TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR TAHiR GOKATALAY VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/1231) Karar Tarihi: 30/10/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1231 : 30/10/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Muammer TOPAL M. EminKUZ RecaiAKYEL Fatih ALKAN Tahir GOKA TALA Y ve digerleri (bkz. ekli tablo) I. BASVURU KONUSU 1. Ba vurular, yarg1lamanm makul stirede tamamlanmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR TAHiR GOKATALAY VE DiGERLERi BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/1231) Karar Tarihi: 30/10/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1231 : 30/10/2018 Ba kan Uyeler Raportor Yrd. Ba vurucu iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURCU Muammer TOPAL M. EminKUZ RecaiAKYEL Fatih ALKAN Tahir GOKA TALA Y ve digerleri (bkz. ekli tablo) I. BASVURU KONUSU 1. Ba vurular, yarg1lamanm makul stirede tamamlanmamas1 nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir . II. BASVURU SURECi 2. Ekli tabloda sualanan ba vurulara ait ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yapilan on incelemelerinden sonra ba vurular Komisyonlara sunulmu tur. 3. Komisyonlarca makul stirede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddia d1 mdaki iddialar yontinden kismi kabul edilmezlik kararlan verilerek makul stirede yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddialar yontinden ba vurularm kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 4. Ba vuruculann bir k1sm1 bireysel ba vuru han; ve masraflanm kar Ilama imkanlannm bulunmad1gm1 belirterek adli yard1m talebinde bulunmu lard1r. 5. Konulannm aym olmas1 nedeniyle ekli tabloda numaralan belirtilen ba vuru dosyalannm 2015/1231 numarah bireysel ba vuru dosyas1 ile birle tirilmesine ve incelemenin bu dosya tizerinden yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formlan ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucular , tarafi olduklan davalann uzun stirmesi nedeniyle makul stirede yarg1lanma haklannm ihlal edildigi iddias1yla 9e itli tarihlerde Anayasa Mahkemesine bireysel ba vuruda bulunmu lardu . 2 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1231 : 30/10/2018 8. Bireysel ba$vurular sonrasmda 31/7/2018 tarihli ve 30495 say1h Resmi Gazete'de yay1mlanarak yurlirltige giren 25/7/2018 tarihli ve 7145 say1h Baz1 Kanun ve Kanun Htikmtinde Karamamelerde Degi$iklik Yap1lmasma Dair Kanun'un 20. maddesiyle 9/1/2013 tarihli ve 63 84 say1h A vrupa ins an Haklan Mahkemesine Y apilm1$ Baz1 Ba$vurulann Tazminat Odenmek Suretiyle ;::oztimtine Dair Kanun'a ge9ici madde eklenmi$tir. 9. 6384 say1h Kanun'a eklenen ge9ici maddeye gore yarg1lamalann uzun stirmesi ve yarg1 kararlannm ge ; veya eksik icra edilmesi ya da icra edilmemesi $ikayetiyle Anayasa Mahkemesine yap1lan ve bu maddenin yurlirltige girdigi tarih itibanyla Anayasa Mahkemesi ontinde derdest olan bireysel ba$vurulann , ba$VUfll yollannm tuketilmemesi nedeniyle verilen kabul edilemezlik karannm tebliginden itibaren ti ; ay i9inde yap1lacak mtiracaat tizerine Adalet Bakanhg1 insan Haklan Tazminat Komisyonu Ba$kanhg1 (Tazminat Komisyonu) tarafmdan incelenmesi ongorlilmii$llir . IV. iLGiLi HUKUK 10. Anayasa Mahkemesi , yarg1lamalann makul stirede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge ; veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle$tirilen bireysel ba$vurulara ili$kin olarak Tazminat Komisyonuna ba$vuru imkanmm getirilmesine ili$kin mevzuata onceki i9tihadmda yer vermi$tir (Ferat Yuksel, B. No: 2014/13828 , 12/9/2018, 11-14). V. iNCELEME VE GEREK ;E 11. Mahkemenin 30/10/2018 tarihinde yapmI$ oldugu toplantida ba$vuru incelenip geregi dii$iinuldti: A. Adli Yard1m Talebi Yoniinden 12. Adli yard1m talebinde bulunan ba$vuruculann , ba$VUfll giderlerini kar$ilayabilecek ol9tide mal varhklannm bulunmad1g1 ve taleplerinin dayanaktan yoksun olmad1g1 anla$1lm1$ olup 12/1/2011 tarihli ve 6100 say1h Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesinin (1) numarah fikras1 uyannca adli yard1m taleplerinin kabulti ile yarg1lama giderlerini odemekten ge9ici olarak muaf tutulmalanna karar verilmesi gerekir. B. Makul Siirede Yargdanma Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucularm iddialan 13. Ba$vurucular bireysel ba$VUfll konusu yarg1lamalann uzun stirmesi nedeniyle makul stirede yarg1lanma haklannm ihlal edildigini ileri stirmii$ler, ihlalin ortadan kaldmlmas1 ve tazminat taleplerinde bulunmu$lard1r. 2. Degerlendirme 14. Ferat Yuksel karannda Anayasa Mahkemesi yarg1lamalann makul stirede sonu9landmlmad1g1 ya da yarg1 kararlannm ge ; veya eksik icra edildigi ya da hi ; icra edilmedigi iddias1yla 31/7/2018 tarihinden once ger9ekle$tirilen bireysel ba$vurulara ili$kin olarak Tazminat Komisyonuna ba$vuru imkanmm getirilmesine ili$kin yolu ula$1labilir olma, ba$an $ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesinin bulunup bulunmad1g1 yonlerinden inceleyerek bu yolun etkililigini tartI$ffiI$tlr (Ferat Yuksel, 26). 3 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/1231 : 30/10/2018 15. Ferat Yuksel karannda ozetle; amlan ba$vuru yolunun ki$ileri mali klilfet altma sokmamas1 ve ba$vuruda kolayhk saglamas1 nedenleriyle ula$1labilir oldugu, diizenleni$ $ekli itibanyla ihlal iddialanna makul bir ba$an $ans1 sunma kapasitesinden mahrum olmad1g1 ve tazminat odenmesine imkan tammas1 ve/veya bu miimkiin olmad1gmda ba$ka tiirlii telafi olanaklan sunmas1 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim saglama imkanma sahip oldugu hususunda degerlendirmelerde bulunulmu$tur (Ferat Yuksel, 27-34). Bu gerek ;eler dogrultusunda Anayasa Mahkemesi ilk bak1$ta ula$1labilir olan ve ihlal iddialanyla ilgili ba$an $ans1 sunma ve yeterli giderim saglama kapasitesi oldugu goriilen Tazminat Komisyonuna ba$vuru yolu tiiketilmeden yapiian ba$vurunun incelenmesinin bireysel ba$vurunun ikincil niteligi ile bagda$mayacag1 sonucuna vararak ba$VUru yollanmn tiiketilmemi$ olmas1 nedeniyle kabul edilemezlik karan vermi$tir (Ferat Yuksel, 35, 36). 16. Mevcut ba$vurularda soz konusu karardan aynlmay1 gerektiren bir durum bulunmamaktadir. 17. A91klanan gerek ;elerle a$ag1da listelenen ba$vurulann diger kabul edilebilirlik ko$ullan yoniinden incelenmeksizin ba:jvuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduklanna karar verilmesi gerekir. VI. HOKUM A91klanan gerek ;elerle; A. A$ag1da numaralan belirtilen ba$vurulann ba:jvuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. 6100 say1h Kanun'un 339. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca adli yard1m talebi kabul edilen ba$vuruculann yarg1lama giderlerini odemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, C. Adli yard1m talebinde bulunmayan diger ba$vurucular tarafmdan yapilan yarg1lama giderlerinin ba$vurucular iizerinde BIRAKILMASINA, D. Ba$vuruculann ilgili idari veya yarg1sal mercilere ba$VUfll yapmalan hususunda MUHTARiYETLERiNE 30/10/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba$kan Engin YILDIRIM Dye Recep KOMDRCD Dye M. EminKUZ Dye Dye Muammer TOPAL Recai AKYEL 4