkilinin --------- sayılı taşınmaz üzerinde yapılacak binanın yapımını üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme ile yükümlendirildiği işlerin tümünü eksiksiz şekilde yaptığını, ancak sözleşme ile hak kazandığı alacaklarının ödenmediğini, faturalar düzenleyerek davalı şirkete gönderdiğini, ayrıca biriken alacaklarının ödenmesi için ihtarname gönderdiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi müvekkiline ait olan ve --- bulunan bir kısım malzemelerin de iade edilmediğini, bu süre içerisinde müvekkili personelinin uzun süre --- vaziyette ---- çalışmadığı halde ücretlerini müvekkilinden aldıklarını, müvekkilinin fazladan --- ödemek zorunda kaldığını, ayrıca davalı şirket müvekkilinin alacaklarını ödemediği için müvekkilinin bazı yükümlülüklerini borçlanarak yerine getirmek zorunda kaldığını, borçlanma nedeniyle faiz vb. feri ödemeler yaptığını, zararının arttığını, müvekkilinin alacağının karşılıksız kalma olasılığının bulunduğunu, ileride telafisi imkansız bir zararın oluşmaması için TMK 893/I/3 maddesinde düzenlenen ---hükümlerine göre davalılara ait olan ---- binaların üzerine şimdilik tedbiren --- konulmasını talep ettiği, esasa ilişkin olarak da, müvekkilinin eser sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacaklarının tespiti ile şimdilik 317.000,00 TL bakiye iş bedelinin faturaların davalı tarafa gönderildiği 28.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin şantiyede kalan malzemelerinin tespiti ile şimdilik 10.000,00 TL’nin davalı şirketten alınarak 05.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile müvekkiline ödenmesine, taşınmazlar üzerine -- alacakları ipoteği tesis edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. 2-Savunma: Davalı ...---- uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının 22.07.2019 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya katılmadığı gibi cevap dilekçesi de sunmadığı anlaşılmıştır.Gerçek kişi davalılardan -- davalı ... dışında kalan diğer davalı ve dahili davalılar, süresinde sundukları cevap dilekçelerinde, özetle; davacı ile davalı şirket ....-------- imzalandığını, sözleşmede taraf olmadıklarını, taraf olmadıklarından sorumluluklarının bulunmadığını, davaya konu zarardan ----- maliklerin değil, sözleşmeye uymayarak davacı şirketi zarara uğratan kişinin davalı ...-------- olduğunu, davanın kendileri yönünden husumet yokluğundan reddi gerektiğini, dolayısıyla davacının taraflarına husumet yönelterek zararının tazminini talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek; davanın husumetten reddine, davacının ipotek talebinin reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. 3---- davalı ---- ilgili HMK'nin 124/3. Maddesi kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme: 13/11/2019 tarihli------ davanın açıldığı tarihten--- kaydına göre mirasçılarının eşi ..., çocukları----.... olduğu, ....--- mirasçılarının beyan dilekçelerine göre taşınmazı mirasçılardan birine devrettikleri tespit edilmiştir. Aynı günlü duruşmanın --- "Davalı ....------ davadan iki hafta önce öldüğü ve davalının mirasçılarının beyanlarına göre taşınmazın davadan sonra mirasçılardan birine devredildiğini bildirdikleri anlaşılmakla, davacı vekiline HMK'nin 124/4. Maddesi kapsamında davayı davalı .-------- mirasçılarına veya yeni ----- yöneltmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde, davalı ... hakkındaki davanın HMK'nin 114/1-d, 115/2. Maddeleri uyarınca taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına, dava mirasçılar veya yeni --- yöneltildiği taktirde, dava dilekçesinin, dahili dava dilekçesinin, tensip zaptının ve iş bu duruşma zaptının bu kişiye tebliğine, bu amaçla duruşmaya katılan ... mirasçısı----- vekiline de istediği taktirde yazılı beyanda bulunması için 2 haftalık yasal süre verilmesine" karar verilmiştir.Davacı vekili, dava dilekçesindeki davalıları da yazarak ------- dahili davalı davalı göstermek suretiyle düzenlediği dahili dava dilekçesi ile davayı ----- davalı---- mirasçılarından ..---- yöneltmiş,---- davalı ---- diğer mirasçıları ------ yöneltilmemiştir. Dahili davalı ..., beyan dilekçesinde; murisi-------- davadan çok önce öldüğünü,----- kişinin taraf ehliyeti olmadığını, husumetin kendisine yöneltilmesine rızası bulunmadığını bildirmiştir. Ölü davalı ... mirasçısı ... vekili beyan dilekçesinde; ------- kişinin taraf ehliyeti olmadığını, husumetin kendisine yöneltilmesine rızası bulunmadığını bildirmiştir. Dahili davalı ... vekili ayrıca sunduğu cevap dilekçesinde, husumetin ...------yöneltilmesine rızası bulunmadığını, davalı ... şirketi ile imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığından ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle kendisine husumet yöneltilmesi haksız olduğundan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, aksi halde davanın esastan reddini talep etmiştir.Bu nedenlerle, -----duruşmada; "Dahili davalı ....----davanın mirasçı sıfatıyla değil, yeni malik sıfatıyla yöneltildiği, önceki malik ...----- davadan iki hafta önce öldüğü, yeni malikin de davadan sonra taşınmaza malik olduğu anlaşıldığından, davanın ---- davalı ... yerine yeni malik ....-----yöneltilmesi talebinin HMK'nin 124/3. Maddesi uyarınca kabulüne" karar verilmiş ve ---- davalı ... yerine dahili davalı ... yönünden davaya devam edilmiştir. 4----- davalı ---------açılan davanın incelenmesi ve değerlendirilmesi: 03/11/2019 tarihli duruşmada; davalı-----ise davadan çok önce 26.10.2017 tarihinde vefat ettiği, mirasçılar tarafından sunulan mirasçılık belgesine göre mirasçılarının ..., ..., ... ve ... olduğu tespit edilmiştir.Aynı günlü duruşmanın---- "Davalı ------ davadan çok önce öldüğü, bu nedenle HMK'nin 124/4. Maddesi uygulanamaz ise de, dava----------cevap dilekçesi sunmaları nedeniyle tarafta iradi değişiklik talebini kabul edebilecekleri anlaşılmakla, davacı vekiline HMK'nin 124/4. Maddesi kapsamında davayı davalı ----- mirasçılarına yöneltmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde, davalı ---- hakkındaki davanın HMK'nin 114/1-d, 115/2. Maddeleri uyarınca taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verileceğinin ihtarına, dava -----mirasçılarına yöneltildiği taktirde, öncelikle bu mirasçılara HMK'nin 124/1. Maddesi uyarınca açık rızaları olup olmadığının sorulması için tebligat gönderilmesine, tebligata açık rızaları olduğunu bildirmeleri gerektiğinin yazılmasına, mirasçılar açık rızaları olduğunu bildirmedikleri taktirde bir sonraki duruşmada HMK'nin 124/3. Maddesinin uygulanabilme şartlarının değerlendirilmesine, dava mirasçılara yöneltildiği taktirde, dava dilekçesinin, dahili dava dilekçesinin, tensip zaptının ve iş bu duruşma zaptının bu kişiye tebliğine, bu amaçla duruşmaya katıla---- istediği taktirde yazılı beyanda bulunması için 2 haftalık yasal süre verilmesine" karar verilmiştir.Davacı vekili, dava dilekçesindeki davalıları ve ölü davalının mirasçıları---- dahili davalı yazarak düzenlediği dahili dava dilekçesi ile davayı ------ davalı---- mirasçılarına yöneltmiştir. --- davalı ------. cevap dilekçesinde, davalı ... şirketi ile imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığından ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle kendisine husumet yöneltilmesi haksız olduğundan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, aksi halde davanın esastan reddini talep etmiştir. --- davalı ----. cevap dilekçesinde, davalı ... şirketi ile imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığından ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle kendisine husumet yöneltilmesi haksız olduğundan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, aksi halde davanın esastan reddini talep etmiştir. --- davalı ---- cevap dilekçesinde, davalı ... şirketi ile imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığından ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle kendisine husumet yöneltilmesi haksız olduğundan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, aksi halde davanın esastan reddini talep etmiştir. ---- davalı ----. cevap dilekçesinde, davalı ... şirketi ile imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığından ve sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle kendisine husumet yöneltilmesi haksız olduğundan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, aksi halde davanın esastan reddini talep etmiştir. ---- davalı ----- bilindiği üzere --- kişinin taraf ehliyeti yoktur. Çünkü taraf ehliyeti ölümle sona erer.Taraf ehliyeti dava şartlarından olup, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 50’inci maddesi uyarınca taraf ehliyeti medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olmakla mümkündür. Türk Medeni Kanunu’nun 28’inci maddesi uyarınca medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyeti, kişinin ölümüne kadar devam eder. Bu nedenle, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 55’inci maddesinde taraflardan birinin yargılamanın devamı sırasında ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta Kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar davanın erteleneceği; bununla beraber hâkimin, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebileceği düzenlenmiştir. Ne var ki; Hukuk Muhakemeleri Kanununda ölü kişiye karşı dava açılması durumu düzenlenmemiştir. Kural olarak;------ kişinin taraf ehliyeti bulunmadığından, ---- kişiye karşı dava açılamayacağı gibi dava açıldıktan sonra davanın mirasçılara yöneltilmesi de mümkün değildir. Bu hususta, davacı vekili tarafından dava, ---davalı -----...., ...,----- yöneltilmiş. Ancak ----davalının mirasçıları davanın kendilerine yöneltilmesini kabul etmemişlerdir. Bu nedenle, davaya dahili davalı olarak katılmaya rıza göstermeyen ..., ..., ... ve ... yönünden, dahili davalılar tarafından verilen beyan dilekçelerinde davanın kendilerine yöneltilmesini kabul etmediklerinden ve bu dahili davalıların mirasçısı oldukları ---- davadan çok önce öldüğünden HMK'nin bu davalılar yönünden dahili dava dilekçesinin reddine ve HMK'nin 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereğince --- davalının taraf ehliyetine sahip olmaması nedeniyle bu davalı açısından davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.DAVANIN VE UYUŞMAZLIK KONULARININ TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:5-Davanın tespiti: Dava, eser sözleşmesi nedeniyle ödenmeyen bakiye iş bedelinin, ---- değerlerinin tespiti ve tahsili ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 893/3. ve 895. maddelerine dayanılarak açılmış--- tescili istemlerine ilişkindir.--- olan davacı,---- tahsilini, ayrıca şantiyede kalan ------ bedellerinin tespiti ile tahsilini, taşınmaz malikleri olan diğer davalılardan da Türk Medeni Kanunu'nun 893/3. ve 895. maddelerine dayanılarak lehine----- konulmasını talep etmektedir. 6-Taraflar arasında çekişmesiz olan hususlar: Davalı --- davaya cevap vermediğinden davacı ile bu davalının uyuştukları husus bulunmamaktadır.Yapı alacaklısı ipoteği konulması davası açısından, davacı ile davalılar arasında; a-Davalı ----İle taşınmaz maliki davalılar----- yevmiye numaralı sözleşmesinin imzalandığı,b-Davacı ile taşınmaz maliki olan gerçek kişi davalılar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığı" hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. 7-Taraflar arasında çekişmeli olan konular: Davalı ....--------. Arasında sözleşme akdedilip akdedilmediği, b-Davacı ile davalı ...----sözleşme akdedilmişse, tarafların sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, davacının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca yüklendiği işleri yapıp yapmadığı, eksik yapmışsa ne oranda iş yaptığı, c-Davalı ...----- davacıya, davacının yaptığı iş nedeniyle borcu bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne kadar olduğu, ç-Davacının ----- araçlarına, davalı ...----- el konulup konulmadığı, konulmuşsa bu malzeme ve araçların değerinin ne kadar olduğu, davacının bu malzeme ve araçlardan dolayı davalıdan alacağı olup olmadığı, varsa miktarının ne kadar olduğu hususlarında toplandığı,Davacı ile taşınmaz malikleri olan davalılar arasındaki uyuşmazlığın;d-Davanın 3 aylık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, e-Davacının, davalı taşınmaz maliklerinin taşınmazları üzerine Türk Medeni Kanunu'nun 893/3. ve 895. maddelerine dayanılarak --- ipoteği konulmasını isteme hakkı olup olmadığı, yani davalı taşınmaz maliklerinin pasif husumet ehliyetleri bulunup bulunmadığı, f-Davacının, davalı yüklenici ----- alacağının kesin olup olmadığı,g-Davalı taşınmaz malikleri tarafından davacıya yeterli güvencenin gösterilmiş olup olmadığı, ğ-Yüklenilen işin tamamlanmasından itibaren en geç 3 ay içinde tescil talebinde bulunulup bulunulmadığı yani taşınmaz maliklerine karşı açılan davadaki üç aylık hak düşürücü sürenin geçip geçmediği, h-Mahkememizce davacı lehine yapı alacaklısı ipoteği konulup konulamayacağı hususlarında toplandığı tespit olunmuştur. 8---- ipoteği hususunda hukuki açıklama: TMK'nin 893/3. maddesinde “Bir taşınmaz üzerinde yapılan yapı veya diğer işlerde malzeme vererek veya vermeden emek sarf ettikleri için malzeme ve emek karşılığı olarak malik veya yükleniciden alacaklı olan alt yüklenici---- kanuni ipotek haklarının olduğu ve bunun tescilini isteyebilecekleri, aynı Kanunun 895. maddesinde de zanaatkârların ve yüklenicilerin kanuni ipotek haklarının çalışmayı veya malzeme vermeyi yüklendikleri andan başlayarak ----olunabileceği, tescilin yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerektiği, tescilin yapılması için alacağın malik tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olmasının şart olduğu, malik yeterli güvence gösterirse tescil istenemeyeceği düzenlenmiştir.Bu hükümler ile bir taşınmaz üzerinde yapılan kalıcı nitelikteki bir yapıya malzeme ve emek vererek veya sadece emek vererek katkıda bulunan, bu suretle taşınmaz malikinin malvarlığında değer artışı sağlayan yapı alacaklılarına kanuni ipotek hakkı tanınmıştır. Yapı alacağı, ---- ile veya--- ile yapıya katkıda bulunma nedeniyle doğmuş alacağı; -- alacaklıları ise, bir yapının inşasında, onarılmasında, genişletilmesi ve değiştirilmesinde eser sözleşmesine bağlı olarak çalışan yüklenicileri, alt yüklenicileri ------ ifade etmektedir.Yapı alacaklılarının ---- ---- taşınmaz maliki ile aralarında eser sözleşmesi ilişkisi bulunan yükleniciler ve --- oluşturmaktadır. Taşınmaz maliki, yüklenici ve zanaatkarların kendisinden olan --- sözleşme ilişkisi yanında kanun gereği de sorumlu tutularak bu kimselere ipotek vermekle yükümlü kılınmıştır. Yapı alacaklılarının ikinci grubunu ise taşınmaz maliki ile aralarında doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunmayan alt yüklenici ve zanaatkârlar oluşturmaktadır. Bu kişilerin akdî ilişkisi taşınmaz maliki ile eser sözleşmesi imzalamış olan asıl yüklenicilerdir. Bu kişiler yapım işini ayrı bir eser sözleşmesiyle yükleniciye karşı taahhüt etmişlerdir. Aralarında doğrudan bir eser sözleşmesi olmadığı halde taşınmaz maliki, alt yüklenicinin yükleniciden olan yapı alacaklarından kanun gereği sorumlu tutularak alt yükleniciye ipotek vermekle yükümlü kılınmıştır. Alt yüklenicinin yükleniciden olan alacağı, yüklenicinin taşınmaz malikinden olan alacağından ayrı ve bağımsız olduğundan alt yüklenicinin yapı ipoteği tescilini talep hakkı da, yüklenicinin yapı ipoteği tescilini talep hakkından ayrı ve bağımsız bir haktır. Böylelikle aynı taşınmaz üzerinde iki ayrı kanuni ipotek tesisi mümkündür.Anılan maddelere göre yapı ipoteğinin yasal koşullarını,a-Bir yapı alacağının mevcut olması,b-Alacağın çekişmeli olmaması, yani alacağın taşınmaz maliki tarafından kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması,c-Malik tarafından yeterli güvencenin gösterilmemiş olması,d-Yüklenilen işin tamamlanmasından itibaren en geç 3 ay içinde tescil talebinde bulunulması olarak saymak mümkündür.Davanın kime yöneltileceği konusuna gelince, aleyhine yapı ipoteği tescil edilecek kişi taşınmazın malikidir. Bu nedenle ----- dair davanın taşınmaz malikine yöneltilmesi gerekir. Malik dışındaki kişilerin yapı alacakları ---- istemli davada taraf sıfatı (pasif husumet ehliyetleri) bulunmamaktadır.Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, işbu davada; davacı alt yüklenici aralarında doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunmayan, akdi ilişkisi davalı ... şirketi ile eser sözleşmesi imzalamış olan taşınmaz malikleri olan gerçek kişi davalılardan yapı alacaklısı ipoteğinin tescilini talep etmektedir. 9-Keşif ve bilirkişi raporu:------davacı vekilinin katılımıyla----- mahallinde keşif yapılmıştır. Mali müşavir bilirkişi ----- ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi------- tarafından düzenlenen 15.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda; yapılan keşifte; taşınmaz üzerinde -------- bulunduğu gözlemlenmiştir. Yapılan incelemelerde; taşınmazın ---halde oluğu, bazı bölümlerinde ----- doğramalarının henüz takılmadığı, bir kısmında yapı----olduğu, dış cephenin tamamının bitirilmediği ve sıva işlerinin de tamamlanmadığı belirlenmiştir. Ayrıca yapıların ----- Taraflarca, bu malzemelerin davaya konu olan ve alt yüklenici tarafından ---- akdedilen 05.04.2019 tarihli tutanağa konu – malzemeler olmadıkları beyan edildiği saptanmıştır. Mali müşavir bilirkişi tarafından, davacı şirketin incelenen defterlerinde,-----karşılığında---- ALACAK kaydı girilmek suretiyle, 03.07.2019 dava tarihi itibariyle, davacı şirketin kendi defterlerinde 446.863,73 TL alacaklı gözüktüğü tespit edilmiştir. Davalı taraf, ticari defter ve belgeleri ibraz etmediğinden davalı tarafın kayıtları incelenememiştir. 10-Sözleşmelerin İncelenmesi: a)---- ---- tarihinde imzalanan ---------yapılacak----- yapımı konusunda olduğu,sözleşmenin;“4-İşverenin Yükümlülükleri” bölümünde;“4.1” İşveren işbu sözleşme konusu işlerin yapımı ile ilgili olarak sadece 4.madde içeriğinde belirtilen malzeme, hizmet ve tesisleri temin edecek olup, işbu sözleşme kapsamında yer alan, tüm imalatların tamamlanması için gerekli tüm malzeme, ----- imalatların yapılabilmesi için ve/veya--- işlerin --- ve ilgili standartlara uygun şekilde yapılması için talep edeceği, her türlü imalat, takviye, sarf malzeme, her türlü insan ve ----. hizmetlerin tamamını verecek ve bu hizmetler için ayrıca ödeme almayacaktır (…)“5- Birim Fiyat Tarifeleri” bölümünde;“5.1” Sözleşme konusu iş, m2 birim fiyatı 76 TL + KDV olacak şekilde yapılacaktır. Türk Lirası bazında teklif edilmiş olan ve işbu sözleşme ekinde bulunan birim fiyatlar karşılığında yapılacak ve imza tarihinden sonra sözleşme bitimine kadar geçerli olacaktır. (…) “8- Birim Fiyatlar” bölümünde;“8.1” Yapılacak işin birim m2 fiyatı 76 TL + KDV şeklinde olacaktır.“8.2” Yapılacak iş tanımı şöyledir: ---------------- dahil)“8.3” Temel ölçüsü tam olarak alınacaktır. ------- tek taraflı olarak hesaba dahil edilecektir.“9- --------- başlangıç tarihi : 16.10.2017Sözleşme bitiş tarihi : 01.05.2018“9.2” İşbu sözleşme kapsamında tarifi ve kapsamı belirtilmiş işin 9. Maddede belirtilen temrinlerde tamamlanamaması ve söz konusu gecikmenin İŞVEREN tarafından ALT YÜKLENİCİ ’ye yazılı olarak bildirilmesi durumunda ALT YÜKLENİCİ temrin sürelerini aşan her gün için iş tutarının %0,5’i (binde beş) gecikme cezasını ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Ancak İŞVEREN ’in sebebiyet verdiği hallerde ve diğer mücbir sebepler altında vukua gelen gecikmelere bundan müstesnadır. (…)Yukarıda bahsi geçen hususların belirtildiği görülen sözleşmenin tamamı ---- maddeden oluşmakta olup, tarafımızdan sözleşmenin bütünü incelenmiştir ve heyetimizce yapılacak değerlendirmelerde söz konusu sözleşmenin bütünü göz önüne alınacaktır. b)Uzlaşma Sözleşmesi İncelemesi: ....----- tarihinde imzalanan “-------- yapıla yüklenici hizmet sözleşmesi gereği, -----yapılan inşaattaki çalışmalar sırasında yüklenic----- kısım hak edişlerini alamaması sebebiyle----durduğu, Yüklenici -------ait------- kullanılan:MALZEMELER VE MİKTARLARI1) ----2) -----3) -----4) -----5) ----6) -----7) -------8) ------9) -----10)-----11) ----12) -----13) ----14)----15) -----16) -----17) ----- malzemelerin halen--- alanında olduğu,----- olduğunu kabul ettiği, Yukarıda --- yapılan malzemelerin 05.04.2019 itibariyle mevcut olanların 05.04.2019 tarihinden itibaren ----- veya yetki verdiği kişiler tarafından kaldırılacağı hususlarının belirtildiği görülmüştür.11-Fatura İncelemesi:Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan faturalar aşağıdaki tabloda incelenmiştir:FT. TARİH FT. NO AÇIKLAMA TESLİM&TESELLÜM TUTAR (KDV DAHİL)------ Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan ve yukarıda dökümü yapılan faturaların incelemesinde “-------” açıklamalı olarak davalı ... şirketi adına tanzim edildiği, faturaların teslimine ilişkin isim imzanın bulunmadığı, faturalar toplam tutarının KDV dahil 533.971,99 TL olduğu görülmüştür.12-İhtarname İncelemesi: Davacı vekili tarafından dava dosyasına sunulan------ ihtarnamesinin yapılan incelemesinde özetle; davacı tarafından yapılan hizmetler karşılığında düzenlemiş olduğu faturalardan dolayı bakiye alacağın ödenmesi ihtarına ilişkin olarak muhatap davalıya hitaben tanzim edildiği, ihtarnamenin tebliğine ilişkin herhangi bir evrak bulunmadığı görülmüştür.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ: 13-Davacının ---- isteminin hak düşürücü süre içinde yapılıp yapılmadığı itirazı ile ilgili inceleme ve gerekçe:------ davada davalı taraf, davanın 3 aylık hak düşürücü sürede açılmadığını ileri sürmüştür. Tahkikat duruşmasında; yüklenilen işin tamamlanmasından itibaren en geç 3 ay içinde tescil talebinde bulunulup bulunulmadığı, yani taşınmaz maliklerine karşı açılan davadaki üç aylık hak düşürücü süre geçmeden işbu davanın açılıp açılmadığı hususuyla ilgili olarak, yüklenilen işin ne zaman tamamlandığı hususunun tespiti gerektiğinden, hak düşürücü sürenin geçip geçmediği hususunun diğer üst yüklenici davalıya karşı açılan davayla birlikte karara bağlanmasına karar verilmiştir. Davacı vekili, davacının yapımını üstlendiği-----davalıya teslim ettiğini ileri sürmüştür. Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen faturalardan davacı tarafından davalı adına düzenlenen son fatura tarihinin ----tarihi olduğu anlaşılmıştır. Davacı şirket tarafından davalı yüklenici şirkete gönderilen ---------- ihtarname ile yapımını üstlendiği işlerden dolayı faiz hariç ---- ödenmesinin istendiği anlaşılmıştır. Davacı şirket ile davalı yüklenici şirket arasında akdedilen 5.4.2019 tarihli sözleşme ile bir kısım hak edişlerin alınamaması sebebi ----- durdurulmuş olduğu" inşaat mahallinde davacıya ait malzemelerin dökümünün yapıldığı ve sözleşme tarihinden itibaren davacı şirket veya yetki verdiği kişiler tarafından kaldırılacağı kabul edilmiştir.Davalı arsa malikleri davalı yüklenici şirketin yapımını üstlendiği inşaatı tamamlamadığını ----- esas sayılı dosyası ----- esas sayılı dosyaları ile davalar açıldığını beyanla borcu kabul etmediklerini beyan etmişlerdir.Bu husus TMK'nin 895/2. maddesinde; “Tescilin yüklenilen işin tamamlanmasından başlayarak üç ay içinde yapılmış olması gerekir.” şeklinde ifade edilmiştir.Yine yapı alacaklısının rehin tescili ile ilgili ----- aylık süre içerisinde ---- yöneltmesi yeterli olmayıp; aynı zamanda bu süre içerisinde tescilin de gerçekleştirilmiş olması zorunludur. TMK'nin 895/3. maddesinde; “Tescilin yapılması için alacağın --- kabul edilmiş veya mahkemece karara bağlanmış olması şarttır.Davacının beyanına göre teslimin 5.4.2019 tarihinde yapıldığı iddia edildiğinden dava tarihi olan 5.7.2019 tarihinde yapılan istemin süresinde olduğunun kabulü gerektiği kanaatine varılmış ve hak düşürücü süre itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. 14-Davacının, davalı ....-------olan bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle ilgili inceleme ve değerlendirme: Davacı vekili ---- dava dilekçesinde özetle; müvekkili ----- 2017 tarihinde ---- arasında ---- imzalandığını, müvekkili ile davalının ----- sözleşmede ayrıntıları belirtilen binanın yapılması konusunda anlaştığını, davalı şirketin müvekkilinin müteahhitliğini üstlendiği ----müvekkili ile anlaşma imzaladığını,Müvekkilinin sözleşme ile üstlendiği işlerin tamamını yaparak yapıyı 05.04.2019 tarihinde davalıya teslim ettiğini, davalı şirketin müvekkilinin sözleşme ile kazandığı hak ve alacaklarını ödemediğini, müvekkilinin ---- ilgili faturaları davalıya gönderdiğini, ayrıca ---- ihtarnamesini ile uyardığını, müvekkiline ait olan ve --- bulunan bir kısım malzemelerin teslim tutanağına yazıldığı ve müvekkiline iade edileceğinin kararlaştırıldığı, ancak müvekkiline teslim edilmediğini, davalının sözleşmeye uymayarak müvekkilinin zarar etmesine sebep olduğunu, davalı yüzünden müvekkilinin fazladan ---- ödemek zorunda kaldığını, ayrıca müvekkilinin bazı yükümlülüklerini borçlanarak yerine getirmek zorunda kaldığını ve borçlanma neticesinde faiz vb. feri ödemeler nedeniyle müvekkilinin zararının arttığını beyan ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin eser sözleşmeden kaynaklanan hak ve alacaklarının tespiti ile şimdilik 317.000,00 TL’nin faturaların davalı tarafa gönderildiği 28.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalı şirketten alınarak müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin şantiyede kalan malzemelerinin tespiti ile şimdilik 10.000,00 TL’nin davalı şirketten alınarak 05.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile müvekkiline ödenmesine, taşınmazlar üzerine tedbiren yapı ipoteği tesis edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.