DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2023/1120 E. , 2024/1800 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1120 Karar No : 2024/1800 TEMYİZ EDEN (DAVALI) :...Bakanlığı VEKİLİ : Huk. Müş. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Derneği VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Derneği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 06/12/2022 tarih ve E:2019/7566, K:2022/5718 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA S
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU 2023/1120 E. , 2024/1800 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1120 Karar No : 2024/1800 TEMYİZ EDEN (DAVALI) :...Bakanlığı VEKİLİ : Huk. Müş. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Derneği VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Derneği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 06/12/2022 tarih ve E:2019/7566, K:2022/5718 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 13/02/2019 tarih ve 30685 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması İle Depolanması Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 06/12/2022 tarih ve E:2019/7566, K:2022/5718 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 124. maddesine, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 15. maddesinin 3. fıkrasına, 31. maddesinin 1. fıkrasına, 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun'un 4. maddesinin 15. alt bendi ile 5. maddesine atıf yapılarak, Mevzuat uyarınca, orman mühendislerinin ve orman endüstri mühendislerinin, ormanlık alanlarda veya ormanlık alanlar dışındaki alanlarda bulunan tüm orman bitkilerini etkileyen zararlılarla mücadele hizmetlerinde (bu arada bu ürünlerin üretim, işleme ve dağıtım aşamalarındaki resmi kontrolünde) münhasıran yetkili olduklarının kabulü gerektiği, Buna göre, ormanlık alanlarda veya ormanlık alanların dışındaki alanlarda bulunan tüm orman bitkilerini etkileyen zararlılarla mücadele hizmetlerinde yetkili olduğu anlaşılan orman mühendislerine ve orman endüstri mühendislerine, bitki koruma ürünlerinin toptan veya perakende satışını yapmak amacıyla bayi veya toptancı izin belgesi almak için başvuru yapabilecek kişiler arasında yer verilmemesine ilişkin dava konusu Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle düzenlemenin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ülkemizde zirai mücadelede kullanılan bitki koruma ürünlerinin 5996 sayılı Kanun ve bu Kanun'a istinaden çıkarılmış olan "Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik" esaslarına göre Bakanlıkça (Tarım ve Orman Bakanlığı-Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü) ruhsatlandırılarak piyasaya arz edildiği, davaya konu Yönetmeliğin tarım ürünlerinin yetiştirilmesinde ve bu ürünlerin depolandığı alanlarda kullanılmak üzere ruhsatlandırılan bitki koruma ürünlerinin satışı ve depolanması ile ilgili hükümleri kapsadığı ve Yönetmelik'te orman ürünlerinde ve orman alanlarında kullanılması öngörülen ürünlerin satışı ve depolanmasına ilişkin herhangi bir iş ve işlem tanımlanmadığı, orman zararlıları ile mücadelede kullanılacak ürünlerin, ilgili kamu birimleri tarafından Devlet adına alınarak bu ürünlerin uygulamasının da bu birimler tarafından yürütüldüğü; dolayısıyla söz konusu ürünlerin, bitki koruma ürünleri bayileri veya toptancıları aracılığı ile satılmadığı, gerek orman zararlıları ile mücadelede kullanılan tuzak ve feromonların reçete kapsamından çıkarılmış olması, gerekse kullanılacak ürünlerin toplu alım yapılarak temin edilmesi ve mücadelenin devlet tarafından yürütülüyor olması nedeniyle bitki koruma ürünlerinin satışında yetkilendirilecek kişilerin yer aldığı Yönetmelik maddesinde orman mühendisleri ve orman endüstri mühendislerine yer verilmediği, 5996 sayılı Kanun'un 31. maddesinin bu Kanun kapsamında resmi kontroller, itiraz hakkı ve resmi sertifikaları kapsadığı, orman mühendisi ve orman endüstri mühendislerine bitki koruma ürünleri bayi ve toptancı yetkisi verilmesine yönelik hiçbir hüküm bulunmadığı, Yönetmelikte bitki koruma ürünleri bayi ve toptancı yetkisi verilecek kişilerin belirlenmesinde herhangi bir orman mühendisi ve orman endüstri mühendisine haksızlık yapılmadığı, yetkisi elinden alınmadığı, var olan yetkisi de kısıtlanmadığı; 18/07/2020 tarih ve 31189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile dava konusu 12. maddenin 1. fıkrasına "orman mühendisi/orman endüstri mühendisi" ibaresi eklendiğinden davanın konusuz kalması sebebiyle davanın reddi gerekirken iptal kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, 5996 sayılı Kanun'un hangi meslek mensuplarının hangi konularda yetkili ve sorumlu olduğunun belirlendiği Ek 2 nolu cetvelde orman ve orman endüstri mühendisine yer verilmesine rağmen Yönetmeliğin dava konusu 12. maddesinin 1. fıkrasında yer verilmemesinin hukuka aykırı olduğu, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 23/01/2020 tarih ve 2019/1265 sayılı yürütmeyi durdurma kararından sonra 18/07/2020 tarih ve 31189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile davaya konu 12. maddenin 1. fıkrasına eklenen "orman mühendisi/orman endüstri mühendisi" ibaresi nedeniyle davanın konusuz kaldığı belirtilerek davalının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu düzenlemenin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 06/12/2022 tarih ve E:2019/7566, K:2022/5718 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 30/09/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- Dava; 13/02/2019 tarih ve 30685 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması İle Depolanması Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptali istemiyle açılmıştır. Yönetmeliğin "Bayi veya toptancı izin belgesi almak için başvuru yapabilecekler" başlıklı davaya konu 12. maddesi; " (1) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak koşulu ile; a) Ziraat mühendisi, b) Eczacı, c) Kimya mühendisi/kimyager, ç) Bitki sağlığı ile ilgili dersleri alarak mezun olmuş tekniker veya ziraat teknisyeni, unvanlarından birine sahip gerçek kişiler veya bu unvanlardan birine sahip bir kişiyi sorumlu yönetici olarak istihdam eden tüzel kişiler ile kamu kurumları ve kamu kurumu niteliğindeki kuruluşlar, birlikler ve kooperatifler, bitki koruma ürünlerinin toptan veya perakende satışını yapmak amacıyla bitki koruma ürünleri bayi veya toptancı izin belgesi almak için Bakanlığa müracaatta bulunabilir. (2) Birinci fıkrada belirtilen unvanları yurt dışında almış olanların, eşdeğerliliklerinin belgelendirilmesi ve yetkili idarelerce onaylanması zorunludur." hükmünü haizdir. Davacı tarafından; 5996 sayılı Kanun ekinde yer alan üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında resmi kontrollerden sorumlu meslek mensupları listesinde, bitki koruma ürünleri satış yerleri bakımından orman mühendisi ve orman endüstri mühendislerine de yer verildiği, dava konusu düzenlemede de orman mühendislerine ve orman endüstri mühendislerine yer verilmesi gerektiği iddia edilmiştir. Davalı idare tarafından; dava konusu düzenlemede orman ürünlerinde ve orman alanlarında kullanılması öngörülen ürünlerin satışı ve depolanmasına ilişkin herhangi bir iş ve işleme yer verilmediği, orman zararlıları için alınacak ürünlerin Devlet eliyle alındığı, dolayısıyla bu ürünlerin bayi veya toptancıda satılmayacağı, 5996 sayılı Kanun ekinde yapılan belirlemenin sadece resmi kontrollerin yapılmasına ilişkin olduğu, bayi ve toptancı izin belgesi bakımından bir belirleme bulunmadığı, orman mühendislerinin elinden alınmış bir yetki bulunmadığı, Kanun’un gereğinin yapıldığı savunulmuştur. Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiş; 125. maddesinde idari mahkemelerce yerindelik denetimi yapılamayacağı, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği kurala bağlanmıştır. 11/06/2010 tarih ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 1. maddesinde “Bu Kanunun amacı, gıda ve yem güvenilirliğini, halk sağlığı, bitki ve hayvan sağlığı ile hayvan ıslahı ve refahını, tüketici menfaatleri ile çevrenin korunması da dikkate alınarak korumak ve sağlamaktır.”; 2. maddesinde “(1) Bu Kanun, gıda, gıda ile temas eden madde ve malzeme ile yemlerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarını, bitki koruma ürünü ve veteriner tıbbî ürün kalıntıları ile diğer kalıntılar ve bulaşanların kontrollerini, salgın veya bulaşıcı hayvan hastalıkları, bitki ve bitkisel ürünlerdeki zararlı organizmalar ile mücadeleyi, çiftlik ve deney hayvanları ile ev ve süs hayvanlarının refahını, zootekni konularını, veteriner sağlık ve bitki koruma ürünlerini, veteriner ve bitki sağlığı hizmetlerini, canlı hayvan ve ürünlerin ülkeye giriş ve çıkış işlemlerini ve bu konulara ilişkin resmî kontrolleri ve yaptırımları kapsar. (2) Kişisel tüketim amaçlı birincil üretim ile kişisel tüketim amacıyla hazırlanan gıdalar bu Kanunun kapsamı dışındadır.”; 3. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Kanunun uygulanmasında; …7) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular, soğansılar, soğanlar ve rizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını, 8) Bitki koruma ürünü: Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkilerini önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan ancak bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, bitki ve bitki kısımlarının istenmeyen gelişmelerini kontrol eden veya önleyen, istenmeyen bitkileri yok eden, bir veya daha fazla aktif maddeyi veya aktif madde, sinerji yaratan veya güvenilirliği artıran maddeler gibi bileşenleri içeren preparatları, …11) Bitkisel ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri, …52) Resmî kontrol: Bu Kanun kapsamındaki faaliyetlerin bu Kanun hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için, kontrol görevlilerinin, verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri kontrolleri, …82) Zararlı organizma: Bitki veya bitkisel ürünlere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn veya biyotiplerini, 83) Ziraî mücadele alet ve makineleri: Bitki koruma ürünlerinin uygulanmasında kullanılacak her türlü alet, araç-gereç, makine, cihaz, ekipman ile bunların aksam, parça ve teferruatını,... ifade eder.”; 15. maddesinin 3. fıkrasında “Devlet ormanlarında bulunan zararlı organizmalarla yapılacak mücadele hizmetleri Bakanlıkça belirlenen esaslara göre, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yapılır. Zararlı organizmalarla yapılacak mücadelenin hem orman hem tarım sahalarını ilgilendirmesi hâlinde, mücadele bu Kanun hükümleri çerçevesinde Bakanlık ile Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından işbirliği hâlinde yürütülür.”; 18. maddesinin 7. fıkrasında “Bitki koruma ürünleri, ziraat mühendisleri, kimya mühendisleri veya kimyagerlerin sorumluluğunda üretilir. Bu ürünlerin kalite kontrolü, Bakanlık tarafından uygun görülen laboratuvarlarda bu fıkrada belirtilen meslek mensupları tarafından yapılır.”; 19. maddesinin 1. fıkrasında “Bitki koruma ürünleri ile zararlı organizma mücadelesinde kullanılan diğer ürünlerin toptan satışı, toptancı bayiler, perakende satışlar ise perakendeci bayiler tarafından yapılır. Ziraî mücadele alet ve makinelerinin satışına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir.”, 5. fıkrasında “Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir.” hükmü yer almıştır. Aynı Kanun'un 31. maddesinin 1. fıkrasında ise “Resmî kontroller, uygun sıklıkta, tarafsız, şeffaf ve meslekî gizlilik ilkelerine uygun olarak risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin gerçekleştirilir. Bu kontroller, izleme, gözetim, doğrulama, tetkik, denetim, numune alma ve analiz gibi uygulamaları da kapsar. Kontroller, Bakanlıkça kontrol yetkisi verilen personel tarafından gerçekleştirilir. Üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında hangi meslek mensuplarının hangi resmî kontrollerden sorumlu olduğu Ek-2’de belirtilmiştir” hükmüne yer verilmiş; “Üretim, İşleme ve Dağıtım Aşamalarında Resmi Kontrollerden Sorumlu Meslek Mensupları” başlıklı Ek 2 kısmında (19/4/2018 tarihli ve 7139 sayılı Kanun’un 45. maddesiyle değişik haliyle) bitki ve bitkisel üretimde (birincil üretim) ziraat mühendisi, orman mühendisi, tütün teknoloji mühendisi; bitki koruma ürünleri üreten işyerleri, bitki koruma ürünleri satış yerleri (dağıtım) ile ürünlerin ithalatına yönelik resmi kontrollerde ziraat mühendisi, kimyager, kimya mühendisi, orman mühendisi ve orman endüstri mühendisi yetkili kılınmıştır. 5531 sayılı Orman Mühendisliği, Orman Endüstri Mühendisliği ve Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Hakkında Kanun’un 4. maddesinde; “a) Orman mühendislerinin faaliyet konuları şunlardır: 1) Devlet ormanlarında, Hazine arazilerinde, kamu kurum ve kuruluşlarına ait arazilerde, gerçek ve tüzel kişilere ait arazilerde ormanları doğal ve yapay olarak kurmak. 2) Mevcut olan ormanlar dahil, ormanların bakımı ve iyileştirilmesi, bozuk ormanların imar ve ıslahını yapmak. 3) Enerji ormanları tesis ve bakımını yapmak. 4) Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait tohum üretimi ile aşılama faaliyetlerini yürütmek. 5) Orman ağaç ve ağaççıklarına ait tohum ve ağaç ıslah faaliyetlerini yürütmek. 6) Orman fidanlıkları kurma, yönetme, işletme, orman fidanı ve bitkisi nakli, standardizasyonu ve sertifikalandırılması faaliyetlerini yürütmek. 7) Ağaçlandırma, erozyonla mücadele, sel ve çığ kontrolü, havza amenajmanı, entegre havza ıslahı ve kırsal kalkınma plânlama, projelendirme ve uygulama çalışmaları yapmak. 8) Orman içi, kenarı ve orman üst sınırı meraların sınırlarının belirlenmesi, ıslahı, korunması, plânlanması çalışmalarını yapmak. 9) Orman topraklarının etüdü, analizi, ıslahı ve bonitet belirlemesi, yetişme ortamı analizi, envanteri ve mevcut haritalar üzerinde işaretleme çalışmalarını yapmak. 10) Orman alanlarında av ve yaban hayvanlarının çoğaltılması, envanter çalışmaları ile orman ekosistemleriyle doğrudan ya da dolaylı habitat bağlantısı olan yaban hayvanlarına ilişkin olarak avlak, koruma alanı ve rezerv alanı tefriki, plânlaması, tesisi, yönetimi işlerini yapmak. 11) Orman içi su kaynaklarının geliştirilmesi, etüt, envanter, plânlama ve projelendirme çalışmalarını yapmak. 12) Millî parklar, orman içi dinlenme ve mesire yerleri ile orman içi rekreasyon alanlarının tespit, tefrik, envanter ve düzenlenmesi, rekreasyon yönetimi ve işletmeciliği, uzun devreli gelişme plânı çalışmaları, ağaç röleve plânları yapmak. 13) Peyzaj plânlarına uygun uygulamalar yapmak. 14) Orman kaynakları plânlaması, orman sınırlaması, arazinin yorumlanması ve mülkiyet çalışmaları yapmak, uydu görüntüleri ve hava fotoğraflarını ormancılık amaçları doğrultusunda yorumlamak ve mevcut haritalar üzerine işlemek. 15) Orman yangınları ve zararlılarıyla mücadele, orman yolları ile orman yangın emniyet yolu ve şeritleri plânlamasını, etüdünü, yapımını, bakımını ve kontrolünü yapmak. 16) Orman ekosistemleri, orman gen ve biyosfer rezervleri ile biyotop alanlarının kurulması, orman ağaç, ağaççık ve florasına ait gen koruma alanlarının plânlanması, kurulması ve yönetilmesi işlerini yapmak. 17) Kent ormancılığı çalışmaları, orman çevre düzenlemesi, orman alanlarında çevresel etki değerlendirmesi faaliyetlerini yapmak. 18) Orman ekosistemlerine ait flora ve faunayla ilgili iş ve işlemleri yapmak. 19) Orman ve ormancılıkla ilgili yukarıdaki işlere benzer iş ve hizmetleri yapmak. b) Orman endüstri mühendislerinin faaliyet konuları şunlardır: 1) Odun hammaddesinin yarma, kesme, soyma, biçme, şekil değiştirme işlemlerini yapmak. 2) Odun hammaddesini yongalayarak veya liflere ayırarak ve yapıştırıcı maddeler kullanarak ya da kullanmadan presleme, buharlama, kurutma ve emprenye etme gibi işlemlerle yapısını değiştirmeden veya fiziksel ve kimyasal yollarla değiştirerek işlemek. 3) Kereste, ağaç kaplama levha, kâğıt, selüloz ve benzeri yarı mamullerini üreten ve bunları kullanan, orman ürünleri fabrikalarında, ahşap olmak kaydıyla mobilya ile sabit ve hareketli mobilyalar, doğramalar, kapı, pencere, yer döşemeleri, ahşap yapılar ve elemanların üretim faaliyetlerini yapmak. 4) Odun dışı orman ürünlerini işleyen tesislerde; kalite kontrol, maliyet hesaplama, stok kontrolü ve tasarım faaliyetleri yapmak…” hükmü; 5. maddesinin 1. fıkrasında, “Meslek mensupları, 4 üncü maddede belirtilen faaliyet konularıyla sınırlı olmak kaydıyla; araştırma-geliştirme çalışmaları yapmaya, çevresel muhasebe yapmaya, keşif yapmaya, zarar ziyan belirlemeye, maliyet hesaplamaya, fizibilite raporu hazırlamaya, tasarım faaliyetleri yapmaya, plân ve projeler hazırlamaya ve uygulamaya, standardizasyon çalışmaları yapmaya, sertifikalandırmaya, kalite kontrolü yapmaya, stok kontrolü yapmaya, denetim yapmaya, muayene yapmaya, hakemlik yapmaya, eksperlik yapmaya, teknik müşavirlik yapmaya, danışmanlık yapmaya, yeminli danışmanlık ve bilirkişilik yapmaya, raporlar hazırlamaya, ormancılık ve orman ürünleri konularında serbest müşavirlik büroları ile serbest yeminli müşavirlik büroları açmaya, laboratuvarlar açmaya, özel müesseseler ile işletmeler kurmaya, bunları yönetmeye ve bunların sorumlu müdürlüğünü yapmaya, ormancılık karantina ve rehberlik hizmetlerini yürütmeye, her türlü odun ve odun dışı orman ürünleri ile orman endüstrisi dahil her türlü ormancılık çalışmaları için gerekli olan fidan, bitki, alet ve edevatın ihracat ve ithalat işlemleriyle ilgili hizmetleri tek başlarına, ortak faaliyet alanları içinde ise mevzuatta yetkilendirilmiş diğer meslek mensuplarıyla beraber yapmaya ve yürütmeye yetkilidir. Bu fıkrada belirtilen hak ve yetkiler, Odaya kayıtlı meslek mensuplarınca kullanılır.” hükmü bulunmaktadır. 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 334. maddesinde ise, "(1) Orman Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Orman kaynaklarını; ekolojik, ekonomik ve sosyo-kültürel faydalarını dikkate alarak, bitki ve hayvan varlığı ile birlikte, ekosistem bütünlüğü içinde idare etmek, katılımcı ve çok amaçlı şekilde planlamak, usulsüz müdahalelere, tabii afetlere, yangınlara karşı korumak, muhtelif zararlıları ile mücadele etmek ve ettirmek, ormancılık karantina hizmetlerini yürütmek, geliştirmek, orman alanlarını ve ormanlara ilişkin hizmetleri artırmak, ormanları imar ve ıslah etmek, silvikültürel bakımını ve gençleştirilmesini sağlamak...e) Orman ağaç, ağaççık ve florasına ait bitki türlerinin tohum ve fidanlarını üretmek, ürettirmek, aşılama faaliyetlerini yapmak, devamlı veya geçici fidanlıklar kurmak, işletmek, gerektiğinde kapatmak." hükmü; 338. maddesinde, "(1) Genel Müdürlüğün hizmet birimleri ve görevleri şunlardır: a) Orman Zararlılarıyla Mücadele Dairesi Başkanlığının görevleri şunlardır: 1) Ormanları usulsüz müdahalelerden korumak, ormanlarda tahribata yol açan hastalık ve her çeşit orman zararlılarıyla mücadele etmek veya ettirmek, ormanların sağlığının korunması ve orman zararlılarının yayılmasını önlemek için karantina tedbirleri almak, zararlılarla mücadele etmek amacıyla laboratuvarlar kurmak veya kurdurmak," hükmü yer almıştır. 5996 sayılı Kanun’a dayanılarak hazırlanan ve 13/02/2019 tarih ve 30685 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması İle Depolanması Hakkında Yönetmelik’in; 4. maddesinin 1. fıkrasında, “Bu Yönetmelikte geçen; … d) Bitki koruma ürünü: Kullanıcıya farklı formlarda sunulan, bitki ve bitkisel ürünleri zararlı organizmalara karşı koruyan veya bu organizmaların etkilerini önleyen, bitki besleme amaçlı olanlar dışında bitki gelişimini etkileyen, koruyuculara ilişkin özel bir düzenleme kapsamında bulunmayan ancak bitkisel ürünleri koruyucu olarak kullanılan, bitki ve bitki kısımlarının istenmeyen gelişmelerini kontrol eden veya önleyen, istenmeyen bitkileri yok eden, bir veya daha fazla aktif madde veya maddeleri içeren, sinerji yaratan veya güvenilirliği artıran maddeler gibi bileşenleri içeren preparatları,... ifade eder”; 15. maddesinin 1. fıkrasında, “Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen unvanlara sahip olan kişiler için Bakanlıkça veya Bakanlığın uygun gördüğü kurumlarca merkezi sınav yapılır.”; 16. maddesinin 1. fıkrasında “Bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen unvanlara sahip kişiler için yapılacak olan sınav aşağıdaki konuları içerir; a) Bitki koruma ürünleri ile ilgili mevzuat, b) Bitki koruma ürünlerinin çevreye ve insan sağlığına etkileri ve korunma yolları, c) Bitki koruma ürünlerinin uygulamaya hazırlanması, formülasyon şekilleri ve karışabilirlikleri, ç) Tarım ürünlerinde bitki koruma ürünlerinin kalıntı sebepleri ve kalıntının önlenmesi, d) Bitki koruma ürünlerinde direnç ve yönetimi, e) Bitki koruma ürünlerinin satışında karekod, kayıt ve izleme uygulamaları, f) Bitki hastalık ve zararlıları ile yabancı otlar ve bunlara karşı uygulanabilecek mücadele metotları, g) Toksikoloji ve ekotoksikoloji, ğ) Entegre zararlı yönetimi, entegre ürün yönetimi ve organik tarım, h) Zirai mücadele ve entegre mücadele teknik talimatları, ı) Temel fitopatoloji, entomoloji, herboloji ve nematoloji konuları, i) Mücadele metotları, j) Mesleki diğer konular.” düzenlemesine yer verilmiştir. Bununla birlikte; 09/11/2017 tarih ve 30235 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik’in “Bitki koruma ürünü olarak ruhsat zorunluluğu bulunan ürünler” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasında, “Bitki koruma ürünleri tanımı içine giren maddeleri ihtiva eden ve aşağıda belirtilen preparatlar ruhsata tabidir: a) Pestisitler, b) Bitki gelişim düzenleyicileri (BGD), c) Böcek cezbedicileri (Attractants), ç) Böcek uzaklaştırıcıları (Repellents), d) Böcek gelişimi düzenleyicileri (IGR), e) Beslenmeyi engelleyiciler, f) Biyopreparatlar, g) Bitki aktivatörleri, ğ) Fizyolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan maddeler, h) Biyolojik mücadele etmenleri, ı) Tuzak ve feromonlar.” hükmü yer almıştır. Anayasanın 124. maddesi uyarınca, idarelerin normlar hiyerarşisine uygun bir şekilde düzenleyici işlem yapma ve bu kapsamda kanun ve cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere yönetmelik çıkarma yetkisinin bulunduğu açıktır. Bununla birlikte "normlar hiyerarşisi" kuramına göre, kanundan sonra gelen yönetmelik, genelge, tebliğ, talimat gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. Yukarıda aktarılan 5996 sayılı Kanun'un, "Resmî kontroller, itiraz hakkı ve resmî sertifikalar" başlıklı 31. maddesinde atıf yapılan Ek-2 kısmında bitki koruma ürünlerinin üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında resmî kontrollerden sorumlu meslek mensupları arasında orman ve orman endüstri mühendislerinin yer alması sonucu oluşan kontrol yetkisinin, Bakanlıkça onaylı bitki koruma ürünlerinin satışına yönelik yetki içermediği, bahse konu düzenlemenin Bakanlık tarafından resmî kontrol yetkisi verilecek kişinin mesleki niteliğine dair resmi kontrol hizmetinin iç işleyişine yönelik belirleme içerdiği görülmektedir. Yukarıda aktarılan diğer mevzuat hükümleri incelendiğinde ise; orman ve orman endüstri mühendislerinin, ormanlık alanlarda veya ormanlık alanlar dışındaki alanlarda bulunan "orman bitkileri"ni etkileyen zararlılarla mücadele hizmetlerinde yetkili olduğu görülmekle birlikte, dava konusu Yönetmeliğin tarım ürünlerinin yetiştirilmesinde ve bu ürünlerin depolandığı alanlarda kullanılmak üzere ruhsatlandırılan bitki koruma ürünlerinin satışı ve depolanması ile ilgili hükümler içerdiği anlaşılmakta olup orman ve orman endüstri mühendislerine "zirai" mücadelede kullanılacak olan bitki koruma ürünlerinin satışı hususunda genel bir yetki verilmemesi üst hukuk normlarına uygun olduğundan bu hususun eksik düzenleme olarak nitelendirilemeyeceği açıktır. Zira; dava konusu Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılan "10/3/2011 tarih ve 27870 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik" ve bu Yönetmeliği önceleyen yönetmeliklerde de bitki koruma ürünlerinin toptan veya perakende satışını yapmak amacıyla bitki koruma ürünleri bayi veya toptancı izin belgesi almak için Bakanlığa müracaatta bulunabilecekler arasında orman ve orman endüstri mühendislerine yer verilmemiştir. Öte yandan; orman alanları dışında zirai faaliyette bitkisel üretime konu olan orman bitkileri (kestane, ceviz, zeytin gibi) gözetilerek orman ve orman endüstri mühendislerinin "bitki koruma ürünleri satış yetkisi" olduğunu kabul etmek, faaliyet konuları 5531 sayılı Yasa ile belirlenen ve bu faaliyet konularıyla sınırlı yetki ve sorumluluk verilen orman ve orman endüstri mühendislerinin orman bitkileri dışındaki bitkiler yönünden de yetkilendirilmesi sonucunu doğuracaktır ki bu durum yasama organınca belirlenen görev tanımı ve faaliyet alanının Yönetmelik'le hukuka aykırı şekilde genişletilmesi anlamına geleceği gibi davaya konu Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan "sınav konuları" gözetildiğinde, "bitki koruma ürünü"ne ilişkin bilgiyi haiz olmanın sağlayacağı kamusal yarara da aykırılık teşkil edecektir. Bununla birlikte; üst hukuk normunda açıkça düzenlenmemiş olan ve idarenin takdirine bırakılmış bulunan bir alanda düzenlemenin eksik düzenleme gerekçesiyle iptal edilmesi, idarenin takdir alanına müdahale anlamı taşıyacağından “idarenin takdir yetkisini kaldıran” nitelikte bir durum arz edecektir. Bu durumda, dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ve Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.