TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR M.A. BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/19436) Karar Tarihi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2014/19436 : 26/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: Htiseyin MECEK M.A. Av. Abdulhalim YILMAZ I. BASVURUNUN KONUSU GiZLiLiK TALEBi KABUL 1. Ba vuru, idari gozetim altmda tutmanm hukuki olmamas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR M.A. BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/19436) Karar Tarihi: 26/12/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2014/19436 : 26/12/2018 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mtimtaz AKINCI Muammer TOP AL M. EminKUZ R1dvan GULEC:: Htiseyin MECEK M.A. Av. Abdulhalim YILMAZ I. BASVURUNUN KONUSU GiZLiLiK TALEBi KABUL 1. Ba vuru, idari gozetim altmda tutmanm hukuki olmamas1 nedeniyle ki i htirriyeti ve gtivenligi hakkmm; tutulma ko ullan nedeniyle de kotti muamele yasagmm ihlal edildigi iddialanna ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 12/12/2014 tarihinde yap1lm1 tir. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca, ba vurucunun adli yard1m talebinin kabultine karar verilmi tir . 5. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 6. Boltim Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. 7. Ba vuru belgelerinin bir omeg1 bilgi ivm Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Bakanhk gorti bildirmemi tir. 2 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 III. OLAY VE OLGULAR 8. Ba$VUfll formu ve ekleri, ba$vurucu vekilinin ba$VUfll tarihinden sonra ibraz ettigi dilek ;eler , i ;i$leri Bakanhg1 Go ; idaresi Genel Mtidtirltigtinlin (GiGM) sundugu belgeler ve Ulusal Yarg1 Ag1 Bili$im Sistemi 'nden (UY AP) elde edilen bilgilere gore ilgili olaylar ozetle $Oyledir: 9. Rusya Federasyonu vatanda$I ve 1970 dogumlu olan ba$vurucu 24/10/2013 tarihinde Sabiha Gok ;en Havalimam smir kap1smdan Ttirkiye'ye girmi$tir. Ba$vurucunun 24/12/2013 ila 23/6/2014 tarihlerini kapsayan turistik ama ;h ikamet izni bulunmaktad1r. 10. Bir arkada$llll ziyaret etmek i ;in Antakya'ya gittigini soyleyen ba$vurucu, bir ihbar tizerine pasaport ve benzeri belge bulundurmad1g1 gerek9esiyle 21/3/2014 tarihinde otobtis terminalinde yakalanm1$tlf . 11. Ba$vurucu 23/3/2014 tarihinde Hatay Geri Gonderme Merkezine (GGM) yerle$tirilmi$tir. 12. Emniyet Genel Mtidtirltigti tarafmdan 10/3/2014 tarihinde ba$vurucu hakkmda G-87 (genel gtivenlik), 14/4/2014'te ise V-68 (ikamet izni verilmesi Bakanhk iznine tabi) tahdit kodlanyla yurda giri$ yasag1 konulmu$tur. Giri$ yasagma kar$1 ba$vurucu, Ankara 1. idare Mahkemesine dava a9m1$tlf. Bu dava Mahkemece 8/10/2015 tarihinde reddedilmWir. Karann temyiz edilip edilmedigi hususunda bir bilgi bulunmamaktad1r. 13. Hatay Emniyet Mtidtirltigti 24/3/2014 tarihinde Emniyet Gen el Mtidtirltigtine yazd1g1 yaz1da ba$vurucunun da aralannda bulundugu on iki ki$inin ISiD taraftan oldugu, GGM' de fikir birligi i ;inde hareket ettikleri, bunlann Hatay GGM' de birlikte banndmlmamasmm daha saghkh olacag1 bilgisini iletmi$tir. 14. Hatay Emniyet Mtidtirltigti 24/3/2014 tarihinde ba$vurucu hakkmda yapilacak i$lemlerin bildirilmesi i ;in Emniyet Genel Mtidtirltigtine mtizekkere yazm1$tlr. Genel Mtidtirltik 9/4/2014 tarihinde ba$vurucunun Ttirkiye' den 91ki$mm saglanmas1 19m gereginin yapilmasm1 istemi$tir . 15. Hatay Valiligi bu yaz1 tizerine 24/3/2014 tarihinde 15/7/1950 tarihli ve 5683 say1h mtilga Yabanc1lann Ttirkiye'de ikamet ve Seyahatleri Hakkmda Kanun'un 23. maddesindeki "Memleket d1 zna 91kartllmalarzna karar verilipte pasaport tedarik edemediklerinden veya ba ka sebeplerden dolay1 Turkiye'yi terkedemiyenler ki leri Bakanhgznzn gosterecegi yerde oturmaga mecburdurlar" $eklindeki dtizenleme geregi ba$vurucunun muhafaza altma almmasma ve aym Kanun 'un 19. maddesine gore smir d1$1 edilmesine karar vermi$tir. 16. Ba$vurucu 15/4/2014 tarihinde uluslararas1 koruma talebinde bulunmu$tur . GiGM'nin 25/4/2014 tarihli karanyla ba$vurucunun uluslararas1 koruma talebi reddedilmi$tir. Ret karanna kar$I ba$vurucunun Ankara 1. idare Mahkemesine a9tig1 iptal davas1 10/6/2015 tarihinde kesin olarak verilen kararla reddedilmi$tir. 17. Hatay Valiligi 16/4/2014 tarihinde ba$vurucu hakkmda yap1lacak i$lemin bildirilmesini GiGM'den istemi$tir. GiGM 25/4/2014 tarihli cevap yaz1smda -ba$vurucunun uluslararas1 koruma talebinin reddedilmesini de dikkate alarak-ba$vurucu hakkmda idari 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 gozetim karan almm1 sa devam1, ahnmam1 sa 4/4/2013 tarihli ve 6458 say1h Yabancilar ve Uluslararas1 Koruma Kanunu'nun 68. maddesi uyannca idari gozetim karan almmas1, gozetimin sonlandmlmas1 du uniiliirse GiGM'nin goru unun almmas1 gerektigini Valilige bildirmi tir. 18. Ba vurucu hakkmda yapilacak i lemin bildirilmesi 19m Hatay Valiligi, 20/5/2014 ve 22/5/2014 tarihli iki ayn miizekkere daha yazm1 t1r. GiGM 22/5/2014 tarihli yaz1yla ba vurucunun 6458 say1h Kanun'un 68. maddesi uyannca en fazla otuz giin idari gozetim altmda tutulmas1 mumkun oldugundan idari gozetim karannm en klsa surede sonlandmlarak Adana Kabul ve Bannma Merkezinde (KBM) banndmlmas1m Hatay ve Adana Valiliklerine bildirmi tir. 19. 22/5/2014 tarihinde ba vurucu Adana KBM'ye getirilmi tir. 20. Adana Valiligi 28/5/2014 tarihinde ba vurucunun Adana KBM'de muhafaza altma ahnmasma karar vermi tir. 21. Ba vurucu 11/6/2014 tarihinde idari gozetimin sonlandmlmas1 i9in Hatay 1. Sulh Ceza Hakimligine itiraz etmi tir. Hakimlik, itirazm yap1ld1g1 tarihten 148 giin sonra (6/11/2014) itiraz1 reddetmi tir. Karanngerek9esinin ilgili klsm1 oyledir: Yapzlan inceleme sonucu toplanan delillerde her ne kadar itiraz eden tarafindan Hatay Emniyet Miidiirliigiince yapzlan kontrolde pasaport yada posaport yerine gec;erli herhangi bir beige olmad1gmm anla$llmas1 iizerine Hatay Yabanczlar ::Jube Miidiirliigiine ait misafirhanede 23/04/2014 tarihinden 14/05/2014 tarihine kadar idari gozetim altmda tutuldugu, uluslararasz koruma talebinin reddi iizerine idare mahkemesine ba$vurdugu, bi. arada otuz giinliik idari gozetim siiresinin sonlandmldzgz ve itiraz edenin Adana yabanczlar $Ube miidiirliigiine gonderildigi daha sonra kabul ve barznma merkezinde tutuldugu, 6458 saydt yasada bu merkezde tutulma siirecine ili$kin idari itiraz diizenlemesi bulunmad1g1 ve Hatay 'daki idari gozetim siiresi ile ilgili olarak soz konusu i$lemin 14/05/2014 tarihinde zaten bu i$lemin sonlandmlm1$ oldugu, yani itiraz tarihinde ki$inin Hatay da herhangi bir $eklide idari gozetim altznda bulunmadzgz anla$zlmakla itirazzn REDDjNE karar verilmes gerektigi sonucuna varzlmz$ ve a$agzdaki $ekilde hiikiim tesisi yoluna gidilmi$fir. " 22. Ba vurucunun idari gozetim karanna kar 1 Adana 4. Sulh Ceza Hakimligine yaptlg1 itiraz 8/9/2014 tarihinde kabul edilerek ba vurucunun serbest b1rakilmasma karar verilmi tir. Karann bir sureti aym giin Adana Y abanc1lar Sube Miidiirliigiine gonderilmi tir. Karann gerek9esinin ilgili klsm1 oyledir: Ba$vuran yabancz hakkznda szn1rd1$Z etme kararz bulundugu, aynz yasanzn [6458 say1li Yasa] 57. maddesinde diizenlenen ko$ullar olu$turdugundan bahisle idari gozetim kararz verildigi, idari gozetim kararmdan itibaren her ay idari gozetimin uzatzlmasz ve her ay diizenli olarak yapllan degerlendirmelerin sonuc;larmm gerekc;esiyle yabanc1 veya yasal temsilcisine bildirilmesi yapzlan degerlendirmelerin sonuc;larznzn gerekc;esiyle yabancz veya yasal temsilcisine bildirilmesi gerekirken 6458 Sayzlz Yasanzn uzatzlmaszna dair kararzn bulunmadzgz anla$zmakla 6458 Sayzlz Yasanzn 57/6 maddesi geregince ba$vurunun kabuliine, Adana Valiligi tarafindan verilen gozetim kararmm kaldmlmasma, kesin olmak iizere karar verilmi$lir. " 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 23. Adana Valiligi 9/9/2014 tarihinde GiGM'ye yazd1g1 mlizekkereyle mahkeme karanyla serbest kalan ba vurucu hakk:mda yapilacak i lemin tespitini istemi tir. GiGM 12/9/2014 tarihli elektronik postayla ba vurucunun idari gozetim uygulanmaks1zm Adana KBM'de banndmlmaya devam edilmesini istemi tir. 24. GiGM 19/9/2014 tarihli yaz1yla ba vurucunun idari gozetiminin Adana 4. Sulh Ceza Hakimligince sonlandmld1gm1, bu ylizden 6458 say1h Kanun'un 54. maddesinin (2) numarah flkras1 geregince sm1r d1 1 karan almmas1m , k1rk sekiz saat i9inde Tiirkiye' den 91kl yapmasmm ba vurucuya bildirilmesini, bu sure zarfmda idari gozetim karan uygulanmaks1zm 6458 say1h Kanun'un 57. maddesinin (4) numarah maddesine gore kabul ve bannma merkezinde banndmlmasm1, k1rk sekiz saat i9inde 91kl yapmad1g1 takdirde 6458 say1h Kanun'un 57. maddesinin (2) numarah flkrasmda gore idari gozetim karan almarak istanbul GGM'ye sevk edilmesini, sm1r d1 1 i lemlerinin istanbul Valiligince yerine getirilmesini Adana ve istanbul Valiliklerine bildirmi tir. 25. Adana Valiligi 24/9/2014 tarihinde 6458 say1h Kanun'un 57. maddesinin (2) numarah flkras1 uyannca ba vurucunun idari gozetim altma almmasma karar vermi tir. 26. Ba vurucu 25/9/2014 tarihinde Adana KBM'den istanbul Kumkap1 GGM'ye getirilmi tir. 27. istanbul Valiligi 26/9/2014 tarihinde 6458 say1h Kanun'un 54. maddesinin (1) numarah flkrasmm ( d) bendi geregince ba vurucunun sm1r d1 1 edilmesine, 57. maddesi geregince de kamu duzeni a91smdan tehdit olu turmas1 , ka9ma ve kaybolma riskinin bulunmas1 sebebiyle bir ay sureyle idari gozetim altma ahnmasma ve k1rk sekiz saat i9inde GGM'ye yerle tirilmesine karar vermi tir. istanbul Valiligi 25/10/2014 tarihinde idari gozetimi bir ay sureyle uzatm1 tlr. 28. Ba vurucunun istanbul Valiliginin karanna kar 1 yaptlg1 itiraz, istanbul 6. Sulh Ceza Hakimligince 6/12/2014 tarihinde reddedilmi tir. 29. Ba vurucu, istanbul Valiliginin s1mr d1 1 etme karanna kar 1 istanbul 1. idare Mahkemesinde lava a9m1 tlr. Mahkeme 2/6/2015 tarihinde yargilama masraflannm yatmlmamas1 nedeniyle davanm a9Ilmam1 sayilmasma karar vermi tir. Temyiz edilen karar, Dam tay Onuncu Dairesinin 12/11/2015 tarihli ilam1yla bozulmu tur. Bozmadan sonraki safahatla ilgili bir bilgi mevcut degildir. 