TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET LÜTFÜ UDUM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/3261) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/3261 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Mehmet Lütfü UDUM Vekili : Av. Servet YANAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET LÜTFÜ UDUM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/3261) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/3261 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucu : Mehmet Lütfü UDUM Vekili : Av. Servet YANAR I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza davas ının uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 19/1/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu, cinsel sald ırı suçu nedeniyle 29/1/2007 tarihinde gözalt ına al ınarak 31/1/2007 tarihinde tutuklanm ış ve sonras ında 14/3/2007 tarihinde tahliye edilmi ştir. 8. Başvurucu hakk ında Cizre Cumhuriyet Ba şsavc ılığınca cinsel sald ırı suçundan 5/2/2007 tarihinde iddianame düzenlenmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/3261 Karar Tarihi : 20/4/2020 39. Yarg ılamay ı yapan Cizre 1. Asliye Ceza Mahkemesi (Mahkeme) ba şvurucu hakk ında basit cinsel sald ırı suçundan 3 y ıl 9 ay hapis cezas ına hükmetmi ştir. 10. Temyiz üzerine Yarg ıtay 31/5/2012 tarihinde bozma karar ı vermiştir. 11. Bozma sonras ı yap ılan yarg ılama sonucu Mahkeme ba şvurucunun 3 y ıl 9 ay hapis cezas ı ile cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. 12. San ık müdafileri taraf ından yap ılan temyiz ba şvurusu neticesinde Yarg ıtay; intikalin iddia edilen eylemden yakla şık bir ay sonra gerçekle ştiği, tan ıklar ın aşamalarda değişen ve çeli şen anlat ımlar ı bulunduğu, s ınıfta kalan ma ğdurenin sene tekrar ı yapmadan bir üst s ınıfa geçirilmesi hususunda ma ğdure ile san ık aras ında husumet oldu ğunu nazara alarak san ığın at ılı suçtan mahkûmiyetine yeter, her türlü şüpheden uzak, kesin, somut, tarafs ız ve inand ırıcı delil elde edilemedi ği, bu suretle beraati yerine yaz ılı şekilde mahkûmiyetine kara r verildiği gerekçesiyle 8/5/2017 tarihinde bozma karar ı vermiştir. 13. Bozma sonras ı yap ılan yarg ılama sonucu Mahkeme 31/10/2017 tarihinde başvurucunun beraatine karar vermi ştir. 14. Beraat karar ı temyiz edilmeksizin kesinle şmiştir. 15. Başvurucu 19/1/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 17. Başvurucu, bireysel ba şvuru konusu yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. B. Değerlendirme 18. Bireysel ba şvuru yap ıldıktan sonra 31/7/2018 tarihli ve 30495 say ılı Resm î Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say ılı Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 6384 say ılı Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesine Yap ılm ış Baz ı Başvurular ın Tazminat Ödenmek Suretiyle Çözümüne Dair Kanun'a geçici madde eklenmiştir. 19. 6384 say ılı Kanun'a eklenen geçici maddeye göre yarg ılamalar ın uzun sürmesi ve yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi şikâyetiyle Anayasa Mahkemesine yap ılan ve bu maddenin yürürlü ğe girdiği tarih itibar ıyla Anayasa Mahkemesi önünde derdest olan bireysel ba şvurular ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karar ının tebliğinden itibaren üç ay içinde yap ılacak müracaat üzerine Adalet Bakanl ığı İnsan Haklar ı Tazminat Komisyonu Ba şkanl ığı (Tazminat Komisyonu) taraf ından incelenmesi öngörülmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/3261 Karar Tarihi : 20/4/2020 420.Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828, 12/9/2018) karar ında Anayasa Mahkemesi; yarg ılamalar ın makul sürede sonuçland ırılmad ığı ya da yarg ı kararlar ının geç veya eksik icra edildiği ya da hiç icra edilmedi ği iddias ıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekle ştirilen bireysel ba şvurulara ili şkin olarak Tazminat Komisyonuna ba şvuru imkân ının getirilmesine ilişkin yolu ula şılabilir olma, ba şarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesinin bulunup bulunmad ığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkilili ğini tart ışmıştır (Ferat Yüksel , 27-36). 21. An ılan kararda özetle an ılan başvuru yolunun ki şileri mali külfet alt ına sokmamas ı ve başvuruda kolayl ık sağlamas ı nedenleriyle ula şılabilir oldu ğu, düzenleni ş şekli itibar ıyla ihlal iddialar ına makul bir ba şarı şans ı sunma kapasitesinden mahrum olmad ığı ve tazminat ödenmesine imkân tan ımas ı ve/veya bu mümkün olmad ığında başka türlü telafi olanaklar ı sunmas ı nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sa ğlama imkân ına sahip olduğu hususunda de ğerlendirmelerde bulunulmu ştur (Ferat Yüksel , 27-34). Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bak ışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialar ıyla ilgili başarı şans ı sunma ve yeterli giderim sa ğlama kapasitesi oldu ğu görülen Adalet Bakanl ığı Tazminat Komisyonuna ba şvuru yolu tüketilmeden yap ılan başvurunun incelenmesinin bireysel ba şvurunun ikincil niteli ği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak ba şvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemezlik karar ı vermiştir (Ferat Yüksel , 35, 36). 22. Mevcut ba şvuruda, söz konusu karardan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. 23. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 20/4/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU