TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ÖMER FARUK İLHAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/12115) Karar Tarihi: 21/7/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 22/9/2020-31252 Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Ömer Faruk İLHAN Vekili : Av. Hasan OYMAK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yerel bir gazetede yay ımlanan
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ÖMER FARUK İLHAN BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2016/12115) Karar Tarihi: 21/7/2020 R.G. Tarih ve Say ı: 22/9/2020-31252 Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIYıldız SEFERİNOĞLU Basri BAĞCI Raportör : Mustafa İlhan ÖZTÜRK Başvurucu : Ömer Faruk İLHAN Vekili : Av. Hasan OYMAK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yerel bir gazetede yay ımlanan röportajda sarf edilen sözler nedeniyle şeref ve itibar hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 1/7/2016 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu, çe şitli ilçelerde kaymakaml ık yapt ıktan sonra Bitlis vali yard ımc ılığı görevindeyken istifa etmi ştir. Başvuru tarihinde ise Afyonkarahisar'a ba ğlı İhsaniye ilçesinde kaymakam olarak görev yapmaktad ır. Başvurucu ayn ı zamanda Mavi Hayat İstihdam Derneği (Dernek) isimli bir derne ğin başkanl ığını yürütmektedir. H.Ü. ise ba şvuru tarihinde Adalet ve Kalk ınma Partisi Afyonkarahisar milletvekilidir. 7. Röportaj ın yap ıldığı tarihlerde ba şvurucunun milletvekillerine, İhsaniye ilçesine bağlı Döger belde halk ı ile belde belediye ba şkan ına hakaret etti ği ve başkanl ı ğını yürüttüğü derneğe görevini kötüye kullanarak ç ıkar sağlad ığına ilişkin iddialar bölge kamuoyu gündemini me şgul etmiştir. Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 38. An ılan iddialar üzerine ba şvurucu hakk ında İçişleri Bakanl ığı Teftiş Kurulu taraf ından 12/12/2011 tarihinde yap ılan disiplin soru şturmas ı sonucunda " disiplin i şlemi yapılmas ına gerek olmad ığına" karar verilmi ştir. 9. Yerel bir televizyon kanal ında konuyla ilgili olarak H.Ü. ile röportaj yap ılm ıştır. Yerel bir gazete olan Kocatepe gazetesinin 25/11/2011 tarihli internet sayfas ındaki yay ınında söz konusu röportaj ile ilgili olarak "[Ü.den] Vali ve Kaymakam a Yayl ım Ateşi", 5/12/2011 tarihli yay ınında ise "[Ü.den] Yayl ım Ateşine Devam" başlıklı haberler yap ılm ıştır. 10. Haber içeri ğinde H.Ü. ba şvurucunun ba şkanl ığını yapt ığı Derneğin faaliyetleri nedeniyle komik duruma dü ştüğüne, kendisini devletle özde şleştirdiğine, devlet imkânlar ını kötüye kulland ığına, polis ve jandarmaya talimat verip özel olarak hedef gösterdi ği araçlara ceza kesilmesini sa ğlad ığına, ilçenin tan ınm ış iş adamlar ından birini tehdit etti ğine ve ilçe halk ına hakaret etti ğine dair ba şvurucu hakk ında beyanlarda bulunmu ştur. 25/11/2011 tarihli röportaja ili şkin olarak " [Ü.den] Vali ve Kaymakam'a Yayl ım Ateşi" başlıklı haberin ilgili kısm ında şu ifadeler yer alm ıştır: "Gündemi de ğerlendiren AK Parti Milletvekili [H.Ü.] İhsaniye Kaymakam ı Ömer Faruk İlhan ın yönetim tarz ını ağır ifadelerle ele ştirirken, valinin durumla yeterince ilgilenmedi ğini de dile getirdi. Adalet ve Kalk ınma Partisi (AK Parti) Afyonkarahisar Milletvekili [H.Ü.] TBMM deki 9 metrekarelik odas ında Kocatepe Gazetesi muhabiri [B.A.ya] çarp ıcı aç ıklamalarda bulundu. Milletvekili [H.Ü.] , yürütülen çal ışmalar ve rahats ızlık duyduğu konular hakk ındaki düşüncelerinden söz etti. Kaymakama ciddi ithamMilletvekili [H.Ü.] , İhsaniye Kaymakam ı Ömer Faruk İlhan ın çok kötü idaresinden dolay ı oradaki i şlerin s ıkıntıda olduğunu öne sürdü. Kaymakam Ö. Faruk İlhan ın şahs ından kaynaklanan sorunlar ın devlet gücünü kendisinde görmesi ile kendisini devletl e özdeşleştirdiğini ileri süren [H.Ü.] şunlar ı söyledi: 'Bunun s ıkıntısını yaşıyoruz. Devletin organlar ını çok kötü kullan ıyor. Bir şeyler yapay ım derken de maalesef olumsuz tesirlerin i gördük. Mesela jandarmaya, polise talimat veriyor. Özel olarak hedef gösterdi ği araçlara ceza kestiriyor. Polis de jandarma da kimse bir şey diyemiyor. Şikayetler geldi. Vali ye de yans ıttık, Bakanl ığa da yans ıttık. Soruşturmalar ı bitmek üzere. Bir tanesini örnek vereyim. Frigyum diye bir ta şıyıcılar kooperatifi kurdu. Dö ğer, İhsaniye ve Gazl ıgöl kooperatiflerin i fesh ettiğini söylüyor. Kaymakam ın ne böyle bir yetkisi ne de böyle bir görevi var. Böyle bir kooperatif kurulmad ığı halde. Dö ğer araçlar ının İhsaniye içinden yolcu almalar ını yasaklam ış. Bunlardan en uç örne ği veriyorum. Dö ğer dolmuşçusu bir vatanda şın hüküme t konağı önünden geçerken el kald ırdığı babas ını al ıyor. Polis bunu 1,5 saat bekletiyor. Şoför ağlıyor deli oluyor. Yolcunun babas ı olduğunu, para almad ığını öz babas ını taşıdığını anlatmaya çal ışmış. Gazl ıgöl Belediye Meclisi durak yerlerini tespit etmi ş. İhsaniyelilere beğendiğiniz yerde durun diyor. Gazl ıgöl Belediye Ba şkan ı da istenilen yerde durulamayaca ğını söylüyor. Yaz ılan cezalar üzerine Belediye Ba şkan ına soruşturma aç ıyor.' 'Vali de yeterince ilgilenmedi' Milletvekili [H.Ü.] , İhsaniye Kaymakam ı Ömer Faruk İlhan ın Afyonkarahisar ın en tan ınm ış iş adamlar ından birisini tehdit etti ğini iddia etti. İsmini aç ıklamak istemedi ği işadam ına Kaymakam İlhan ın adam göndererek bölgede i ş yapmayaca ğı yönünde tehditlerde bulundu ğunu ileri süren [H.Ü.] şunlar ı söyledi: 'Tehditten sonra adama 40 küsu r Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 4milyar ceza yazd ırıyor. Jandarmaya talimat veriyor. Jandarma sabah saat 06.00 da nöbete çıkıyor yoldan ç ıkan her arac ı değil sadece o firman ın araçlar ını kontrol ediyor. Onlar da jandarmaya tak ılmamak için adam koyduruyorlar. Bu seferde jandarma onlar ı girdikler i ara yollardan bularak tart ıya kantara ç ıkar ıyor. İşte böyle şeyler maalesef duyduk. Bu konular Say ın Vali ye iletildi ğinde kendilerinin yeteri kadar ilgilenmedi ği sonucuna vard ık. Soruşturma açt ı ondan sonra bunlar genel hükümlere yönelik dedi. Bu Kaymakam daha d a hızlı ileri gidiyor. Belediye Meclisi nden Emre Gölü kenar ına yer istiyor. Milli Emlak ın görüş sorduğu Döğer Belediyesi hay ır dediği için Döğer Belediyesi ile u ğraşmaya başlıyor. Belediye Meclis üyelerinin me şruluklar ının olmad ığından, onlar ın bu i şi yapamayacaklar ından söz ediyor. Geri dönüyor siz Yahudi zihniyetlisiniz diyor. Yahudisiniz diyor. Onlarda yasal yetkileri kulland ıklar ını söylüyorlar. Bu sefer dönüyor Ankara da ki entel dantel yasa koyucular böyle yasa yap ıyorlar bizim de can ımızı sıkıp işlerimize enge l oluyorlar diyor. Bunlar ı duyunca şikayet edin bu ülkenin savc ılar ı var dedik. Adamla r şikayet ettiler. Bu sefer tüm şikayetçilere jandarma polis göndermek suretiyle bakkal ise ki şi ona kontrol, tar ımla uğraşan bir kişi ise hayvan tersini niye oraya att ın deniliyor. Tehdit ediyor yüz milyarl ık dava açaca ğım diyor. Vatanda şlar gidiyor korkudan şikayetlerini geri alıyorlar.' 'İşadam ına tabanca gösterdi' İhsaniye Kaymakam ı Ö. Faruk İlhan ın işadamlar ını da korkuttu ğunu öne süren Milletvekili [H.Ü.] , Kaymakam İlhan ın bir termal tesisi mühürleyip sahibinin hayat ını çökerttiğini söyledi. 'Say ın Kaymakam şunu atl ıyor. Orada geli şen ekonomiyi bir iki tanesini ürküterek bütün Afyon un ekonomisini çökertti ğinin fark ında değil. Bu arkada şı da maalesef Say ın Vali çok iyi falan filan diyerek birilerince yanl ış bilgilendirilip kolluyor. Biz bunu d a çözdük. Anlad ık ki bu durum Vali den kaynaklan ıyor. Bir Kaymakam bir i şadam ının iş yerine gidip tabanca gösterebilir mi? Böyle bir edepsizlik olabilir mi? Bundan eminim. Gazeteci arkada şlardan bir tanesi de buna tan ık. Tan ık olan o ki şiye bu sorulabilir. Tabancas ını şak diye ç ıkar ıp ortaya koyuyor. Bu edepsizliktir, bir de bunun üzerine tabancas ını boşaltm ış. Nezaketsiz bu adam. Bu adam ın yapt ığı sadece işadamlar ıyla s ınırlı değil. Üniversiteye yüksek lisansa gelmi ş. Kaymakaml ık makam arac ıyla oraya girmi ş. Orada çal ışanlara, ö ğretim üyelerine falan siyah gözlükleri takm ış üniversitedekilerde rahats ız olmuşlar. Bu adam hakk ında yeterince dosya toparland ı. Beyefendi ile bire bir konuşmad ım. Araya gazeteci arkada şlar girdi. Gazeteciye dedim sen onun avukat ı m ısın? Milleti dinliyorum buyursun gelsin onu da dinleyeyim.' dedi. 'Koşu band ını devlet töreniyle aç ıyor' Kaymakam Ö. Faruk İlhan ın kendisinde biriken dosyas ının kabar ık olduğunu anlatan Milletvekili [H.Ü.] , bu nedenle dinleyecek bir şey kalmad ığını belirtti. Kaymakam İlhan ın, Ankara da Mavi Hayat isminde bir derne ğin Başkan ı olduğunu dile getiren Milletvekili [H.Ü.] ; 'Bu dernek marifetiyle bir şeyler yapmaya çal ışıyor. Komedisi e ğer internette duruyorsa bak ılsın mavihayat.org adresidir. Daha önce Kaymakaml ık yapt ığı yerde bir tane koşu band ı açm ış. Spor tesisi kurdum diye. Ko şu band ında kravatl ı halde koşuyor, adamlar ı da yan ında esas duru şta bekliyor. Yahu biz ko şu band ını Afyon da evlerimize koyduk. Bizim her yerimiz ko şu band ı fitnes. Şehir içinde de d ışında da. Bu adam bir ko şu band ını almay ı devlet töreniyle açabilecek kadar komik durumlara dü şen bir arkada ş. İstihdam sa ğlıyorum diye. Akl ınca bu arkada ş bu derne ğe hazine arazilerini istiyor. Emre gölü kenar ında ki 60 bin 20 bin küsurluk yerleri derne ğine orman kurma amac ıyla isti-yor. Belediye Meclisi de niye Mavi Hayat Derne ğine kurmak istiyorsunuz diye kar şı çıkıyor. Ayazin de İl Özel İdaresi nin Ayazini Belediyesine tahsis edilen yeri Belediye den tahsis ettiriyor. Sonra bu yanl ış oldu diyerek tahsisi iptal ettiriyor. Mahalli İdareler Birli ğine tahsis ettiriyor. Birlik Başkan ı da kendisi ya ihaleye ç ıkıyor. Çok komik bir fiyata ayn ı tesisi Mavi Hayat Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 5Derneğine kiral ıyor. Ben burada istihdam kursu açaca ğım diye. Alt ı ayd ır bir tane kurs açmad ı. Biz olay ı orta yere ç ıkar ınca Mavi Hayat Derne ği çal ışmalar ını Afyon dan çekti. Burada da adamlar ı var. Ben personelle görü ştüm ertesi gün buraya geldi. Buradan habe r uçurdular. Gitti orada aç ıklama yapt ı dernek faaliyeti çekildi diye. Daha bitmedi derne ğe Kay ıhan dan 200 bin metrekarelik yer istiyor. Bunlar ın kay ıtlar ı var. Resmi ba şvurular ı var. Sit alan ı olmad ığı için alam ıyor. Derne ği kaymakaml ıkla eş tutmuş. Kaymakaml ık gücünü kullanarak maalesef bizim İhsaniye İGM üyemiz, İlçe Başkan ımız da Mavi Hayat Derneğini kaymakaml ık zannetmi şler.' diye konu ştu. 'Vali nin tutumu yetersiz' Kaymakam İlhan ın termal yat ırımc ılar ı tehdit edip haraç ald ığını, haraç verdiklerini iddia eden ki şilerin korkudan suç duyurusunda bulunmad ıklar ını söyleyen Milletvekil i [H.Ü.] ; 'Say ın Bakan ım bunu aç ığa almazsan ız insanlar korkar ve şikayet edemezler dedim. İnsanlar ın şikayetlerini geri çektiriyor. Herkesin mal ı mülkü var. Devletin gücünü çok kötü kullan ıyor. Bunlar ı Say ın Vali ye anlatmam ıza rağmen Say ın Vali ilgisiz duruyor. Allah sonunu hay ır etsin. Siz termal turizm yat ırım birliği kuruyorsunuz ve Gazl ıgöl ü alm ıyorsunuz, var m ı böyle bir şey? Gaz ılgöl ün olmad ığı yerde İhsaniye de termal yat ırım kurabilir misiniz? Turizm Birli ğinde Ayazini nin ne i şi var? Karacahmet in ne i şi var? S ıcak su var Karacaahmet te. Sen orada Yaylaba ğı ve Gazl ıgöl ü alacaks ın. İl Özel İradesin i Say ın Vali ona devretmi ş. Böyle bir şey var m ı ya? Dünyan ın neresinde görülmü ş ay ıp bir şey. Maalesef bunlar ı Say ın Vali nin yetersiz kalan tutumu yüzünden ya şıyoruz.' " - 5/12/2011 tarihli röportaja ili şkin olarak "[Ü.den] Yayl ım Ateşine Devam" başlıklı haberin ilgili k ısm ında şu ifadeler yer alm ıştır: "Karahisar TV de yay ınlanan Yerel Gündem program ına konuk olan AK Part i Milletvekili [H.