TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZDEN TONG VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24411) Karar Tarihi: 10/5/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucular : 1. Özden TONG 2. Pelin ÇATIKKA Ş Başvurucular Vekili: Av. Aykut TONG 3. Aykut TONG I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; Hazine aleyhine aç ılan
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ÖZDEN TONG VE D İĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2018/24411) Karar Tarihi: 10/5/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Ayhan KILIÇ Başvurucular : 1. Özden TONG 2. Pelin ÇATIKKA Ş Başvurucular Vekili: Av. Aykut TONG 3. Aykut TONG I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; Hazine aleyhine aç ılan tapu iptali ve tescili davas ında özenli inceleme yap ılmamas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının, yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 3/8/2018 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 5. Başvurucular Özden Tong, Pelin Çat ıkkaş ve Aykut Tong s ıras ıyla 1955, 1978 ve 1974 do ğumlu olup İstanbul'da ikamet etmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 3A. Olay ın Arka Plan ı 6.İstanbul ili Beykoz ilçesi Dereseki köyünde bulunan 97 parsel numaral ı taşınmaz 1341 (1925) tarihli Osmanl ı sened-i hakanisinde (Osmanl ı senedi) Feyzullah k ızı Tevhide Han ım ad ına kay ıtlıdır. An ılan Osmanl ı senedine göre ta şınmaz, Tevhide'nin (1912 yılında) ölümüyle çocuklar ı Mustafa A ğa ve Ay şe Han ım'a intikal etmi ştir. Bilahare Mustafa'n ın ölümüyle (1918 y ılından önce) hisseleri çocuklar ı Alişan, İbrahim, Mehmet ve Salih'e devrolunmu ştur. Hazine taraf ından 2007 y ılında aç ılan (Aşağıda aç ıklanacakt ır.) tapu iptali ve tescili davas ıyla iptal edilmeden önce ta şınmaz ın 63/576 hissesi tapuda Mehmet adına tescillidir. 7.İstanbul 9. Asliye Hukuk Mahkemesi taraf ından düzenlenen 29/3/1946 tarihli veraset belgesinden, Mustafa'n ın oğlu Mehmet'in 24/4/1933 tarihinde öldü ğü ve Ahmet Rasim, Kemalettin ve Fatma Mehdiye (Tong) isimli çocuklar ının bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 8.İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesi taraf ından verilen 27/2/1956 tarihli mirasç ılık belgesinde, Tevhide'nin o ğlu Mustafa Bayraktar' ın 50 y ıl önce öldü ğü, dört oğlundan biri olan Mehmet'in 24/4/1933 y ılında öldüğü ve geriye k ızı Fatma Mehdiye'yi bırakt ığı belirtilmi ştir. 9.İstanbul 7. Sulh Hukuk Mahkemesinin 14/9/1983 tarihli veraset belgesine göre Fatma Mehdiye Tong 9/7/1983 tarihinde dul olarak ölmü ş ve mirasç ı olarak geriye çocuklar ı Şahin Tong ve Akdo ğan Tong kalm ıştır. 10. A.B. taraf ından 2/4/2004 tarihinde has ıms ız olarak yap ılan istem üzerine İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2/12/2004 tarihli karar ıyla Tevhide'nin alt soylar ıyla ilgili olarak mirasç ılık belgesi düzenlenmi ştir. Söz konusu mirasç ılık belgesine göre Tevhide'nin o ğlu Mustafa öldü ğünde geride çocuklar ı Alişan Y ıldırım, İbrahim Y ıldırım, Mehmet Y ıldırım ve Salih Y ıldırım kalm ıştır. Belgede, sadece Ali şan' ın çocuklar ı mirasç ı olarak tespit edilmi ş, diğer üç karde şin kay ıtlar ına ulaşılamad ığı için onlar ın hisseleri de Alişan' ın çocuklar ının uhdesine b ırak ılm ıştır. 