a olaylar başvuru formu ve ekleri ile ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucular balıkesir ili burhaniye ilçesi ören mahallesi ayaklı mevkii ada parsel sayılı taşınmazda bulunan turistik tesisin ortak malikleridir başvuruculara ait taşınmazın ve turistik tesisin bulunduğu alanda balıkesir başvuru numarası karar tarihi valiliğince valilik belirlenen kıyı kenar çizgisi tarihinde ve bakanlığınca onaylanmıştı
a olaylar başvuru formu ve ekleri ile ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucular balıkesir ili burhaniye ilçesi ören mahallesi ayaklı mevkii ada parsel sayılı taşınmazda bulunan turistik tesisin ortak malikleridir başvuruculara ait taşınmazın ve turistik tesisin bulunduğu alanda balıkesir başvuru numarası karar tarihi valiliğince valilik belirlenen kıyı kenar çizgisi tarihinde ve bakanlığınca onaylanmıştır ve bakanlığınca onaylanan kıyı kenar çizgisine göre başvuruculara ait taşınmazın bir bölümünün kıyı kenar çizgisi içinde kaldığı bu kısmın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kalan kısmının tapusunun iptali ve bu kısım üzerinde kalan yapıların kali istemiyle maliye hazinesine izafeten mal müdürlüğü tarafından başvuruculardan melahat altın ve başvurucuların murisi aleyhine tarihinde burhaniye asliye hukuk mahkemesinde dava açılmıştır mahkemenin tarihli ve sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de hüküm yargıtay hukuk dairesinin tarihli ilamı ile bozulmuş mahkemenin tarihli ve e k sayılı kararı ile verilen ilk kararda direnilmiştir direnme kararının temyizi üzerine yargıtay hukuk genel kurulunun tarihli ve k sayılı ilamıyla uyuşmazlığın kıyı kenar çizgisinin saptanması yöntem ve kapsamının belirlenmesinden kaynaklandığı belirtilerek tarihli ve sayılı yargıtay birleştirme kararına uygun işlem ve araştırma yapılarak ayrıca taraflar arasında daha önce görülen davalar sonucu verilen kararlar da değerlendirilerek hüküm kurulmak üzere direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir kural olarak mülkiyet hukuku yönünden kıyı kenar çizgisinin belirlenmesi görevinin adli yargı yerine ait olduğu ancak sayılı kıyı kanununun maddesi uyarınca idare tarafından kıyı kenar çizgisi belirlenmiş ve yazılı bildirime rağmen yasal süresinde idari yargıya başvurulmaması nedeniyle yargı yolunun kapanmış olması veya idari yargı tarafından verilip kesinleşmiş karar bulunması durumlarında bunlara uygun şekilde kıyı kenar çizgisinin saptanması gerektiği aksi halde sayılı kanun ile tarih ve sayılı yargıtay birleştirme kararındaki kural ve yöntemler doğrultusunda kıyı kenar çizgisinin mahkeme tarafından belirlenmesi gün esas karar sayılı birleştirme kararı gereğidir mahkemece hukuk genel kurulunun bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda tarihli ve sayılı kararıyla yılında pafta üzerinden geçirilen kıyı kenar çizgisinin kesinleşmediği bu anlamda davacı maliye hazinesi lehine üstün bir hak sağlamadığı mahkemece yapılan keşifte kıyı kenar çizgisinin kesinleşmiş mahkeme ilamındaki sınırlara uygun olarak tespit edildiği bu bakımdan davacı maliye hazinesinin davalıların özel mülkiyetinde bulunan yerler konusunda hukuken korunan üstün hakkının bulunmadığı gerekçesiyle tapu iptali tescil ve kal davasının reddine karar verilmiştir karar yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı ilamı ile onanmış karar düzeltme istemi ise aynı dairenin tarihli sayılı ilamı ile reddedilerek hüküm tarihinde kesinleşmiştir burhaniye belediyesi belediye encümeninin tarihli ve sayılı kararı ile başvuruculara ait turistik tesisin çevre duvarının metrelik kısmının kıyı kenar çizgisinin deniz yönünde kaldığı izinsiz ve kaçak olarak yapıldığının tespit edildiği o tarihinde duvarın mühürlendiği belirtilerek izinsiz ve kaçak olarak yapılan yapının yıkılmasına yıktırılmadığı takdirde belediyece yıkılarak yıkım masraflarının fazlası ile başvuruculardan tahsiline karar verilmiştir başvuruculardan melahat altın kaçak olduğu iddia edilerek yıkılması istenen başvuru numarası karar tarihi ancak turistik tamamına ait tarihli ruhsat kapsamında kalan duvarın yılından önce yapıldığını tarihli ve sayılı kıyı kanununun geçici maddesi gereğince müktesep haklarının korunması gerektiğini belirterek o tarihli kararın iptali istemiyle belediye aleyhine tarihinde balıkesir mahkemesinde dava balıkesir mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı ile belediye encümen kararının başvuruculara ait turistik tesisin çevre duvarlarının metrelik bölümünün kıyı alanında kaldığından yıkımına ilişkin kısmı yönünden davanın reddine dava konusu duvar yıktırılmadığı takdirde belediyece yıkılarak yıkım masraflarının fazlası ile ilgililerinden tahsiline ilişkin kısmı yönünden ise davanın kabulü ile işlemin iptaline karar verilmiştir kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir uyuşmazlıkta davacının ortak maliki olduğu taşınmazın etrafını çevreleyen ve dava konusunu oluşturan sınır duvarlarının ne zaman inşa edildiği noktasında yapı tatil tespit zaptında bir bilgi mevcut olmamasına karşın dosya içerisinde yer alan mahkeme ilamında davacı ve ta tarafından burhaniye asliye hukuk mahkemesinin esas numarasına kayden hazine ve burhaniye belediye başkanlığına karşı açılan davada söz konusu duvarların mevcut olduğu hususunun mahkemece yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği dava konusu taşınmazın bulunduğu alana ilişkin olarak biri ve diğeri de tarihi olmak üzere iki adet kıyı kenar çizgisinin bulunduğu imar uygulamaları ile ilgili iş ve işlemlerde tarihli kıyı kenar çizgisinin geçerli olduğu davacının maliki olduğu taşınmazın bir kısmı ve uyuşmazlık konusu yapının tarihinde tespit edilen kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kaldığı davacı tarafından dava konusu duvara ilişkin olarak duvarın bölümünün kıyı alanında kaldığına dair düzenlenen yapı tespit zaptı ve mühürleme işleminin iptali istemiyle mahkememiz nezdinde açmış olduğu davanın mahkememizin tarihli ve sayılı kararı ile reddedildiği görülmektedir her ne kadar burhaniye asliye hukuk mahkemesinin esas numarasına kayden hazine ve burhaniye belediye başkanlığına karşı açılan davada söz konusu duvarların mevcut olduğu hususunun mahkemece yerinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile tespit edilmişse de yukarıda yer verilen mevzuat hükmünde sahil şeridi içerisinde yer alan ve temmuz tarihinden önce yürürlükteki plan mevzuatta uygun olarak inşa edilen yapıların ilgilileri açısından müktesep hak teşkil ettiği belirtildiğinden tarihinde tespit edilen kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kalan yapının belirtilen hükümden yararlanamayacağı açıktır bu durumda davaya konu edilen duvarın yapı niteliğinde olduğu kıyı alanında kaldığı ve kıyıların herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olduğu buralarda hiçbir yapının yapılamayacağı duvar çit parmaklık tel örgü hendek kazı ve benzeri engeller oluşturulamayacağı dikkate alındığında dava konusu tarihli ve sayılı encümen kararının davacının ortak maliki olduğu tesis in çevre duvarlarının m bölümünün kıyı alanında kaldığından yıkımına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır temyiz üzerine karar danıştay dairesinin tarihli ve sayılı ilamı ile karar düzeltme istemi ise aynı dairenin tarihli ve sayılı ilamı ile reddedilmiştir karar başvuruculardan melahat altın vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir mahkemenin tarihli kararından sonra başvuruculardan filiz von belediyenin yıkım işlemiyle ilgili olarak iki kıyı kenar çizgisi arasında kalan ve özel mülkiyete konu olan alanda müktesep haklarının bulunduğunun ve yapılmadan uygulama yapılamayacağının bildirilmesi için tarihli dilekçeyle başvuru numarası karar tarihi çevre ve şehircilik bakanlığına müracaat etmiştir çevre ve şehircilik bakanlığının tarihli yazısı ile uyuşmazlığa konu olan alanda imar hukuku yönünden esas olan ve tarihinde ve bakanlığınca onaylanan kıyı kenar çizgisi ile mülkiyeti ilgilendiren idari işlemler yönünden esas olan ve burhaniye asliye hukuk mahkemesinin tarihli kararıyla tespit edilen kıyı kenar çizgisinin her ikisinin de gösterildiği paftanın bayındırlık ve bakanlığınca tarihinde onaylandığı ifade edilmiş iki ayrı kıyı kenar çizgisinin paftasında gösterilmesi işlemine ilişkin açılan idari davalar reddedildiğinden ve bayındırlık ve bakanlığınca işlem iptal edilmediğinden tarihinde onaylanan kıyı kenar çizgisinin geçerli olduğu belirtilmiştir yazının devamında tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren tarihli ve sayılı mülga kıyı kanununun geçici maddesinde yılından önce kıyıda yapılmış özel mülkiyete konu yapılar için kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata ve imar planlarına uygun olarak yapılan yapılar hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanmayacağı hükmü yer almakla birlikte tarihli resmi gazetede yayımlanan sayılı kanunun geçici maddesinde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuat hükümlerine uygun olarak onanmış ve kısmen veya tamamen yapılaşmış ölçekli uygulama imar planlarının sahil şeritleriyle ilgili hükümlerinin geçerli olduğunun düzenlendiği imar hukuku yönünden ve bakanlığınca onaylanan kıyı kenar çizgisinin dikkate alınması durumunda kıyıda kalan söz konusu yapılar için sayılı kanuna göre müktesep haktan söz edilemeyeceği ifade edilmiştir yine tarihinde onaylanan kıyı kenar çizgisine göre kıyıda kalan yapıların durumunun da buna göre belirlenmesi gerektiği uygulama yapılırken mülkiyet açısından burhaniye asliye hukuk mahkemesinin tarihli kararı ile tespit edilen kıyı kenar çizgisine göre kamulaştırma işlemi gerçekleştirilmeden mülkiyet sorunu çözülmeden uygulama yapılamayacağı belirtilerek iki kıyı kenar çizgisi arasında kalan alan ve üzerindeki yapıların sayılı kanun dikkate alındığında bedeli ödenmeden kaldırılmasının mümkün gözükmediği belirtilmiştir başvurucular tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır b hukuk sayılı kanunun maddesinin ilgili bölümü şöyledir kıyı kenar çizgisi deniz tabii ve suni göl ve akarsularda kıyı çizgisinden sonraki kara yönünde su hareketlerinin oluşturulduğu kumluk çakıllık kayalık taşlık sazlık bataklık ve benzeri alanların doğal sınırını kıyı kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alanı sahil şeridi kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak metre genişliğindeki alanı ifade eder sayılı kanunun maddesinin ilgili bölümü şöyledir kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır kıyılar herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi için kıyı kenar çizgisinin tespiti zorunludur sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir kıyı herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup buralarda hiçbir yapı başvuru numarası karar tarihi yapılamaz duvar çit parmaklık telörgü hendek kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz sayılı kanunun maddesi şöyledir bu kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar ile ruhsat ve eklerine aykırı yapılar hakkında sayılı kanununun ilgili hükümleri uygulanır sayılı kanunun geçici maddesi şöyledir bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuat hükümlerine uygun olarak onanmış ve kısmen veya tamamen yapılaşmış ölçekli uygulama imar planlarının sahil şeritleri ile ilgili hükümleri geçerlidir ancak inci maddenin ikinci fıkra hükümleri saklıdır sayılı mülga kanunun geçici maddesinin ilgili bölümü şöyledir yılından önce kıyıda doğmuş özel mülkiyete konu yapılar ile bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki mevzuata ve imar planına uygun olarak yapılan yapılar hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz tarihli ve sayılı kanununun maddesi şöyledir bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur durdurma yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır bu tebligatın bir muhtara bırakılır bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister ruhsata aykırılık olan yapıda bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu inceleme sonunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir aksi takdirde ruhsat iptal edilir ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan kıyı kanununun uygulanmasına dair maddesinin ilgili bölümü şöyledir kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır kıyılar herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir kıyı herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup buralarda hiçbir yapı yapılamaz duvar çit parmaklık tel örgü hendek kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz aynı maddesinin ilgili bölümü şöyledir sahil şeridinde kıyıya geçişi engelleyecek şekilde duvar çit parmaklık tel örgü hendek kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz moloz toprak curuf çöp gibi çevreyi bozucu etkisi olan atık ve artıklar dökülmez kazı yapılamaz sahil şeridine temmuz tarihinden önce yürürlükteki plan mevzuatta uygun olarak yapılmış veya inşaat ruhsatı alınarak en az su basman seviyesine kadar inşaatı tamamlanmış yapılardaki müktesep haklar saklıdır bu hüküm üzerine birden fazla yapı yapılmak üzere ruhsat alınmış parsellerdeki en az su basman seviyesindeki yapılar içinde geçerlidir aynı maddesinin ilgili bölümü şöyledir kıyılarda ve sahil şeritlerinde kanun plan ve yönetmelik hükümlerine uyulmadan başvuru numarası karar tarihi ruhsatsız ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması halinde sayılı kanununun nci maddesi hükümleri uyarınca aynı kanunda belirlenen yasal süreler içinde gerekli işlemler yapılır iv