TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ADNAN ZENG İN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/980) Karar Tarihi: 10/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/980 Karar Tarihi : 10/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucular : 1. Adnan ZENG İN 2. Bedirhan B İLEK 3. Celal BÜYÜK 4. Emre BÜYÜK Başvurucular Vekili : Av. Bar ış BÜYÜK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, uzun yarg
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR ADNAN ZENG İN VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2020/980) Karar Tarihi: 10/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2020/980 Karar Tarihi : 10/6/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCIRıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Raportör : Mehmet AKTEPE Başvurucular : 1. Adnan ZENG İN 2. Bedirhan B İLEK 3. Celal BÜYÜK 4. Emre BÜYÜK Başvurucular Vekili : Av. Bar ış BÜYÜK I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, uzun yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildiği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurulara ait ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemelerinden sonra ba şvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. 2020/2523, 2020/2533 ve 2020/3102 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyalar ının konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2020/980 ba şvuru numaral ı bireysel başvuru dosyas ı ile birle ştirilmesine, incelemenin 2020/980 ba şvuru numaral ı bireysel başvuru dosyas ı üzerinden yürütülmesine karar verilmi ştir. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2020/980 Karar Tarihi : 10/6/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 10/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Başvurucular ın İddialar ı 10. Başvurucular, bireysel ba şvuru konusu yarg ılamalar ın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yarg ılanma haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş ve tazminat talebinde bulunmuşlard ır. B. Değerlendirme 1. Kabul Edilebilirlik Yönünden 11. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Esas Yönünden 12. Ceza yarg ılamas ının süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddias ının yetkili makamlar taraf ından bildirildi ği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözalt ı gibi birtak ım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak suç isnad ına ilişkin nihai karar ın verildiği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas al ınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 13. Ceza yarg ılamas ının süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli oldu ğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (B.E., 29). 14. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında başvurucu Emre Büyük'ün yarg ıland ığı başvuru konusu davada 6 y ıl 7 ayl ık yarg ılama süresinin, ba şvurucu Celal Büyük'ün yarg ıland ığı başvuru konusu davada 6 yıl 1 ayl ık yarg ılama süresinin, ba şvurucu Adnan Zengin'in yarg ıland ığı başvuru konus u davada 6 y ıl 3 ayl ık yarg ılama süresinin ve ba şvurucu Bedirhan Bilek'in yarg ıland ığı başvuru konusu davada 6 y ıl 5 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numaras ı: 2020/980 Karar Tarihi : 10/6/2020 415. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. 3. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 17. Başvurucular, ihlalin tespiti ile her biri için ayr ı ayr ı 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 18. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 19.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlar ı karşılığında başvurucu Emre Büyük'e net 12.000 TL, ba şvurucu Celal Büyük'e net 10.000 TL, ba şvurucu Adnan Zengin'e net 10.000 TL ve ba şvurucu Bedirhan Bilek'e net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine, fazlaya ili şkin taleplerin reddine karar verilmesi gerekir. 20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harçtan olu şan yarg ılama giderinin ba şvuruculara ayr ı ayr ı, 3.000 TL vekâlet ücretinin mü ştereken ödenmesine kara r verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddialar ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucu Emre Büyük'e net 12.000 TL, ba şvurucu Celal Büyük'e net 10.000 TL, başvurucu Adnan Zengin'e net 10.000 TL ve ba şvurucu Bedirhan Bilek'e net 10.000 T L tutar ında manevi tazminat ın AYRI AYRI ÖDENMES İNE, D. Tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, Başvuru Numaras ı: 2020/980 Karar Tarihi : 10/6/2020 5E. 364,60 TL ba şvuru harc ının başvuruculara AYRI AYRI, 3.000 TL vekâle t ücretinin MÜ ŞTEREKEN ÖDENMES İNE, F. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucular ın Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Mersin 1. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2013/595, K.2014/312), Silopi 2. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2014/318, K.2014/368), Bal ıkesir 1. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2014/491, K.2016/193) ve K ızıltepe 3. Asliye Ceza Mahkemesine (E.2014/138, K.2016/152) GÖNDER İLMESİNE, H. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 10/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL