T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/6532 Karar No : 2025/1093 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri V. ... MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : (Kendi adlarına asaleten ayrıca ... mirasçıları sıfatıyla) 1- Kendi adına asaleten, ... ve ... adına vesayeten ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin; ... tari…
Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2022/6532 E. , 2025/1093 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2022/6532 Karar No : 2025/1093 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Hukuk Müşaviri V. ... MÜDAHİL (DAVALI YANINDA) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : (Kendi adlarına asaleten ayrıca ... mirasçıları sıfatıyla) 1- Kendi adına asaleten, ... ve ... adına vesayeten ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin; ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, yakınları ...'nun, 08/07/2017 tarihinde, saat 12.30 sıralarında Türkiye-İran sınır hattında güvenlik yolu çalışması yapan ... İnşaat Firmasına ait iş makinesi ile Hakkâri ili, Yüksekova ilçesi, ... köyü, Çobanpınar mezrası istikametinde giderken terör örgütü mensupları tarafından yolun kesilmesi suretiyle araçtan indirilerek öldürüldüğünden bahisle uğradıkları ileri sürülen zararlara karşılık çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 16.000,00 TL, anne (dava devam ederken vefat etmiştir.) ...ve baba ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 42.000,00 TL maddi tazminat ile çocuklar için ayrı ayrı 125.000,00 TL anne ve baba için ayrı ayrı 75.000,00 TL, kardeşler..., ..., ..., ... ve ... için ise ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; müteveffa ...'nun birinci derece mirasçılarının, çocukları ... ve ... olduğu, davacı anne ... ve davacı baba ...'nun vefat eden ...'nun mirasçısı olmadığı dikkate alındığında, anılan davacılara maddi tazminat ödenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, davacılar ... ve ... için talep edilen toplam 32.000,00-TL maddi tazminat istemine ilişkin olarak; uyuşmazlıkta, 5233 sayılı Kanun ve bu Kanun'un uygulama yönetmeliği hükümleri uyarınca ölüm olayı sonucunda mirasçılar ... ve ... için oluşan maddi zararın (7.000) x [davacının 5233 sayılı Kanun uyarınca yaptığı başvuru üzerine komisyonun karar verdiği tarihteki memur katsayısı] 0,11794 x 50 (yasal mirasçılara 50 katı tutarında) = 41.279,00-TL olarak hesaplandığı, 02/06/2020 tarihli ara kararıyla davacılardan anılan hesaba itirazlarının bulunup bulunmadığının sorulduğu, davacılar vekili tarafından sunulan 18/06/2020 tarihli dilekçe ile itirazların belirtildiği, bunun üzerine 13/11/2020 tarihli ara kararıyla davacılar vekilince ileri sürülen itirazların hesaplamayı kusurlandıracak nitelikte olmadığı belirtilerek "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16/4. maddesi uyarınca ...'nun mirasçıları yönünden ıslah talebinde bulunup bulunmayacağının" sorulduğu, buna ilişkin ise davacılar vekili tarafından sunulan 01/12/2020 tarihli dilekçede "ara kararı uyarınca belirlenen rakam ile açılan davada fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak istenen bedel arasında ıslahı gerektiren bir açıklık bulunmadığı" ifadelerine yer verilerek ıslah talebinde bulunulmadığının görüldüğü, bu durumda; taleple bağlılık ilkesi gereğince, davacıların babası ...'nun vefatı nedeniyle çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 16.000,00 TL olmak üzere toplam 32.000,00 TL maddi tazminatın davacılara ödenmesi gerektiği, davacıların manevi tazminat istemine ilişkin olarak ise; dava konusu olayda, davacılar yakını ...'nun bölücü terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen terör olayı sonucu vefat ettiği, eylemin oluş şekli itibarıyla toplumda oluşturduğu infial, olayın etkisi ve niteliği, vefat eden ... ile davacılar arasındaki yakınlık ve olayın doğrudan davalı idarenin eyleminden kaynaklanmaması birlikte değerlendirildiğinde; duyulan acı ve elemle orantılı olacak şekilde davacı çocuk ... için 100.000,00 TL, davacı çocuk... için 100.000,00 TL, davacı anne ... için taleple bağlı kalınarak 75.000,00 TL, davacı baba ... için taleple bağlı kalınarak 75.000,00 TL, kardeşler ..., ..., ..., ... ve ... için ise taleple bağlı kalınarak ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 450.000,00 TL manevi tazminatın davalı idare tarafından davacılara ödenmesine geri kalan manevi tazminat isteminin ise reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararlarının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı ilk kararıyla davacılardan ...'nun vefat ettiği gerekçesiyle bu davacı yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına, diğer davacılar yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı ikinci kararı ile de davacıların ...'nun mirasçıları olarak da davayı takip etme isteminde bulunmaları üzerine dosyanın işleme konulmasına karar verilerek ve mirasçı sıfatıyla davacılar yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun incelendiği belirtilerek istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca müteveffa ... mirasçıları yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Mahkemenin maddi tazminat yönünden yaptığı tespitin komisyon kararının doğru olduğunu ortaya koyduğu, hak sahibi olmayan davacılar açısından davanın reddine karar verilmesi gerektiği, olayda kusur ve sorumluluğunun olmadığı, hükmedilen manevi tazminatın fahiş ve yersiz olduğu, ayrıca manevi tazminat için güncel bedel üzerinden geçmişe dönük faize hükmedilmesinde de hukuka uyarlık bulunmadığı, aleyhine dava harcına hükmedilmesinin Harçlar Kanunu'na aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüyle Bölge İdare Mahkemesi kararının davacı çocuklar ile anne ve babanın manevi tazminat isteminin kısmen kabulü yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacılar yakını ...'nun, 08/07/2017 tarihinde, saat 12.30 sıralarında Türkiye-İran sınır hattında güvenlik yolu çalışması yapan... İnşaat Firmasına ait iş makinesi ile Hakkâri ili, Yüksekova ilçesi, ... köyü, ... mezrası istikametinde giderken terör örgütü mensupları tarafından yolun kesilmesi suretiyle araçtan indirilerek öldürüldüğünden bahisle ...'nun çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 16.000,00 TL, anne... ve baba ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 42.000,00 TL maddi tazminat ile çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 125.000,00 TL, anne ... ve baba ... için ayrı ayrı 75.000,00 TL, diğer davacılar kardeşler için ise ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, aynı maddenin son fıkrasında, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. 17/07/2004 tarihinde kabul edilip, 27/07/2004 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un 9. maddesinde, ''Yaralanma, engelli hâle gelme ve ölüm hâllerinde (7000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarın; a) Yaralananlara altı katı tutarını geçmemek üzere yaralanma derecesine göre, b) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından üçüncü derece olarak tespit edilenlere dört katından yirmidört katı tutarına kadar, c) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından ikinci derece olarak tespit edilenlere yirmibeş katından kırksekiz katı tutarına kadar, d) Çalışma gücü kaybı, yetkili sağlık kuruluşları tarafından birinci derece olarak tespit edilenlere kırkdokuz katından yetmişiki katı tutarına kadar, e) Ölenlerin mirasçılarına elli katı tutarında, nakdî ödeme yapılır. Nakdî ödemenin tespitine esas tutulacak miktar, ödeme yapılmasına ilişkin valinin veya Bakanın onayı tarihinde geçerli gösterge ve katsayı rakamları esas alınarak belirlenir. Birinci fıkranın (e) bendine göre belirlenen nakdî ödemenin mirasçılara intikalinde 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun mirasa ilişkin hükümleri uygulanır. Cumhurbaşkanı, nakdî ödemeye esas tutulan gösterge rakamını yüzde otuza kadar artırmaya veya kanunî sınıra kadar indirmeye yetkilidir. Bu Kanun kapsamındaki zararlardan dolayı, zarar gören kişilere gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri tarafından yapılan ödemeler sebebiyle Devlete rücu edilemez. Nakdî ödemenin şekli, tutarı, yaralanma ve engellilik derecelerinin tespitine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.'' hükümleri yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Temyize Konu ... Tarih ve E:..., K:... Sayılı Kararın Davacı Çocukların Maddi Tazminat İstemlerinin Kabulü ile Kardeşlerin Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulü Yönlerinden İncelenmesi: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar anılan kısımlar yönünden usul ve hukuka uygun olup, davalı idarenin dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu yönlerden bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Temyize Konu ...Tarih ve E:..., K:...Sayılı Kararın Davacı Babanın Manevi Tazminat İsteminin Kabulü İle Çocukların Manevi Tazminat İstemlerinin Kısmen Kabulü Yönlerinden İncelenmesi: Davacılar yakınının vefat ettiği olayda işçi olarak çalışan ...'ın da hayatını kaybettiği, ...'ın çocukları tarafından da manevi tazminat istemiyle dava açıldığı, söz konusu davada müteveffa ...'ın çocukları için ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği ve anılan kararın Danıştay Onuncu Dairesinin E:2021/4035 sayılı dosyasında 11/12/2024 tarihinde verilen K:2024/6099 sayılı karar ile onanarak kesinleştiği görülmektedir. ...İdare Mahkemesince müteveffanın çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00 TL, babası ... için taleple bağlı kalınarak 75.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine ve temyize konu karar ile de davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olup, çocuklar için bu dosyada da aynı olayda vefat eden ...'ın çocukları için ödenmesine karar verilen ve kesinleşen manevi tazminat tutarı göz önüne alınarak ayrıca baba için de hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede manevi tazminat tutarına hükmedilmesinin hukuka ve hakkaniyete daha uygun olacağı sonucuna varıldığından temyize konu kararda bu yönlerden hukuki isabet bulunmamaktadır. C) Temyize Konu ... Tarih ve E:..., K:... Sayılı Kararın İncelenmesi: Söz konusu karar ile ... mirasçılarının davayı takip etme isteminde bulunmaları üzerine işlemden kaldırılmış olan dosyanın işleme konulmasına ve ... mirasçıları yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verildiği görülmektedir. ... İdare Mahkemesi kararıyla müteveffa davacı ... yönünden 75.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiş ve temyize konu kararla davalı idarenin bu yönden yaptığı istinaf başvurusu reddedilmiş ise de yukarıda (B) başlığı altında yer alan gerekçe ile müteveffa anne ... mirasçıları yönünden de yeniden manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının davacı çocukların maddi tazminat istemlerinin kabulü ile kardeşlerin manevi tazminat istemlerinin kabulü yönlerinden ONANMASINA, davacı babanın manevi tazminat isteminin kabulü ile çocukların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulü yönlerinden BOZULMASINA, 3. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısımlar yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/02/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. memur //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };