TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR VOLKAN BAYAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/5055) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/5055 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZSelahaddin MENTEŞ Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucular : Volkan BAYAR ve diğerleri [bkz. ekli tablonun (C) sütunu] Vekili : Bkz. ekli tablonun (F) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvu
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR VOLKAN BAYAR VE DİĞERLERİ BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/5055) Karar Tarihi: 18/11/2020 Başvuru Numarası : 2019/5055 Karar Tarihi : 18/11/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Yusuf Şevki HAKYEMEZSelahaddin MENTEŞ Raportör : Hikmet Murat AKKAYA Başvurucular : Volkan BAYAR ve diğerleri [bkz. ekli tablonun (C) sütunu] Vekili : Bkz. ekli tablonun (F) sütunu I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yar gılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ2. Ekli tabloda sıralanan başvurulara ait başvuru formu ve ekler inin idari yönden yapılan ön incelemesinden sonra başvurular Komisyonlara sunulmu ştur. 3. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Böl üm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 4. Konularının aynı olması sebebiyle ekli tablonun (B) sütununda numaraları belirtilen başvuru dosyalarının 2019/5055 numaralı bireysel baş vuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2019/5055 numaralı dosya üzerind en yapılmasına ve diğer dosyaların kapatılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvuruların kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmemiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/5055 Karar Tarihi : 18/11/2020 38. Başvurucular, haklarındaki yargılamaların uzun sürmesi nedeni yle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla çeşitli tarihlerd e Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE 9. Mahkemenin 18/11/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başv uru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yardım Talebi Yönünden10. Başvuruculardan Volkan Bayar ve Burhan Güzenge bireysel başv uru harç ve giderlerini ödeyemeyecek durumda olduklarını belirterek ve ilgi li belgeleri sunarak adli yardım talebinde bulunmuşlardır. 11. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) kararında belirtilen ilkeler dikkate alınarak geçimini önemli ö lçüde güçleştirmeksizi n yargılama giderlerini ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşılan ba şvurucuların açıkç a dayanaktan yoksun olmayan adli yardım taleplerinin kabulüne kar ar verilmesi gerekir. B. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucuların İddiaları 12. Başvurucular, bireysel başvuru konusu yargılamaların uzun sü rmesi nedeniyle makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirmea. Kabul Edilebilirlik Yönünden 13. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 14. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken sürenin başlangı ç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlar tarafından bild irildiği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltı gibi birtakım tedbirlerin uyguland ığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak ise suç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkı nın ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır ( B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, 34). 15. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığı değerlendi rilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçla ndırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır ( B.E., 29). Başvuru Numarası : 2019/5055 Karar Tarihi : 18/11/2020 416. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında ekli tablonun (G) sütununda belirtilen 4 yı l 6 ayı aşan yargılama sürelerinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir. 17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 19. Başvurucular, ihlalin tespiti ile manevi tazminata karar ver ilmesi talebinde bulunmuştur. 20. Somut olaylarda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edild iği sonucuna varılmıştır. 21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararları karşı lığında başvuruya konu her bir davanın özel koşulları dikkate alınarak hesaplanan ekli tablonun I sütununda belirtilen net tutarlarda manevi tazminatın başvuruculara ödenm esine, tazminata ilişkin diğer taleplerin reddine karar verilmesi gerekir. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ve ekli tabloda belirtil en harç ile vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderlerinin başvuruculara ödenmesi ne karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Başvuruculardan Volkan Bayar ve Burhan Güzenge'nin adli yardı m talebinin KABULÜNE, B. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin idd ianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numarası : 2019/5055 Karar Tarihi : 18/11/2020 5C. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, D. Başvuruculara ekli tabloda belirtilen tutarlarda manevi tazmi nat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE, E. Dosyadaki belgelerden tespit edilen ve ekli tabloda gösterile n harç ile vekâlet ücretinden oluşan yargılama giderlerinin başvuruculara ÖDENMESİ NE, F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine v e Maliye Bakanlığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yapıl masına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine k adar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, G. Kararın bir örneğinin bilgi için ilgili mahkemelere GÖNDERİLM ESİNE, H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 18/11 /2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selaha ddin MENTEŞ