TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KEMAL BALIKÇI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/15969) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/15969 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Kemal BALIKÇI Temsilcisi : Levent BALIKÇI Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali içi
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KEMAL BALIKÇI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/15969) Karar Tarihi: 22/2/2022 Başvuru Numaras ı: 2020/15969 Karar Tarihi : 22/2/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Tuğçe TAKCI Başvurucu : Kemal BALIKÇI Temsilcisi : Levent BALIKÇI Vekili : Av. Ali SAMSUM I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, kanser hastas ına reçete edilen ilac ın ithali için gerekli ödemenin Sosyal Güvenlik Kurumu taraf ından karşılanmas ı amac ıyla yap ılan talebin reddedilmesinden ötürü maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 8/6/2020 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 4. Başvurucu, tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmiştir. Başvurucunun tedbir talebinin 18/6/2020 tarihinde kabulüne karar verilmi ştir. 5. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına gönderilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ve Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden ula şılan bilgi ve belgelere göre ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. 10/4/2016 doğumlu olan ba şvurucuya 4. evre nöroblastom (kötü huylu bir tür tümör) tan ısı konulmu ştur. 20/4/2020 tarihli doktor raporunda ba şvurucunun tedavisi için kullan ılmas ının gerekli oldu ğunun belirtilmesi sonras ında başvurucunun Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumuna ba şvurusu üzerine dinutuximab beta etken maddeli Qarziba isimli ilac ın 6 ayl ık kullan ımının ithalinin uygun görüldü ğü bildirilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/15969 Karar Tarihi : 22/2/2022 28.İlaç bedelinin ödenmesi talebiyle SGK'ya yapt ığı başvurusunun reddi üzerine başvurucu ret i şleminin iptali talebiyle Ankara 23. İdare Mahkemesinde ( İdare Mahkemesi) dava aç ıp idari işlemin yürütmesinin durdurulmas ına karar verilmesini de talep etmi ştir. 9.İdare Mahkemesi dava konusu i şlemin yürütülmesinin durdurulmas ına karar vermiştir. Başvurucunun yürütmeyi durdurma karar ı sonras ında ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa ödenmesi için yeniden SGK'ya ba şvurusu sonucunda 5/6/2020 tarihli yaz ıyla yürütmeyi durdurma karar ının talebin yerine getirilmesi için uygun olmad ığı, bu nedenle herhangi bir i şlem tesis edilmedi ği ve başvurucu taraf ından ilac ın temin etmesi durumund a bedelinin ödenebilece ği konusunda ba şvurucu SGK taraf ından bilgilendirilmi ştir. 10. Başvurucu, Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunarak tedavisi süresince ilaç bedelinin ilac ın ithalinde yetkili kurulu şa SGK taraf ından ödenmesi yönünde tedbir karar ı verilmesini talep etmi ştir. Anayasa Mahkemesi 18/6/2020 tarihinde tedbir talebini kabul etmi ştir. 11. UYAP üzerinden yap ılan incelemede, İdare Mahkemesinin 6/10/2020 tarihinde "... tedavi sürecini takip eden doktor ve sa ğlık kurulu taraf ından, hastal ığın tedavisinde kullan ılmas ı uygun görülen ve kullan ılmas ı hastan ın tercihine b ırak ılmayan Dinutuximab Beta etken maddeli ilac ın 'Kurum taraf ından finansman ın sağlanmas ı ve ilac ın yurt d ışından ithali için gerekli ödemenin Türk Eczac ılar ı Birliği Yurt D ışı İlaç Temin Birimine yapılmas ı' talepli ba şvurunun reddine ili şkin dava konusu i şlemde hukuka uygunluk bulunmad ığı ..." gerekçesiyle ilaç bedelinin ödenmesi talepli ba şvurunun reddine ili şkin işlemin iptaline karar verdiği anlaşılm ıştır. 12. Söz konusu karara kar şı SGK vekili taraf ından 26/6/2020 tarihinde istina f başvurusunda bulunulmu ştur. İstinaf incelemesi devam etmektedir. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 13. Anayasa Mahkemesinin 22/2/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Başvurucunun İddialar ı 14. Başvurucu, hastal ığın tedavisi için gerekli olan ilac ın maliyetinin yüksek olmas ı nedeniyle bu ilac ı kendi imkânlar ıyla tedarik edemedi ğini, kendisi aç ısından hayati önemi olan bu ilaç tedavisinin gerçekle şememesine ba ğlı olarak maddi ve manevi bütünlüğünün tehlikeye girece ğini belirtmi ş; maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. B. Değerlendirme 1. Adli Yard ım Talebi Yönünden 15. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde güçle ştirmeksizi n yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun aç ıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2020/15969 Karar Tarihi : 22/2/2022 32.İhlal İddias ı Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un " Bireysel ba şvuru hakk ı" kenar ba şlıklı 45. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı şöyledir: "İhlale neden oldu ğu ileri sürülen i şlem, eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmü ş idari ve yarg ısal başvuru yollar ının tamam ının bireysel ba şvuru yap ılmadan önce tüketilmi ş olmas ı gerekir." 17. Başvuruya konu ilaç bedelinin SGK taraf ından ödenmesi talebinin reddi işleminin iptali talepli yarg ılamada verilen iptal karar ına karşı SGK taraf ından istina f talebinde bulunulup karar ın istinaf incelemesinde oldu ğu görülmü ştür. Bu itibarla başvurucunun bireysel ba şvuruya konu etti ği iddialar ına ilişkin olarak hukuk sisteminde mevcut yarg ısal yollar ı tüketmeksizin bireysel ba şvuruda bulundu ğu anlaşılmaktad ır. 18. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Başvurucunun adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Maddi ve manevi varl ığın korunmas ı hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın başvuru yollar ının tüketilmemesi nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, C. 12/1/2011 tarihli 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından adli yard ım talebi kabul edilen ba şvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 22/2/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.