TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULLAH MUTLU DANI ŞMAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/17522) Karar Tarihi: 14/9/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/17522 Karar Tarihi : 14/9/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Kemal ÖZEREN Başvurucu : Abdullah Mutlu DANI ŞMAN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; ayn ı yerleşke içindeki farkl ı ceza infaz kurumlar ında bulunan tutuklu eşlerin
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULLAH MUTLU DANI ŞMAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/17522) Karar Tarihi: 14/9/2022 Başvuru Numaras ı: 2019/17522 Karar Tarihi : 14/9/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ İrfan FİDAN Raportör : Kemal ÖZEREN Başvurucu : Abdullah Mutlu DANI ŞMAN I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru; ayn ı yerleşke içindeki farkl ı ceza infaz kurumlar ında bulunan tutuklu eşlerin birbirleriyle yeterli şekilde ileti şim kuramamalar ı nedeniyle aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Başvurucu, İzmir 3 No.lu T Tipi Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda (Kurum), başvurucunun e şi ve küçük çocu ğu ise ayn ı yerleşkede yer alan İzmir 1 No.lu Kad ın Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunmaktad ır. 3. Kurumun İdare ve Gözlem Ba şkanl ığı taraf ından, ayn ı ceza infaz kurumu ya da birden fazla ceza infaz kurumunun bir arada bulundu ğu yerleşkedeki farkl ı kurumlarda bar ındırılmakta olan hükümlü ve tutuklular ın aç ık ve kapal ı görüş ile telefon açarak görü şme hakk ının düzenlenmesine ili şkin 15/3/2019 tarihli bir karar al ınm ıştır. An ılan kararda, Hükümlü ve Tutuklular ın Ziyaret Edilmeleri Hakk ında Yönetmelik'te yer alan ilgili düzenlemelere at ıfta bulunulmu ş; özetle, aç ık ve kapal ı görüşlerin Cumhuriyet başsavc ılıklar ının izniyle mümkün olabilece ği, telefonla görü şmeye yönelik taleplerin ise belli gün ve saatlerde yap ılabileceği belirtilmi ştir. 4. Başvurucu, bu karara kar şı İnfaz Hâkimli ğine şikâyet ba şvurusunda bulunmuştur. Şikâyet dilekçesinde ba şvurucu; e şinin ve kendisinin 24 ayd ır tutuklu olduğunu, 32 ayl ık çocuğunun eşinin yan ında bulundu ğunu, diğer iki çocu ğunun da ebeveynlerinin yan ında olduğunu belirterek bahse konu karar ın insan haklar ını ihlal etti ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2019/17522 Karar Tarihi : 14/9/2022 35.İnfaz Hâkimli ği 9/4/2019 tarihli karar ıyla başvurucunun şikâyetini reddetmi ştir. Karar ın gerekçesinde, Kurumun Yönetmeli ğin gereğini yerine getirdi ği, kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmad ığı ve karar ın usule ve yasaya uygun oldu ğu belirtilmi ştir. Başvurucunun bu karara yönelik itiraz ı ağır ceza mahkemesince reddedilmi ştir. 6. Başvurucu nihai hükmü 13/5/2019 tarihinde ö ğrendikten sonra 17/5/2019 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 7. Başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 8. Başvurucu; 2017 y ılında kendisinin ve e şinin tutukland ığını, ayn ı yerleşkedeki farkl ı ceza infaz kurumunda bulunan e şiyle görüşebilmek için defalarca Kurumdan talepte bulunmas ına rağmen bu taleplerin reddedildi ğini, eşiyle uzun zaman boyunca telefonla dahi görüşemediğini belirterek bu durumun aile bütünlü ğünü olumsuz etkiledi ğini ileri sürmü ştür. 9. Bakanl ık hükümlü ve tutuklular ın özel ve aile hayat ının s ınırland ırılmas ının ceza infaz kurumunda tutulman ın kaç ınılmaz ve do ğal bir sonucu oldu ğu görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmam ıştır. 10. Başvuru, aile hayat ına sayg ı hakk ı kapsam ında incelenmi ştir. 11. Bireysel ba şvuru yolunun ikincil niteli ği gereği, Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunabilmek için öncelikle ola ğan kanun yollar ının tüketilmesi zorunludur. Başvurucunun bireysel ba şvuru konusu şikâyetini öncelikle ve süresinde yetkili idari ve yarg ısal mercilere usulüne uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldu ğu bilgi ve delilleri zaman ında bu makamlara sunmas ı, bu süreçte dava ve ba şvurusunu takip etmek için gerekli özeni göstermi ş olmas ı gerekir (İsmail Buğra İşlek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). 12. Somut olayda ba şvurucu, kendisine ailesiyle aç ık ve kapal ı görüş ile telefon görüşmesi yapma imkân ı verilmedi ğinden şikâyet etmektedir. Bununla birlikte ba şvurucunun bireysel ba şvuru yoluna gelmeden önce, Kurumun genel, düzenleyici mahiyetteki i şlemini derece mahkemelerinde şikâyet ve itiraz konusu etti ği; bireysel ba şvuruda dile getirdi ği şikâyetleriyle ilgili ise Kurum taraf ından al ınm ış ya da derece mahkemelerince verilmi ş herhangi bir karar ı sunmad ığı görülmektedir. Nitekim Kurum taraf ından al ınan ve sonras ında başvurucu taraf ından derece mahkemelerine ta şınan 15/3/2019 tarihli kararda, ba şvurucunun açık, kapal ı görüş ya da telefonla görü şme talebinin reddedildi ğine ya da ba şvurucuya böyle bir imkân sa ğlanmayaca ğına yönelik bir ibare veya düzenleme bulunmamaktad ır. Ayr ıca başvurucu taraf ından söz konusu karar nedeniyle hangi temel hakk ının, ne suretle ihlal edildiğine ilişkin de bir aç ıklama yap ılmam ıştır. 13. Sonuç olarak ba şvurucunun bireysel ba şvuruya konu etti ği şikâyetlerini hukuk sisteminde mevcut idari ve yarg ısal yollar ı tüketmeksizin ve iddialar ını hiçbir idari ya da yarg ısal makam önünde ileri sürmeksizin do ğrudan bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 14. Aç ıklanan gerekçeyle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/17522 Karar Tarihi : 14/9/2022 4III. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Aile hayat ına sayg ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 14/9/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.