a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi hatay emniyet müdürlüğüne bağlı polisler tarafından sürücü belgesi olmaksızın araç kullanan sürücünün aynı zamanda araç sahibi olmaması nedeniyle araç sahibi olan başvurucuya da tl idari para cezası verilmiştir başvurucu hakkındaki tarihli ve seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu anayasa mahkemesince iptal edil
a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi hatay emniyet müdürlüğüne bağlı polisler tarafından sürücü belgesi olmaksızın araç kullanan sürücünün aynı zamanda araç sahibi olmaması nedeniyle araç sahibi olan başvurucuya da tl idari para cezası verilmiştir başvurucu hakkındaki tarihli ve seri numaralı trafik idari para cezası karar tutanağı tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu anayasa mahkemesince iptal edilen hükme istinaden idari para cezası verildiğini belirterek hatay sulh ceza mahkemesine süresinde başvuruda bulunmuştur bu başvuru hatay sulh ceza mahkemesinin tarihli ve d sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiştir ret gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir eden dilekçesinde antik oto kiralama firmasının sahibi olduğunu ve kendi adına kayıtlı olan k plakalı aracını skya kiraya verdiğini bu şahsın da sürücü belgesiz olan kendi kardeşi hkya kendisinin bilgi ve izni dışında verdiğini belirtmiş ise de itiraz eden hakkında sürücü belgesi olmayan kişiye araç kullandırtmaktan dolayı son maddeleri gereğince idari para cezası verilmiş olup itiraz eden bizzat kendisi aracını sürücü belgesiz kişiye vermemiş olsa dahi araç kiralama firması sahibi olarak kiraya verdiği araçların kendi bilgi ve rızası dışında olsa da bu kişilerce başkalarına da verilebileceğini ve kullandırılabileceğini öngörmesi gerektiğinden ve kanun maddesinin bu konuda açık olduğu anlaşıldığından itiraz yerinde görülmemiştir anılan karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir bireysel başvuru tarihinde yapılmıştır b hukuk tarihli ve sayılı kabahatler maddesi şöyledir hangi fiillerin kabahat oluşturduğu kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriği idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle de doldurulabilir kabahat karşılığı olan yaptırımların türü süresi ve miktarı ancak kanunla belirlenebilir tarihli ve sayılı türk ceza maddesinin numaralı fıkrası şöyledir zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz tarihli ve sayılı karayolları trafik kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir araçların sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarında sürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır buna göre başvuru numarası karar tarihi a sürücü belgesi olmayanların araç kullanarak trafiğe çıktıklarının tespiti hâlinde bu kişilere türk lirası idari para cezası verilir ayrıca aracın sürücü belgesiz kişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir aynı maddesinin anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı ile iptal edilen üçüncü fıkrasının dördüncü cümlesi şöyledir sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse ayrıca tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir maddesinin birinci fıkrasında kimse işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz üçüncü ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur denilerek suçun ve cezanın kanuniliği esası benimsenmiş yedinci fıkrasında ise ceza sorumluluğunun şahsi olduğu belirtilerek herkesin kendi eyleminden sorumlu tutulacağı başkalarının suç oluşturan eylemlerinden dolayı cezalandırılamayacağı kabul edilmiştir ceza sorumluluğunun şahsiliği ceza hukukunun temel kurallarındandır cezaların şahsiliğinden amaç bir kimsenin işlemediği bir fiilden dolayı cezalandırılmamasıdır diğer bir anlatımla bir kimsenin başkasının fiilinden sorumlu tutulmamasıdır bu ilkeye göre asli ve feri failden başka kişilerin bir suç sebebiyle cezalandırılmaları olanaklı değildir anayasanın maddesinin yedinci fıkrası ile ilgili gerekçede de fıkra ceza sorumluluğunun şahsi olduğu yani failden gayri kişilerin bir suç sebebiyle cezalandırılamayacağı hükmünü getirmektedir bu ilke dahi ceza hukukuna yerleşmiş ve kusura dayanan ceza sorumluluğu ilkesine dahil terki mümkün olmayan bir temel kuralıdır denilmektedir anayasanın maddesinde idari ve adli cezalar arasında bir ayrım yapılmadığından idari para cezaları da bu maddede öngörülen ilkelere tâbidir konusu kuralda sürücü belgesi olmadan araç kullanan kimsenin aynı zamanda araç sahibi olmadığı durumlarda tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenleneceği belirtilmekte araç sahibinin kusurunun bulunup bulunmadığı aracı sürücü belgesi olmayan kişiye bilerek verip vermediği değerlendirilmeden idare tarafından yaptırım uygulanmaktadır bu durum ise işlemediği bir fiilden dolayı araç sahibine yaptırım uygulanmasına neden olabilecek niteliktedir dolayısıyla sürücü belgesiz araç kullanılması ve sürücünün araç sahibi olmaması halinde tescil plakası sahiplerine sadece ruhsat sahibi olmaları nedeniyle yaptırım uygulanması cezaların şahsiliği ilkesine aykırılık oluşturmaktadır öte yandan anayasa ve ceza hukukunun temel kuralları uyarınca kişilere ceza verilebilmesi için hukuka aykırı eylemin kanunda belirtilmiş olması ve bu eylemin o kişi tarafından gerçekleştirilmiş olduğunun kanıtlanması gerekmektedir konusu kuralda araç sahibinin hangi eyleminin suç sayıldığı açık bir şekilde gösterilmediği gibi araç sahibi olma ile suç arasındaki illiyet bağının ne suretle oluştuğu da belirtilmemiştir anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kabahatlerin suç niteliğinde olduğuna ilişkin kararının ilgili kısmı şöyledir başvuru numarası karar tarihi kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırımların kapsamı ise yasanın maddesinde belirlenmiş ve idari yaptırımlar idari para cezası ve idari tedbirler olarak ifade edilmiştir kabahat tanımı yapılmak suretiyle daha önce idari yaptırıma tabi olmayan bir eylem idari yaptırıma tabi kılınmamakta aksine kanunla idari yaptırıma tabi kılınmış eylemler kabahat olarak adlandırılmaktadır bir başka deyişle itiraz konusu kural ile yapılan kabahat tanımı daha önce suç olmayan bir eylemi suç niteliğine dönüştürmemektedir konusu kuralla bir eylemin kabahat olarak kabulü için bu eylemin karşılığında kanunun mutlaka bir idari yaptırım uygulanmasını öngörmüş olması esas alındığından söz konusu düzenlemede yeni bir suç yaratılmamakta suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırılık bulunmamaktadır kanunun karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü kabahatlerden bir kısmının ceza hukuku kapsamında suç niteliği taşıdığı açıktır nitekim kabahatler kanununun kısmında çeşitli kabahatler başlığı altında düzenlenen fiilleri ağırlıklı olarak sayılı türk ceza kanununun ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan kabahatler oluşturmaktadır ayrıca çeşitli yasalarda yer alan ve yaptırımı hafif hapis ya da hafif para cezası veya her ikisi olan fiiller sayılı türk ceza kanununun yürürlük ve uygulama şekli hakkında kanunun maddesiyle idari para cezasına dönüştürülmüşlerdir uygulanacak yaptırımın yasa ile idari para cezasına dönüştürülmesinin bu tür yaptırım uygulanacak eylemlerin gerçekte ceza hukuku alanına giren suç olma özelliklerini etkilemeyeceği açıktır iv