T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/825 Karar No : 2025/5373 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kahve Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması isten…
Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/825 E. , 2025/5373 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/825 Karar No : 2025/5373 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Kahve Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİL (DAVACI YANINDA) : ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerinde ... kapı numaralı yerde bulunan taşınmazda onaylı rölöve projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi kapsamında düzenlenen ...tarih ve ... yapı tatil tutanağının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosya içindeki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu yapı tatil tutanağında imara aykırılıkların somut ve ayrıntılı şekilde ölçüleriyle krokilendirilerek tespit edildiği, mevzuata uygun düzenlendiği, hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu yapı tatil tutanağının usulsüz olduğu, hatalı tespitler içerdiği, yapılanların basit tadilat izni kapsamında uygulamalar olduğu, yapı tatil tutanağında tespit edilen imalatların mal sahibi tarafından yapıldığı, dava dosyasına sunulan iki farklı bilirkişi raporunda birbiriyle çelişen tespitlerin yer aldığı, Mahkemesince bu çelişkiler giderilmeden karar verildiği hususlarına değinilerek İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yapının denetimi" başlıklı 11. maddesinde, "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır. Tanzim edilen tutanak ve yapının mühürlendiğini belirten belge, bir kroki ile birlikte derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderilir. Mal sahibi veya müteahhit inşaat ruhsatı ve eklerini denetlemeye hazır bir şekilde inşaat mahallinde bulundurmakla yükümlüdürler. Denetleme usulleri, yapıların denetiminde kabul edilebilir hata payları ve ölçüleri, tarafların yükümlülükleri ve inşaat mahallinde bulundurulması gereken belge ve levhalar ve denetime ilişkin diğer hususlar İmar ve İskan Bakanlığınca hazırlanacak yönetmelikte belirtilir." hükmüne, aynı Kanun'un "Kullanılan yapının denetimi" başlıklı 12. maddesinde; "Kullanma izni verilen yapıların, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce tespit edilecek önceliklere görev ve bir program dahilinde, projelerine ve imar mevzuatına uygunluğu denetlenir. Denetleme sırasında tespit edilen aykırılıklar bu kanunun 11. maddesinde belirtilen esaslara göre tespit edilir ve derhal Boğaziçi İmar Müdürlüğünce bildirilir. Yapıda imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentiler, bu kanunun 13. maddesinde belirtilen esaslara göre Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yıkılır ve yıktırılır." hükmü getirilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 46. maddesinde; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 6. maddesiyle oluşturulan kurulların kaldırılarak, görev ve sorumlulukların 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2. maddesinde belirlenen ve 22/07/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "Gerigörünüm" ve "Etkilenme" bölgelerindeki uygulamaların da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yerine getirileceği, düzenlemelerine yer verilmiştir. Dairemizin 2025/827 ve 2025/829 esasına kayıtlı dosyalarıyla, bakılmakta olan dosyanın birlikte incelenmesinden; davalı idarenin ikisi teknik eleman, biri zabıta memuru olan görevlileri tarafından 05/11/2021 tarihinde "İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... sayılı parsel üzerinde ... kapı numaralı yerde bulunan taşınmaz"da yapılan denetimde, ... tarihli,... sayılı onaylı rölove projesine aykırı şekilde ölçülerine yer verilen; zemin katta A ile gösterilen ve 1. normal katta B ile gösterilen yerde ilave alanlar yapılarak kullanım alanının büyütüldüğü, 1. normal katın taban döşemesinde C ile gösterilen yerdeki çıkmanın yıkılarak yeniden yapıldığı, 1. normal katın tavan döşemesinin yeniden yapıldığı ve tüm doşemelerde çelik konstrüksiyondan güçlendirme yapıldığının tespitine ilişkin ... tarih ve ... sıra numaralı 1 No'lu Yapı Tatil Tutanağının düzenlendiği, bakılan davanın da bu yapı tatil tutanağının iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. Yapı tatil tutanağı, yıkım kararları ile idari para cezalarının dayanağını oluşturduğundan, Kanunda belirtilen usule uygun düzenlenmiş, somut, ayrıntılı ve gerekçeli tespitler içeren bir yapı tatil tutanağı düzenlenmeden yıkım ve para cezası verilemeyeceği açıktır. Yapı tatil tutanağındaki tespitlerin fiili duruma uygun olup olmadığı, ölçümlerin hatalı olup olmadığı, tutanakta tespit edilen imalatların ruhsata tabi olup olmadığı, ruhsata tabi ise ruhsata bağlanmasının mümkün olup olmadığı ve benzeri hususlar teknik değerlendirme ve uzmanlık gerektirdiğinden bu hususlar Mahkemeler tarafından keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulacaktır, incelenmekte olan dosyada da İdare Mahkemesince dava konusu yapı tatil tutanağındaki tespitler nedeniyle 05/04/2022 tarihinde Bilirkişi İnşaat Yüksek Mühendisi ... ile, 18/10/2022 tarihinde ise Mimar Bilirkişi ... ile mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle bilirkişi raporları düzenlenmiştir. Dava dosyasına 18/05/2022 tarihinde sunulan Bilirkişi İnşaat Yüksek Mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; "Tutanağa konu edilen alanların 05/07/2019 tarihli röleve projesinde mevcut olduğu, dosyada bulunan ve işlem tarihi ile ilgili olduğu beyan edilen fotoğraflarda çelişki bulunduğu, aynı yere ait iki fotoğraf arasında yapılan değerlendirmede, Resim 1'de resme konu alanın yapısal olarak tadil edildiği, Resim 2'de ise aynı yere ilişkin olarak dekorasyon amacı ile boya badana yapıldığının görüldüğü,, bu iki resim yan yana incelendiğinde her iki imalat aşaması arasında en az 2 aylık bir zaman farkı olmasının gerektiği. bu iki resmin aynı zamanda aynı tespitte bulunmasının teknik olarak mümkün olmadığı, sayılan nedenler bir arada değerlendirildiğinde yapı tatil tutanağının tutanağın tutulduğu yapıya uygun olarak düzenlenmediği kanaatine varıldığı; keşif tarihi itibariyle tutanağa konu edilen döşemelerin çelik konstrüksiyon ile güçlendirildiği dışında tutanağa konu yerlerin röleve projesinde olduğu, çelik konstrüksiyon ile yapıldığı değerlendirilen güçlendirmenin ise tam bir güçlendirme olmadığı, zira döşemelerin altından geçen çelik panellerin, yapının diğer taşıyıcı sistemi ile bağlantısı açısından tam bir güçlendirme çalışmasını temsil etmediği, döşeme yüklerinin dağılımı açısından yatay elemanların düşey bağlantısı olmadığı sadece yatay çelik elemanlar olduğunun görüldüğü, bu çelik elemanlar ile yapılanın uygulamada bir güçlendirme olarak değerlendirilmesinin uygun olmadığı, bu nedenle röleve projesine göre aykırı bir imalat görülmediği; belirtilen gerekçelerle göre yapı tatil tutanağına konu yerlerin röleve projesinde var olduğu, resimlere göre döşemelerin korunarak imalat yapıldığının değerlendirildiği, yapı tatil tutanağı kapsamında belirlenen hususların ruhsata aykırılık oluşturmayacağı" şeklinde kanaat bildirildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya 31/11/2022 tarihinde sunulan mimar bilirkişi tarafından hazırlanan ve İdare Mahkemesince de hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise özetle; "Dava konusu yapı tatil tutanağında, onaylı rölöve projesine göre aşağıda ölçüleri verilen; zemin katta A ile gösterilen ve 1. normal katta B ile gösterilen yerde ilave alanlar yapılarak kullanım alanının büyütüldüğü, 1. normal katın taban döşemesinde C ile gösterilen yerdeki çıkmanın yıkılarak yeniden yapıldığı, 1. normal katın tavan döşemesinin yeniden yapıldığı ve tüm doşemelerde çelik konstrüksiyondan güçlendirme yapıldığının tespitine yer verildiği, A alanının, depo alanı olduğu, mahallinde zemin katta tutanakta belirtilen zemin kata ait A alanının içten 2.66 m x 1.88 m olarak ölçüldüğü, aynı alanda rölövesine göre 1.0lm x 2.69 m alana ilave olarak 20 cm duvar kalınlığı ile 1.21 x 2.89 m olacağı, tutanakta çizilen krokide ilave kısım 1.14 x 2.70 ölçüleri ile belirtildiği, mahallinde yapılan incelemede onaylı rölöve projesine göre lazermetre ile yapılan ölçümde bu alanın 3.18 m2 olarak ölçülmesi sebebiyle tutanaktaki ölçü ile paralellik gösterdiği, depo alanı olarak kullanılan alanın projesine göre büyütüldüğü, B alanının, tutanakta 1 . normal katta 2.10 x 1.20 m olarak verilen aykırı B alanında yerinde yapılan ölçümde 2.18 x 1.21 olarak bulunan alanın tutanakta verilen 2.52 m2 alanla paralellik gösterdiği, bu alanda projesine göre rezervuarlı klozet ve lavabo alanları ayrı kapı ile bölünmüş 1 adet wc olması gerekirken yerinde bu alanda 12 parsel yönünde mülkiyetini anlatan tapu kaydına göre 'zeminden 3 metre yükseklikten sonraki havası 12 parsele aittir' şeklinde belirtilen 12 parsel yönünde projesine aykırı alanının büyütüldüğü, C alanı: 1. normal katta ön deniz cephesinde onaylı projesine göre 12.85 m2 balkon alanı bulunduğu, tutanakta bu alan 13, 95 m2 olarak belirtilmektedir. Yerinde lazer metre ile yapılan ölçümde 13.65 m2 olduğu hesap edildiği, imar işlem dosyasındaki fotoğraflardan bu alanda tutanakta da belirtildiği şekilde 1. normal kat döşemesi ile birlikte çelik konstrüksiyon güçlendirme yapıldığı ve ...tarih ve ...sayılı basit onarım izin belgesinde yapılacak işler olarak ifade edilen 'ıslak hacim, döşeme doğrama, tesisat değişimi ve boyla işlemleri' dışında verilen izne aykırı müdahaleler yapıldığı, yapı tatil tutanağının ruhsat gerektiren ve projesine aykırı kısımlar yönünden tutulduğu yaklaşık m2 (alan) belirtildiği ve yapının verilen izne ve onaylı projesine aykırı kısmının ebatlarının doğru olarak belirtildiği, krokisinin çizilerek imza altına alındığı, imara aykırılıkların ölçüleri ile birlikte somut ve ayrıntılı olarak belirtildiği ve mevzuata ve yapıya uygun olarak düzenlendiği, dava konusu taşınmaza yapılan müdahalenin izinsiz yapıldığı ve ruhsata bağlanamayacağı" kanaatinde bulunulduğu görülmektedir. Her ikisi de konusunda uzman teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen raporlar kıyaslandığında, her iki bilirkişi raporu arasında çelişkiler bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, İdare Dava Dairesince aralarında hem inşaat mühendisi, hem de mimarın bulunduğu yeniden oluşturulacak bir bilirkişi heyetince yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile yukarıda yer verilen her iki bilirkişi raporu arasındaki çelişkiler giderilmek suretiyle ortaya çıkacak duruma göre yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'nin karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/10/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum. imar //begin::Page Scripts var options = {}; $(document).ready(function() { options["separateWordSearch"] = false; options["accuracy"] = "complementary"; options["diacritics"] = false; $("#content").append(stringToHTML($("#hiddencontent").text())); var arananKelime = $("#hiddenArananKelime").text(); const kelimeListesi = arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k); // Virgüle göre ayır, boşlukları temizle // Aynı kelimenin büyük/küçük varyasyonlarını da ekle const tumKelimeler = kelimeListesi.flatMap(kelime => [ kelime, kelime.toLocaleUpperCase('tr-TR'), kelime.toLocaleLowerCase('tr-TR') ]); highlighter(tumKelimeler); // arananKelime.split(/\s*,\s*/).filter(k => k).forEach(function(each) { // if (each != undefined && each != "") { // highlighter(each); // highlighter(each.toLocaleUpperCase('tr-TR')); // highlighter(each.toLocaleLowerCase('tr-TR')); // } // }); }); var highlighter = function(arananKelime) { try { highlight(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzyumusamasi(arananKelime); } catch (err) { } try { //unsuzBenzesmesi(arananKelime); } catch (err) { } try { //cogulEki(arananKelime); } catch (err) { } try { //iyelikEki(arananKelime); } catch (err) { } }; var stringToHTML = function(str) { var parser = new DOMParser(); var doc = parser.parseFromString(str, 'text/html'); return doc.body; }; var highlight = function(text) { $(".context").mark(text, options); } var unsuzyumusamasi = function(arananKelime) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (lastChar === "p") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "b"); } if (lastChar === "ç") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "c"); } if (lastChar === "t") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "d"); } if (lastChar === "k") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara + "g"); highlight(ara + "ğ"); } } var unsuzBenzesmesi = function(arananKelime) { var sertSessiz = [ 'f', 's', 't', 'k', 'ç', 'ş', 'h', 'p' ]; var yumusakSessiz = [ 'ç', 't', 'k' ]; for (var i = 0; i < sertSessiz.length; i++) { let sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i]); while (sertSessizPosition !== -1) { for (var j = 0; j < yumusakSessiz.length; j++) { let yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j]); while (yumusakSessizPosition !== -1) { if (sertSessizPosition + 1 === yumusakSessizPosition) { highlight(arananKelime.substr(0, sertSessizPosition + 1)); } yumusakSessizPosition = arananKelime .indexOf(yumusakSessiz[j], yumusakSessizPosition + 1); } } sertSessizPosition = arananKelime.indexOf(sertSessiz[i], sertSessizPosition + 1); } } } var cogulEki = function(arananKelime) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (last3Char === "lar" || last3Char === "ler") { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } var iyelikEki = function(arananKelime) { var iyelikEkleri = [ "ım", "im", "um", "üm", "ın", "in", "un", "ün", "ı", "i", "u", "ü", "mız", "miz", "muz", "müz", "nız", "niz", "nuz", "nüz", "ları", "leri" ]; if (arananKelime.length > 2) { var last2Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 2); if (iyelikEkleri.includes(last2Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 2); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 2) { var lastChar = arananKelime.substr(arananKelime.length - 1); if (iyelikEkleri.includes(lastChar)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 1); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 3) { var last3Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 3); if (iyelikEkleri.includes(last3Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 3); highlight(ara); } } if (arananKelime.length > 4) { var last4Char = arananKelime.substr(arananKelime.length - 4); if (iyelikEkleri.includes(last4Char)) { var ara = arananKelime.substr(0, arananKelime.length - 4); highlight(ara); } } } // begin:: Global Config(global config for global JS scripts) var KTAppSettings = { "breakpoints" : { "sm" : 576, "md" : 768, "lg" : 992, "xl" : 1200, "xxl" : 1200 }, "colors" : { "theme" : { "base" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#E5EAEE", "success" : "#1BC5BD", "info" : "#6993FF", "warning" : "#FFA800", "danger" : "#F64E60", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#212121" }, "light" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#1BC5BD", "secondary" : "#ECF0F3", "success" : "#C9F7F5", "info" : "#E1E9FF", "warning" : "#FFF4DE", "danger" : "#FFE2E5", "light" : "#F3F6F9", "dark" : "#D6D6E0" }, "inverse" : { "white" : "#ffffff", "primary" : "#ffffff", "secondary" : "#212121", "success" : "#ffffff", "info" : "#ffffff", "warning" : "#ffffff", "danger" : "#ffffff", "light" : "#464E5F", "dark" : "#ffffff" } }, "gray" : { "gray-100" : "#F3F6F9", "gray-200" : "#ECF0F3", "gray-300" : "#E5EAEE", "gray-400" : "#D6D6E0", "gray-500" : "#B5B5C3", "gray-600" : "#80808F", "gray-700" : "#464E5F", "gray-800" : "#1B283F", "gray-900" : "#212121" } }, "font-family" : "Poppins" };