TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BAĞIMSIZ KAMU ÇALI ŞANLARI SEND İKASI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/40308) Karar Tarihi: 7/6/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/40308 Karar Tarihi : 7/6/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Gülsüm Gizem GÜRSOY Başvurucu : Bağıms ız Kamu Çal ışanlar ı Sendikas ı Temsilcisi : Tülin YANMAZ ÖZGEN Vekili : Av. Yusuf TUNA I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Baş
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR BAĞIMSIZ KAMU ÇALI ŞANLARI SEND İKASI BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/40308) Karar Tarihi: 7/6/2023 Başvuru Numaras ı: 2019/40308 Karar Tarihi : 7/6/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Muhterem İNCE Raportör : Gülsüm Gizem GÜRSOY Başvurucu : Bağıms ız Kamu Çal ışanlar ı Sendikas ı Temsilcisi : Tülin YANMAZ ÖZGEN Vekili : Av. Yusuf TUNA I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, sendika hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. 2. Başvurucu Ba ğıms ız Kamu Çal ışanlar ı Sendikas ı (BAK-SEN/Sendika), Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve Millî Saraylar nezdinde üyeleri bulunan 25/6/2001 tarihli ve 4688 say ılı Kamu Görevlileri Sendikalar ı ve Toplu Sözle şme Kanunu kapsam ında örgütlenmi ş bir memur sendikas ıdır. Başvurucu Sendika, sendika çal ışmalar ı ve işyeri sendikal bilgilendirme faaliyetleri çerçevesinde TBMM Bas ın Yay ın ve Halkla İlişkiler Başkanl ığını ziyaret etmek istediklerini belirtmi ştir. Başvurucu bu kapsamda ilgili birimin genel sekreterinin arand ığını ve yap ılacak ziyaretle ilgili üç gün öncesinden bilgi verildi ğini öne sürmü ştür. 3. Başvurucu, ziyaretin gerçekle ştirilmek istendi ğ i gün saat 09.10 civar ında TBMM içinde bulunan Bas ımevinin kap ılar ının kilitlendi ğini, Sendika yöneticilerinin içeri alınmad ığını, Bas ımevi içinde bulunan Sendika üyelerinin de d ışarı ç ıkmas ına izin verilmedi ğini ifade etmi ştir. Başvurucu an ılan nedenlerle ilgililer hakk ında 6/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nun 109. maddesinde düzenlenen "Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma" ve 118. maddesinde düzenlenen " Sendikal Haklar ın Kullan ılmas ının Engellenmesi" suçlar ından suç duyurusunda bulunmu ştur. Ankara Cumhuriyet Ba şsavc ılığı 17/10/2019 tarihinde kovu şturmaya yer olmad ığına karar vermi ştir. Başsavc ılık karar ında, şikâyet edilenlerin kendilerine haber verilmedi ğini belirttikleri, bunun sonucunda da kap ıyı kapatt ıklar ı değerlendirilmi ş ve an ılan suçlar ın yasal unsurlar ının oluşmad ığı sonucuna ulaşılm ıştır. Başvurucunun Ba şsavc ılık karar ına yapt ığı itiraz, Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23/10/2019 tarihli karar ıyla ayn ı gerekçelerle kesin olarak reddedilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 4. Başvurucu, haber verdikleri hâlde haks ız bir şekilde sendikal faaliyetlerinin engellendi ğini, buna kar şın şikâyetleri incelenmeksizin takipsizlik karar ı verildiğini belirterek sendika hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvuru Numaras ı: 2019/40308 Karar Tarihi : 7/6/2023 3A.İlgili Hukuk 5. 5237 say ılı Kanun'un " Sendikal haklar ın kullan ılmas ının engellenmesi " kenar başlıklı 118. maddesi şöyledir: "(1) Bir kimseye kar şı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikan ın faaliyetlerine kat ılmaya veya kat ılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindek i görevinden ayr ılmaya zorlamak amac ıyla, cebir veya tehdit kullanan ki şi, alt ı aydan iki y ıla kadar hapis cezas ı ile cezaland ırılır. (2) Cebir veya tehdit kullan ılarak ya da hukuka ayk ırı başka bir davran ışla bi r sendikan ın faaliyetlerinin engellenmesi hâlinde, bir y ıldan üç y ıla kadar hapis cezas ına hükmolunur." 