TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ATANUR EK İN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/1406) Karar Tarihi: 30/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Olcay ÖZCAN Başvurucular : 1. Atanur EK İN 2. Ayşe ÖZŞEN 3. Doğan BOYACIO ĞLU 4. Ercan KARAKOYUN 5. Erdem IY İK 6. Fahri BAYSAN 7. Muharrem DEM İRALP 8. Nebahat DEM
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ATANUR EK İN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/1406) Karar Tarihi: 30/6/2021 Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Olcay ÖZCAN Başvurucular : 1. Atanur EK İN 2. Ayşe ÖZŞEN 3. Doğan BOYACIO ĞLU 4. Ercan KARAKOYUN 5. Erdem IY İK 6. Fahri BAYSAN 7. Muharrem DEM İRALP 8. Nebahat DEM İRALP 9. Safiye DEM İRALP 10. Yaman BOYACIO ĞLU Başvurucular Vekili : Av. Menderes ŞENER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, riskli yap ı olarak tespit edilen binan ın bulundu ğu ana taşınmaz ın bir kısm ının yola terk edilmesi nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞ VURU SÜREC İ 2. Başvuru 28/12/2017 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 36. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucular, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: A. Uyuşmazl ığın Arka Plan ı 9.İzmir'de ikamet eden ba şvurucular, Buca ilçesi Kocatepe Mahallesi'nde bulunan 32 bağıms ız bölümlü Birlik Apartman ı'nda (bina) ba ğıms ız bölüm malikidir. Binan ın bulunduğu ana taşınmaz 3.179,24 m² yüz ölçümü ile tapuya kay ıtlıdır. 10. Bina, maliklerin talebi üzerine yap ılan inceleme sonunda 16/5/2012 tarihli ve 6306 say ılı Afet Riski Alt ındaki Alanlar ın Dönüştürülmesi Hakk ında Kanun hükümleri uyar ınca riskli yap ı olarak tespit edilmi ştir. 11. 15/5/2013 tarihinde binan ın tapu kayd ındaki beyanlar hanesine riskli yap ı olduğu işlenmiştir. 12. Riskli yap ı tespitine ili şkin yap ılan itiraz 25/7/2013 tarihinde reddedilmi ştir. 13. 24/8/2013 tarihinde bina yönetimi taraf ından yap ılan olağanüstü genel kurul toplant ısında binan ın y ıkılmas ı ve kat kar şılığı bir müteahhide verilmesi kararla ştırılm ıştır. Ayn ı toplant ıda binada bulunan yirmi bir daireyi sat ın alan A.M.M. Tekstil Turizm İnşaat Bilgisayar Elektronik Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi (Şirket) ile sözle şme yap ılmas ı oyçokluğu ile kabul edilmi ştir. Baz ı başvurucular yüklenicinin belirlenmesinin gündemde olmad ığını belirterek bu karar ı itirazl ı olarak imzalam ıştır. 14. 7/10/2013 tarihinde Şirket taraf ından Buca Belediyesine (Belediye) başvurulmuş ve yola terk i şleminin yap ılmas ı istenmiştir. 15. Belediye taraf ından İzmir Valili ği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlü ğüne (İdare) yaz ılan 11/11/2013 tarihli yaz ıda, daha önce yap ılan başvurularda 3/5/1985 tarihli ve 3194 say ılı İmar Kanunu'nun 16. maddesine göre oybirli ği şart ı arand ığı ifade edilmi ş ve 6306 say ılı Kanun ve 15/12/2012 tarihli ve 28498 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren 6306 Say ılı Kanunun Uygulama Yönetmeli ği (Yönetmelik) hükümleri uyar ınca 2/3 oran ındaki çoğunluk ile yap ılan mevcut ba şvuruda yola terk i şleminin yap ılıp yap ılamayaca ğı sorulmuştur. 16.İdarece verilen 14/11/2013 tarihli cevapta oybirli ği sağlanamad ığı hâllerde 6306 say ılı Kanun ile Yönetmelik hükümlerine göre 2/3 oran ındaki çoğunluğun başvurusunun yeterli oldu ğu ifade edilmi ştir. 17. Belediye Encümeni taraf ından al ınan 19/11/2013 tarihli karar ile maliklerin 2/3 oran ındaki çoğunluğunun başvurusunun 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre yeterli oldu ğu belirtilmi ş, binan ın bulundu ğu parselden 1096,4 m²nin kamuya (yol) terk edilmesi i şleminin onanmas ına karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 418. Binan ın y ıkım işlemi gerçekle ştirilmiş ve Şirket 27/10/2014 tarihinde İdareye başvurarak anla şma sağlayamad ığı başvurucular ın hisselerinin sat ışını talep etmi ştir.İdare taraf ından verilen 5/11/2014 tarihi cevapta, bedel tespit i şlemlerinin tamamland ığı belirtilmi ş; 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümleri uyar ınca sat ışın 1/12/2014 tarihinde yap ılmas ı kararlaştırılm ıştır. 19. Başvurucular ın binadaki hisseleri Yönetmelik'in 6. maddesine göre 1/12/2014 tarihinde yap ılan aç ık art ırma işlemi sonucunda Şirkete sat ılm ıştır. Sat ışa ilişkin Komisyon karar ında binan ın bulundu ğu ana taşınmaz ın yüz ölçümü 2.082,60 m² olarak belirtilmi ştir. 20. Başvuruculardan Ercan Karakoyun Çevre ve Şehircilik Bakanl ığına 18/3/2015 tarihli dilekçeyle ba şvurmuş ve maliklerin tümünün kat ılımı olmadan veya muvafakati olmayanlar ın paylar ı sat ılmadan kamuya terk i şlemi yap ılıp yap ılmayacağının bildirilmesini istemiştir. Bu ba şvuruya verilen 21/4/2015 tarihli cevapta 6306 say ılı Kanun ve Yönetmeli k hükümlerine göre maliklerin 2/3 oran ındaki çoğunluğu ile al ınan karara istinaden yeni yap ı yap ılmas ı ile alakal ı iş ve işlemler için 1/3 oran ında kalanlar ın hisselerinin sat ışının yap ılmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. B. Bireysel Ba şvuru Konusu D ışındaki Talep ve Dava Süreçleri 1. Y ıkım Karar ının İptali İstemiyle Aç ılan Dava Süreci 21. Başvuruculardan Muharrem Demiralp, Nebahat Demiralp ve Safiye Demiralp taraf ından 4/11/2013 tarihinde (E.2013/1485) İzmir 4. İdare Mahkemesinde (4. İdare Mahkemesi) Belediye aleyhine dava aç ılm ıştır. Bu davada binan ın 6306 say ılı Kanun uyar ınca riskli yap ı olarak tespit edilmesi nedeniyle 7/11/2013 tarihine kadar bo şaltılıp yıktırılmas ı gerektiğine ilişkin 23/10/2013 tarihli Belediye i şleminin iptali istenilmi ştir. 22. 4. İdare Mahkemesi, binan ın riskli yap ı olarak belirlenmesinden sonra bu i şleme yap ılan itiraz ın reddedilmesi ve bu i şleme karşı dava aç ılmamas ı sonucunda ta şınmaz ın riskli yap ı olarak belirlenmesine ili şkin işlemin kesinlik kazand ığı ve Buca Tapu Müdürlü ğünün 26/6/2013 tarihindeki tebligat ından sonra mevzuat gere ği yap ı maliklerine riskli yap ının yıkılmas ı için verilen altm ış gün içinde yap ının y ıkılmad ığı gerekçesiyle davay ı reddetmi ştir. 23. Karar ın temyizi üzerine Dan ıştay Ondördüncü Dairesi (Ondördüncü Daire) 16/2/2016 tarihinde, mevzuat gere ği altm ış günlük süreye ili şkin olarak belediyelerce veya i l özel idaresince tebligat yap ılmas ı gerektiği hâlde ve Tapu Müdürlü ğü taraf ından gönderilen 26/6/2013 tarihli, içeri ği belli olmayan tebligata göre i şlem yap ıldığı, ayr ıca kanunda öngörülen sürelerden daha az bir süre verilerek 7/11/2013 tarihine kadar yap ının boşaltılarak yıkılmas ı gerektiğinin bildirildi ği gerekçesiyle karar ı bozmuştur. 24. Yap ılan karar düzeltme talebini 30/5/2017 tarihinde kabul eden Ondördüncü Daire, bu defa 4. İdare Mahkemesi karar ını onam ıştır. 25. Dava açan ba şvurucular taraf ından 16/8/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunulmu ştur. Başvuruda, yeni bir eve ta şınma ve ev kiralanmas ı gibi zorluklar ı aşmak için yasal olarak süre verilmesinin istendi ği ancak yasal düzenlemenin hatal ı yorumlanmas ı suretiyle i şlem tesis edildi ği gerekçesiyle adil yarg ılanma hakk ı ve eşitlik ilkesinin ihlal edildi ği ileri sürülmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 526. Anayasa Mahkemesi 12/11/2018 tarihli ve 2017/32728 say ılı karar ı ile başvurunun adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ıyla ilgili k ısımlar ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı, eşitlik ilkesinin ihlal edildi ği iddias ıyla ilgili k ısm ının konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar vermi ştir. 2. Soru şturma İzni Verilmemesine İlişkin Karara Kar şı Aç ılan Dava Süreci 27. Başvurucular Yaman Boyac ıoğlu, Atanur Ekin, Nebahat Demiralp, Erdem Iyik, Ercan Karakoyun ve Fahri Baysan bilgileri d ışında, binan ın bulundu ğu ana taşınmazdan 2/3 oran ındaki çoğunluğun talebi ile yola terk i şlemi yap ıldığı ve terk i şleminden sonra sat ış yap ıldığından zarara u ğrad ıklar ını ileri sürmü ş ve görevliler hakk ında usulsüzlük yapt ıklar ı gerekçesiyle şikâyette bulunmu ştur. 28. Valilik 18/11/2015 tarihinde yap ılan işlemlerde usulsüzlük bulunmad ığı gerekçesiyle soru şturma izni verilmemesine karar vermi ştir. 29. Bu karara kar şı yap ılan itiraz İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. Kurulu taraf ından 29/12/2015 (E.2015/448) tarihinde reddedilmi ştir. 30. Başvurucular Ercan Karakoyun ve Nebahat Demiralp 17/2/2016 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. Başvuruda, kamu görevlisi ola n şüpheliler hakk ında soruşturma izni verilmemesi üzerine açt ıklar ı dava sonucunda verilen karar nedeniyle Anayasa'n ın 35., 36. ve 40. maddelerinde tan ımlanan haklar ının ihlal edildiğini ileri sürmü şlerdir. 31. Anayasa Mahkemesi 14/4/2016 tarihli ve 2016/3453 say ılı karar ı ile adi l yarg ılanma hakk ı kapsam ında inceledi ği şikâyetin konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar vermi ştir. 3. 10/9/2014 Tarihinde Yap ılmas ına Karar Verilen Sat ışa İlişkin İdare İşleminin İptali İstemiyle Aç ılan Davan ın Süreci 32. Başvurucular ve bir k ısım bina maliki taraf ından 27/8/2014 tarihinde (E.2014/1250) İzmir 3. İdare Mahkemesinde (3. İdare Mahkemesi) İdare aleyhine dav a açılm ıştır. Bu davada, hisselerinin ço ğunluk sağlayan diğer hissedarlara 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik uyar ınca aç ık artt ırma usulü ile sat ışına ve sat ışın 10/9/2014 tarihi saat 11.00'de yap ılmas ına ilişkin 19/8/2014 tarihli İdare işleminin iptali istenmi ştir. Başvurucular ve di ğer davac ılar, bu davada 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik'te öngörülen 2/3 ço ğunluğun sağlanmad ığını, karara in şaat ı yapacak şirketin temsilcisinin kat ılmas ının mümkü n olmad ığını, malik olmayan ki şinin oy kulland ığını, dava konusu i şlemde A.K.n ın hisse oran ı gösterilerek sat ış karar ı verilmesi gerekirken hissesine dü şen 20,34 m²nin sat ışına karar verilmesinin hukuka ayk ırı olduğunu, noter ihtarnamesinin tebli ğinin içerik ve şekil olarak usulüne uygun yap ılmad ığını ileri sürmü şlerdir. 33. 3. İdare Mahkemesi 15/1/2015 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Mahkeme ret gerekçesinde, en az üçte iki ço ğunluğu sağlayacak şekilde yirmi bir ba ğıms ız bölüm malikinin hisseleri oran ında evet oyuyla binan ın kat karşılığı yap ım işinin Şirkete verilmesine karar verildi ğini, karara kat ılmayan ve ihtarnamede ismi bulunan kat maliklerine Yönetmelik'in 15/2. maddesinin a ve b bentlerinde yer alan ba ğıms ız bölümlerine ili şkin arsa paylar ının Çevre ve Şehircilik Bakanl ığınca tespit edilecek rayiç de ğerden az olmamak üzere Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 6anlaşma sağlayan diğer paydaşlara aç ık art ırma usulü ile sat ılacağı bilgisini içeren ve bu nedenle 25/10/2013 tarihinde yap ılacak toplant ıya kat ılmalar ı gerektiğine ilişkin 8/10/2013 tarihli ihtarnamenin noter vas ıtas ıyla tebliğ edildiğini, bu nedenle i şlemde hukuka ayk ırılık bulunmad ığını ifade etmi ştir. 34. Yap ılan temyiz istemi Ondördüncü Daire taraf ından 4/7/2017 tarihinde kabu l edilmiş ve karar bozulmu ştur. Bozma gerekçesinde sat ışın Komisyonca ertelenmesi sonras ında an ılan işlemin uygulanma olana ğı kalmad ığı, anlaşma sağlanamayan payda şlar ın hisselerinin 1/12/2014 tarihinde tekrar sat ışa ç ıkar ılmas ına ilişkin olarak İdarenin 5/11/2014 tarihli işleminin tesis edildi ği, bu işlemin de ayr ıca dava konusu edildi ği ifade edilmi ş ve konusu kalmayan dava hakk ında karar verilmesine yer olmad ığına karar verilmesi gerekti ği belirtilmiştir. Başvuru dosyas ı ekleri ile Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi'nden (UYAP) yarg ılaman ın neticesi hakk ında başka bir bilgi ve belge temin edilememi ştir. 4. Değer Tespit Komisyonu ile Sat ış Komisyonu Kararlar ının İptali İstemiyle Aç ılan Davan ın Süreci 35. Başvurucular 26/12/2014 tarihinde (E.2014/2055) İzmir 1. İdare Mahkemesinde (1. İdare Mahkemesi) İdare aleyhine dava açm ıştır. Bu davada ba şvurucular, hisselerinin çoğunluk sağlayan diğer hissedarlara Yönetmelik'in 15/A maddesine göre aç ık artt ırma usulü ile sat ışına ve sat ışın 1/12/2014 tarihi saat 10.30'da yap ılmas ına ilişkin İdare işlemi ile sat ışı yap ılacak ba ğıms ız bölümlere ili şkin Değer Tespit Komisyonu raporunun ve Sat ış Komisyonu karar ının iptalini istemi şlerdir. Ayr ıca başvurucular 2/3 oran ında çoğunluk sağlanmadan mülkiyet haklar ını ortadan kald ıracak şekilde karar al ındığını, hisseleri sat ın alan Şirket taraf ından Belediyeye müracaat edilerek haberleri olmadan al ınan Encümen karar ı ile 1096 m²nin kamuya terk yap ılarak hisselerinin küçüldü ğünü ve küçülen hisseleri üzerinden sat ış yap ıldığını, sat ıştan önce sat ış değeri ve De ğer Tespit Komisyonu raporunun tebliğ edilmediğini iddia etmi ştir. 36. 1. İdare Mahkemesi 30/3/2016 tarihinde davay ı reddetmi ştir. 1. İdare Mahkemesi ret gerekçesinde, 3. İdare Mahkemesinin E.2014/1250 say ılı dosyas ında sat ış işleminde ve sat ışın 10/9/2014 tarihinde saat 11.00'de yap ılmas ı yönündeki İdare işleminde hukuka ayk ırılık bulunmad ığının tespit edildi ğini, ayn ı Mahkemenin E.2014/1996 say ılı dosyas ında ise Belediye Encümeni karar ının onaylanmas ı işleminin iptali istemiyle aç ılan davan ın reddedildi ğini ifade etmi ştir. Gerekçede ayr ıca mevzuat ın öngördü ğü tüm şekil şartlar ının yerine getirilmi ş olduğuna, Yönetmelik hükmü uyar ınca en az üçte iki ço ğunluk ile alınan karara kat ılmayan maliklerin ba ğıms ız bölümlerine ili şkin arsa paylar ının rayiç değerinin tespit edildi ğine ve Sat ış Komisyonunca yap ılan aç ık art ırmada belirlenen bedelin altında olmayan teklifleri sunan istekliye sat ışın yap ıldığına vurgu yap ılm ıştır. 37. Yap ılan temyiz istemi Ondördüncü Daire taraf ından 4/7/2017 tarihinde reddedilmi ş ve karar onanm ıştır. Karar düzeltme talebi ise 8/11/2017 tarihinde reddedilmi ştir. 38. Başvurucular taraf ından karar nedeniyle adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ği gerekçesiyle 28/12/2017 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunulmu ştur. 39. Anayasa Mahkemesi 23/5/2018 tarihli ve 2018/259 say ılı karar ı ile adi l yarg ılanma hakk ı kapsam ında hakkaniyete uygun yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildiği iddialar ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar vermi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 7C. Bireysel Ba şvuru Konusu Yarg ılama Süreci 40. Başvurucular 24/12/2014 tarihinde (E.2014/1996) 3. İdare Mahkemesinde Belediye aleyhine dava açm ıştır. Bu davada ba şvurucular, ana ta şınmazdan bedelsiz olara k 1096,64 m²nin kamuya (yol) terk olmas ı işleminin mevzuata ayk ırı olduğunu ve muvafakatlar ı dışında gerçekle ştirildiğini ifade ederek i şlemin onanmas ına ilişkin Belediye Encümeninin 19/11/2013 tarihli karar ının iptalini istemi ştir. İdare, davaya Belediye yan ında müdahil olmu ştur. 41. 3. İdare Mahkemesi 23/3/2016 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Mahkeme ret gerekçesinde özetle; i. Taşınmaz ın riskli yap ı ilan edildi ği, y ıkım işlemi tamamland ıktan sonra 2/8/2013 tarihli Yönetim Kurulu karar ıyla 6306 say ılı Kanun uyar ınca müteahhit şirkete yetki verilmesi hususunun görü şülmesi için kat maliklerinin ola ğanüstü genel kurul toplant ısına çağrılmas ına ve bunun için noterden ihtarname çekilmesine karar verildiği, 24/8/2013 tarihinde yap ılan olağanüstü genel kurul toplant ısında 32 bağıms ız bölüm malikinin sahip oldu ğu hisseleri oran ında en az üçte iki ço ğunluğu sağlayacak şekilde 21 ba ğıms ız bölüm malikinin evet oyuyla binan ın kat kar şılığı yap ım işinin Şirkete verilmesine karar verildi ği belirtilmi ştir. Şirketin 7/10/2013 tarihli dilekçe ile Belediye Etüd ve Proje Müdürlü ğüne başvuruda bulunarak ana taşınmaz ın yola terk dosyas ının haz ırlanarak gerekli encümen karar ının al ınmas ı talebinde bulunmas ı üzerine davaya konu encümen karar ı ile söz konusu parselden bedelsiz olarak 1096,64 m²nin kamuya (yol) terk olmas ı işleminin Yönetmelik'in 6/1 ve 15/2 maddelerine istinaden onand ığı ifade edilmi ştir. ii. Başvurucular taraf ından arsa üzerinde kendilerine ait hisselerin ço ğunluk sağlayan diğer hissedarlara 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik uyar ınca aç ık artt ırma usulü ile sat ışına ve sat ışın 10/9/2014 tarihinde saat 11.00'de yap ılmas ına ilişkin 19/8/2014 tarihli İdare işleminin iptali istemiyle E.2014/1250 say ılı dosyada aç ılan davan ın reddedildi ğine değinilmiştir. iii. Yönetmelik'te müteahhit firma olan Şirketin taşınmaz üzerindeki hissesinin diğer malikler gibi üçte iki ço ğunluk hesab ına dâhil edilmeyece ğine ilişkin bir kurala yer verilmedi ğine işaret edilmi ş ve 24/8/2013 tarihinde yap ılan olağanüstü genel kurul toplant ısında toplam 32 ba ğıms ız bölüm malikinin sahip oldu ğu hisseleri oran ında en az üçte iki ço ğunluğu sağlayacak şekilde yirmi bir ba ğıms ız bölüm malikinin hisseleri oran ında evet oyuyla binan ın kat kar şılığı yap ım işinin Şirkete verildiğine ve başvurucular ın taşınmaz üzerinde tasarruf yetkilerinin bulunmad ığına vurgu yap ılm ıştır. iv. Ana ta şınmazdaki yap ım işini usule uygun bir şekilde üstlenen Şirket taraf ından yola terk dosyas ının haz ırlanarak gerekli encümen karar ının al ınmas ı istemiyle yap ılan başvuru üzerine tesis edilen i şlemin mevzuat hükümlerine uygun olduğu belirtilmi ştir. 42. Başvurucular bu karara kar şı sunduklar ı temyiz dilekçesinde, ta şınmaz ın 3.179,26 m² olan yüz ölçümünün 2.082,6 m²ye dü şürüldüğünü, 6306 say ılı Kanun ve 3194 say ılı Kanun'da maliklerin bir k ısm ının izni ile mülkiyet hakk ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin bir düzenleme bulunmad ığını, 6306 say ılı Kanun'un 6. maddesine göre öncelikle Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 8karara kat ılmayan maliklerin paylar ının sat ılmas ı ve bundan sonra di ğer işlemlerin yap ılmas ı gerektiğine ilişkin düzenleme bulundu ğunu, 22/11/2001 tarihli 4721 say ılı Türk Medeni Kanunu'nda da payl ı mülkiyete tabi maldaki tasarruf i şlemlerinin bütün payda şlar ın kabulü ile yap ılabileceğinin ifade edildi ğini belirtmi ştir. 43. Yap ılan temyiz istemi Ondördüncü Daire taraf ından 4/7/2017 tarihinde reddedilmi ş ve karar onanm ıştır. Başvurucular taraf ından karar düzeltme talebinde bulunulmu ştur. Başvurucular karar düzeltme dilekçesinde önceki iddialar ını tekrar etmi ş ve bunun yan ında daha evvel parsele ili şkin düzenleme ortakl ık pay ı kesintileri yap ılm ış olduğu hâlde Şirketin kom şu parselde yapt ığı yap ının yol mesafesi ile ilgili sorunu çözmek için ilave kamuya terk i şlemi yapt ırdığını iddia etmi şlerdir. 44. Karar düzeltme talebi Ondördüncü Daire taraf ından 8/11/2017 tarihinde reddedilmi ştir. 45. Nihai karar 5/12/2017 tarihinde ba şvurucular vekiline tebli ğ edilmiştir. 46. Başvurucular 28/12/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu şlard ır. IV.İLGİLİ HUKUK 47. 4721 say ılı Kanun'un "Olağanüstü yönetim i şleri ve tasarruflar" kenar başlıklı 692. maddesi şöyledir: "Payl ı mal ın özgülendi ği amac ın değiştirilmesi, koruman ın veya ola ğan şekild e kullanman ın gerekli k ıldığı ölçüyü a şan yap ı işlerine giri şilmesi veya payl ı mal ın tamam ı üzerinde tasarruf i şlemlerinin yap ılmas ı, oybirliğiyle aksi kararla ştırılmış olmad ıkça, bütün paydaşlar ın kabulüne ba ğlıdır. ..." 48. 3194 say ılı Kanun'un "İfraz ve tevhid" kenar başlıklı 15. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "... (Ek f ıkra:4/7/2019-7181/8 md.) Parselasyon plan ı tescil edilmi ş yerlerde yap ılacak ifraz veya tevhidin imar planlar ına ve imar mevzuat ına uygun olmas ı şartt ır. ...(Ek f ıkra:4/7/2019-7181/8 md.) Mevcut hâliyle yap ılaşmaya elveri şli olmayan ima r parsellerinde; maliklerden birinin talebi üzerine veya do ğrudan, parsel maliklerine kend i aralar ında anlaşmalar ı için yapaca ğı tebliğden itibaren üç ay içerisinde maliklerce anla şma sağlanamamas ı hâlinde, resen tevhit ve fiilî duruma göre ifraz yoluyla i şlem yapmaya ilgili idare yetkilidir. İmar planlar ında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yap ılacak ifrazlar ın, asgari cephe geni şlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. ... " Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 949. 3194 say ılı Kanun'un "Tescil ve şüyuun izalesi" kenar başlıklı 20. maddesi şöyledir: "Belediye ve mücavir alan hudutlar ı içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifraz ı, bunlar üzerinde irtifak hakk ı tesisi veya bu haklar ın terkini, b u Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunlu ğu belediye encümenleri veya il idare kurullar ınca onaylan ır. Onaylama i şlemi, müracaat ın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçland ırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir. Tapu dairesi, tescil veya terkin i şlemini bir ay içinde sonuçland ırmak zorundad ır. Bu Kanun hükümlerine göre şüyuland ırılan gayrimenkullerin sahipleri ilgili idarenin tebliği tarihinden itibaren alt ı ay içinde aralar ında anla şamad ıklar ı veya şüyuun izales i için, mahkemeye müracaat edilmedi ği takdirde ilgili idare hissedarm ış gibi, şüyuun izalesi davas ı açabilir. Taraflar ın r ızas ı veya mahkeme karar ı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de yukar ıdaki hükümlere tabidir. " 50. 6306 say ılı Kanun'un i şlem s ıras ında yürürlükte bulunan ''Tan ımlar'' kenar başlıklı 2. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Bu Kanunun uygulanmas ında; a) Bakanl ık: Çevre ve Şehircilik Bakanl ığını, b) İdare: Belediye ve mücavir alan s ınırlar ı içinde belediyeleri, bu s ınırlar d ışında il özel idarelerini, büyük şehirlerde büyük şehir belediyelerini ve Bakanl ık taraf ından yetkilendirilmesi hâlinde büyük şehir belediyesi s ınırlar ı içindeki ilçe belediyelerini, ... d) Riskli yap ı: Riskli alan içinde veya d ışında olup ekonomik ömrünü tamamlam ış olan ya da y ıkılma veya a ğır hasar görme riski ta şıdığı ilmî ve teknik verilere dayan ılarak tespit edilen yap ıyı, ... ifade eder. " 51. 6306 say ılı Kanun'un i şlem s ıras ında yürürlükte bulunan ''Uygulama i şlemleri' ' kenar başlıklı 6. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Üzerindeki bina y ıkılarak arsa hâline gelen ta şınmazlarda daha önce kurulmu ş olan kat irtifak ı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaks ızın Bakanl ığın taleb üzerine ilgili tapu müdürlü ğünce resen terkin edilerek, önceki vasf ı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yap ılan anlaşman ın şartlar ı tapu kütü ğünde belirtilere k malikleri ad ına paylar ı oran ında tescil edilir. Bu ta şınmazlar ın sicilinde bulunan ta şınmaz ın niteliği, ayni ve şahsi haklar ile temlik hakk ını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh, hisseler üzerinde devam eder. Bu şekilde belirlenen uygulama alan ında cins de ğişikliği, tevhit ve ifraz i şlemleri Bakanl ık, TOKİ veya İdare taraf ından resen yap ılır veya yapt ırılır. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 10Bu parsellerin malikleri taraf ından değerlendirilmesi esast ır. Bu çerçevede, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birle ştirilerek veya imar adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın sat ışına, kat kar şılığı veya has ılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden de ğerlendirilmesine sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki ço ğunluğu ile karar verilir. Bu karara kat ılmayanlar ın bağıms ız bölümlerine ili şkin arsa paylar ı, Bakanl ıkça rayiç de ğeri tespit ettirilerek bu değerden az olmamak üzere anla şma sağlayan diğer payda şlara aç ık art ırma usulü il e sat ılır. Bu suretle payda şlara sat ış gerçekle ştirilemedi ği takdirde, bu paylar, Bakanl ığın talebi üzerine, tespit edilen rayiç bedeli de Bakanl ıkça ödenmek kayd ı ile tapuda Hazine adına resen tescil edilir ve yap ılan anlaşma çerçevesinde de ğerlendirilmek üzere Bakanl ığa tahsis edilmi ş say ılır veya Bakanl ıkça uygun görülenler TOK İ ye veya İdareye devredilir. Bu durumda, payda şlar ın karar ı ile yap ılan anlaşmaya uyularak i şlem yap ılır. (2) Üzerindeki bina y ıkılmış olan arsan ın maliklerine yap ılan tebligat ı takip eden otuz gün içinde en az üçte iki ço ğunluk ile anla şma sağlanamamas ı hâlinde, gerçek ki şilerin veya özel hukuk tüzel ki şilerinin mülkiyetindeki ta şınmazlar için Bakanl ık, TOKİ veya İdare taraf ından acele kamula ştırma yoluna da gidilebilir. Bu Kanun uyar ınca yap ılacak ola n kamulaştırmalar, 4/11/1983 tarihli ve 2942 say ılı Kamula ştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci f ıkras ındaki iskân projelerinin gerçekle ştirilmesi amaçl ı kamulaştırma say ılır ve ilk taksit ödemesi, mezkûr f ıkraya göre belirlenen tutarlar ın beşte biri oran ında yap ılır. Tapuda mülkiyet hanesi aç ık olan taşınmazlar ile mirasç ısı belirli olmayan, kayy ım tayin edilmi ş, ihtilafl ı veya üzerinde s ınırlı ayni hak tesis edilmi ş olan taşınmazlar ın kamulaştırma işlemleri ayn ı madde hükümlerine tabidir. Bakanl ık, TOKİ veya İdare; kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesi için mirasç ılık belgesi ç ıkartmaya, kayy ım tayin ettirmeye veya tapuda kay ıtlı son malike göre i şlem yapmaya yetkilidir. Tapuda kay ıtlı malikin ölmü ş olmas ı hâlinde Bakanl ık, TOKİ veya İdare, kamula ştırma işlemi için mirasç ılık belgesi ç ıkartabilece ği gibi, gerekiyorsa tapu sicilinde idari müracaat veya dava yolu ile kay ıt düzeltme de isteyebilir. Kamula ştırma için anla şma sağlanmas ı hâlinde, Bakanl ık, TOKİ veya İdare ile ilgililer aras ında taşınmaz ın tescil veya terkinine ili şkin ferağ ve muvafakati de ihtiva eden sözle şme ve uzla şma tutana ğı tanzim edilir ve ilgili tapu müdürlüğüne gönderilerek kamula ştırman ın resen tapu siciline i şlenmesi sa ğlan ır. ..." 52. 14/4/2016 tarihli ve 6704 say ılı Kanun ile de ğişik 6306 say ılı Kanun'un ''Uygulama i şlemleri'' kenar başlıklı 6. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Üzerindeki bina y ıkılarak arsa hâline gelen ta şınmazlarda daha önce kurulmu ş olan kat irtifak ı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaks ızın Bakanl ığın taleb üzerine ilgili tapu müdürlü ğünce resen terkin edilerek, önceki vasf ı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yap ılan anlaşman ın şartlar ı tapu kütü ğünde belirtilere k malikleri ad ına paylar ı oran ında tescil edilir. Ta şınmazlar ın niteliği resen mevcut durum a göre tescil edilir. Bu ta şınmazlar ın sicilinde bulunan ayni ve şahsi haklar ile temlik hakk ını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh, hisseler üzerinde devam eder. Belirtilen haklar ve şerhler, tapuda; tevhit, ifraz, terk, tescil, kat irtifak ı ve kat mülkiyeti tesisine ili şkin işlemlerin yap ılmas ına engel te şkil etmez ve bu i şlemlerde muvafakat aranmaz. Bu şekilde belirlenen uygulama alan ında cins de ğişikliği, tevhit, ifraz, terk, ihdas ve tescil i şlemler i muvafakat aranmaks ızın Bakanl ık, TOKİ veya İdare taraf ından resen yap ılır veya yapt ırılır. Bu parsellerin malikleri taraf ından değerlendirilmesi esast ır. Bu çerçevede riskli alanlar ve rezerv yap ı alanlar ında uygulama yap ılan etap veya adada, riskli yap ılarda ise bu yap ılar ın bulunduğu parsellerde, yap ılar y ıktırılmadan önce, parsellerin tevhit edilmesine, münferi t veya birle ştirilerek veya imar adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, ifraz, terk, ihdas ve tapuya tescil i şlemlerine, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın sat ışına, kat kar şılığı veya Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 11has ılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden de ğerlendirilmesine, yap ının paydaşı olup olmad ıklar ı gözetilmeksizin sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki çoğunluğu ile karar verilir. Bu çerçevede riskli alanlar ve rezerv yap ı alanlar ında uygulama yap ılan etap veya adada, riskli yap ılarda ise bu yap ılar ın bulundu ğu parsellerde, yap ılar yıktırılmadan önce, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birle ştirilerek veya ima r adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, ifraz, terk, ihdas ve tapuya tescil i şlemlerine, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın sat ışına, kat kar şılığı veya has ılat paylaşımı ve diğer usulle r ile yeniden de ğerlendirilmesine, yap ının paydaşı olup olmad ıklar ı gözetilmeksizin sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki ço ğunluğu ile karar verilir.Bu karara kat ılmayanlar ın arsa paylar ı, Bakanl ıkça rayiç de ğeri tespit ettirilerek ve bu de ğerden az olmamak üzere anla şma sağlayan diğer paydaşlara aç ık art ırma usulü ile sat ılır. Bu suretle paydaşlara sat ış gerçekleştirilemedi ği takdirde, bu paylar, Bakanl ığın talebi üzerine, tespit edilen rayiç bedeli de Bakanl ıkça ödenmek kayd ı ile tapuda Hazine ad ına resen tescil edilir ve yap ılan anlaşma çerçevesinde de ğerlendirilmek üzere Bakanl ığa tahsis edilmi ş sayılır veya Bakanl ıkça uygun görülenler TOK İ ye veya İdareye devredilir. Bu durumda, paydaşlar ın karar ı ile yap ılan anlaşmaya uyularak i şlem yap ılır. Aç ık art ırma ile satış yap ılacak paylar ın üzerindeki ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakk ı gibi haklar, sat ış sonras ında sat ış bedeli üzerinde devam eder. Sat ış işlemi sonras ında tapu kayd ındak i haklar ve şerhler Bakanl ığın talebi üzerine tapu müdürlü ğünce resen terkin edilir. ..." 53. Yürürlükte olan 6306 say ılı Kanun'un ''Uygulama i şlemleri'' kenar başlıklı 6. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) (Değişik: 14/4/2016-6704/23 md.) Üzerindeki bina y ıkılarak arsa hâline gelen taşınmazlarda daha önce kurulmu ş olan kat irtifak ı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaks ızın Bakanl ığın talebi üzerine ilgili tapu müdürlü ğünce resen terkin edilerek, önceki vasf ı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yap ılan anlaşman ın şartlar ı tapu kütü ğünde belirtilerek malikleri ad ına paylar ı oran ında tescil edilir. Taşınmazlar ın niteliği resen mevcut duruma göre tescil edilir. Bu ta şınmazlar ın sicilinde bulunan ayni ve şahsi haklar ile temlik hakk ını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh, hisseler üzerinde devam eder. (De ğişik cümle:4/7/2019-7181/24 md.) Belirtilen haklar ve şerhler, tapuda; tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk, tescil, kat irtifak ı ve kat mülkiyeti tesisine ili şkin işlemlerin yap ılmas ına engel te şkil etmez ve bu i şlemlerd e maliklerin ve ilgililerin muvafakati aranmaz. (Ek cümle:4/7/2019- 7181/24 md.) Yen i yap ılar için kat irtifak ı ve kat mülkiyeti tesisi safhas ında belirtilen haklar ve şerhler, muvafakat aranmaks ızın sadece söz konusu haklar ve şerhlerden yükümlü olan malike düşecek bağıms ız bölümler üzerinde devam ettirilir. (De ğişik cümle:4/7/2019-7181/24 md.) Uygulama alan ında cins de ğişikliği, tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk ve tescil işlemleri muvafakat aranmaks ızın Bakanl ık, TOKİ veya İdare taraf ından resen yap ılır veya yapt ırılır. Bu parsellerin malikleri taraf ından değerlendirilmesi esast ır. Bu çerçevede riskli alanlar ve rezerv yap ı alanlar ında uygulama yap ılan etap veya adada, riskli yap ılarda ise bu yap ılar ın bulundu ğu parsellerde, yap ılar y ıktırılmadan önce, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birle ştirilerek veya imar adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, ifraz, terk, ihdas ve tapuya tescil i şlemlerine, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın satışına, kat karşılığı veya has ılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden de ğerlendirilmesine, yap ının paydaşı olup olmad ıklar ı gözetilmeksizin sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki ço ğunluğu ile karar verilir. Bu karara kat ılmayanlar ın arsa paylar ı, Bakanl ıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu de ğerden az olmamak üzere anla şma sağlayan diğer paydaşlara aç ık art ırma usulü ile sat ılır. (Değişik cümleler:29/11/2018-7153/23 md.) Bu suretle payda şlara sat ış gerçekle ştirilemedi ği takdirde bu paylar, riskli alanlar ve rezerv yap ı alanlar ında Bakanl ığın talebi üzerine, tespit edilen rayiç bedeli de Bakanl ıkça Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 12ödenmek kayd ı ile tapuda Hazine ad ına resen tescil edilir ve yap ılan anlaşma çerçevesind e değerlendirilmek üzere Bakanl ığa tahsis edilmi ş say ılır veya Bakanl ıkça uygun görülenle r TOKİ ye veya İdareye devredilir. Riskli yap ılarda ise anla şma sağlayan diğer paydaşlara veya anla şma sağlayan payda şlar ın karar ı ile yap ılan anla şmaya uyularak i şlem yap ılmas ını kabul etmek şart ıyla üçüncü şahıslara sat ış yap ılıncaya kadar sat ış işlemi tekrarlan ır. (Ek cümle:29/11/2018-7153/23 md.) Hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçt e iki çoğunluğu ile al ınan karara kat ılmayan maliklerin arsalar ının veya arsa paylar ının Kanun uyar ınca sat ış yap ılıncaya kadar, anla şma sağlayan payda şlar d ışındaki üçüncü kişilere sat ılmas ı durumunda, tapuda tescil i şlemi yap ılabilmesi için sat ın alan ın elektronik tebligat adresini tapu müdürlü ğüne bildirmesi zorunludur. Aç ık art ırma ile sat ışı yap ılacak paylar ın üzerindeki ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakk ı gibi haklar, sat ış sonras ında sat ış bedeli üzerinde devam eder. Sat ış işlemi sonras ında tapu kayd ındaki haklar ve şerhler Bakanl ığın talebi üzerine tapu müdürlü ğünce resen terkin edilir ..." 54. Yönetmelik'in i şlem s ıras ında yürürlükte bulunan ''Riskli yap ılar ın bulundu ğu parsellerde, riskli alanlarda ve rezerv yap ı alanlar ında yap ılacak uygulamalar'' kena r başlıklı 15. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Riskli alanlarda, rezerv yap ı alanlar ında ve riskli yap ılarda Kanun kapsam ında öncelikle maliklerce uygulama yap ılmas ı esast ır. Kanun kapsam ında yap ılacak bu uygulamalara ili şkin iş ve işlemlerde ilgili kurum maliklere yard ımc ı olmakla yükümlüdür. (2) Riskli yap ılarda, Kanunun 6 nc ı maddesinin birinci f ıkras ı uyar ınca, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birle ştirilerek veya imar adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın sat ışına, kat kar şılığı veya has ılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden de ğerlendirilmesine bütün maliklerce oybirli ği ile karar verilememi ş ise, riskli yap ının değeri, Sermaye Piyasas ı Kuruluna kay ıtlı olarak faaliyet gösteren lisansl ı değerleme kurulu şlar ına tespit ettirilir ve maliklerden birinin istemi üzerine, noter vas ıtas ı ile yap ılacak tebligat ile bütün malikler toplant ıya çağrılır. Toplant ıda yürütülecek uygulamalar konusunda riskli yap ının değeri de gözetilerek bütün maliklerce oybirli ği ile anla şmaya çal ışılır. Oybirli ği ile anla şma sağlanamamas ı halinde yap ılacak uygulamaya sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki çoğunluğu ile karar verilir. Bu karar tutana ğa bağlan ır ve karara kat ılan maliklerce imzalan ır. Bu karar, karara kat ılmayanlara ve toplant ıya iştirak etmeyenlere noter vas ıtas ıyla tebliğ edilir ve bu tebli ğde, onbe ş gün içinde bu karar ın kabul edilmemesi halinde ba ğıms ız bölümlerine ili şkin arsa paylar ının, Bakanl ıkça tespit edilecek veya ettirilecek rayiç de ğerden az olmamak üzere anla şma sağlayan diğer payda şlara aç ık art ırma usulü ile sat ılacağı, paydaşlara sat ış gerçekle ştirilemedi ği takdirde, bu paylar ın, rayiç bedeli Bakanl ıkça ödenmek kayd ı ile tapuda Hazine ad ına resen tescil edilece ği bildirilir. (3) Anlaşmaya kat ılmayan maliklerin ba ğıms ız bölümlerine ili şkin arsa paylar ı; 15/A maddesinde belirtilen usule göre, arsa pay ı değeri üzerinden anla şma sağlayan diğer paydaşlara aç ık art ırma usulü ile sat ılır. Paydaşlara sat ış gerçekleştirilemedi ği takdirde, b u paylar, rayiç bedeli Bakanl ıkça ödenmek kayd ı ile tapuda Hazine ad ına resen tescil edilir ve en az üçte iki ço ğunluk ile al ınan karar çerçevesinde de ğerlendirilmek üzere Bakanl ığa tahsis edilmi ş say ılır veya Bakanl ıkça uygun görülenler TOK İ ye veya İdareye devredilir. Bu durumda, payda şlar ın karar ı ile yap ılan anlaşmaya uyularak i şlem yap ılır. ... Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 13(10) Riskli alanlarda; a) Malikler taraf ından yürütülecek uygulamalarda parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birle ştirilerek veya imar adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın sat ışına, kat kar şılığı veya hâs ılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden de ğerlendirilmesine, b) Üzerindeki bina y ıkılarak arsa haline gelen ta şınmazlarda ilgili kurum taraf ından yürütülecek uygulamalarda uygulanacak projeye, sahip olduklar ı hisseleri oran ında maliklerin en az üçte iki ço ğunluğu ile karar verilir. ..." 55. Yönetmelik'in i şlem s ıras ında yürürlükte bulunan ''Aç ık art ırma usulü ile sat ış'' kenar başlıklı 15/A maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Riskli binalar ın y ıkılmas ından sonra arsa haline gelen ta şınmazlar ın yeniden değerlendirilmesi konusunda, sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte ik i çoğunluğu ile al ınan karar, anla şman ın şartlar ı ve riskli yap ının Sermaye Piyasas ı Kuruluna kay ıtlı olarak faaliyet gösteren lisansl ı değerleme kurulu şlar ına tespit ettirilen değeri Müdürlü ğe bildirilir. (2) En az üçte iki ço ğunluk ile al ınan karara kat ılmayan maliklerin ba ğıms ız bölümlerine ili şkin arsa paylar ının rayiç de ğerini tespit etmek ve sat ış işlemini gerçekleştirmek üzere, Müdürlük bünyesinde, biri ba şkan ikisi üye olmak üzere, en az ü ç kişiden oluşan Bedel Tespiti ve Sat ış Komisyonu te şkil olunur. Rayiç de ğer, maliklerce Sermaye Piyasas ı Kuruluna kay ıtlı olarak faaliyet gösteren lisansl ı değerleme kurulu şlar ına tespit ettirilen riskli yap ının değeri de gözetilerek bu Komisyonca belirlenir. (3) Müdürlük, sat ışın yap ılacağı yeri ve zaman ı, bütün maliklere elden veya malikleri n adrese dayal ı nüfus kay ıt sistemindeki adreslerine taahhütlü posta yoluyla tebli ğ eder. Taahhütlü posta yoluyla yap ılan tebliğde, tebliğ evrak ının postaya verildi ği tarihi izleye n onuncu günün sonunda tebligat yap ılmış say ılır. Aç ık art ırma ile sat ış tarihi, tebli ğ tarihinden itibaren en az yedi gün sonra olacak şekilde belirlenir. (4) Aç ık art ırma ile sat ışa ilişkin tebliğ ile birlikte, sat ışı yap ılacak pay ın tapu kütüğünün beyanlar hanesine, 6306 say ılı Kanuna göre sat ış işlemine tabi oldu ğu ve satışa veya taşınmaz ın devrini gerektiren benzeri bir i şleme tabi tutulamayaca ğı yönünde belirtme yap ılmas ı ilgili tapu müdürlü ğünden yaz ılı olarak istenilir. (5) Sat ışı yap ılacak pay ın üzerinde ipotek bulunmas ı, sat ış işlemine engel te şkil etmez, ancak, sat ış işleminden önce ipotek alacakl ısına haber verilmesi zorunludur. (6) Aç ık art ırmaya en az üçte iki ço ğunluk ile anla şan paydaşlar d ışında herhangi bir i kat ılamaz. Sat ışı gözlemci olarak izlemek isteyenler ile pay ı sat ışa ç ıkar ılan malikler satışın yap ıldığı salona al ınabilir. Ancak, bunlar ın aç ık art ırmaya müdahale etmesine müsaade edilmez. Aç ık art ırma için belirlenen saatten sonra sat ış salonuna kimse al ınmaz. (7) Aç ık art ırmaya kat ılan payda şlar ın kimliği kontrol edilerek bir tutanak ile kay ıt alt ına al ınır. Kat ılımc ı durumunu gösteren tutana ğın tanziminden sonra, Komisyon Başkan ınca, sat ışa ç ıkar ılan arsa paylar ına ilişkin bilgilerin sat ışa kat ılanlara bildirilir ve sat ış işlemi başlat ılır. Komisyon Ba şkan ı, rayiç bedelin alt ında olmamak üzere sat ışa kat ılan Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 14paydaşlardan, sözlü olarak pey sürmelerini ister. Sürülen peyler artt ırma tutana ğına yaz ılarak, kar şılığı pey sahibi taraf ından imzalan ır. Artt ırma işlemine devam etmeyece k taliplerin, keyfiyeti artt ırma tutana ğına yazmas ı ve imzalamas ı zorunludur. (8) Komisyon, yedinci f ıkrada belirtilen şekilde yap ılan sat ış işlemi sonunda, tespit edilen rayiç bedelden az olmamak üzere, en yüksek bedeli teklif eden payda şa satış yap ılmas ını karara ba ğlar ve bu payda ştan sat ış bedelinin yedi gün içerisinde banka nezdinde açt ırılacak vadeli hesaba yat ırılmas ı istenilir. Bu süre içerisinde sat ış bedeli yat ırılmaz ise, ikinci en yüksek teklif sahibine sat ış yap ılır. (9) Aç ık artt ırma ile sat ışa iştirak eden tek bir payda ş olmas ı halinde, belirlenen rayi ç değerinden az olmamak üzere bu payda şın vereceği teklif geçerli kabul edilir. (10) Sat ış bedelinin yat ırılmas ından sonra, sat ış işlemi, tapuda yeni malik ad ına tescil yap ılmak üzere, Müdürlükçe ilgili tapu müdürlü ğüne bildirilir. İlgili tapu müdürlü ğünce tescil işlemi tamamland ıktan sonra, pay ı sat ılan ilgiliye durum bildirilir. (11) Sat ış işlemi tamamlan ıp Komisyonca karara ba ğlanmadan evvel, üçte iki ço ğunluk ile al ınan karara kat ılmayan maliklerin, üçte iki ço ğunluk ile al ınan karar ı kabul etmeler i halinde, aç ık art ırma ile sat ış işlemi geçersiz say ılır." V.İNCELEME VE GEREKÇE 56. Mahkemenin 30/6/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucu Do ğan Boyac ıoğlu ve Erdem Iyik'in İhlal İddialar ı Yönünden 57. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un "Bireysel ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesi ve şartlar ı" kenar başlıklı 48. maddesinin (5) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Kabul edilebilirlik şartlar ı ve incelemesinin usul ve esaslar ı ile ilgili di ğer hususla r İçtüzükle düzenlenir." 58. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün (İçtüzük) 80. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "(1) Bölümler ya da Komisyonlarca yarg ılaman ın her aşamas ında aşağıdaki hâllerde düşme karar ı verilebilir: ... ç) Bölümler ya da Komisyonlarca saptanan herhangi bir ba şka gerekçeden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden görülmemesi. (2) Bölümler ya da Komisyonlar; yukar ıdaki f ıkrada belirtilen nitelikteki bir ba şvuruyu, Anayasan ın uygulanmas ı ve yorumlanmas ı veya temel haklar ın kapsam ının ve s ınırlar ının belirlenmesi ya da insan haklar ına sayg ının gerekli k ıldığı hâllerde incelemeye devam edebilir." 59. Bireysel ba şvuru tarihinden sonra ba şvurucu Do ğan Boyac ıoğlu'nun 18/9/2019 tarihinde ve ba şvurucu Erdem Iyik'in 18/11/2020 tarihinde ya şamlar ını yitirdikleri, Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 15ölümlerinden itibaren makul kabul edilebilecek bir süre içinde ba şvuruya mirasç ı olarak devam edilmek istendi ğine dair bir talepte bulunulmad ığı, Bakanl ığın görüşünün başvuruculara tebli ğ edilmesi üzerine 11/8/2020 tarihinde mirasç ılar ının başvurucu Do ğan Boyac ıoğlu'nun öldü ğünü bildirerek ba şvuruya mirasç ı olarak devam etmek istediklerine ilişkin talepte bulunduklar ı anlaşılm ıştır. Başvurucular ın mirasç ılar ının makul kabu l edilebilecek bir süre içinde ba şvuruya mirasç ı olarak devam etmek istediklerine ili şkin bir talepte bulunulmad ıklar ı anlaşıldığından başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini hakl ı kılan bir neden bulunmamaktad ır. 60. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvuru yap ılmas ından sonra vefat eden ba şvurucular Doğan Boyac ıoğlu ve Erdem Iyik yönünden ba şvurunun düşmesine karar verilmesi gerekir. B. Diğer Başvurucular ın İhlal İddialar ı Yönünden 1. Başvurucular ın İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 61. Başvurucular, 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde 2/3 ço ğunluk ile karar al ınabileceğinin düzenlendi ğini ancak di ğer paydaşlar ın izni olmadan ve az ınlıkta kalan kişilerin paylar ı sat ılmadan ta şınmazdan kamuya terk veya ifraz i şlemi yap ılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmad ığını ifade etmi ştir. Uygulama alan ında cins de ğişikliği, tevhit ve ifraz işlemlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanl ığı, TOKİ ve belediyeler taraf ından resen yap ılacağını veya yapt ırılacağını vurgulayan ba şvurucular; bilgi ve onaylar ı dışında tevhit ve ifraz işlemi yap ılamayaca ğını, maddede belirtilen ifraz i şleminin ayn ı parsel üzerinde birden fazla yap ı bulunmas ı durumunu düzenledi ğini ve ifraz ın hangi ko şullarda yap ılacağının Yönetmelik'te gösterildi ğini belirtmi ştir. Daha evvel parsele ili şkin düzenleme ortakl ık pay ı kesintileri yap ılm ış olduğu hâlde Şirketin kom şu parselde yapt ığı yap ının yol mesafesi ile ilgili sorunu çözmek için ilave kamuya terk i şlemi yapt ırdığını iddia etmi ştir. Onama ve kara r düzeltme kararlar ında bir gerekçe bulunmad ığını belirten ba şvurucular, sonuç olarak 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde belirtilen 2/3 ço ğunluğa kat ılmayanlar ın paylar ı sat ılmadan yeni yap ı yap ılmas ına ilişkin uygulamaya yönelik ifraz ve tevhit gibi i şlemlerin yap ılamayaca ğını vurgulayarak hak arama hürriyeti ile adil yarg ılanma ve mülkiyet haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 62. Bakanl ık; 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre yap ılan uygulamalar ın kanuni dayana ğının bulundu ğunu, riskli alanlar ın (kentsel) dönü şüme tabi tutularak sa ğlıklı ve çağdaş bir şekilde yeniden yap ıland ırılmak suretiyle do ğal afetler sebebiyle meydana gelmesi muhtemel can ve mal kay ıplar ının önlemesinin amaçland ığını, başvurucular ın arsa paylar ının rayiç de ğeri tespit ettirilerek sat ıldığını ve hisselerine kar şılık toplam 917.062,17 TL ödendi ğini belirterek müdahalenin bu nedenle ölçülü oldu ğunu ifade etmiş ve mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ğini savunmu ştur. Bakanl ık ayr ıca başvurucular ın adil yarg ılanma hakk ına yönelik şikâyetlerinin kanun yolu şikâyeti niteli ğinde oldu ğunu ve derece mahkemelerinin kararlar ının aç ık bir keyfilik içermedi ğini ifade ederek adil yarg ılanma hakk ının ihlal edilmedi ğini belirtmi ştir. 63. Başvurucular, Bakanl ık görüşüne karşı beyanlar ında genel olarak ba şvuru formunda belirttikleri iddialar ını tekrarlam ış ve Bakanl ık görüşünün hukuki dayanakta n yoksun oldu ğunu belirtmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 162. Değerlendirme 64. Anayasa n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz. 65. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın terk işleminin kanuni dayana ğının bulunmad ığına ve sat ışın terk işleminden sonra yap ılmas ı nedeniyle zarara u ğrad ıklar ına ilişkin tüm şikâyetlerinin mülkiyet hakk ını ilgilendirdi ği anlaşıldığından başvurunun bu kapsamda incelenmesi uygun görülmü ştür. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 66. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Mülkün Varl ığı 67. Anayasa'n ın 35. maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik değer ifade eden ve parayla de ğerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). Somut olayda ba şvuruya konu ana taşınmazda ba şvurucular ın hisseli malik olduklar ı anlaşıldığına göre Anayasa'n ın 35. maddesi anlam ında mülkün varl ığında tereddüt bulunmamaktad ır. ii. Müdahalenin Varl ığı ve Türü 68. Anayasa n ın 35. maddesinde bir temel hak olarak güvence alt ına al ınm ış olan mülkiyet hakk ı kişiye -başkas ının hakk ına zarar vermemek ve kanunlar ın koyduğu sınırlamalara uymak ko şuluyla- sahibi oldu ğu şeyi dilediği gibi kullanma ve üzerinde tasarru f etme, onun ürünlerinden yararlanma imkân ı verir ( Mehmet Akdo ğan ve diğerleri, B. No: 2013/817, 19/12/2013, 32). Dolay ısıyla malikin mülkünü kullanma, mülkün semerelerinden yararlanma ve mülkü üzerinde tasarruf etme yetkilerinden herhangi birinin s ınırlanmas ı mülkiyet hakk ına müdahale te şkil eder ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , B. No: 2014/1546, 2/2/2017, 53). 69. Anayasa n ın 35. maddesi ile mülkiyet hakk ına temas eden di ğer hükümleri birlikte de ğerlendirildi ğinde Anayasa'n ın mülkiyet hakk ına müdahaleyle ilgili üç kural ihtiva ettiği görülmektedir. Buna göre Anayasa'n ın 35. maddesinin birinci f ıkras ında, herkesi n mülkiyet hakk ına sahip oldu ğu belirtilmek suretiyle mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına yer verilmiş; ikinci f ıkras ında da mülkten bar ışçıl yararlanma hakk ına müdahalenin çerçevesi Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 17belirlenmi ştir. Maddenin ikinci f ıkras ında, genel olarak mülkiyet hakk ının hangi ko şullarda sınırlanabilece ği belirlenerek ayn ı zamanda mülkten yoksun b ırakman ın şartlar ının genel çerçevesi de çizilmi ştir. Maddenin son f ıkras ında ise mülkiyet hakk ının kullan ımının toplum yarar ına ayk ırı olamayaca ğı kurala ba ğlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullan ımını kontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sa ğlanm ıştır. Anayasa'n ın diğer baz ı maddelerinde de devlet taraf ından mülkiyetin kontrolüne imkân tan ıyan özel hükümlere yer verilmi ştir. Ayr ıca belirtmek gerekir ki mülkten yoksun b ırakma ve mülkiyetin düzenlenmesi, mülkiye t hakk ına müdahalenin özel biçimleridir ( Recep Tarhan ve Afife Tarhan , 55-58). 70. Anayasa n ın 35. maddesinin son f ıkras ında mülkiyet hakk ının kullan ımının toplum yarar ına ayk ırı olamayaca ğı kurala ba ğlanmak suretiyle devletin mülkiyetin kullan ımını kontrol etmesine ve düzenlemesine imkân sa ğlanm ıştır. Zira mülkiyet hakk ının kullan ımının toplum yarar ına ayk ırı olamamas ı, devletin mülkiyetin kullan ımını toplum yarar ına uygun olarak düzenleyebilmesini gerektirmektedir. Bu durumda da devleti n mülkiyetin kullan ımını kontrol yetkisine sahip oldu ğunun kabulü zorunlu hâle gelmektedir (AYM, E.2017/89, K.2018/5, 18/01/2018, 19) 71.İmar uygulamalar ı düzenli ve planl ı bir şehirleşmenin sa ğlanabilmesi amac ına yönelik olarak gerçekle ştirilen ve planlaman ın yap ıldığı kentte bulunan arsa ve arazilerin kullan ım amaçlar ının şehircilik ve planlama ilke ve politikalar ı doğrultusunda yeniden belirlenmesini içeren idari tasarruflard ır. Bu i şlemler ta şınmazlar ın s ınırlar ının ve büyüklüklerinin de ğiştirilmesini dahi gerekli k ılabilmektedir. İmar uygulamalar ında temel hedef taşınmazlar ın kullan ımının şehircilik ve planlama ilkelerine uygun olarak yeniden düzenlenmesidir. Dolay ısıyla itiraz konusu kuralla mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin mülkiyet hakk ının düzenlenmesine ve kontrolüne yönelik oldu ğu anlaşılmaktad ır (AYM, E.2017/89, K.2018/5, 18/01/2018, 20). 72. Bireysel ba şvuru konusu olayda ba şvurucular binada ba ğıms ız bölüm malikidir. Binan ın riskli yap ı olduğu tespiti üzerine y ıkılmas ına ve yeniden üzerine yap ı yap ılmas ına karar verilmi ş ve y ıkım işlemi gerçekle ştirilmiştir. Daha sonra binada 2/3 oran ındaki çoğunluğun oyunu temsil eden Şirketin ba şvurusu üzerine Belediye, ana ta şınmazdan 1096,4 m²nin kamuya (yol) terk edilmesine karar vermi ştir. Ana ta şınmaz ın 3.179,24 m² olan yüz ölçümü terk i şleminden sonra 2.082,60 m² olmu ş ve başvurucular ın hisseleri bu yüz ölçümü üzerinden sat ılm ıştır. Dolay ısıyla ana ta şınmaz ın bir bölümünün yola terk edilmesi suretiyle başvurucular ın mülkiyet haklar ına yap ılan müdahalenin devletin mülkiyetin kullan ımını kontrol etmesine ve düzenlemesine ili şkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ştir. iii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 73. Anayasa'n ın 13. maddesi şöyledir: "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaks ızın yaln ızca Anayasan ın ilgil i maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasan ın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz." 74. Başvuru konusu şikâyetin özü, mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin kanuni dayanağının bulunup bulunmad ığına ilişkindir. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 18(1) Genel İlkeler 75. Anayasa'n ın 35. maddesinin ikinci f ıkras ında, mülkiyet hakk ının ancak kamu yarar ı amac ıyla kanunla s ınırlanabilece ği belirtilmek suretiyle mülkiyet hakk ına yönelik müdahalelerin kanunda öngörülmesi gerekti ği ifade edilmi ştir. Öte yandan temel hak ve özgürlüklerin s ınırland ırılmas ına ilişkin genel ilkeleri düzenleyen Anayasa'n ın 13. maddesi de hak ve özgürlüklerin ancak kanunla s ınırlanabilece ğini temel bir ilke olarak benimsemi ştir. Buna göre mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalelerde dikkate al ınacak öncelikli ölçüt, müdahalenin kanuna dayal ı olmas ıdır (Ford Motor Company , B. No: 2014/13518, 26/10/2017, 49). 76. Hak ve özgürlüklerin, bunlara yap ılacak müdahalelerin ve s ınırland ırmalar ın kanunla düzenlenmesi bu haklara ve özgürlüklere keyfî müdahaleyi engelleyen, hukuk güvenliğini sağlayan demokratik hukuk devletinin en önemli unsurlar ından biridir ( Tahsin Erdoğan, B. No: 2012/1246, 6/2/2014, 60). 77. Müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı öncelikle şeklî manada bir kanunun varl ığını zorunlu k ılar. Şeklî manada kanun, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) taraf ından Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun ad ı alt ında ç ıkar ılan düzenleyici yasama işlemidir. Mülkiyet hakk ına müdahale edilmesi ancak yasama organ ınca kanun ad ı alt ında çıkar ılan düzenleyici i şlemlerde müdahaleye imkân tan ıyan bir hükmün bulunmas ı şart ına bağlıdır. TBMM taraf ından ç ıkar ılan şeklî anlamda bir kanun hükmünün bulunmamas ı mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleyi anayasal temelden yoksun b ırak ır (Ali H ıdır Akyol ve diğerleri [GK], B. No: 2015/17510, 18/10/2017, 56). 78. Kanunun varl ığı kadar kanun metninin ve uygulamas ının da bireylerin davran ışlar ının sonucunu öngörebilece ği ölçüde hukuki belirlilik ta şımas ı gerekir. Bir di ğer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik ko şulunun sa ğlan ıp sağlanmad ığının tespitinde önem arz etmektedir ( Necmiye Çiftçi ve di ğerleri , B. No: 2013/1301, 30/12/2014, 55). Bu bağlamda müdahalenin kanuna dayal ı olmas ı, müdahaleye ili şkin yeterince ula şılabilir ve öngörülebilir kanun hükümlerinin bulunmas ını gerektirmektedir ( Türkiye İş Bankas ı A.Ş., 44). 79. Hukuki güvenlik ve hukuki belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin ön koşullar ındand ır. Kişilerin hukuki güvenli ğini sağlamay ı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi hukuk normlar ının öngörülebilir olmas ını, bireylerin tüm eylem ve i şlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaç ınmas ını gerekli k ılar (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013; E.2014/183, K.2015/122, 30/12/2015, 5). Belirlilik ilkesi ise yasal düzenlemelerin he m kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve ku şkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anla şılır ve uygulanabilir olmas ını, ayr ıca kamu otoritelerinin keyfî uygulamalar ına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir (AYM, E.2013/39, K.2013/65, 22/5/2013; E.2010/80, K.2011/178, 29/12/2011). 80. Hukuk kurallar ının ne şekilde yorumlanaca ğı veya birden fazla yorumunun mümkün oldu ğu durumlarda bu yorumlardan hangisinin benimsenece ği derece mahkemelerinin yetkisinde olan bir husustur. Anayasa Mahkemesinin bireysel ba şvuruda derece mahkemelerince benimsenen yorumlardan birine üstünlük tan ımas ı veya derece mahkemelerinin yerine geçerek hukuk kurallar ını yorumlamas ı bireysel ba şvurunun amac ıyla bağdaşmaz ( Mehmet Arif Madenci , B. No: 2014/13916, 12/1/2017, 81). Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 1981.İtiraz konusu kural, sat ılan taşınmazlarla ilgili olarak yap ılacak imar uygulamas ı sonucunda kamu hizmet alanlar ına ayr ılan yerlerin herhangi bir üst oran belirlenmeksizin bedelsiz olarak Hazine ad ına resen tescil edilmesini mümkün k ılmaktad ır. Dolay ısıyla söz konusu ta şınmazlar ı Hazineden sat ın alan ki şilerin ileride yap ılacak imar uygulamas ı sonucunda kamu hizmet alanlar ına ayr ılan ve bedelsiz olarak Hazine ad ına tescil edilecek olan yerlerin ta şınmaz ın ne kadarl ık k ısm ına karşılık geleceğini bilmeleri mümkün de ğildir. Kural bu hâliyle maliklerin imar uygulamas ından elde ettikleri yarar ile yüklendikleri külfet aras ında aç ık bir dengesizli ğin bulunup bulunmad ığının değerlendirilmesine imkân tan ımamaktad ır. Diğer bir ifadeyle imar uygulamas ı sonucu ta şınmaz ın bedelsiz olarak Hazineye devredilecek k ısm ına yönelik herhangi bir üst s ınır getirilmemesi malikin Hazineye devretmekle topluma terk etti ği ekonomik de ğer ile imar uygulamas ının taşınmaz ın geride kalan k ısm ına sağlad ığı ekonomik katk ı aras ında makul bir orant ısall ığın bulunup bulunmad ığına yönelik bir de ğerlendirme yap ılmas ına olanak vermemektedir. Bu da malike aşırı bir külfet yüklemekte ve kamu yarar ı ile malikin mülkiyet hakk ı aras ında gözetilmesi gereken adil dengeyi malik aleyhine bozmaktad ır (AYM, E.2017/89, K.2018/5, 18/1/2018, 29). (2)İlkelerin Olaya Uygulanmas ı (a)Şeklî Anlamda Kanunun Varl ığı 82. Derece mahkemeleri 6306 say ılı Kanun ve bu kanun uyar ınca ç ıkar ılan Yönetmelik hükümlerine göre yap ılan işlemlerin mevzuata uygun oldu ğunu belirterek davay ı reddetmiştir. 6306 say ılı Kanun hükümlerinin TBMM taraf ından Anayasa'da belirtilen usule uygun olarak kanun ad ı alt ında ç ıkar ılan düzenleyici yasama i şlemi oldu ğu aç ıktır. (b) Ulaşılabilirlik 83. Söz konusu kanun hükümlerinin Resmî Gazete'de yay ımland ığı dikkate alındığında yeterince ula şılabilir oldu ğunda kuşku bulunmamaktad ır. (c) Belirlilik ve Öngörülebilirlik 84. Somut olay bak ımından önem ta şıyan diğer unsurlar ise, mülkiyet hakk ına yap ılan müdahale yönünden uygulanan kanun hükümlerinin belirlilik ve öngörülebilirli k ölçütünü sa ğlay ıp sağlamad ığıdır. 85. Somut olayda uyu şmazl ığa konu binan ın bulundu ğu ana taşınmaz ın yüz ölçümü 3.179,24 m²dir. Ana ta şınmaz ın 1096,4 m²lik k ısm ının yola terk edilmesinden sonra geriye kalan 2.082,60 m² üzerinden ba şvurucular ın hisseleri sat ışa ç ıkar ılm ış ve hisseler Şirkete sat ılm ıştır. Başvurucular 1/12/2014 tarihinde ta şınmaz ın m² değerinin 2.013 TL olarak tespit edildiğini, toplam 482.873,40 TL maddi zararlar ının bulundu ğunu ve bu zarara yol açan ter k işleminin kanuni bir dayana ğının bulunmad ığını ileri sürmektedir. 86. Çevre ve Şehircilik Bakanl ığı taraf ından verilen 21/4/2015 tarihli cevapta, 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre maliklerin 2/3 oran ındaki çoğunluğu ile al ınan karara istinaden yeni yap ı yap ılmas ı ile alakal ı iş ve işlemler için öncelikle 1/3'lük k ısımda kalanlar ın hisselerinin sat ışının yap ılmas ı gerektiği ifade edilmi ştir. Ancak Belediye Encümeni karar ı öncesinde yola terk i şlemi için İzmir Valili ği Çevre ve Şehircilik İl Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 20Müdürlüğünden görü ş sorulmu ş, İdare 14/11/2013 tarihli cevab ında 1/3'lük k ısımda kalanlar ın hisselerinin sat ışı yap ılmaks ızın 2/3 oran ındaki ço ğunluk ile terk isteminde bulunulmas ının mümkün oldu ğunu ifade etmi ştir (bkz. 15,16). 87. Terk i şleminin yap ıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6306 say ılı Kanun ve Yönetmelik hükümleri incelendi ğinde uygulama alan ında cins de ğişikliğinin, tevhit ve ifraz işlemlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanl ığı, TOKİ veya belediyeler taraf ından resen yap ılacağı veya yapt ırılacağı ifade edilmi ştir. Ayr ıca bu parsellerin malikleri taraf ından değerlendirilmesinin esas oldu ğu ve tevhit edilmesine, münferit veya birle ştirilerek veya imar adas ı baz ında uygulama yap ılmas ına, yeniden bina yapt ırılmas ına, paylar ın sat ışına, kat karşılığı veya has ılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden de ğerlendirilmesine sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki ço ğunluğu ile karar verilece ği belirtilmiştir. Bu kapsamda i şlem tarihinde yürürlükte bulunan 6306 say ılı Kanun'da ter k işlemine ili şkin aç ık bir hükme yer verilmedi ği görülmektedir. 88. Ancak kanun koyucunun bu konudaki uyu şmazl ıklar ı gidermek için yarg ılaman ın devam ı sıras ında 14/4/2016 tarihinde 6306 say ılı Kanun'un 6. maddesinde değişiklik yapt ığı ve belirlenen uygulama alan ında terk i şleminin muvafakat aranmaks ızın Çevre ve Şehircilik Bakanl ığı, TOKİ veya belediyeler taraf ından resen yap ılacağı veya yapt ırılacağını belirlediği anlaşılm ıştır. Ayr ıca ayn ı düzenlemede riskli yap ılarda bu yap ılar ın bulunduğu parsellerde, yap ılar y ıktırılmadan önce terk i şlemine sahip olduklar ı hisseleri oran ında payda şlar ın en az üçte iki ço ğunluğu ile karar verilebilece ği ifade edilmi ştir. 6306 say ılı Kanun'un hâlen yürürlükte olan 6. maddesinde de ayn ı düzenlemenin bulundu ğu görülmektedir. 89. Belirtilen tüm bu süreçten anla şılacağı üzere terk i şleminin yap ıldığı tarihte başvurucular ın r ızalar ı olmadan bu i şlemin yap ılmas ını mümkün k ılan aç ık bir kanun hükmünün bulunmad ığı gibi daha sonra yap ılan yasal de ğişiklikler ile yürürlü ğe giren hükümlerde de yaln ızca terk i şleminin 2/3 ço ğunlukla yap ılabileceğinin ifade edildi ği görülmektedir. 90. Anayasa Mahkemesi az yukar ıda yer verilen karar ında, imar uygulamas ı sonucu taşınmaz ın bedelsiz olarak Hazineye devredilecek k ısm ına yönelik herhangi bir üst s ınır getirilmemesinin malikin Hazineye devretmekle topluma terk etti ği ekonomik de ğer ile imar uygulamas ının taşınmaz ın geride kalan k ısm ına sağlad ığı ekonomik katk ı aras ında makul bir orant ısall ığın bulunup bulunmad ığına yönelik bir de ğerlendirme yap ılmas ına olanak vermediğini belirtmi ş ve bunun malike a şırı bir külfet yükleyerek kamu yarar ı ile maliki n mülkiyet hakk ı aras ında gözetilmesi gereken adil dengenin malik aleyhine bozdu ğunu ifade etmiştir (bkz. 81). 91. Somut olayda da ba şvurucular ın taşınmaz ından yap ılan terk işleminin dayana ğı olarak belirtilen 6306 say ılı Kanun hükümlerinde 2/3 ço ğunluk d ışındaki payda şlar ın paylar ının kamuya terk i şleminden önce mi yoksa sonra m ı sat ılacağı hususunda bir belirlilik bulunmad ığı gibi yap ılacak terk i şlemi yönünden herhangi bir üst s ınır da getirilmedi ği anlaşılmaktad ır. Dolay ısıyla başvurucular ın mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalenin dayanağını oluşturan terk i şlemine ili şkin 6306 say ılı Kanun'un 6. maddesinin kanunda bulunmas ı gerekli belirlilik ve öngörülebilirlik ölçütlerini sa ğlamad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 92. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 21c. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 93. 6216 say ılı Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 94. Başvurucular, ihlalin tespit edilerek yeniden yarg ılama yap ılmas ı ile maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmu şlard ır. 95. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Do ğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karar ında ihlal sonucuna var ıldığında ihlalin nas ıl ortadan kald ırılacağı hususunda genel ilkeler belirlenmi ştir. Anayasa Mahkemesi di ğer bir karar ında ise bu ilkelerle birlikte ihlal karar ının yerine getirilmemesinin sonuçlar ına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devam ı anlam ına gelece ği gibi ilgili hakk ın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanaca ğına işaret etmiştir (Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019). 96. Bireysel ba şvuru kapsam ında bir temel hakk ın ihlal edildi ğine karar verildi ği takdirde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırıldığından söz edilebilmesi için temel kural, mümkün oldu ğunca eski hâle getirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmas ıdır. Bunun için ise öncelikle ihlalin kayna ğı belirlenerek devam eden ihlali n durdurulmas ı, ihlale neden olan karar veya i şlemin ve bunlar ın yol açt ığı sonuçlar ın ortadan kald ırılmas ı, varsa ihlalin sebep oldu ğu maddi ve manevi zararlar ın giderilmesi, ayr ıca bu bağlamda uygun görülen di ğer tedbirlerin al ınmas ı gerekmektedir ( Mehmet Do ğan, 55, 57). 97.İhlalin mahkeme karar ından kaynakland ığı veya mahkemenin ihlali gideremedi ği durumlarda Anayasa Mahkemesi, 6216 say ılı Kanun un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 79. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (a) bendi uyar ınca ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere karar ın bir örne ğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmeder. An ılan yasal düzenleme, usul hukukundaki benzer hukuki kurumlardan farkl ı olarak ihlali ortadan kald ırmak amac ıyla yeniden yarg ılama sonucunu do ğuran ve bireysel ba şvuruya özgülenen bir giderim yolunu öngörmektedir. Bu nedenle Anayasa Mahkemesi taraf ından ihlal karar ına bağlı olarak yeniden yarg ılama karar ı verildiğinde usul hukukundaki yarg ılaman ın yenilenmesi kurumundan farkl ı olarak ilgili mahkemenin yeniden yarg ılama sebebinin varl ığını kabul hususunda herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad ır. Dolay ısıyla böyle bir karar ın kendisine ula ştığı mahkemenin yasal yükümlülü ğü, ilgilinin talebini beklemeksizin Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ı nedeniyle yeniden yarg ılama karar ı vererek devam eden ihlalin sonuçlar ını gidermek üzere gereken i şlemleri yerine getirmektir ( Mehmet Do ğan, 58, 59; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , 57-59, 66, 67). Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 2298.İncelenen ba şvuruda yap ılan müdahalenin belirlilik ve öngörülebilirlik kriterlerini ta şıyan bir kanuna dayanmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. Dolay ısıyla ihlalin i şlemin dayanağı olan kanunun belirli ve öngörülebilir olmamas ından kaynakland ığı anlaşılm ıştır. 99. Bu durumda mülkiyet hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Yap ılacak yeniden yarg ılama ise bireysel ba şvuruya özgü düzenleme içeren 6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı f ıkras ına göre ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına yöneliktir. Bu kapsamda yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama karar ı verilerek Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun ve hakk ında ihlal karar ı verilen ba şvurucular ın şikâyetlerini ortadan kald ıracak yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karar ın bir örne ğinin yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İzmir 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir. 100.İhlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılaman ın yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. 101. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.857,50 TL yarg ılama giderinin Do ğan Boyac ıoğlu ve Erdem Iyik dışındaki başvuruculara ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurunun ba şvurucular Do ğan Boyac ıoğlu ve Erdem Iyik yönünden DÜŞMESİNE, B. Diğer başvurucular yönünden mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin mülkiyet hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere İzmir 3. İdare Mahkemesine (E.2014/1996, K.2016/404) GÖNDER İLMESİNE, E. Başvurucular ın tazminat taleplerinin REDD İNE, F. 257,50 TL harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.857,50 TL yarg ılama giderinin Do ğan Boyac ıoğlu ve Erdem Iyik d ışındaki ba şvuruculara MÜŞTEREKEN ÖDENMES İNE, G. Ödemenin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, Başvuru Numaras ı: 2018/1406 Karar Tarihi : 30/6/2021 23H. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Dan ıştay Ondördüncü Dairesine (E.2016/10167, K.2017/4468; E.2017/3282, K.2017/5840) GÖNDER İLMESİNE, İ. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 30/6/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN