TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ EKBER SULTAN BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2015/8079) Karar Tarihi: 19/2/2019 Başvuru Numarası Karar Tarihi Başkan Üyeler Raportör Başvurucu Vekili : 2015/8079 : 19/2/2019 BİRİNCİ BÖLÜM KARAR : Burhan ÜSTÜN : Serdar ÖZGÜLDÜR Serruh KALELİ Kadir ÖZKA YA Yusuf Şevki HAKYEMEZ : Hüseyin TURAN : Ali Ekber SULTAN : Av. Mustafa ROLLAS I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yakalama kararı nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğ
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ALİ EKBER SULTAN BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2015/8079) Karar Tarihi: 19/2/2019 Başvuru Numarası Karar Tarihi Başkan Üyeler Raportör Başvurucu Vekili : 2015/8079 : 19/2/2019 BİRİNCİ BÖLÜM KARAR : Burhan ÜSTÜN : Serdar ÖZGÜLDÜR Serruh KALELİ Kadir ÖZKA YA Yusuf Şevki HAKYEMEZ : Hüseyin TURAN : Ali Ekber SULTAN : Av. Mustafa ROLLAS I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yakalama kararı nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. il. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 8/5/2015 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir. 111. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 6. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 1997 /161 sayılı dosyasında başvurucu hakkında TKP/ML TİKKO-TMLGB terör örgütüne üye olma suçundan soruşturma başlatılmıştır. 7. Başvurucunun yurt dışında olması nedeniyle kendisine ulaşılamamış ve ifadesi alınamamıştır. İzmir 10. Ağır Ceza Mahkemesi (CMK mülga 250. madde ile görevli) tarafından 2/10/2006 tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ifadesinin alınması amacıyla başvurucu hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. 8. Ayrıca İzmir 2 No.lu Hakimliğin (TMK mülga 10. maddesiyle görevli) 5/2/2013 tarihli kararıyla da başvurucunun üzerine atılı suçun vasıf ve mahiyeti, mevcut delil durumu, yurt dışında kaçak olması gözönüne alınarak yokluğunda tutuklanmasına karar verilmiştir. 2 Başvuru Numarası Karar Tarihi : 2015/8079 : 19/2/2019 9. 21/2/2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanun ile (CMKmülga 250. madde ile görevli) mahkeme ve savcılıkların kaldırılması sonrasında İzmir 18. Sulh Ceza Mahkemesinin 29/4/2014 tarihli kararı ile 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 98. ve 100. maddeleri gereğince başvurucu hakkında yeniden yakalama emri çıkarılmasına karar verilmiştir. 10. Mezkur yakalama kararına yapılan itirazlar reddedilmiştir. Başvurucu 22/12/2014 tarihli dilekçesiyle, isnat edilen suçun zamanaşımına uğradığını belirterek yakalama kararının kaldırılmasını yeniden talep etmiştir. 11. Mezkur talep, İzmir 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 23/12/2014 tarihli kararı ile reddedilmiştir. Ret kararı üzerine dosyanın gönderildiği İzmir 1. Sulh Ceza Hakimliği 27/1/2015 tarihli kararı ile yakalama kararının kaldırılması talebinin kesin olarak reddine karar vermiştir. 12. Karar, başvurucu tarafından 10/4/2015 tarihinde öğrenilmiştir. 13. Başvurucu 8/5/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur. 14. Başvurucu hakkındaki soruşturma İzmir Cumhuriyet Başsavcılığında devam etmektedir. şöyledir: IV. İLGİLİ HUKUK 15. 5271 sayılı Kanun'un "Yakalama emri ve nedenleri" kenar başlıklı 98. maddesi "(]) (Değişik : 25/5/2005 -5353/10 md) Soruşturma evresinde çağrı üzerine gelmeyen veya çağrı yapılamayan şüpheli hakkında, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hakimi tarafından yakalama emri düzenlenebilir. Ayrıca, tutuklama isteminin reddi kararına itiraz halinde, itiraz mercii tarafından da yakalama emri düzenlenebilir. (2) Yakalanmış iken kolluk görevlisinin elinden kaçan şüpheli veya sanık ya da tutukevi veya ceza infaz kurumundan kaçan tutuklu veya hükümlü hakkında Cumhuriyet savcıları ve kolluk kuvvetleri de yakalama emri düzenleyebilirler. (3) Kovuşturma evresinde kaçak sanık hakkında yakalama emri re'sen veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine hakim veya mahkeme tarafından düzenlenir. (4) Yakalama emrinde, kişinin açık eşkali, bilindiğinde kimliği ve yüklenen suç ile yakalandığında nereye gönderileceği gösterilir. " V. İNCELEME VE GEREKÇE 16. Mahkemenin 19/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucunun İddiaları 17. Başvurucu; Savcılığın somut delil olmadığı halde hakkında yakalama kararı çıkardığını, tutuklamaya yönelik olarak düzenlenen yakalama emrinin şartlarının 3 Başvuru Numara sı Karar Tarihi : 2015/8079 : 19/2/2019 oluşmadığını, makul şüpheyi gerektirecek bir delilin olmadığını, aradan geçen süre dikkate alındığında soruşturmaya konu suçun zamanaşımına uğradığını ve Savcılığın yakalama kararını kaldırması gerektiğini, yakalama kararının kaldırılması yönündeki talebinin Savcılık ve Sulh Ceza Hakimliği tarafından gerekçesiz bir şekilde reddedildiğini belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ile adil yargılanma hakkı ve etkili başvuru haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. B. Değerlendirme 18. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Başvurucunun şikayetinin özü, hukuki şartların bulunmaması nedeniyle hakkında verilen yakalama kararının kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını ihlal edeceğine ilişkin olduğundan başvurunun Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında incelenmesi gerekir. 19. Anayasa Mahkemesi, yakalama emirlerinin infaz edilmediği dönemde temel hak ve hürriyetlere yönelik bazı etkileri bulunsa da bu dönemde henüz kişilerin fiziksel özgürlükleri maddi olarak kısıtlanmamış olduğundan söz konusu etkilerin kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik bir müdahale olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını belirtilmiştir (Galip Öğüt [GK], B. No: 2014/5863, 1/3/2017, 41). Aynı durum infaz edilmemiş tutuklamaya yönelik yakalama karan için de geçerlidir. Somut olayda da başvurucu hakkındaki yakalama karan infaz edilmemiştir. Sonuç olarak yakalama kararına ilişkin olarak başvurucunun kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına müdahalede bulunulmamıştır. 20. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun iddiasına ilişkin olarak bir ihlalin olmadığı açık olduğundan başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. VI. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle; A. Yakalama karan nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 19/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Üye Başkan Burhan ÜSTÜN Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Serruh KALELİ Üye Üye Kadir ÖZKA YA Yusuf Şevki HAKYEMEZ 4