TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET SA İT YILDIRIM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/23089) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2021/23089 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mustafa Eyyub DEM İRBAŞ Başvurucu : Mehmet Sait YILDIRIM I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu karar ına karşı yap ılan şikâyetin in
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET SA İT YILDIRIM BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2021/23089) Karar Tarihi: 12/4/2023 Başvuru Numaras ı: 2021/23089 Karar Tarihi : 12/4/2023 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Recai AKYELYusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş Raportör : Mustafa Eyyub DEM İRBAŞ Başvurucu : Mehmet Sait YILDIRIM I. BAŞVURUNUN ÖZET İ 1. Başvuru, ceza infaz kurumu disiplin kurulu karar ına karşı yap ılan şikâyetin infaz hâkimli ği taraf ından kabul edilerek cezan ın kald ırılmas ının ard ından Cumhuriyet savc ılığınca yap ılan itiraz ın başvurucuya bildirilmemesi nedeniyle silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin, söz konusu karar ın gerekçesinin bulunmamas ı nedeniyle de adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğ i iddialar ına ilişkindir. Ba şvurucu, nihai hükmü 14/4/2021 tarihinde ö ğrendikten sonra 11/5/2021 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 2. Başvurucunun şikâyeti üzerine yap ılan inceleme sonucunda infaz hâkimli ğince ceza infaz kurumu taraf ından verilen 1 ay sportif ve kültürel faaliyetlerden al ıkoyma disiplin cezas ının kald ırılmas ına karar verilmi ştir. Cumhuriyet savc ısının itiraz ı üzerine itira z makam ınca infaz hâkimli ği karar ının kald ırılmas ına kesin olarak karar verilmi ştir. II. DEĞERLEND İRME 3. Ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. 4. Başvurucu, a ğır ceza mahkemesi taraf ından Cumhuriyet savc ısının itiraz ının kendisine bildirilmemesi nedeniyle adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin, söz konusu karar ın gerekçesinin bulunmamas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının ayr ıca Adalet Bakanl ığına yazd ığı dilekçenin içeri ği nedeniyle disiplin cezas ı ile cezaland ırılmas ı karşısında haberle şme ve ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 5. Anayasa Mahkemesi, İnan Gök (B. No: 2018/1936, 28/1/2021) karar ında Cumhuriyet savc ısının itiraz ının tebliğ edilmemesi ile ilgili iddialar ı değerlendirmi ştir. Söz konusu kararda, ba şvurucu lehine verilen infaz hâkimli ği karar ına karşı Cumhuriyet savc ısı Başvuru Numaras ı: 2021/23089 Karar Tarihi : 12/4/2023 3taraf ından yap ılan itirazda savc ının itiraz dilekçesinin hükümlüye tebli ğ edilmeyip hükümlünün itiraza kar şı beyanlar ı al ınmadan disiplin cezas ının iptaline ili şkin infaz hâkimliği karar ının kald ırılmas ı nedeniyle ba şvurucunun iddia makam ına karşı önemli ölçüde dezavantajl ı duruma dü şürüldüğünü, bu durumun yarg ılamay ı bir bütün hâlinde adil olmaktan çıkard ığını belirterek silahlar ın eşitliği ilkesinin ihlal edildi ği sonucuna ula şmıştır (İnan Gök, 49-53). Somut olayda, an ılan kararda belirtilen ilkelerden ve ula şılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. Bu doğrultuda Anayasa n ın 36. maddesinde güvence altına al ınan silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine kara r verilmesi gerekir. 6. Anayasa Mahkemesi, İnan Gök karar ında gerekçeli karar hakk ı yönünden de değerlendirme yapm ıştır. Söz konusu kararda, hücre cezas ının kald ırılmas ına ilişkin infaz hâkimliği karar ını inceleyen itiraz merciinin Cumhuriyet savc ısının itiraz ını kabul ederek başvurucunun şikâyetini kesin olarak reddederken gerekçe gösterme yükümlülü ğünden mua f olmad ığını vurgulam ıştır. Kararda, merci karar ında şikâyetin kabul edilmesine ili şkin infaz hâkimliği karar ında yer alan gerekçelerin neden hukuka uygun olmad ığının aç ıklanmad ığını, dolay ısıyla infaz hâkimli ği karar ı karşısında hükme ula şmay ı sağlayan sebepler ve sonuca götüren nedensellik kurgusu de ğerlendirmelerinin yeterli aç ıklıkta yap ılmad ığını ifade etmiştir. Sonuç olarak kararda, gerek hükmün dayana ğını oluşturan gerekçeli karar ın gerekse dosyan ın incelenmesinde an ılan kabul gerekçesinin adalet gereksinimini giderecek ölçü ve nitelikte, yeterli ve ilgili oldu ğunun söylenemeyece ğini belirterek gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şmıştır (İnan Gök, 64-66). Somut olayda, an ılan kararlarda yer alan ilkelerden ve ula şılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektiren bir durum bulunmamaktad ır. Bu doğrultuda Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan gerekçeli karar hakk ının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir. 7. Adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkeleri ile gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ği sonucuna ula şıldığından haberle şme ve ifade özgürlüğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın ayr ıca değerlendirilmesine gerek görülmemi ştir. III. GİDERİM 8. Başvurucu; ihlalin tespiti, yeniden yarg ılama ile 5.000 TL maddi ve 10.000 T L manevi tazminat talebinde bulunmu ştur. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini ba şlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). Öte yandan ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ının yeterli bir giderim sa ğlayacağı anlaşıldığından ba şvurucunun tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir. IV. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; Başvuru Numaras ı: 2021/23089 Karar Tarihi : 12/4/2023 4A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Gerekçeli karar hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Haberle şme ve ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın incelenmesine GEREK BULUNMADI ĞINA, D. 1. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki silahlar ın eşitliği ve çelişmeli yarg ılama ilkelerinin İHLAL ED İLDİĞİNE, 2. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı kapsam ındaki gerekçeli karar hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, E. Karar ın bir örne ğinin silahlar ın eşitliği ve çeli şmeli yarg ılama ilkeleri ile gerekçeli karar hakk ının ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak amac ıyla İzmir 1. A ğır Ceza Mahkemesine (2021/260 D. İş) iletilmek üzere İzmir 2. İnfaz Hâkimli ğine (E.2020/8722, K.2021/145) GÖNDER İLMESİNE, F. Başvurucunun tazminata ili şkin taleplerinin REDD İNE, G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 12/4/2023 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi.