TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR MEHMET YILMAZ BASVURUSU (2) (Ba vuru Numarasi: 2015/8533) Karar Tarihi: 14/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/8533 : 14/11/2018 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serruh KALELi Hasan Tahsin GOKCAN Kadir OZKA YA Yusuf Sevki HAKYEMEZ : Volkan C::AKMAK : Mehmet YILMAZ : Av. Cihan KOC:: I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tazminat istemiyle a91lan davada usule ili kin irnkanlar bak1mmdan zay1f d
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi BiRiNCi BOLUM KARAR MEHMET YILMAZ BASVURUSU (2) (Ba vuru Numarasi: 2015/8533) Karar Tarihi: 14/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2015/8533 : 14/11/2018 BiRiNCi BOLUM KARAR : Burhan USTUN : Serruh KALELi Hasan Tahsin GOKCAN Kadir OZKA YA Yusuf Sevki HAKYEMEZ : Volkan C::AKMAK : Mehmet YILMAZ : Av. Cihan KOC:: I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, tazminat istemiyle a91lan davada usule ili kin irnkanlar bak1mmdan zay1f dururna du uriilrnesi nedeniyle adil yargilanrna hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 22/5/2015 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Kornisyona sunulrnu tur . 4. Kornisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelernesinin Bolurn tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Bolum Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lrnasma karar verilrni tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir 6meg1 bilgi 19m Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilrni tir. Bakanhk , gorii bildirmerni tir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 8. Ba vurucu, smav ve egitirn surecini tarnarnlarnasmm ardmdan 2008 y1lmm Mart aymda komando uzman erba olarak S1mak C::akirsogut Jandarma Komando Tugay 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 Komutanhg1 emrine atanm1 tlr. Ba vurucu, bu atamadan once saghk kontroliinden gec;irilmi ve komando uzman erba olur yoniinde saghk raporu alm1 t1r. 9. 7/8/2010 tarihinde ba layan pusu dinleme gorevinin ardmdan 9/8/2010 gunu geri donii esnasmda baygmhk gec;iren ba vurucu , arac;la Giic;liikonak Saghk Ocagma sevk edilmi tir. Saghk Ocagmda bir giin mii ahede altmda tutulan ba vurucuya dort giin istirahat verilmi tir. 10. Rahats1zhgm devam etmesi iizerine ba vurucu 23/8/2010 tarihinde S1mak Asker Hastanesine sevk edilmi tir. Amlan hastane tarafmdan organik mental bozukluk tams1yla 1/9/2010 tarihinde Diyarbak1r Asker Hastanesine sevk edilen ba vurucu, bu hastaneden de ambulans uc;akla Giilhane Askeri Tip Akademisine (GATA) nakledilmi tir. 11. GATA biinyesinde 2010-2013 y1llan arasmda devam eden tedavi siireci boyunca anksiyete bozuklugu, ensefalopati, organik ruhsal bozukluk te hisleriyle muhtelif tarihlerde hava degi imi izinleri verilen ba vurucunun nihai olarak 20/3/2013 tarihli raporla Turk Silahlz Kuvvetlerinde (TSK) gorev yapamayacagzna karar verilmi tir. Bu raporda ba vurucuya organik veya semptomatik mental bozukluk, epilepsi, ensofolapati tams1 konulmu tur. 12. Ba vurucunun soz konusu rapora itiraz etmesi iizerine sevk edildigi Etimesgut Asker Hastanesi tarafmdan diizenlenen 26/6/2013 tarihli raporda da GATA'nm raporunda yer alan tamya ula 1lm1 t1r. 13. Saghk durumunun kesinlik kazanmasmm ardmdan 24/9/2013 tarihinde terhis edilen ba vurucu Sosyal Giivenlik Kurumu tarafmdan adi malul olarak kabul edilmi tir. 14. Ba vurucu, saghk durumunun askeri gorevin etkisiyle bozuldugunu ileri siirerek 24/2/2014 tarihinde maddi ve manevi zararlanmn kar ilanmas1 istemiyle idari ba vuruda bulunmu tur. Ba vuru z1mnen reddedilmi tir. 15. Ba vurucu ugrad1gm1 ileri siirdiigii maddi ve manevi zararlann tazmini istemiyle Askeri Yiiksek idare Mahkemesi (A YiM) nezdinde lava ac;m1 tlr. 16. AYiM ikinci Dairesi 8/4/2015 tarihli karanyla davay1 reddetmi tir. 17. Ret gerekc;esinde oncelikle idare Hukuku ilkeleri ve Anayasa'nm 125'inci maddesi uyannca idarenin kendi eylem ve i lemlerinden dogan zararlan odemekle yiikiimlii oldugu belirtilmi tir. ister hizmet kusuru ister kusursuz sorumluluk ilkelerine dayandmlsm idarenin tazminle sorumlu tutulabilmesi ic;in bir zarann varhg1, zaran doguran eylemin idareye yiiklenebilir nitelikte olmas1, zararla eylem arasmda bir illiyet bagmm bulunmas1, hizmet kusurunun varhg1 veya kusursuz sorumluluk ko ullannm olu mas1 artlannm birlikte gerc;ekle mesinin zorunlu oldugu hat1rlatilm1 t1r. Meydana gelen zarar, idari eylem ya da i lemden dogmam1 ise yahut zararla idari eylem veya i lem arasmda nedensellik bag1 kurulam1yorsa idarenin tazmin sorumlulugundan soz edilemeyecegi vurgulanm1 t1r. Ba vurucunun 9/8/2010 tarihindeki bayilma d1 mda somut herhangi bir olaydan bahsetmeden soyut gorev ko ullanm temel ald1g1 ve TSK'da gorev yapamaz hale gelmesine neden olan rahats1zhgmm gorevin ifas1 s1rasmda ve bu gorevin etkisi ile meydana geldigini kabule 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 yeterli somut dayanak bulunmad1g1 ifade edilmi tir. Ba vurucunun rahats1zhg1 nedeniyle ugrad1g1 zarar ile illiyet bag1 kurulabilecek bir idari eylemin olmad1gma dikkat 9ekilmi tir. Bu baglamda dosyadaki bilgi ve belgelere gore karar verilebilecegi ve tibbi bilirki i incelemesi yapilmasma gerek olmad1gma kanaat getirilerek davanm soyut iddialara dayah ve hukuki dayanaktan yoksun oldugu sonucuna ula 1lm1 tlf. 18. Karar oy9okluguyla almm1 tlf. Azmhkta kalan iki tiyenin kar 1oy gerek9esinde ise ba vurucunun rahats1zhgmm askeri gorev ko ullanndan ileri gelip gelmedigi hususunda bilirki i incelemesi yaptmlarak uyu mazhgm sonuca baglanmas1 gerektigi ifade edilmi tir. 19. Ba vurucu, ret htikmtinti 15/5/2015 tarihinde tebelltig etmesinin ardmdan 22/5/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur. IV. iLGiLi HUKUK 20. Anayasa'nm 125. maddesinin son fikrasmda, idarenin kendi eylem ve i lemlerinden dogan zaran odemekle ytiktimlti oldugu belirtilmi tir. Bu htiktim Turk hukukunda idarenin mali sorumlulugunun anayasal temelini olu turmaktad1r. idarenin kamu hukukundan kaynaklanan mali sorumlulugunun Anayasa'mn 125. maddesinin son fikras1 haricinde bir yasal dayanag1 bulunmamaktad1r. Ozel hukuktan farkh olarak -somut baz1 konulan dtizenleyen birka9 istisna d1 mda- idarenin idari nitelikteki i lem ve eylemlerinden dogan zararlara ili kin mali sorumlulugunu dtizenleyen genel bir kanun htikmti yoktur. idarenin kamu hukuku alanmdan kaynaklanan mali sorumlulugunun 9er9evesi ile htiktim ve esaslan, Anayasa'mn amlan htikmtinden yola 91kilmak suretiyle Dam tay i9tihatlanyla belirlenmi tir. Dam tay i9tihatlanna gore idarenin mali sorumlulugu, kusur sorumlulugu ve kusursuz sorumluluk eklinde ikiye aynlmakta; kusursuz sorumluluk da dayand1g1 sebebe gore tehlikeli faaliyetler, mesleki risk, sosyal risk ve fedakarhgm denkle tirilmesi bi9iminde tasnif edilmektedir. Kusur sorumlulugunda idarenin kusurlu bulunmas1 (hizmet kusuru) sorumlulugun temel art1 iken kusursuz sorumluluk hallerinde idarenin kusuru bulunmasa dahi idarenin mali sorumlulugu soz konusu olabilmektedir (Recep Tarhan ve A.fife Tarhan, B. No: 2014/1546, 2/2/2017, 28, 29, 30). 21. 4/7/1972 tarihli ve 1602 say1h mtilga Askeri Ytiksek idare Mahkemesi Kanunu'nun 52. maddesi oyledir: "Daire/er veya Daire/er Kurulu, bakmakta olduklarz davalara ait her ;e$if incelemeleri kendiliklerinden yapabilecekleri gibi, tayin edecekleri sure i ;inde, liizum gordiikleri evrakzn gonderilmesini ve her tiirlii bilgilerin verilmesini tarajlardan ve ilgili diger yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararlarzn , ilgililerce, siiresi i ;inde yerine getirilmesi mecburidir. Haklz sebeplerin bulunmasz halinde bu sure, bir defaya mahsus olmak iizere uzatzlabilir." 22. 1602 say1h mtilga Kanun'un 56. maddesinin ilgili k1sm1 oyledir: "Bu Kanunda aksine hiikiim bulunmayan hallerde; Mari Yargzlama Usu/ii Kanunu ile Hukuk Usulii Muhakemeleri Kanununun ... bilirki$i, ke$if, delillerin tespitine... ili$kin hiikiimleri uygulanzr. " 23. 6/1/1982 tarihli ve 2577 say1h idari Yarg1lama Usulti Kanunu'nun 20. maddesinin birinci fikras1 oyledir: 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 "Danz tay ile idare ve vergi mahkemeleri , bakmakta olduklan davalara ait her ;e it incelemeleri kendiliklerinden yaparlar. Mahkemeler belirlenen sure i ;inde liizum gordiikleri evralan gonderilmesini ve her tiirlii bilgilerin verilmesini tarajlardan ve ilgili diger yerlerden isteyebilirler. Bu husustaki kararlann, ilgililerce, siiresi i ;inde yerine getirilmesi mecburidir. " V. iNCELEME VE GEREK ;E 24. Mahkemenin 14/11/2018 tarihinde yapm1 oldugu toplant1da ba vuru incelenip geregi dti tiniildti: A. Ba vurucunun iddialan 25. Ba vurucu; askeri goreve saghk kontrollinden ge9erek ve saghkh oldugu kabul edilerek ba latild1gm1, askeri gorevi yerine getirirken 9atI malara, operasyonlara katild1gm1, rahats1zhgmm asayi ve gtivenligin saglanmas1 i9in yerine getirdigi bu gorevler nedeniyle olu tugunu, bu hususlara ili kin iddialannm dikkate almmad1gm1 ve bu hususlar irdelenmeden karar verdigini belirterek adil yarg1lanma hakk1 ile hukuk devleti ilkesinin ihlal edildigini iddia etmi tir. B. Degerlendirme 26. Anayasa'nm "Hak arama hurriyeti" kenar ba hkh 36. maddesinin birinci fikras1 oyledir: "Herkes, mqru vaszta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargz mercileri oniinde davacz veya davalz olarak iddia ve savunma ile adil yargzlanma hakkma sahiptir. " 27. Anayasa Mahkemesi, olaylann ba vurucu tarafmdan yapilan hukuki nitelendirmesi ile bagh olmay1p olay ve olgulann hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba vurucu ispat kiilfeti konusunda dezavantajh konuma dti tirtildtigtinti iddia ettiginden ba vuru hakkaniyete uygun yarg1lanma hakk1 kapsammdaki silahlann e itligi ilkesinden incelenmi tir. 1. Kabul Edilebilirlik Yoniinden 28. A91k9a dayanaktan yoksun olmad1g1 ve kabul edilemezligine karar verilmesini gerektirecek ba ka bir neden de bulunmad1g1 anla 1lan adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddiamn kabul edilebilir olduguna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yoniinden i. Genel ilkeler 29. Anayasa'nm 36. maddesi uyannca herkes iddia, savunma ve adil yargzlanma hakkma sahiptir. Anayasa'nm amlan maddesinde adil yarg1lanma hakkmdan ayn olarak iddia ve savunma hakkma birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalanm mahkeme onlinde dile getirme fusatl tanmmas1 gerektigi anlamm1 da i9ermektedir (Mehmet Fidan, B. No: 2014/14673, 20/9/2017, 37). 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 30. Diger yandan Anayasa'nm 36. maddesine adil yargzlanma ibaresinin eklenmesine ili kin gerek9ede, Tiirkiye'nin taraf oldugu uluslararas1 sozle melerce de gtivence altma alman adil yarg1lama hakkmm madde metnine dahil edildigi vurgulanm1 tlr. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa'nm 36. maddesi uyannca inceleme yaptlg1 bir9ok karannda, A vrupa insan Haklan Mahkemesi (AiHM) i9tihad1yla adil yarg1lanma hakkmm kapsamma dahil edilen silahlarzn e itligi ilkelerine Anayasa'nm 36. maddesi kapsammda yer vermektedir. Bu itibarla amlan ilkenin adil yargilanma hakkmm kapsam ve i9erigine dahil oldugu sonucu ortaya 91kmaktadu. Amlan ilkeye uygun yuriitulmeyen bir yarg1lamanm hakkaniyete uygun olmas1 olanakh degildir (Mehmet Fidan, 38). 31. Silahlann e itligi ilkesi, davanm taraflannm usule ili kin haklar bak1mmdan aym ko ullara tabi tutulmas1 ve taraflardan birinin digerine gore daha zay1f bir duruma dti tiriilmeksizin iddia ve savunmalanm makul bir ekilde mahkeme ontinde dile getirme firsatma sahip olmas1 anlamma gelir (Ya aszn Aslan, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 32). Bu usul gtivencesi geregince uyu mazhgm her iki tarafma da savunmasmm temel dayanag1 olan delilleri sunma imkam tanmmasm1 kapsamaktadu (Yuksel Hanr;er, B. No: 2013/2116, 23/1/2014, 18). 32. Silahlann e itligi ilkesi kapsammda yap1lacak inceleme, ba vuru konusu yarg1lamanm bir btitun olarak adil olup olmad1gmm degerlendirilmesidir (Yuksel Hanr;er, 19). 33. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yargilamanm yuriitulebilmesi i9in silahlann e itligi ilkesi 1 1gmda taraflara tamk delili de dahil olmak tizere delillerini sunma, inceletme noktasmda uygun imkanlann tanmmas1 ve yarg1lamaya etkin katihmlannm saglanmas1 gerekir. Bu anlamda delillere ili kin dengesizlik veya hakkaniyetsiz olma iddialan da yarg1lamanm btitunti kapsammda degerlendirilecektir. Ceza davalan ile medeni hak ve yuktimltiltiklere ili kin davalann usul kurallan da dahil olmak tizere yargilamanm tum a amalannda silahlann e itligi ilkesinin gtivence altma almarak adil yargilanma hakkmm korunmas1 hukuk devleti olmanm bir geregidir ( Mustafa Kupal, B. No: 2013/7727, 4/2/2016, 50, 51, 52). 34. Kural olarak Anayasa Mahkemesinin gorevi herhangi bir davada bilirki i raporu veya uzman mtitalaasmm gerekli olup olmad1gma karar vermek degildir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi taraflann one stirdtigti ve esasa etkili olan iddialann i in mahiyetinin gerektirdigi ol9tide incelenip incelenmedigini ve ozellikle ispat ktilfeti konusunda taraflardan birinin digerine nazaran dezavantajh bir konuma dti tiriiltip dti tiriilmedigini denetleme gorevi bulunmaktadu (Ahmet Korkmaz, B. No: 2014/16232, 25/1/2018, 29). ii. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 35. Somut olayda ba vurucunun saghk kontroltinden ge9irilerek askeri goreve elveri li oldugunun kabultiyle uzman erba olarak atand1g1, pusu dinlemesi gorevinden donerken bay1lmas1 ve ardmdan ger9ekle en tedavi stireci sonucunda mental rahats1zhk nedeniyle TSK btinyesinde gorev yapamaz hale geldigi hususunda ihtilaf bulunmamaktad1r. ilk derece mahkemesinde goriilen davalann taraflan arasmdaki ihtilaf, ba vurucunun TSK btinyesinde gorev yapamaz hale gelmesine neden olan mental rahats1zhgm askeri gorevin etkisi ile ortaya 91k1p 91kmad1g1 noktasmdadu. Ba vurucu, komando olarak S1mak ilinde gorev yapt1g1 donemde katild1g1 operasyonlann etkisiyle mental rahats1zhgmm olu tugunu ileri stirmti ; A YiM ise ba vurucunun mental rahats1zhgmm gorevin ifas1 s1rasmda ve bu 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 gorevin etkisi ile meydana geldigini kabule yeterli somut dayanak bulunmad1g1 sonucuna ula arak davay1 reddetmi tir. 36. Ba vurucunun askeri goreve saghkh olarak kabul edildigi, komando olarak S1mak'ta gorev yapt1g1 ve gorevini yerine getirirken operasyonlara katild1g1 hususuna yonelik olarak idarenin herhangi bir itiraz1 soz konusu olmam1 tlr. Mahkemenin de aksine bir degerlendirmesi bulunmamaktad1r. Bu hale gore ba vurucunun S1mak'ta komando olarak gorev yapmas1 ve operasyonlara kat1lm1 olmas1 dikkate almd1gmda mental rahats1zhgmm askeri gorevden kaynakland1g1 yolunda one stirdtigti iddiasmm temelsiz oldugu soylenemez. 3 7. Ba vurucunun mental rahats1zhgmm askeri gorevden kaynakland1g1 iddiasmm temelsiz olmamas1 bu savm ispatland1g1 anlamma gelmemektedir. Dolay1s1yla bu iddiaya dair daha gti ;lti ve ikna edici kamtlann varhgmm aranmas1 anla 1labilir bir durumdur. Bununla birlikte ba vurucunun mental rahats1zhgm askeri gorevden kaynakland1gm1 kendi imkanlanyla ispatlamasmm gti9ltigti de gozontinde bulundurulmahdu. 38. Mental rahats1zhgm sebebinin ortaya konulmasmm tibbi incelemeyi gerektirdigi a91ktu. Ba vurucunun rahats1zhgm askeri gorevden ileri geldigini t1bbi bir inceleme olmaks1zm ispatlamas1 mtimktin degildir. Ba vurucunun bu iddias1, Mahkemeye 1602 ve 2577 say1h Kanunlarla tanman imkan kullamlarak gerekirse bilirki i incelemesi de yaptmlmas1 suretiyle a91khga kavu turulmas1 gereken bir olgudur. 39. Genel ilkeler kismmda da belirtildigi tizere mahkemelerin bilirki i goru une ba vurmas1 takdiri bir husus olup bu degerlendirme kural olarak Anayasa Mahkemesinin yetki alam d1 mdadu. Bununla birlikte davanm esasma mtiteallik savlann uyu mazhgm 9oztime kavu turulmas1 adma yeterli ol9tide irdelenip irdelenmedigi ve bu kapsamda taraflardan birinin digerine nazaran dezavantajh bir konuma getirilip getirilmedigi denetime a91k hususlardu. Somut davada ba vurucunun uyu mazhg1 tizerine in a ettigi temel iddia, askeri goreve saghkh olarak kabul edilmesine kar m gorev esnasmda katild1g1 operasyonlar nedeniyle mental rahats1zhgm olu tugudur. Saghk durumuna ili kin olarak yap1lacak tespitin tibbi inceleme gerektirdigi a91ktu. Ba vurucunun rahats1zhgmm askeri gorevden ileri geldigini t1bbi bir inceleme olmaks1zm ispatlamas1 mtimktin degildir. Bu baglamda uyu mazhga konu olan rahats1zhga askerlik gorevi ko ullannm neden olup olmad1g1 hususu a91khga kavu turulmadan sonuca vanlmas1 davah idareye nazaran ba vurucunun zay1f bir konuma dti tirtilmesi sonucunu dogurmu tur. 40. Bu hale gore 1602 ve 2577 say1h Kanunlann tamd1g1 imkanlar dahilinde saghk kurumlanndan t1bbi gorti alma imkanma sahip olan A YiM'in ba vurucu tarafmdan ileri stirtilen iddiaya yonelik yeterli ara tirma yapmadan uyu mazhg1 sonu9land1rmasmm ba vurucuyu davah idareye nazaran zay1f bir konuma dti tirdtigti ve bu durumun silahlann e itligi ilkesiyle 9eli tigi sonucuna vanlm1 tlr. 41. A91klanan gerek9elerle yarg1lamaya bir btittin olarak bakild1gmda Anayasa'nm 36. maddesinde htiktim altma alman adil yarg1lanma hakk1 kapsammda silahlann e itligi ilkesinin ihlal edildigine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say1h Kanun'un 50. Maddesi Yoniinden 42. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un 50. maddesinin (1) ve (2) numarah fikralan oyledir: 7 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 "(1) Esas inceleme sonunda, ba:jvurucunun hakkznzn ihlal edildigine ya da edilmedigine karar verilir. jh[al kararz verilmesi hdlinde ihlalin ve sonur;larznzn ortadan kaldmlmasz ir;in yapzlmasz gerekenlere hilkmedilir ... (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararzndan kaynaklanmz:jsa, ihlali ve sonur;larznz ortadan kaldzrmak ir;in yeniden yargzlama yapmak ilzere dosya ilgili mahkemeye gonderilir. Yeniden yargzlama yapzlmasznda hukuki yarar bulunmayan hdllerde ba:jvurucu lehine tazminata hilkmedilebilir veya gene! mahkemelerde dava ar;zlmasz yolu gosterilebilir. Yeniden yargt!ama yapmakla yilkilmlil mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararznda ar;tkladzgt ihlali ve sonur;larm1 ortadan kald1racak :jekilde milmkilnse dosya ilzerinden karar verir." 43. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Dogan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018) karannda, ihlal sonucuna vanld1gmda ihlalin nasil ortadan kaldmlacagmm belirlenmesi hususunda genel ilkeler belirlenmi tir. 44. Mehmet Dogan karannda ozetle uygun giderim yolunun belirlenebilmesi ac;1smdan oncelikle ihlalin kaynagmm belirlenmesi gerektigi vurgulanm1 tlr. Buna gore ihlalin mahkeme kararmdan kaynakland1g1 durumlarda 6216 say1h Kanun'un 50. maddesinin (2) numarah fikras1 ile Anayasa Mahkemesi ic;tliziigii'niin 79. maddesinin (1) numarah flkrasmm (a) bendi uyarmca kural olarak ihlali ve sonuc;lanm ortadan kaldmnak ic;in yeniden yarg1lama yapilmak iizere karann bir omeginin ilgili mahkemeye gonderilmesine hiikmedilir (Mehmet Dogan, 57, 58). 45. Anayasa Mahkemesinin tespit edilen ihlalin giderilmesi amac1yla yeniden yarg1lama yap1lmasma hiikmettigi hallerde ilgili usul kanunlannda diizenlenen yargilamanm yenilenmesi kurumundan farkh olarak yarg1lamanm yenilenmesi sebebinin varhgmm kabulii ve onceki karann kaldmlmas1 hususunda derece mahkemesinin herhangi bir takdir yetkisi bulunmamaktad1r. Zira ihlal karan verilen hallerde yarg1lamamn yenilenmesinin gerekliligi hususundaki takdir derece mahkemelerine degil ihlalin varhgm1 tespit eden Anayasa Mahkemesine b1rakilm1 t1r. Derece mahkemesi Anayasa Mahkemesinin ihlal karannda belirttigi dogrultuda ihlalin sonuc;lanm gidermek iizere gereken i lemleri yapmakla yiikiimliidiir (Mehmet Dogan, 59). 46. Ba vurucu, yeniden yargilama yapilmasma hiikmedilerek ihlalin giderilmesi ve ugrad1g1 zarann tazminine karar verilmesi talebinde bulunmu tur. 4 7. Anayasa Mahkemesi, A YiM'in usule ili kin imkanlar bakimmdan ba vurucuyu davah idareye nazaran zay1f bir konuma dii iirdiigii ve bu durumun silahlarm e itligi ilkesini ihlal ettigi sonucuna varm1 tlr. Dolay1s1yla somut ba vuruda ihlalin mahkeme karanndan kaynakland1g1 anla 1lmaktad1r. 48. Bu durumda silahlann e itligi ilkesinin ihlalinin sonuc;lanmn ortadan kaldmlmas1 ic;in yeniden yargilama yap1lmasmda hukuki yarar bulunmaktad1r. Buna gore yapilacak yeniden yargilama ise 6216 say1h Kanun'un 50. maddesinin (2) numarah flkrasma gore ihlalin ve sonuc;lanmn ortadan kaldmlmasma yoneliktir. Bu kapsamda derece mahkemelerince yapilmas1 gereken i , oncelikle ihlale yol ac;an mahkeme karanmn ortadan kaldmlmas1 ve nihayet ihlal sonucuna uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir. Bu sebeple karann bir omeginin yeniden yarg1lama yap1lmak iizere ilgili mahkemeye gonderilmesine karar verilmesi gerekir. 8 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/8533 : 14/11/2018 49. Silahlann e itligi ilkesinin ihlalinin sonm;;lannm ortadan kaldmlmas1 i9in yeniden yargilama yap1lmasmda hukuki yarar bulundugu sonucuna vanld1gmdan tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir. 50. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 226,90 TL har9 ve 1.980 TL vekalet ticretinden olu an toplam 2.206,90 TL yarg1lama giderinin ba vurucuya odenmesine karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Adil yarg1lanma hakk1 kapsammda silahlann e itligi ilkesinin ihlal edildigine ili kin iddianm KABUL EDiLEBiLiR OLDUGUNA, B. Anayasa'nm 36. maddesinde htiktim altma alman adil yarg1lanma hakk1 kapas1mda silahlann e itligi ilkesinin iHLAL EDiLDiGiNE, C. Karann bir omeginin silahlann e itligi ilkesinin ihlalinin sonu9lannm ortadan kaldmlmas1 i9in yeniden yargilama yapilmak tizere -Anayasa'nm ge9ici 21. maddesinin birinci fikrasmm (E) bendinin (b) alt bendi geregince- yetkili idari yarg1 merciine GONDERiLMESiNE (Karar A YiM U9tincti Dairesinin 15/5/2014 tarihli ve E.2014/345, K.2014/675 say1h karanna ait dava dosyas1 ile ilgilidir.), D. Ba vurucunun tazminat talebinin REDDiNE, E. 226,90 TL har9 ve 1.980 TL vekalet ticretinden olu an toplam 2.206,90 TL yarg1lama giderinin BASVURUCUY A ODENMESiNE, F. Odemenin, karann tebligini takiben ba vurucunun Hazine ve Maliye Bakanhgma ba vuru tarihinden itibaren dort ay i9inde yap1lmasma, odemede gecikme olmas1 halinde bu stirenin sona erdigi tarihten odeme tarihine kadar ge9en sure i9in yasal F AiZ UYGULANMASINA, G. Karann bir omegmm Adalet Bakanhgma GONDERiLMESiNE 14/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Burhan USTUN Dye Kadir OZKA YA Dye Serruh KALELi Dye Dye Hasan Tahsin GOKCAN Yusuf Sevki HAKYEMEZ 9