Ü.] gündeme ili şkin sorular ı cevaplad ı. İhsaniye ilçesinde ya şanan son gelişmeleri de ğerlendiren [H.Ü.] , İhsaniye Kaymakam ı Ömer Faruk İlhan a yöneli k eleştirilerini sürdürdü. 'Devletin gücü, yanl ış kullan ılıyor' Geçtiğimiz günlerde bas ına yans ıyan İhsaniye Kaymakam ı ile ilgili aç ıklamalar ın tamamen do ğru olduğunun alt ını çizen [H.Ü.] , o bölgeden gelen şikayetler ve yapt ıklar ı incelemeler sonucu Kaymakam Ömer Faruk İlhan ın devletin gücünü yanl ış kulland ığını gördüklerini söyledi. Kaymakam ın Afyon u 'de ğneksiz köy' sand ığını belirten [H.Ü.] , Kaymakam ın kapatt ığı kuyular ın zaten kapal ı kör kuyular oldu ğunu ifade etti. Hiç kimse ile şahsi bir problemi olmad ığını söyleyen [H.Ü.] , 'Kaymakama kar şı bir husumetim yok. Ama i şlerin yürümemesinin de birilerinin söylemesi laz ım' dedi. [H.Ü.] , gazeteniz Kocatepe de ç ıkan yaz ılar ın hepsinin kendisine ait oldu ğunu ve bunlar ın içinin bo ş olmad ığını, yetkililere konunun iletildi ğini, ancak bir i şlem yap ılmad ığı için düşüncelerini kamuoyuyla payla ştığını söyledi. Kaymakam İlhan ın MP 5 silahla bir domuzun üstüne basarken çekilen fotoğraflar ına tepki gösteren [H.Ü.] , 'Devlete ait bir silahla domuzun üzerine aya ğını koyarak foto ğraf çektiriyor ve ben silah kullanmay ı bilmem ben vurmad ım diyor. Madem sen vurmad ım neden aya ğını bas ıyorsun. Silah kullanmay ı bilmem di-yorsun MP 5 ile n e işin var? Ba şka şeyler daha var fakat özel hayata girdi ği için s ınırlı tutuyorum. Eleştirilerimi kamu gücünü kullanmas ı ile s ınırlı tutuyorum' dedi. 'Nezaket s ınırlar ı aşıldı' Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 6Bir iş adam ına silah gösterme olay ına da de ğinen [H.Ü.] , 'Bu konuya bir gazetec i arkadaşımız tan ık ama ismi vermeyece ğim. Kendisi ç ıksın söylesin. Seni vururum şeklinde değil fakat nezaket s ınırlar ını aşan bir şe-kilden bahsediyorum. Bir Kaymakama bu yak ışmaz. Devlet ad ına oradas ınız ve bu gücü kullan ıyorsunuz. Diyelim ki yeri geldi lavaboya gedeceksiniz. Silah ınızı çıkarman ız gerekiyor belinizden. Bunun usulü ç ıkar ırken kimseyi rahats ız etmeyecek bir şekilde yava şça olmal ı. Herkese göstere göstere, doldu r boşalt yaparak çekmeceye koyuyorsan ız. Bunun nezaket ile bir ilgisi yoktur' diye konu ştu. Bu mevzunun üzerine çok da fazla gidilmemesi gerekti ğini söyleyen [H.Ü.] , tehdit olay ının da kişinin alg ılamas ı ile de ilgili oldu ğunu belirtti. 'Çarp ıcı iddialar var' Bütün talebinin kamu yetkilerinin kullan ılmas ı ile ilgili oldu ğunu belirten [H.Ü.] , şunlar ı söyledi: 'Hiç kimsenin özel hayat ı beni ilgilendirmiyor. Fakat devlet size bir kam u yetkisi verdiyse, size bir makam tahsis ettiyse, emrinize asayi şi sağlay ın diye kolluk kuvvet i de vermiş ise, bu olanaklar ı özel olarak kullanamazs ınız' dedi. [H.Ü.] , 'Kaymakam ın demedim dedi ği bir olay ı anlatay ım. Entel dantel, geri zekal ı kanun yap ıcılar demi ş. Türk Ceza Kanunu na göre bir suçtur. TBMM nin manev i şahsiyetine bir hakarettir. Kald ı ki itiraz etti ği konu da şu; Emre Gölü kenar ında ki bir araziyi Mavi Hayat Derne ği ne istiyor Milli Emlak Kurumu ndan. genelge gere ğince ilgili belediye meclisi Dö ğer e soruluyor ve olumsuz cevap al ıyor. Bu olaydan dolay ı Döğerlilere geri zekal ı, meclis gayri me şru diyor. Genelgeyi TBMM ç ıkartmaz. Say ın Kaymakam bütü n bunlar ı bilebilecek bir pozisyondad ır. Döğer belediye meclisi hay ır diyor ve Kaymakam başlıyor bask ıya. Duyumlar ıma göre, yaz ılı ve yeminli beyanlar ı var bu iddialar ın. Öküzsünüz, Yahudisiniz, entel dantel bu kanun koyucular böyle kanun yaparak i şimizi zorlaştırıyor diyor. Halbuki Milli Emlak Genel Müdürlü ğü nün genelgelerini TBM M yazmaz. Bütün Türkiye de uygulanan sistem budur. Anlam ıyorum bu i şi vakti zaman ında neden bu kadar büyütmü ş Say ın Kaymakam. Buna benzer onlarca olay var.' 'Dosya Valilik e gönderildi'Kaymakam ın jeotermal kuyular ı kapatt ığı için üzeri-ne gelindi ğini iddia etmesinin doğru olmad ığını belirten [H.Ü.] şöyle dedi: 'Kör kuyular ı kapatm ış, komik bir durum. Kö r kuyu kapat ılır m ı? Kapatsan ne olur kapatmasan ne olur. Ad ı üzerinde kör kuyu. İş yapt ığın zannediyor arkada ş. Bir daha söylüyorum, kamu gücünü yanl ış ve hukuksuz kullanmas ına karşıyım. Bu mevzular ı içeren dosya bizzat İçişleri Bakan ına iletildi. Dosya inceleni p buradaki vali-li ğe gönderildi' dedi. '237 bin oyu niye ald ım' Av partisinde çekilen foto ğraflar ın ayyuka ç ıkmas ına da değinen AK Parti Milletvekili [H.Ü.] , 'Bir ortamda 3 vali ile birlikte sohbette bu konu aç ıldı ve bir Afyonlu olara k utand ım. Bir Kaymakam bir pazar günü sertifikas ı vard ır ava gider, buna bir şey demiyorum. Fakat MP5 ile olmaz. Avlanma kanununa göre yasak. Hadi oldu diyelim bari konuşma. Ben vurmad ım başkas ı vurdu dedi. Madem ba şkas ı vurdu, peki neden ba şkas ını vurduğu ava aya ğını basars ın. Sana koskoca bir ilçeyi, koskoca bir bütçeyi teslim etmi şiz. Bu kadar basit mi ba şkas ının vurduğu domuz ile poz vermek? 21. Yüzy ıla gelmişiz. Böyle bi r kaymakam istemiyoruz.' [H.Ü.] , şöyle konu ştu: '237 bin oyu niye ald ım ben. Bu millete ne söyleyece ğim. Babas ını hükümet kona ğından dolmu şa bindiren adam ı 1.5 saat a ğlatmaya hakk ı yok bu Kaymakam ın. Kap ısına gelen muhtarlar ı saatlerce bekletmeye hakk ı yok. Babam ın oğlu olsa bile yok. Böyle çok ciddi iddialar ı ciddiye almayan bir idari makama kar şı da fikir beyan etmek zorunday ım. Sinirlerimiz falan ald ırmad ık ne yapt ığımızı biliyoruz. Ölü bir kuyu Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 7rekreasyon yap ıyor Gazl ıgöl Belediyesi. Su çekmiyor ama ısıtmada kulland ığı suyu oraya rekreasyon ediyor. Bu asl ında jeotermal için yap ılmas ı gereken i şlem. Gelip bun u kapatman ın ne alemi var. Ne yap ıyorsun sen? Yap ılan sondajlarda su ç ıkmam ış, yak ındaki yere sondaj yapm ış su ç ıkm ış. Su ç ıkmayan yerleri kapatt ım diyerek bas ını çağırdı oraya. Başkas ının vurduğu domuzun üzerine aya ğını bas ıp MP5 göstererek şov yapt ığı gibi b u şovu da yapt ı. Kaçak kuyular ı kapat ıyorum diye.' 'Konuyu Ba şbakan a ta şırım' Konunun yak ın takipçisi oldu ğunu kaydeden [H.Ü.] , sözlerini şöyle noktalad ı:'Ben b u olay ı Say ın Başbakana da ta şırım. Say ın Cumhurba şkan ına da taşırım. Bu iş bu kadar basit değil. Bu memleket öyle Ömer Faruk İlhan ın değneksiz gezece ği yer değil. Bu memleketi n vekilleri var, insanlar ı var, sevenleri var. Öyle de ğneksiz gezilmez. Sen nas ıl oluyor da özel firman ın araçlar ını takip ettirerek sabah ın 06.00 s ında ceza yazd ırtıyorsun. Kral m ısın Kaymakam Ömer Faruk İlhan. Jandarma senin baban ın mirasç ısı falan de ğil. Yap ılan yanl ışlar ı söylemek zorunday ız. Hiç k ızmayacaks ınız gücenmeyeceksiniz. E ğer beceremi-yorsan ız b ırak ıp gideceksiniz. E ğer miting yapacaksan geleceksin gireceksin siyasi partiye aday olacaks ın karşılıklı miting yapaca ğız. Bu kadar basit yani. E ğer siyaset yapacaksan gelecek siyaset yapacaks ın kardeşim. Ha bunu yaparken o lojmanda n çıkacaks ın. O arabadan ineceksin. O MP 5 i b ırakacaks ın. Benimle birlikte ceketinle geleceksin. Beraber yapaca ğız. Ha iş mi yapmak istiyorsun. Kuracaks ın şirketini geleceksin termal yat ırımc ılarla ayn ı o yat ırımc ılar gibi sen de s ıraya gireceksin. Ama devletin gücün e sırtını dayayarak i ş yapamazs ın.' 11. Başvurucu, bu röportajda ki şilik haklar ına sald ırıda bulunuldu ğu iddias ıyla 1/10/2012 tarihinde Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) H.Ü. aleyhine manevi tazminat davas ı açm ıştır. 12. Mahkeme 30/1/2014 tarihinde davan ın reddine karar vermi ştir. Mahkeme karar ının gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "...Tüm deliller birlikte de ğerlendirildi ğinde; somut olayda, Kocatepe gazetesinin 25/11/2011 tarihli yay ınında ' [Ü.den] Vali ve Kaymakam a yayl ım ateşi', 05/12/2011 tarihli yay ınında ' [Ü.den] yayl ım ateşine devam' ba şlığı ile verilen yaz ı/haberde, daval ı milletvekili taraf ından davac ı hakk ında kullan ılan söz ve ifadelerin, davac ının idareci s ıfat ıyla yapt ığı icraatlar ının sert biçimde ele ştirisi mahiyetinde oldu ğu, kişilik haklar ına sald ırı niteliği taşımad ığı, ayr ıca haber/yaz ıya konu baz ı hususlar ın idari inceleme ve soru şturmalara konu edildiği, bu şeklide hukuka ayk ırılığın söz konusu olmad ığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davan ın reddine karar verilmi ştir." 13. Karar, Yarg ıtay 4. Hukuk Dairesinin 10/12/2015 tarihli ilam ı ile onanm ış; karar düzeltme talebi 4/5/2016 tarihli karar ı ile reddedilmi ştir. Nihai karar ba şvurucuya 8/6/2016 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 14. Başvurucu 1/7/2016 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 15.İlgili ulusal ve uluslararas ı hukuk kurallar ının yer ald ığı kararlar için bkz. İlhan Cihaner (2) , B. No: 2013/5574, 30/6/2014, Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015 ve Kemal K ılıçdaroğlu, B. No: 2014/1577, 25/10/2017. Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 8V.İNCELEME VE GEREKÇE 16. Mahkemenin 21/7/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 17. Başvurucu; daval ı taraf ından kullan ılan ifadelerin gerçek d ışı bilgiler içerdi ğini ve kişilik haklar ına sald ırı niteliğinde oldu ğunu, açt ığı manevi tazminat davas ının reddedilmesi nedeniyle Anayasa'n ın 17. maddesinde tan ımlanan şeref ve itibar ın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. B. Değerlendirme 18. Anayasa n ın "Kişinin dokunulmazl ığı, maddi ve manevi varl ığı" kenar ba şlıklı 17. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Herkes, ya şama, maddi ve manevi varl ığını koruma ve geli ştirme hakk ına sahiptir. 19. Anayasa n ın Düşünceyi aç ıklama ve yayma hürriyeti kenar başlıklı 26. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Herkes, dü şünce ve kanaatlerini söz, yaz ı, resim veya ba şka yollarla tek ba şına veya toplu olarak aç ıklama ve yayma hakk ına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamlar ın müdahales i olmaks ızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestli ğini de kapsar... Bu hürriyetlerin kullan ılmas ı,... başkalar ının şöhret veya haklar ının,... korunmas ı ... amaçlar ıyla s ınırlanabilir Düşünceyi aç ıklama ve yayma hürriyetinin kullan ılmas ında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunla düzenlenir. 20. Anayasa n ın Bas ın hürriyeti kenar ba şlıklı 28. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: Bas ın hürdür, sansür edilemez Devlet, bas ın ve haber alma hürriyetlerini sa ğlayacak tedbirleri al ır. Bas ın hürriyetinin s ınırlanmas ında, Anayasan ın 26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulan ır 1. Genel İlkeler a. Bireyin Şeref ve İtibar Hakk ının Korunmas ında Devletin Poziti f Yükümlülü ğü 21. Bireyin ki şisel şeref ve itibar ı, Anayasa n ın 17. maddesinde yer alan manevi varl ık kapsam ında yer almaktad ır. Devletin bireyin manevi varl ığının bir parças ı olan kişisel şeref ve itibar ına üçüncü ki şilerin sald ırılar ını önlemek şeklinde pozitif yükümlülü ğü bulunmaktad ır (Adnan Oktar (3) , B. No: 2013/1123, 2/10/2013, 33). Şeref ve itibara Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 9yönelik olarak bas ın ve yay ın yolu ile yap ılan sald ırılara karşı bireyin korunmamas ı hâlinde Anayasa n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ı ihlal edilmi ş olabilir ( Kadir Sağdıç [GK], B. No: 2013/6617, 8/4/2015, 36; İlhan Cihaner (2) , 42). 22. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi, kamuoyunca tan ınan kişilerin ve kamusal yetki kullanan görevlilerin gördükleri i şlev nedeniyle daha fazla ele ştiriye katlanmak durumunda olduklar ını ve bunlara yönelik ele ştirinin s ınırlar ının çok daha geni ş olduğunu her zaman vurgulam ıştır (Nilgün Halloran, B. No: 2012/1184, 16/7/2014, 45; İlhan Cihaner(2), 82; Önder Bal ıkçı, B. No: 2014/6009, 15/2/2017, 42). b. Demokratik Toplum Düzeninin Bir Gere ği Olarak İfade Özgürlü ğü 23. Anayasa Mahkemesi Anayasa'n ın 26. maddesinde yer alan ifade özgürlü ğünün demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden oldu ğunu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini olu şturduğunu daha önce pek çok kez ifade etmiştir (Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 69; Bekir Co şkun, 34-36). Bu ba ğlamda ifade özgürlü ğü herkes için geçerlidir ve demokrasinin i şleyişi için yaşamsal önemdedir ( Bekir Coşkun, 34-36). c. Çat ışan Haklar Aras ında Dengeleme 24. Anayasa Mahkemesi benzer ba şvurularda, ba şvurucunun Anayasa n ın 17. maddesinin birinci f ıkras ında koruma alt ına al ınan şeref ve itibar hakk ı ile şikâyet konusu ifadelerin sahibi daval ının Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğü aras ında adil bir dengenin gözetilip gözetilmedi ğini değerlendirmektedir ( Nilgün Halloran , 27, 41, 52; Ergün Poyraz (2) [GK], B. No: 2013/8503, 27/10/2015, 49; İlhan Cihaner (2), 49; Kemal K ılıçdaroğlu, 56-58). Bu, soyut bir de ğerlendirme de ğildir. 25. Çat ışan haklar aras ında dengeleme yap ılabilmesi için mevcut olaya uygulanabilecek olan kriterlerden baz ılar ı şu şekilde say ılabilir: i. Başvuru konusu ifadelerde kamu yarar ı bulunup bulunmad ığı ve ifadelerin genel yarara ili şkin bir tart ışmaya katk ı sağlay ıp sağlamad ığı ii. Toplumsal ilginin varl ığı ve konunun güncel olup olmad ığı iii. Ba şvuru konusu ifadelerin kim taraf ından dile getirildi ği iv. Hedef al ınan kişinin kim oldu ğu, ünlülük derecesi ve ilgili ki şinin önceki davran ışlar ı v. Kamuoyu ile di ğer kişilerin kullan ılan ifadeler kar şısında sahip olduklar ı haklar ın ağırlığı (Hasan Ye şildağ, B. No: 2015/2653, 12/12/2018, 24) 26. Anayasa Mahkemesi, ba şvurunun ko şullar ına göre baz ılar ı yukar ıda say ılan kriterlerin gerekti ği gibi değerlendirilip de ğerlendirilmedi ğini denetler ( Nilgün Halloran , 44; Ergün Poyraz (2) , 56; Kadir Sağdıç, 58-66; İlhan Cihaner (2) , 66-73). Bunun için başvurucuya yönelik ifadelerin -ba ğlam ından kopart ılmaks ızın- olay ın bütünselli ği Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 10içinde değerlendirilmesi gerekir ( Nilgün Halloran , 52; Önder Bal ıkçı, 45). Ba şvurucunun kişisel itibar ın korunmas ını isteme hakk ının gerekçesiz olarak veya Anayasa Mahkemesince ortaya konulan kriterleri kar şılamayan bir gerekçe ile korunmamas ı Anayasa'n ın 17. maddesini ihlal edecektir. 2.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 27. Başvurucu, röportaj ın yay ımland ığı tarihte İhsaniye ilçe kaymakam ıdır. Yürütmekte oldu ğu idari faaliyetler nedeniyle ayn ı bölgede milletvekili olan daval ının eleştirilerinin hedefi olmu ştur. Başvurucu, kamusal görev üstlenmi ş bulunan bir kaymakam olduğu için kabul edilebilir ele ştiri s ınırlar ı sade bir birey ile kar şılaştırıldığında daha geni ştir. Kamu görevlilerinin tasarruflar ı ile ilgili ele ştirilere daha fazla tolerans göstermeleri gerekir. 28. Kamu kurumlar ının eylem ve i şlemleri o ülkede ya da bölgede ya şayan tüm insanlar ı etkileyebilecek potansiyele sahiptir. Bu itibarla kamu görevlilerinin eylemlerini ve ihmallerini s ıkı bir denetime tabi tutarak vatanda şlar ın karar alma süreçlerine katk ıda bulunmak demokratik bir toplumun olmazsa olmaz ho şgörüsünün gerekleridir. Bu ba ğlamda, açıklanan bir dü şüncenin salt a ğır olmas ı, bu şekilde yetkililerin sert biçimde ele ştirilmesi, düşüncelerin keskin bir dil kullan ılarak ifade edilmesi hatta tek tarafl ı, çelişkili ve subjekti f olmas ı ifade özgürlü ğünün koruma kapsam ından yararlanmayaca ğı anlam ına gelmez (benze r yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Ali Suat Ertosun (7) , B. No: 2014/1416, 15/10/2015, 36; Zübeyde Füsun Üstel ve di ğerleri [GK], B. No: 2018/17635, 26/7/2019, 128, 129; Nilgün Halloran , 45; İlhan Cihaner (2) , 82). 29. Daval ı milletvekili, mahallî bir gazeteye röportaj vererek seçmenlerinin kendisine ula ştırdıklar ı şikâyetleri ve kendi görü şlerini kamuoyu ile payla şmış; seçim bölgesindeki üst düzey kamu görevlileri olan kaymakam ve valinin vatanda şlar ın yak ınmalara neden olan uygulamalar ını sert biçimde ele ştirmiştir. Başvuruya konu röportaj, olaylar ın bütünü ışığında Anayasa Mahkemesince dikkatli bir şekilde ele al ınm ıştır. 30. Daval ı milletvekilinin temsil etti ği bölgenin güncel sorunlar ı hakk ında görü ş bildirip kamuoyunu bilgilendirmesi hatta abart ılı eleştirilerde bulunmas ı tabiidir. Seçmenlerini temsil eden, onlar ın taleplerini, endi şelerini ve dü şüncelerini politik alana aktaran ve ç ıkarlar ını savunan seçilmi ş kimseler için ifade özgürlü ğünün özellikle de ğerli olduğu aç ıktır. Anayasa Mahkemesi pek çok karar ında ifade özgürlü ğünün bir dereceye kada r abart ıya hatta k ışkırtmaya izin verecek şekilde geni ş yorumlanmas ı gerektiğini kabul etmi ştir (Ali Suat Ertosun , B. No: 2013/1047, 15/4/2015, 66; Zübeyde Füsun Üstel ve di ğerleri, 102). 31. Söz konusu röportaj ın yay ımland ığı tarihte ba şvurucu ile ilgili iddialar ın bölge kamuoyunda tart ışılıyor olmas ı (bkz. 7), röportaj ın yerel bir gazetede yay ımlanmas ı, başvurucu ve daval ının konumlar ı birlikte de ğerlendirildi ğinde röportaj ın kamusal faydas ı yüksek bir tart ışmaya katk ı sunduğunda kuşku bulunmamaktad ır. Ayr ıca sarf edilen şikâyet konusu sözlerin kullan ıldığı bağlam da dikkate al ındığında hakaret niteli ğinde olmad ığı, eleştiri amac ıyla sarf edildi ği ortadad ır. 32. Öte yandan hakk ında ileri sürülen iddialar ın bir k ısm ı ile ilgili olarak başvurucunun disiplin soru şturmas ı geçirmiş olmas ı da gözönünde bulunduruldu ğunda söz konusu iddialar ın olgusal bir temeli bulunmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2016/12115 Karar Tarihi : 21/7/2020 1133. Anayasa Mahkemesi bireysel ba şvuru incelemesinde bireylerin anayasal haklar ı ihlal edilmedi ği sürece derece mahkemelerinin dava konusu olgular ı değerlendirmesine ve hukuku yorumlamas ına müdahalede bulunmaz ( Önder Bal ıkçı, 47; Haci Boğatekin (2), B. No: 2014/12162, 21/11/2017, 49). Somut olayda Mahkeme, daval ının ifade özgürlü ğü ile başvurucunun şeref ve itibar hakk ı aras ında bir denge kurma i şlemi yapm ıştır. Mahkeme, söz ve ifadelerin ba şvurucunun idareci s ıfat ıyla yapt ığı icraatlar ının sert biçimde ele ştirisi mahiyetinde oldu ğu, olgusal temelinin bulundu ğu, bu nedenle iftira niteli ğinde olmad ığı, hakaret içermedi ği ve ifade özgürlü ğü kapsam ında değerlendirilmesi gerekti ği sonucuna varm ıştır. 34. Yukar ıdaki değerlendirmelerin tamam ı ve yarg ı mercilerinin farkl ı çıkarlar ı dengelerken sahip olduklar ı takdir paylar ı da dikkate al ındığında somut olayda devleti n başvurucunun şeref ve itibar hakk ı bağlam ındaki pozitif yükümlülüklerine ayk ırı davranmad ığı değerlendirilmi ştir. 35. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 48. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında aç ıkça dayanaktan yoksun ba şvurular ın Anayasa Mahkemesince kabul edilemezli ğine karar verilebilece ği belirtilmiştir. Bu ba ğlamda bir ihlal bulunmad ığı aç ık olan ba şvurular aç ıkça dayanaktan yoksun kabul edilebilir ( Hikmet Balabano ğlu, B. No: 2012/1334, 17/9/2013, 24). 36. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvuru konusu olayda şeref ve itibar hakk ının ihlal edilmediği aç ık olduğundan ba şvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A.Şeref ve itibar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 21/7/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Y ıldız SEFERİNOĞLU Basri BA ĞCI