TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR HASAN ALIM BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/42595) Karar Tarihi: 15/5/2020t.C. Başvuru Numarası : 2019/42595 Karar Tarihi : 15/5/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucu : Hasan ALIM Vekili : Av. Ömer Faruk SELEŞ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari i şlemin iptali istemiyle aç ılan davada hakkaniyete ayk ırı kara r verilmesi ve
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR HASAN ALIM BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/42595) Karar Tarihi: 15/5/2020t.C. Başvuru Numarası : 2019/42595 Karar Tarihi : 15/5/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan :Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Rıdvan GÜLEÇ Recai AKYEL Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA IŞIK Başvurucu : Hasan ALIM Vekili : Av. Ömer Faruk SELEŞ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari i şlemin iptali istemiyle aç ılan davada hakkaniyete ayk ırı kara r verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddiasına ili şkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 25/12/2019 tarihinde yap ılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yapılmasına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkanı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmasına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkrası uyarınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu de ğerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numarası : 2019/42595 Karar Tarihi : 15/5/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 8. Başvurucunun 14/5/2013 tarihinde idare mahkemesinde açt ığı davanın yargılamas ı 10/10/2019 tarihinde tamamlanm ıştır. Başvurucu, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi ve yargılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve di ğer anayasal haklar ının ihlal edildi ği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 15/5/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddiaları 10. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirmea. Kabul Edilebilirlik Yönünden11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddianın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlangıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamasını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdi ği, yargılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır ( Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yargılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yargılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yargılaman ın süratle sonuçland ırılmasındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdiği kararlar dikkate al ındığında 6 yıl 4 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numarası : 2019/42595 Karar Tarihi : 15/5/2020 415. Açıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yargılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddiaları 16. Başvurucu, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ve di ğer anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucunun belirtilen şikâyetleri yönünden aç ık bir ihlalin bulunmadığı değerlendirildi ğinden ba şvurunun diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 17. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısmı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kaldırılması için yap ılması gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kaldırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıkladığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 18. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 250.000 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmu ştur. 19. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna varılmıştır. 20.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir. 21. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A. 1. Makul sürede yargılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDU ĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialar ının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA, Başvuru Numarası : 2019/42595 Karar Tarihi : 15/5/2020 5B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. Başvurucuya net 10.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, D. 364,60 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.364,60 TL yargılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMESİNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmasına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Ankara 5. İdare Mahkemesine (E.2013/770, K.2014/873) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin bilgi için Dan ıştay İkinci Dairesine (E.2016/972, K.2018/7124) GÖNDER İLMESİNE, H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 15/5/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM R ıdvan GÜLEÇ Üye Üye Recai AKYEL Yıldız SEFERİNOĞLU