11. Hazine taraf ından 2007 y ılında Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) aç ılan davada ihtilaf konusu ta şınmaz ın maliki olarak gözüken ki şilerin ( Ölü Kamil, Ölü Saniye, Ölü Havva, Ölü Ali şan, Ölü İbrahim, Ölü Mehmet ve Ölü Salih) gaipliklerinin tespiti ile bu ki şilerin hisselerinin iptal edilerek Hazine ad ına tesciline kara r verilmesi talep edilmi ştir. An ılan davada verilen 28/11/2007 tarihli kararla, belirtilen ki şilerin gaipliğine ve bunlar ad ına tapuda kay ıtlı olan hisselerin iptali ile Hazine ad ına tesciline hükmedilmi ştir. B. Mirasç ılık Belgesinin İptali Davas ı 12. Üçüncü ba şvurucu, İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesince düzenlene n 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin iptali istemiyle 14/3/2014 tarihinde İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde veraset belgesine göre mirasç ı olarak gözüken ki şilere karşı dava açm ıştır. Dava dilekçesinde 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin kendisinin haberi olmadan düzenlendi ği ve hatal ı olduğu ileri sürülmü ştür. 13. An ılan Mahkemece yapt ırılan bilirki şi incelemesi sonucu düzenlenen 17/12/2015 tarihli raporda, ba şvurucular ile Tevhide aras ında soy ba ğının mevcudiyetini Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 4gösteren nüfus kay ıtlar ının bulunmad ığı belirtilmi ştir. Bununla birlikte raporda, Osmanl ı senedi ile 27/2/1956 ve 29/3/1946 tarihli mirasç ılık belgelerinin incelenmesinden Tevhide oğlu Mustafa'n ın oğlu Mehmet'in üç çocu ğundan birinin Fatma Mehdiye Tong oldu ğunun anlaşıldığı ifade edilmi ştir. Raporda, nüfus kay ıtlar ına göre birinci ba şvurucunun e şi, ikinci ve üçüncü ba şvurucular ın babas ı olan Akdo ğan Tong'un Fatma Mehdiye'nin o ğlu olduğu vurgulanm ıştır. Raporda sonuç olarak ba şvurucular ın Osmanl ı senedinde belirtilen Tevhide'nin o ğlu Mustafa'n ın oğlu Mehmet'in alt soylar ı olduğu kanaati aç ıklanm ıştır. 14.İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 11/10/2016 tarihinde davay ı kabul ederek İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesince düzenlenen 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin iptali ile ba şvurucular ın verasetinin tespitine karar vermi ştir. Karar, kanun yollar ına başvurulmaks ızın kesinleşmiştir. C. Bireysel Ba şvuruya Konu Dava 15. Başvurucular 28/11/2007 tarihli gaiplik karar ının iptali ile Hazine ad ına kay ıtlı olun hisselerin iptal edilerek hisseleri oran ında başvurucular ad ına tesciline karar verilmesi istemiyle 29/8/2012 tarihinde Mahkemede Hazine aleyhine dava açm ıştır. 16. Mahkemece bilirki şi incelemesi yapt ırılm ıştır. Bilirkişi taraf ından düzenlenen 3/6/2013 tarihli raporda, mirasç ılık belgelerinin bir bütün olarak incelenmesinden gaipli ğine karar verilerek ad ına olan tapu kayd ı iptal edilen ölü Mehmet'in Mustafa Bayraktar' ın 24/4/1933 tarihinde ölen o ğlu Mehmet oldu ğu, başvurucular ın ise Mehmet'in 9/7/1983 yılında ölen k ızı Fatma Methiye Tong'un o ğlu Akdoğan Tong'un e şi ve çocuklar ı olduğu kanaatine var ıldığı aç ıklanm ıştır. 17. Mahkeme 23/10/2013 tarihinde davay ı reddetmi ştir. Karar ın gerekçesinde, başvurucular ın gaiplik karar ının iptalini talep etmekte hukuki yarar ının bulundu ğu ancak hakk ında gaiplik karar ı al ınan Mehmet'in mirasç ılar ı olduklar ını inand ırıcı delillerle ispa t edemedikleri belirtilmi ştir. Kararda, veraset ilamlar ında geçen isim benzerliklerinden öteye bir bağ kuramamas ı sebebiyle bilirki şi raporlar ının hükme esas al ınmas ının mümkün olmad ığı vurgulanm ıştır. 18. Başvurucular bu karara ka şı temyiz yoluna ba şvurmuştur. Temyiz dilekçesinde, 3/6/2013 tarihli bilirki şi raporunda gaibin öldü ğünün sabit oldu ğu belirtildi ği hâlde buna itibar edilmemesinden yak ınılm ıştır. Temyiz dilekçesinde; dosyaya sunulan mirasç ılık belgelerini incelendi ğinde taşınmaz ın maliki olarak gözüken Mehmet'in kendi murisleri olduğunun aç ıkça anla şıldığı, Mahkemenin bunlar ı incelemeden davay ı reddetti ği belirtilmiştir. 19. Başvurucular, Yarg ıtay 1. Hukuk Dairesine (Daire) sunduklar ı 26/6/2016 dilekçeyle, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/10/2016 tarihli karar ıyla İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesince düzenlenen 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin iptali ile başvurucular ın verasetinin tespitine karar verildi ği hususunu Daireye bildirmi ştir. 20. Daire 1/11/2017 tarihinde Mahkeme karar ını onam ıştır. Onama karar ında, pay maliki Mehmed ile davac ılar ın miras b ırakan ı Mehmet aras ında irtibat kuracak şekilde Hazine'nin de taraf oldu ğu has ıml ı veraset ilam ı sunulmad ığından yaz ılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmad ığı belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 521. Başvurucular bu karara kar şı karar düzeltme yoluna ba şvurmuştur. Karar düzeltme dilekçesinde, mirasç ılık belgesinin iptali davas ının has ıml ı olarak aç ıldığı belirtilmiş ve onama gerekçesinin hukuka ayk ırı olduğu savunulmu ştur. Daire 21/6/2018 tarihinde karar düzeltme istemini reddetmi ştir. Nihai karar 23/7/2018 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 22. 22/11/2001 tarihli ve 4721 say ılı Türk Medeni Kanunu'nun 588. maddesi şöyledir: "Sağ olup olmad ığı bilinmeyen bir kimsenin malvarl ığı veya ona dü şen miras pay ı on yıl resmen yönetilirse ya da malvarl ığı böyle yönetilenin yüz ya şını dolduraca ğı süre geçerse, Hazinenin istemi üzerine o kimsenin gaipli ğine karar verilir. Gaiplik karar ı verilebilmesi için gerekli ilân süresinde hiçbir hak sahibi ortaya çıkmazsa, aksine hüküm bulunmad ıkça, gaibin miras ı Devlete geçer. Devlet, gaibe veya üstün hak sahiplerine kar şı, aynen gaibin miras ını teslim alanla r gibi geri vermekle yükümlüdür." 23. 4721 say ılı Kanun'un 598. maddesinin birinci ve üçüncü f ıkralar ı şöyledir: "Başvurusu üzerine yasal mirasç ı olduklar ı belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasç ılık sıfatlar ını gösteren bir belge verilir. Mirasç ılık belgesinin geçersizli ği her zaman ileri sürülebilir." V.İNCELEME VE GEREKÇE 24. Anayasa Mahkemesinin 10/5/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Mülkiyet Hakk ının İhlal Edildi ği İddias ı Yönünden 1. Başvurucular ın İddialar ı 25. Başvurucular, Mahkemeye sunulan 3/6/2013 tarihli bilirki şi raporunda Mehmet'in mirasç ılar ı olduklar ının tespit edildi ği hâlde Mahkemenin bunu yeterli bulmamas ından şikâyet etmi ştir. Başvurucular ayr ıca İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/10/2016 tarihli karar ıyla İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesince düzenlenen 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin iptali ile ba şvurucular ın verasetinin sübutuna karar verildi ğini belirtmi ş, Dairenin bunu dikkate almad ığından yak ınm ıştır. Mirasç ılık belgesinin iptaline ili şkin karar ın temyiz edilmeksizin kesinle ştiğini vurgulayan başvurucular; davan ın has ıml ı olarak aç ıldığını, buna ra ğmen Dairenin has ıml ı veraset ilam ının sunulmad ığını kabul ederek gerekçesiz bir biçimde Mahkeme karar ını onamas ının gerekçeli karar hakk ı ile hukuki dinlenilme hakk ını ve mülkiyet hakk ını ihlal etti ğini ileri sürmüştür. Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 62. Değerlendirme 26. Anayasa'n ın "Mülkiyet hakk ı" kenar başlıklı 35. maddesi şöyledir: "Herkes, mülkiyet ve miras haklar ına sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yarar ı amac ıyla, kanunla s ınırlanabilir. Mülkiyet hakk ının kullan ılmas ı toplum yarar ına ayk ırı olamaz." 27. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan , B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucular ın ileri sürdü ğü iddialar ın mülkiyet hakk ı kapsam ında incelenmesinin uygun olaca ğı değerlendirilmi ştir. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 28. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 29. Somut olayda ba şvurucular ın mülkiyet hakk ına yönelik olarak kamu makamlar ınca doğrudan yap ılan bir müdahale mevcut olmay ıp miras hukukuyla ilgili bir uyuşmazl ık söz konusudur. Dolay ısıyla başvuruda, devletin mülkiyet hakk ına ilişkin poziti f yükümlülükleri yönünden inceleme yap ılmas ı gerekmektedir. i. Mülkün Varl ığı 30. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğinden şikâyet eden bir kimse, önce böyle bir hakk ının var oldu ğunu kan ıtlamak zorundad ır (Mustafa Ate şoğlu ve diğerleri, B. No: 2013/1178, 5/11/2015, 49-54). Bu nedenle öncelikle ba şvurucular ın Anayasa'n ın 35. maddesi uyar ınca korunmay ı gerektiren mülkiyete ili şkin bir menfaati olup olmad ığı noktas ındaki hukuki durumunun de ğerlendirilmesi gerekir ( Cemile Ünlü, B. No: 2013/382, 16/4/2013, 26; İhsan Vurucuo ğlu, B. No: 2013/539, 16/5/2013, 31). Anayasa'n ın 35. maddesiyle güvenceye ba ğlanan mülkiyet hakk ı, ekonomik de ğer ifade eden ve parayla değerlendirilebilen her türlü mal varl ığı hakk ını kapsamaktad ır (AYM, E.2015/39, K.2015/62, 1/7/2015, 20). 31. Somut olayda ihtilaf konusu ta şınmaz ın tapu kay ıtlar ına göre Mehmed isimli şahıs ad ına tescilli olan hisse 28/11/2007 tarihli mahkeme karar ıyla Hazine ad ına tescil edilmiş olup hâlihaz ırda başvurucular ad ına tescilli de ğildir. Mahkemenin 28/11/2007 tarihli karar ıyla, diğer baz ı hissedarlarla birlikte Mehmed'in de gaip oldu ğuna hükmedilmi ş ve Mehmed'in hisseleri iptal edilerek bunlar ın Hazine ad ına tesciline karar verilmi ştir. Başvurucular, 28/11/2007 tarihli mahkeme karar ıyla Hazine ad ına tescil edilen ihtilaf konusu taşınmaz ın hissedar ı gözüken Mehmed'in kendi üst soylar ı olan ve 24/4/1933 y ılında öle n Mehmet (Y ıldırım) olduğunu ve gaiplik karar ına istinaden Hazine ad ına yap ılan tescilin hukuka ayk ırılık taşıdığın ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 732. Üçüncü ba şvurucu taraf ından İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin iptali istemiyle aç ılan davada, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesince 11/10/2016 tarihinde söz konusu mirasç ılık belgesinin iptali ile başvurucular ın verasetinin tespitine karar verilmi ştir. Söz konusu kararda, başvurucular ın 24/4/1933 y ılında ölen Mehmet Y ıldırım alt soyu oldu ğu tespit edilmi ştir. Eldeki bireysel başvuruya konu davada, ba şvurucular ın murisi olan Mehmet Y ıldırım ile ihtilaf konusu taşınmaz ın hissedar ı Mehmed'in ayn ı kişi olduğunun başvurucular taraf ından ispatlanamad ığı sonucuna ula şılm ış ise de ta şınmaz ın tapu malikleri hanesinde belirtilen isimleri n başvurucular ın üst soylar ıyla ayn ı olduğu hususu gözetildi ğinde mülkün varl ığı meselesini n işin esas ıyla birlikte de ğerlendirilmesinin daha uygun olaca ğı değerlendirilmi ştir. ii. Genel İlkeler 33. Mülkiyet hakk ının korunmas ının devlete birtak ım pozitif yükümlülükle r yüklediği hususu Anayasa'n ın 35. maddesinin lafz ında aç ık bir biçimde düzenlenmemi ş ise de bu güvencenin sadece devlete atfedilebilen müdahalelere yönelik s ınırlamalar getirdi ği, bireyi üçüncü ki şilerin müdahalelerine kar şı korumas ız b ırakt ığı düşünülemez. Poziti f yükümlülüklerin ortaya ç ıkmas ının nedeni gerçek anlamda koruma sağlanmas ıdır. Buna göre anılan maddede bir temel hak olarak güvence alt ına al ınm ış olan mülkiyet hakk ının gerçekten ve etkili bir şekilde korunabilmesi yaln ızca devletin müdahaleden kaç ınmas ına bağlı değildir. Gerçek anlamda koruma sa ğlanmas ı için devletin negatif yükümlülükleri d ışında poziti f yükümlülüklerinin de olmas ı gerekir. Dolay ısıyla Anayasa'n ın 5. ve 35. maddeleri uyar ınca devletin mülkiyet hakk ının korunmas ına ilişkin pozitif yükümlülükleri bulunmaktad ır. Bu bağlamda söz konusu pozitif yükümlülükler, kimi durumlarda özel ki şiler aras ındaki uyuşmazl ıklar da dâhil olmak üzere mülkiyet hakk ının korunmas ı için belirli tedbirlerin alınmas ını gerektirmektedir ( Türkiye Emekliler Derne ği, B. No: 2012/1035, 17/7/2014, 34-38; Eyyüp Boynukara , B. No: 2013/7842, 17/2/2016, 39-41; Osmanoğlu İnşaat Eğitim Gıda Temizlik Hizmetleri Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi , B. No: 2014/8649, 15/2/2017, 43). 34. Devletin pozitif yükümlülükleri, mülkiyet hakk ına yap ılan müdahalelere kar şı usule ilişkin güvenceleri sunan yarg ısal yollar ı da içeren etkili hukuksal bir çerçeve oluşturma, olu şturulan bu hukuksal çerçeve kapsam ında yarg ısal ve idari makamlar ın bireylerin özel ki şilerle olan uyu şmazl ıklar ında etkili ve adil bir karar vermesini temin etmek sorumluluklar ını da içermektedir ( Selahattin Turan , B. No: 2014/11410, 22/6/2017, 41). 35. Başvuruculara mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleye etkin bir biçimde itiraz edebilme, savunma ve iddialar ını yetkili makamlar önünde ortaya koyabilme olana ğının tan ınıp tan ınmad ığı incelenmelidir. Anayasa'n ın 35. maddesi usule ili şkin aç ık bir güvenceden söz etmemektedir. Bununla birlikte mülkiyet hakk ının gerçek anlamda korunabilmesi bak ımından bu madde, Anayasa Mahkemesinin çe şitli kararlar ında da ifade edildiği üzere mülk sahibine müdahalenin kanun d ışı veya keyfî ya da makul olmayan şekilde uyguland ığına ilişkin savunma ve itirazlar ını sorumlu makamlar önünde etkin bir biçimde ortaya koyabilme olana ğının tan ınmas ı güvencesini kapsamaktad ır. Bu değerlendirme ise uygulanan sürecin bütününe bak ılarak yap ılmal ıdır (Züliye Öztürk , B. No: 2014/1734, 14/9/2017, 36; Bekir Yaz ıcı [GK], B. No: 2013/3044, 17/12/2015, 71). 36. Mülkiyet hakk ının usule ili şkin güvenceleri hem özel ki şiler aras ındaki mülkiyet uyuşmazl ıklar ında hem de taraflardan birinin kamu gücü oldu ğu durumlarda geçerlidir. Bu bağlamda mülkiyet hakk ının korunmas ının söz konusu oldu ğu durumlarda usule ili şkin Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 8güvencelerin somut olayda yerine getirildi ğinden söz edilebilmesi için derece mahkemelerinin kararlar ında konu ile ilgili ve yeterli gerekçe bulunmal ıdır. Ayr ıca belirtme k gerekir ki bu zorunluluk davac ının bütün iddialar ına cevap verilmesi anlam ına gelmemekle birlikte mülkiyet hakk ını ilgilendiren davan ın sonucuna etkili esasa ili şkin temel iddia ve itirazlar ın yarg ılama makamlar ınca özenli bir şekilde de ğerlendirilerek kar şılanmas ı gerekmektedir ( Kamil Darbaz ve GMO Yap ı Grup End. San. Tic. Ltd. Şti., B. No: 2014/12563, 24/5/2018, 52). iii.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 37. Somut olayda ba şvurucular; ihtilaf konusu ta şınmaz ın tapuda hissedar ı gözüke n Mehmed'in gaip olmay ıp 24/4/1933 y ılında ölen Mehmet (Y ıldırım) olduğunu ileri sürmü ş ve Hazine ad ına yap ılan tescilin iptal edilerek Mehmed'in hisselerinin kendi adlar ına tescil edilmesi talebinde bulunmu ştur. İlk derece a şamas ındaki yarg ılama s ıras ında Mahkemeye sunulan 3/6/2013 tarihli bilirki şi raporunda gaibin öldü ğünün sabit oldu ğu belirtilmi ş ancak Mahkeme, bilirki şi raporunda salt isim benzerli ğinden hareket edildi ğini belirterek bilirkişi raporuna itibar etmemi ş ve davay ı reddetmi ştir. 38. Bu arada üçüncü ba şvurucu, İstanbul 6. Sulh Hukuk Mahkemesince verilen 2/12/2004 tarihli mirasç ılık belgesinin iptali istemiyle 14/3/2014 tarihinde İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açm ıştır. An ılan yarg ılamada 11/10/2016 tarihinde verilen kararla ba şvurucular ın Mehmet Y ıldırım'ın mirasç ısı olduklar ının tespitine karar verilmi ştir. Başvurucular, bu karar ı eldeki ba şvuruya konu yarg ılamada Dairenin bilgisine sunmu ştur. Ne var ki Daire, pay maliki Mehmed ile davac ılar ın miras b ırakan ı Mehmet aras ında irtibat kuracak şekilde Hazine'nin de taraf oldu ğu has ıml ı veraset ilam ının sunulmad ığını vurgulayarak temyiz istemini reddetmi ştir. 39. Somut olay ın koşullar ı dikkate al ındığında pozitif yükümlülükler yönünden ilkin incelenmesi gereken mesele mülkiyet hakk ına yap ılan müdahaleye ili şkin olarak başvuruculara etkin bir biçimde itiraz edebilme, savunma ve iddialar ını yetkili makamlar önünde ortaya koyabilme olana ğının tan ınıp tan ınmad ığıdır. Başvurucular ın bireysel başvuruda ileri sürdükleri tüm iddialar ı derece mahkemelerindeki yarg ılamalar s ıras ında ileri sürebildikleri görülmektedir. 40. Dairenin, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesince ba şvurucular ın vâris olduklar ının tespit edildi ği yarg ılama sürecine Hazinenin taraf olmamas ı sebebiyle sözü edilen yarg ılama sonucunda verilen mirasç ılık belgesinin eldeki ba şvuruya konu yarg ılama yönünden ba ğlay ıcı olmayaca ğını kabul etti ği anlaşılmaktad ır. Hazinenin taraf olmad ığı bir yarg ısal sürecin sonucunda verilen mirasç ılık belgesinin Hazine aleyhine aç ılan tapu iptali ve tescili davas ında kesin delil te şkil edip etmeyece ğinin değerlendirilmesi derece mahkemelerinin takdirindedir. Bu ba ğlamda, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/10/2016 tarihli karar ının eldeki ba şvuruya konu davada kesin delil olarak kabul edilmemesi Anayasa'n ın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakk ının usul güvencelerine ayk ırılık oluşturmamaktad ır. 41. Ayr ıca Dairenin karar ında aç ıklanan gerekçe gözetildi ğinde bireysel ba şvuruya konu davan ın reddedilmesi ba şvurucular ın dava hakk ını bütünüyle ortadan kald ırmamaktad ır. Dairenin karar ından, başvurucular ın -mülkün varl ığının da tespit edilebilece ği- Hazinenin taraf oldu ğu bir yarg ılamada verilen mirasç ılık belgesine dayanarak yeni bir dava açmalar ının önünde bir engelin bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. Bu durumda yarg ılama süreci bir bütün Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 9olarak dikkate al ındığında devletin Anayasa'n ın 35. maddesinden kaynaklanan poziti f yükümlülüklerine herhangi bir ayk ırılığın söz konusu olmad ığı sonucuna ula şılmaktad ır. 42. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucular ın İddialar ı 43. Başvurucular, yarg ılaman ın makul süre içinde tamamlanmamas ı nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden44. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşı lan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden45. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdiği tarih, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve di ğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, 50, 52). 46. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Güher Ergun ve diğerleri , 41, 45). 47. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında yakla şık 5 y ıl 9 ay 22 gün devam eden yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. 48. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. Giderim Yönünden 49. Başvurucular; ihlalin tespiti ile yarg ılaman ın yenilenmesine, 40.000 TL maddi ve 40.000.000 TL manevi tazminata hükmedilmesini talep etmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/24411 Karar Tarihi : 10/5/2022 1050. Makul sürede yarg ılanma hakk ı yönünden ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında net 22.500 TL manevi tazminat ın başvuruculara mü ştereken ödenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. 1. Anayasa'n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ının İHLAL EDİLMEDİĞİNE, 2. Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvuruculara net 22.500 TL manevi tazminat ın MÜŞTEREKE N ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 294,70 TL harç ve 4.500 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 4.794,70 TL yarg ılama giderinin ba şvuruculara MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2012/524, K.2013/582) GÖNDER İLMESİNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/5/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.