Anayasa Mahkemesi

Atıf Grafiği

Özet

Bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı değildir.

Tam metin

TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR EREN YILDIZ BA ŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2018/31746) Karar Tarihi: 29/6/2022 Başvuru Numaras ı: 2018/31746 Karar Tarihi : 29/6/2022 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN Raportör : Berrak YILMAZ Başvurucu : Eren YILDIZ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, mektubun k ısmen sak ıncal ı bulunarak al ıkonulmas ı nedeniyle haberleşme hürriyetinin ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 24/9/2018 tarihinde yap ılm ıştır. Komisyon ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar vermi ştir. 3. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık, görüşünü bildirmi ştir. Başvurucu, Bakanl ığın görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 5. Anayasal düzeni zorla de ğiştirmeye kalk ışmak suçundan hükümlü olarak ceza infaz kurumunda bulunan ba şvurucu taraf ından gönderilmek istenen devlet ve hükûmet politikalar ına ilişkin görüşler içeren mektup, ceza infaz kurumu disiplin kurulunca sak ıncal ı olduğu gerekçesiyle baz ı k ısımlar ının çizilerek gönderilmesine karar verilmi ştir. Karar ın gerekçesinde, mektubun 4. sayfas ının son paragraf ından 6. sayfan ın "Son bir ayl ık seçim... " başlıklı paragraf ına kadar olan k ısm ında Türkiye Cumhuriyeti devletine, hükûmetine ve Cumhurba şkan ı'na yönelik küçük dü şürücü, töhmet alt ında b ırakan as ılsız, yalan yanl ış ifadelere yer verildi ği, bu nedenle mektubun bu k ısm ının ilgilisine çizilerek gönderilmesine karar verildi ği belirtilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2018/31746 Karar Tarihi : 29/6/2022 26. Başvurucu, mektubuna soyut gerekçelerle sansür uygulanmas ının hukuka ayk ırı olduğunu belirterek Edirne 1. İnfaz Hâkimli ğine (Hâkimlik) şikâyette bulunmu ştur. Hâkimlik, karar ın usule ve yasaya uygun oldu ğu gerekçesiyle şikâyetin reddine karar vermiştir. Söz konusu karara yap ılan itiraz, Edirne 1. A ğır Ceza Mahkemesince reddedilmi ş ve hüküm kesinle şmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 7.İlgili hukuk için bkz. Ahmet Temiz B. No: 2013/1822, 20/5/2015, 16-20; Tayfur Tunç, B. No: 2017/36327, 10/3/2020, 15-28; Rıdvan Türan, B. No: 2017/20669, 10/3/2020, 15-28. V.İNCELEME VE GEREKÇE 8. Anayasa Mahkemesinin 29/6/2022 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 9. Ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir ( Mehmet Şerif Ay, B. No: 2012/1181, 17/9/2013). B. Haberle şme Hürriyetinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 10. Başvurucu, arkada şına gönderdi ği mektubun bir k ısm ının sak ıncal ı bulunmas ı nedeniyle haberle şme hürriyetinin ve ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 11. Bakanl ık görüşünde, başvurucunun haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine ve ölçülülük ilkesine uygun oldu ğu ifade edilmi ştir. Başvurucu ise Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında, Bakanl ığın hangi suçtan hüküml ü olduğunu belirterek Anayasa Mahkemesi nezdinde alg ı oluşturmaya çal ıştığını, örnek olarak verilen mahkeme kararlar ına ilişkin somut olaylar ın kendisiyle ilgisinin aç ıklanmad ığını belirtmiştir. Başvurucu ayr ıca Bakanl ık görüşünde, mektubunda sak ıncal ı bulunan ifadelere ilişkin hiçbir de ğerlendirmede bulunulmad ığını ifade etmi ş ve başvuru formundaki iddialar ını yinelemiştir. 12. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Ba şvurucunun iddias ının haberle şme hürriyeti kapsam ında incelenmesi gerekti ği değerlendirilmi ş ve başvurunun kabul edilebilir olduğuna karar verilmi ştir (ayn ı yöndeki de ğerlendirmeler için bkz. Ahmet Temiz , 23; Özkan Kart (2) , B. No: 2013/1201, 20/5/2015, 22). 13. Mahpuslar ın mektuplar ının denetlenmesi ve al ıkonulmas ı suretiyle haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalelerin kanunili ği, meşru amac ı, demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunlu ğu ve ölçülülü ğünün denetiminde gözetilmesi gereken genel ilkele r Anayasa Mahkemesince birçok kararda ayr ıntılı olarak aç ıklanm ıştır (bkz. Ahmet Temiz, 37-68; Muhittin Pirinççio ğlu (3) , B. No: 2017/34566, 10/3/2020, 44-57; Cihat Ayik ve Hacı Ali Baştürk, B. No: 2017/31506, 10/3/2020, 44-57). Başvuru Numaras ı: 2018/31746 Karar Tarihi : 29/6/2022 314. Somut olayda mektubun al ıkonulmas ı nedeniyle ba şvurucunun haberle şme hürriyetine yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğının ve me şru amac ının bulundu ğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunmamaktad ır (ayr ıntılı aç ıklama için bkz. Ahmet Temiz, 46, 55; Muhittin Pirinççio ğlu (3), 45, 47). Ba şvurucunun siyaset ve güncel konular üzerine birtak ım görüşlerini payla şma amac ıyla arkada şına iletmek istedi ği mektubundaki çizilen k ısımlar ın ilgili mevzuatta tahdidi olarak say ılan nedenler kapsam ında kald ığının ve neden sak ıncal ı kabul edildi ğinin somut tespitlere dayal ı, ilgili ve yeterli bir gerekçe ile ortaya konulmad ığı anlaşılmaktad ır. Bu nedenle müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olmad ığı sonucuna var ılm ıştır. 15. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa'n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberleşme hürriyetinin ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. C. Giderim Yönünden 16. Başvurucu, ihlalin tespiti ile 5.000 TL tazminat talebinde bulunmu ştur. 17. Tespit edilen ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ına ilişkin usul ve esaslar 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun'un 50. maddesinde yer almaktad ır. 18. Başvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmaktad ır. Bu kapsamda karar ın gönderildi ği yarg ı mercilerince yap ılmas ı gereken i ş, yeniden yarg ılama işlemlerini başlatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula ştıran nedenleri gideren, ihlal karar ında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (6216 say ılı Kanun'un 50. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında düzenlenen bireysel ba şvuruya özgü yeniden yarg ılama kurumunun özelliklerine ili şkin kapsaml ı aç ıklamalar için bkz. Mehmet Do ğan [GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, 54-60; Aligül Alkaya ve di ğerleri (2) , B. No: 2016/12506, 7/11/2019, 53-60, 66; Kadri Enis Berbero ğlu (3) [GK], B. No: 2020/32949, 21/1/2021, 93-100). 19. Öte yandan ihlalin niteli ği dikkate al ınarak başvurucuya net 3.000 TL manevi tazminat ödenmesi gerekti ği sonucuna ula şılm ıştır. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. Haberle şme hürriyetinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 22. maddesinde güvence alt ına al ınan haberle şme hürriyetini n İHLAL ED İLDİĞİNE, D. Karar ın bir örne ğinin haberle şme hürriyetinin ihlalinin sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yeniden yarg ılama yap ılmak üzere Edirne 1. İnfaz Hâkimli ğine (E.2018/2368, K.2018/2301) GÖNDER İLMESİNE, Başvuru Numaras ı: 2018/31746 Karar Tarihi : 29/6/2022 4E. Başvurucuya net 3.000 TL manevi tazminat ÖDENMES İNE, tazminata ili şkin diğer taleplerin REDD İNE, F. Ödemenin karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FA İZ UYGULANMASINA, G. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Edirne 1. A ğır Ceza Mahkemesine (2018/1735 D.İş) ve Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 29/6/2022 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Üye Üye Selahaddin MENTE Ş İrfan FİDAN

İlgili Kararlar

Anayasa Mahkemesi — aynı daireden son kararlar