a olaylar başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucuların büyükşehir belediyesinde belediye işçi olarak çalışmakta iken sendikasının profesyonel kadrolarında üstlendikleri yöneticilik görevleri nedeniyle iş akitleri işveren belediye tarafından askıya alınmıştır başvurucular sendikadaki görevlerinin sona ermesinin ardından işe başlatılmalarını talep etmişlerdir bununla birlikte belediyenin sayılı kararlarıyla türkiye belediyeler ve genel hizmetl
a olaylar başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucuların büyükşehir belediyesinde belediye işçi olarak çalışmakta iken sendikasının profesyonel kadrolarında üstlendikleri yöneticilik görevleri nedeniyle iş akitleri işveren belediye tarafından askıya alınmıştır başvurucular sendikadaki görevlerinin sona ermesinin ardından işe başlatılmalarını talep etmişlerdir bununla birlikte belediyenin sayılı kararlarıyla türkiye belediyeler ve genel hizmetler sendikasıyla imzalanan ve yürürlük süreli olan toplu sözleşmesinin maddesinin c bendindeki sendikadaki görevi sona eren ve işe dönmek için müracaat eden sendika yöneticileri üç ay içinde işe alınmazsa işveren kıdem tazminatlarını toptan öder düzenlemesi uyarınca kıdem tazminatı ödenmek suretiyle başvurucuların hizmet akitlerinin feshedilmesine karar verilmiştir başvurucular feshin haksız olduğunu iş akitlerinin sendikal nedenlerle sonlandırıldığını ve sendikasına üye olanların ise işe başlattırıldığını belirterek dava açmışlardır mahkemesi tarafından yürütülen yargılama esnasında belediye tarafından sunulan tarihli yazıda yılında sendika yöneticiliği sonrası işe başlatılan iki kişi bulunduğu ve bu kişilerin sendikası üyesi olduğu bildirilmiştir mahkeme tarihli ve orak hüseyin yıldız ekşi aybar ile atilla çelik sayılı kararlarıyla başvurucuların taleplerini reddetmiştir kararların gerekçesi şöyledir yasa koyucu tarafından işçilerin sendika yöneticiliğine serbestçe seçilmelerinde ve seçilmeyi istemelerinde kamu yararı vardır bu nedenle kamu düzeninin korumak için de cezai ve hukuki olmak üzere koruyucu önlemler getirilmiştir bunların başında sayılı yasa maddeye aykırı hareket eden işveren için aynı yasanın maddesinin bendinde ağır para cezası öngörülmüştür bu cezai yaptırıma kendi menfaat dengesi açısından razı olup işçiyi işe almadığı durumda da söz konusu cezai yaptırım ile hukuki yaptırım devreye girmektedir diğer bir deyişle işverenin işçiyi işe almaması halinde cezai yaptırım ile birlikte işçinin feshin hukuki sonuçlarıyla ilgili kanuni haklarının varsa iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan tazminatı talep etme hakk bulunmaktadır ancak buradaki zorunluluk hali sadece cezai ve hukuki yaptırımla sınırlıdır bunlar dışında yasada ifaya yönelik herhangi bir hüküm ve düzenleme bulunmamaktadır bu nedenle sendikal görevi sona eren ve süresinde işe başlatılması için işverence başvuran işçinin işveren tarafından işe alınmamış olması mahkemece işe başlatılması şeklinde ifaya yönelik hüküm kurulmasını gerektirmez zira ortada bir işveren feshi bulunmamaktadır daha önce profesyonel sendikacılık için kendi isteği ile ayrılan işçinin maddesi uyarınca işe başlatılmaması söz konusudur bu hukuksal yaptırım maddede öngörülmüş işveren feshi olarak nitelendirilmemiştir tüm dosya kapsamı ve delillere göre davanın reddi gerekeceği sonuç ve kanısına varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur başvuru numarası karar tarihi başvurucuların dava dilekçelerinde vurguladıkları benzer gerekçelere dayanan temyiz talepleri yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve orak hüseyin yıldız ekşi aybar ile k atilla çelik sayılı ilamlarıyla dosya muhteviyatı itibarıyla delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek reddedilmiş ve derece mahkemesi kararları nihai kararlar başvurucular vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucular tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarihli ve sayılı mülga sendikalar kanununun maddesi şöyledir sendika ve konfederasyonların yönetim kurullarında veya başkanlığında görev aldığı için kendi isteği ile çalıştığı işyerlerinden ayrılan işçiler bu görevlerinin seçime girmemek yeniden seçilmemek veya kendi istekleriyle çekilmek suretiyle son bulması halinde ayrıldıkları işyerinde işe yeniden alınmalarını istedikleri takdirde işveren talep tarihinden itibaren en geç bir ay içinde bu işçileri o andaki şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe diğer isteklilere nazaran öncelik vererek almak zorundadır bu takdirde işçinin eski kıdem hakları ve ücreti saklıdır bu hak sendika veya yöneticilik görevinin sona ermesinden başlayarak üç ay içinde kullanılabilir yönetim kurulundaki ve başkanlıktaki görevleri ile ilgili fiillerinden dolayı hüküm giymiş olanlar bu haktan yararlanamazlar düşen pay dahil olmak üzere sosyal güvenlik kurumlarının prim ve aidatlarını ödemeye devam etmek suretiyle ayrıldıkları işyerlerindeki sigortalılık haklarını da devam ettirebilirler yukarıda gösterilen haklardan sendika şube yönetim kurulu üyeleri ile başkanları da yararlanırlar tarihli ve sayılı sendikalar ve toplu sözleşmesi kanununun maddesi şöyledir kuruluşunda yönetici olduğu için çalıştığı işyerinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi askıda kalır yönetici dilerse işten ayrıldığı tarihte iş sözleşmesini bildirim süresine uymaksızın veya sözleşme süresinin bitimini beklemeksizin fesheder ve kıdem tazminatına hak kazanır yönetici yöneticilik süresi içerisinde iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatı fesih tarihindeki emsal ücret üzerinden hesaplanır sözleşmesi askıya alınan yönetici sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi seçim girmemek yeniden seçilmemek veya kendi isteği ile çekilmek suretiyle görevinin sona ermesi halinde sona erme tarihinden itibaren bir ay içinde ayrıldığı işyerinde işe başlatılmak üzere işverene başvurabilir talep tarihinden itibaren bir ay içinde bu kişileri o andakı şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe başlatmak zorundadır bu kişiler süresi içinde işe başlatılmadığı takdirde iş sözleşmeleri işverence feshedilmiş sayılır yukarıda sayılan nedenler dışında yöneticilik görevi sona eren sendika yöneticisine ise başvuruları halinde işveren tarafından kıdem tazminatı ödenir ödenecek tazminatın hesabında işyerinde çalışılmış süreler göz önünde bulundurulur ve fesih anında emsalleri için geçerli olan ücret ve diğer hakları esas alınır iş kanunlarından doğan hakları saklıdır sayılı kanununun maddesinin numaralı fıkrası şöyledir tarihli ve sayılı sendikalar kanunu tarihli ve sayılı toplu sözleşmesi grev ve lokavt kanunu ve tarihli ve sayılı mahkemeleri kanununun inci maddesinin ikinci fıkrasının a bendi yürürlükten kaldırılmıştır başvuru numarası karar tarihi sayılı kanununun geçici maddesi şöyledir kanunun yayımı tarihinde sendika yöneticisi olduğu için iş sözleşmesini feshetmiş olan yöneticiler hakkında üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri uygulanır ancak üncü maddenin ikinci fıkrasındaki nedenlerden biri ile görevi sona eren yöneticiler bu tarihten itibaren bir ay içerisinde işverene başvurmak kaydıyla emsal ücret üzerinden kıdem tazminatına hak kazanır iv