6. Yarg ıtay 18. Ceza Dairesinin 5/11/2015 tarihli ve E.2015/16809, K.2015/10352 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...Bu suç, failin, ma ğduru bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, bir sendikan ın faaliyetlerine kat ılmaya veya kat ılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindek i görevinden ayr ılmaya zorlamak için cebir veya tehdit kullanmas ıyla oluşur. Kanun maddesinde kullan ılan cebir fiziki güç kullan ılmas ı anlam ına gelmekte, tehdit ise manevi cebir niteli ğinde olup ma ğdurun bireysel sendika özgürlü ğünü kullanmas ı yolunda iradesin i sakatlayan, sendikal haklar ını kullanmas ı veya kullanmaya devam etmesi neticesinde kendisinin veya yak ınlar ının bir zarara u ğrat ılacağını bildiren, belirli bir boyuta ula şmış ve kolayca kurtulma olana ğı bulunmayan her türlü davran ıştır. Bu suçun olu şabilmesi için amac ın gerçekle şmesi, ba şka bir anlat ımla kişinin sendikaya üye olmaktan vey a faaliyetlerine kat ılmaktan vazgeçmesi veya sendikadaki görevinden ayr ılmas ı zorunlu değildir. Bu amaçla ma ğdura karşı cebir veya tehdit kullan ılmas ı suçun tamamlanmas ı için yeterlidir. Bu nedenle bu suç bir tehlike suçudur..." 7. Yarg ıtay 4. Ceza Dairesinin 14/7/2010 tarihli ve E.2008/15172, K.2010/13889 say ılı karar ının ilgili k ısm ı şöyledir: "...San ıklar ın, yetkilisi olduklar ı [... ] Anonim Şirketi'nde i şçi olarak çal ışmakta olan kat ılan ın ... Sendikas ı'na üye oldu ğunu öğrenmeleri üzerine, 'sendikadan istifa et, yoksa seni işten atar ız' diyerek tehdit etmek şeklinde iddia ve kabul olunan eylemlerinde TCK'n ın 118. maddesinde tan ımlanan 'sendikal haklar ın kullan ılmas ının engellenmesi' suçunun tehdit unsurunun olu ştuğu gözetilmeden mahkumiyeti yerine yaz ılı şekilde beraatlar ına karar verilmesi, ...hükmün bozulmas ına," B. Somut Olay ın Değerlendirilmesi 8. Mevcut ba şvuruda ba şvurucu TBMM Bas ımevi binas ına giriş çıkışlara izin verilmemesi nedeniyle sendikal faaliyetlerinin engellendi ğini ve an ılan suç olu şmas ına karşın yeterli soru şturma yap ılmad ığını ileri sürmü ştür. Ancak ba şvurucu bu şekilde binaya girememeleri ya da binada bulunanlar ın içeride kalmalar ı sonucunda üyelerinin bu sendikaya üye olmamaya, sendikan ın faaliyetlerine kat ılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayr ılmaya zorland ıklar ına dair bir iddiada bulunmam ıştır. 9. Öncelikle TBMM'nin Türk milleti ad ına yasama yetkisini elinde bulunduran anayasal bir devlet organ ı olduğunun alt ı çizilmelidir. TBMM'nin bu tart ışmas ız önemi karşısında TBMM içinde yer alan binalar ın hassas bir koruma alt ında tutulmas ı tabiidir. Bu Başvuru Numaras ı: 2019/40308 Karar Tarihi : 7/6/2023 4kapsamda ba şvurucu Sendikan ın mesai saatleri içerisinde TBMM çat ısı alt ında bulunan binada gerçekle ştirmek istedi ği ziyarete görevliler taraf ından izin verilmemesi kar şısında başvurucunun sendika hakk ının ne şekilde etkilendi ğini aç ıklıkla ortaya koymas ı gerekir. 10. Buna kar şın başvurucu salt binaya giri şe izin verilmemesi ve bina içerisindekilerin de d ışarıya ç ıkar ılmamas ı nedenleriyle sendika hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. Ancak ba şvurucu bu binada hangi sendikal faaliyetlerin gerçekle ştirileceği, bu hususun ba şvurucu Sendika aç ısından nas ıl bir önem arz etti ği, an ılan faaliyeti gerçekleştirememeleri nedeniyle Sendika ve üyelerinin etkilenip etkilenmedi ği, eğer etkilenildiyse bunun telafisinin mümkün olup olmad ığı gibi hususlarla ilgili herhangi bir açıklamada bulunmam ıştır. 11. Dolay ısıyla dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden yarg ı merciilerinin ilgili mevzuat hükümlerini yorumlayarak TBMM görevlilerinin ba şvurucu Sendikay ı Bas ımevi binas ına almamalar ının ve kap ılar ın kitlenmesi nedeniyle binada bulunanlar ın da dışarıya ç ıkmalar ının engellenmesinin suç te şkil etmedi ği şeklindeki de ğerlendirmelerinde Anayasa'n ın 51. maddesinde yer alan sendika hakk ına ilişkin güvenceleri gözetmedi ği söylenemeyecektir. 12. Sonuç olarak ba şvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. III. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçeyle; A. Başvurunun açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDUĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde b ırak ılmas ına 7/6/2023 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.