30. Ba vurucu, Adana 4. Sulh Ceza Hakimliginin 18/9/2014 tarihli karanna kar m GGM'den sahverilmedigini belirtmi tir. Bu konuda ba vurucunun 9e itli kamu kurumlanna muracaatl olmu tur. Ba vurucu , kendisini serbest b1rakmayan Y abanc1lar Sube Mudurlugunde gorevli polis memurlan hakk:mda gorevi kotuye kullanma ve mahkeme karanm icra etmeme su9lanndan Adana ve istanbul Cumhuriyet Ba savc1hklanna 17/10/2014 tarihinde su9 duyurusunda bulunmu tur. Adana Valiligi 19/12/2014 tarihli karanyla polis memurlan hakk:mda soru turma izni vermemi tir. 31. istanbul Valiligi de Kumkap1 GGM'de gorev yapan polisler hakkmda 8/12/2014 tarihinde soru turma izni verilmemesine karar vermi tir. Bu karara ba vurucunun yapt1g1 itiraz, istanbul Bolge idare Mahkemesi Birinci Kurulu tarafmdan 3/3/2015 tarihinde reddedilmi tir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 32. istanbul Curnhuriyet Ba savc1hg1 24/9/2014 tarihinde soru turma izni verilmemesine dayanarak kovu turmaya yer olmad1gma karar vermi tir. Ba vurucunun bu karara yaptlg1 itiraz ise istanbul 8. Sulh Ceza Hakimliginin 14/5/2015 tarihli karanyla reddedilmi tir. 33. Ba vurucu Dubai'ye gitmek istedigine dair dilek ;;e vermesi uzerine 12/12/2014 tarihinde Turkiye'den aynlm1 tu . IV. iLGiLi HUKUK 34. ilgili hukuk i ;;in bkz. TT, B. No: 2013/8810, 18/2/2016, 22-25; B.T, [GK], B. No: 2014/15769, 30/11/2017, 19-38. V. iNCELEME VE GEREK ;E 35. Mahkemenin 26/12/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi du untildu: A. Kotii Muamele Y asagmm ihlal Edildigine ili kin iddia 36. Ba vurucu , tutulma ko ullannm insan onuru ve haysiyetiyle bagda mayacak ol ;;tide kotu oldugunu, bu ko ullara kar 1 sonu ;; alabilecegi etkili bir ba vuru yolunun bulunmad1g1m belirterek adil yarg1lanma hakkmm, kotu muamele yasag1 ve bu yasakla baglantih olarak da etkili ba vuru hakkmm ihlal edildigini ileri surmu tur. 37. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Yabanc1lann ulkeye giri leri, ulkede ikametleri ve ulkeden smu d1 1 edilmeleriyle ilgili i lemler medeni hak ve yiikiimliiliik veya bir sur; isnadmm esasmm karara baglanmas1yla ilgili olmad1gmdan (Z.M ve J.M., B. No: 2015/2037, 6/1/2016, 62, 63) adil yarg1lanma hakk1 yonunden aynca inceleme yap1lmam1 tir. 38. Anayasa Mahkemesi bir ;;ok karannda, idari gozetim altmda tutulan yabancilann tutulma ko ullanm kotu muamele yasag1 kapsammda incelemi tir (Rzda Boudraa, B. No: 2013/9673 , 21/1/2015; KA. [GK], B. No: 2014/13044, 11/11/2015; F.A. ve MA., B. No: 2013/655, 20/1/2016, A. V ve digerleri, B. No: 2013/1649, 20/1/2016; F.K. ve digerleri, B. No: 2013/8735, 17/2/2016; TT, B. No: 2013/8810, 18/2/2016; A.S., B. No: 2014/2841, 9/6/2016; I.S. ve digerleri, B. No: 2014/15824, 22/9/2016). 39. Anayasa'nm 148. maddesinin ti ;;tincu fikrasmm son cumlesi oyledir: "BaJvuruda bulunabilmek ir;in olagan kanun yollarznzn tiiketilmiJ olmasz Jarttzr. " 40. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un "Bireysel ba:jvuru hakkz" kenar ba hkh 45. maddesinin (2) numarah fikras1 oyledir: 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 "jh/ale neden oldugu ileri surulen iJlem, eylem ya da ihmal i ;in kanunda ongorulmil idari ve yargzsal baJvuru yollarznzn tamamznzn bireysel baJvuru yapzlmadan once tuketilmiJ olmasz gerekir. " 41. Anayasa Mahkemesi KA. (aym kararda bkz. 80, 81) karannda olumsuz tutulma ko ullan nedeniyle ugramlan zarann tazminine ili kin etkili idari ve yarg1sal bir ba vuru yolunun bulunmad1g1 sonucuna ula m1 tir . Anayasa Mahkemesi , bu kanaate vanrken tutulma ko ullanndan dolay1 9ekilen 1zd1rap i9in tazminata hiikmedildigini gosteren herhangi bir adli veya idari yarg1 karannm bulunmad1g1 hususunu gozoniinde bulundurmu tur. 42. Ancak Anayasa Mahkemesi , B. T. ba vurusunda bu i9tihadm1 gozden ge9irerek ba vuru yollannm tiiketilmemesi nedeniyle ba vuruyu kabul edilemez bulmu tur. Anayasa Mahkemesi, idari gozetim altmda tutulma yerlerinin yonetim, denetim ve i letilmesinin i9i leri Bakanhg1 tarafmdan yiiriittilen bir kamu hizmeti oldugunu , 2577 say1h Kanun'un 2. maddesine gore idari i lem ve eylemlerden dolay1 ki isel hakk1 dogrudan muhtel olanlarca idari yarg1da tam yarg1 davas1 a91labilecegini , teorik diizeyde mevcudiyeti tespit edilen bu yolun -sirf bilgi eksikligi nedeniyle- fiiliyatta hi9 i letilmemesinin etkisiz oldugu bi9iminde yorumlanamayacag1m belirtmi ve yabancmm sahverilmesi halinde etkili hukuk mekanizmasmm tam yarg1 davas1 oldugunu ifade etmi tir (B. T., 45-58). 43. Ba vuruya konu somut olayda bu ilkelerden aynlmay1 gerektiren bir husus bulunrnamaktad1r. 44. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu k1smmm, diger kabul edilebilirlik ko ullan yoniinden incelenmeksizin ba:jvuru yollanmn tiiketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 45. Bununla birlikte bu a amada olu an durum nedeniyle eldeki ba vuru yoniinden i bu karann ardmdan a91lmas1 muhtemel idari davanm siiresine ili kin olarak bir hususun a91khga kavu turulmas1 zorunlulugu has1l olmu tur. 46. idari yarg1 yerlerinde a9ilacak davalann siiresine ili kin ko ullan incelemek ve idari davalann siiresinde a91hp a91lmad1gm1 degerlendirmek ilgili mahkemelerin takdirindedir. Ancak inceleme konusu ba vuruda oldugu gibi B. T. karanndaki i9tihat degi ikliginin Resrni Gazete'de yay1rnland1g1 16/2/2018 tarihinden once tam yarg1 davas1 yolu ttiketilmeden, dogrudan Anayasa Mahkemesine yap1lan miiracaatlann ba vuru yollannm ttiketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunmas1m miiteakiben a91lacak davalarda dava a9ma siiresinin derece mahkemelerince bu ki ilerin mahkemeye eri im haklannm ihlaline neden olmayacak bi9imde degerlendirilmesi gerektigine de i aret edilmelidir (B.T., 59). 4 7. Kotti muamele yasag1 yoniinden ba vuru yollanmn ttiketilmemesine istinaden kabul edilemezlik karan verildiginden amlan yasakla baglantih olarak Anayasa'nm 40. maddesinde diizenlenen etkili ba vuru hakkmm ihlal edildigi iddiasmm bu a amada incelenmesine gerek goriilmemi tir . 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 B. Ki i Hiirriyeti ve Giivenligi Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 48. Ba vurucu; yasal dayanaktan yoksun olarak suf yabanc1 olmasmdan dolay1 ozgurlugunden yoksun birak1ld1gm1, gozetim altma ahmrken hakim onune derhal 91kanlmad1gm1 , gozetim karanna kar 1 yasal haklan konusunda bilgilendirilmedigi i9in itiraz hakkm1 kullanamad1gm1 , apklanan ihlal iddialarma ili kin olarak Turk hukukunda ba vuru yapabilecegi ve tazminat talep edebilecegi etkili bir yol bulunmad1gm1 belirterek ki i hurriyeti ve guvenligi ile etkili ba vuru haklannm ihlal edildigini ileri surmu tur. 49. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, 16). Anayasa'nm 19. maddesinin sekizinci fikrasmda , hurriyeti kis1tlanan ki iler i9in guvence altma alman bir yarg1 merciine etkili ba vuru hakk1 Anayasa'nm 40. maddesinin ozel bir halini ifade ettiginden 40. madde yonunden aynca bir degerlendirme yap1lmam1 tir. 1. 6458 Say1h Kanun'dan Onceki Durum 50. Anayasa Mahkemesi 6458 say1h Kanun'un yururluge girdigi 11/4/2014 tarihinden once ger9ekle en olaylar yonunden hukukumuzda, Anayasa'nm 19. maddesinin ikinci fikrasmda say1lan istisnalar arasmda yer verilen usulune aykm ekilde ulkeye girmek isteyen, giren ya da hakkmda smu d1 1 etme yahut geri verme karan verilen bir ki inin yakalanmas1 veya tutuklanmas1 uygulamasmda tutma karan verme i leminin ko ullan, suresi, surenin uzatilmas1, ilgiliye bildirilmesi , idari gozetim karanna kar 1 ba vuru yollan, idari gozetim altma alman ki inin avukata eri imi, tercuman yard1mmdan yararlanmas1 gibi usul guvencelerini a91k bir ekilde ortaya koyan yasal bir duzenleme bulunmad1gma dayah olarak bu ba hk altmda yap1lan ikayetlerden oturu ihlal kararlan vermi tir (F.A. ve MA., A. V ve digerleri, F.K. ve digerleri, T. T., A.S. ). 51. Ancak Anayasa Mahkemesi tarafmdan i9tihat degi ikligine gidilen B. T. ba vurusunda , 11/4/2014 tarihinden once herhangi bir idari karar olmaks1zm idari gozetim altma almarak ozgurlugunden yoksun b1rakilan yabancilar bakimmdan dogan zararlar i9in dogrudan idari yarg1 mercilerinde tam yarg1 davas1 a91labilecegi belirtilmi tir (B. T., 74). Amlan kararda 2577 say1h Kanun'un 2. maddesinin idari i lem veya eylem turleri yonunden herhangi bir aynm yapilmad1gmdan idari fonksiyona giren her turlu i lem veya eylem sebebiyle olu an zarann tazmininin bu kurala dayamlarak idari yarg1da a91lacak tam yarg1 davas1yla istenebilmesi i9in yeterli bir yasal zemin olu turdugu, -suf bilgi eksikligi nedeniyle- fiiliyatta bu yolun i letilmemesinin etkisiz oldugu bi9iminde yorumlanamayacag1, hi9bir idari i lem ve eyleme dayanmadan hukuka aykm bi9imde tutulan yabanc1lar yonunden tam yarg1 davasmm etkili hukuk mekanizmas1 oldugu belirtilmi tir (B. T., 52, 54 ). 2. 6458 Say1h Kanun'dan Sonraki Durum 52. Anayasa Mahkemesi 6458 say1h Kanun'un yururluge girdigi 11/4/2014 tarihinden itibaren idari gozetim altmda bulundurulan yabancilann gerek idari gozetim karannm idarece resen sonlandmlmas1 gerekse tutulanlann sulh ceza hakimligine yaptiklan 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 itiraz uzerine serbest b1rakilmalanm muteakiben kendisine yapilan ba vurularda, Anayasa'nm 19. maddesine ve 6458 say1h Kanun'daki usule aykmhklardan dolay1 da ihlal kararlan vermi tir (KA., I.S. ve digerleri). 53. 6458 say1h Kanun'un 57. maddesine gore hukuki niteligi itibanyla idari bir i lem oldugu halde yabanc1y1 ozgurlugunden yoksun buakan mahiyetini de dikkate alan kanun koyucunun idari gozetim karanna kar 1 itiraz mercii olarak munhasuan sulh ceza hakimliklerini tayin ettigini, bu a91dan idare mahkemelerinin idari gozetim karannm hukuka uygunlugunun denetimi konusunda herhangi bir yetkisi bulunmad1gmdan sulh ceza hakimligine itiraz edilmeden idari yarg1da tam yarg1 davas1 a91lamayacagm1 a91klam1 tu (B.T, 70, 71). 54. Ote yandan sulh ceza hakiminin idari gozetim karannm hukuka uygun olduguna hukmetmesi durumunda -idari yarg1 merciinin idari gozetim karannm hukukiligini denetleme yetkisinin bulunmad1g1 gozetildiginde- 2577 say1h Kanun'un 2. maddesinde ongorulen tam yarg1 davasmm idari gozetim karannm hukuka aykm oldugu ikayetlerine bagh tazminat istemi yonunden etkisiz hale gelecegi anla ilmaktadu. Bu gibi hallerde sulh ceza hakiminin ret karanndan itibaren suresi i9inde dogrudan Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunulabilir (B. T, 72). 55. Sulh ceza hakiminin idari gozetim karannm hukuka aykm oldugu gerek9esiyle 1tuaz1 kabul etmesi halinde tam yarg1 davas1 a91lmasm1 engelleyici bir duzenleme bulunmad1gmdan bu yol tuketilmeden Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunulamaz (B. T, 73). Aym degerlendirme idari gozetimin idarece sonlandmlmas1 durumunda da ge9erlidir. 56. Yukandaki a91klamalar 1 1gmda 12/12/2014 tarihinde kendi istegiyle Turkiye'den aynlan ve idari gozetimi sona erdirilen ba vurucunun ugrad1gm1 one surdugu maddi ve manevi zarannm kar ilanmas1 bakimmdan ba an ans1 sunma, yeterli giderim saglama kapasitesini haiz ve ula 1labilir oldugu gorulen tam yarg1 davas1 yolu tuketilmeden yap1lan ba vurunun incelenmesinin bireysel ba vurunun ikincil niteligi ile bagda mad1g1 sonucuna vanlm1 tu. 57. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm da diger kabul edilebilirlik ko ullan yonunden incelenmeksizin ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 58. Ba vurucunun bu karardan sonra idari yarg1da a9acag1 dava suresi hususunda kotu muamele yasagmm incelendigi k1s1mda yap1lan a91klamalann (bkz. 46) burada da ge9erli oldugu ifade edilmelidir. VI.HUKUM A91klanan gerek9elerle; A. Kamuya a91k belgelerde ba vurucunun kimliginin gizli tutulmas1 talebinin KABULUNE, B. 1. Ki i hurriyeti ve guvenligi hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollannm tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 9 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/19436 : 26/12/2018 2. Kotii muamele yasagmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba,Jvuru yollanmn tiiketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 339. maddesinin (2) numarah f1kras1 uyannca ba vurucunun yargilama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 26/12/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Miimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye M. EminKUZ Dye R1dvan GDLE ; 10