TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET BAYRAKTAR BA ŞVURUSU (3) (Başvuru Numaras ı: 2018/33486) Karar Tarihi: 3/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Mehmet BAYRAKTAR Vekili : Av. Nezahat PA ŞA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; baro levhas ına yaz ılma işlemine kar şı aç ılan davada ceza ya
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR MEHMET BAYRAKTAR BA ŞVURUSU (3) (Başvuru Numaras ı: 2018/33486) Karar Tarihi: 3/12/2020 Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUNMuammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ Raportör : Volkan ÇAKMAK Başvurucu : Mehmet BAYRAKTAR Vekili : Av. Nezahat PA ŞA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru; baro levhas ına yaz ılma işlemine kar şı aç ılan davada ceza yarg ısı karar ı bulunmamas ına karşın aleyhe karar verilmesi, talep edilmesine ra ğmen duru şma yap ılmamas ı, yarg ılaman ın uzun sürmesi ve hatal ı karar verilmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının, avukatl ık gelirinden mahrum kal ınmas ı nedeniyle mülkiyet hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Ba şvuru 16/11/2018 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: 6. Başvurucu, İzmir Barosu (Baro) levhas ına kay ıtlı (2001 ile 2016 y ıllar ı aras ında) olarak avukatl ık mesleğini yürütmekte iken ticari i şlerini gerekçe göstererek kendi talebiyle kayd ını baro levhas ından sildirmi ştir. 7. Başvurucu ayr ıca İstanbul 19. A ğır Ceza Mahkemesinin 2014/235 esas say ılı dosyas ına kay ıtlı davada silahl ı terör örgütü üyeli ği suçu isnad ıyla yarg ılanmaktad ır. Formda başvuru tarihi itibar ıyla yarg ılaman ın devam etti ği ifade edilmektedir. Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 38. Başvurucu, baro levhas ından kayd ını sildirmesinden k ısa bir süre sonra tekrar avukatl ık mesleğine dönmek istemi ş ve bu talebi Baro taraf ından 7/6/2016 tarihli kararla kabul edilmi ştir. Türkiye Barolar Birli ği (TBB) taraf ından da levhaya yeniden yaz ılma isteminin kabulü yönündeki Baro karar ı 22/6/2016 tarihli i şlemle uygun bulunmu ştur. 9. Adalet Bakanl ığı (Bakanl ık) 15/8/2016 tarihli i şlemi uyar ınca; başvurucu hakk ında, İmral ı Kapal ı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunan müvekkili Abdullah Öcalan ile yapt ığı görüşmeler sayesinde hukuki yard ımla alakas ı olmayan (PKK terör örgütüne yönelik Türk Silahl ı Kuvvetlerinin yapt ığı operasyonlar, örgütün kayb ı, stratejisi ve geli şimi ile ilgili) konularda terör örgütü ile müvekkili aras ında arac ılık yapt ığı, görüşmeleri bas ına verdiği, Abdullah Öcalan ile devlet yetkilileri aras ında görü şme yap ıldığı kanaatini uyand ıracak şekilde haberlerin yay ımlanmas ına sebebiyet verdi ği, bu suretle örgüte yard ımda bulundu ğu isnad ıyla ceza davas ı aç ıldığının anlaşıldığını belirterek, ba şvurucu hakk ında aç ılan davalar ın ak ıbetinin ara ştırılmas ı ve 19/3/1969 tarihli ve 1136 say ılı Avukatl ık Kanunu'nun 5. maddesinin üçüncü f ıkras ı uyar ınca değerlendirme yap ılarak karar verilmesi gerekti ğini ifade etmek suretiyle TBB karar ını bir daha görü şülmek üzere iade etmiştir. TBB ise herhangi bir ek aç ıklama yapmadan 25/9/2016 tarihli i şlemiyle ilk karar ında ısrar etmiştir. 10. Bakanl ık söz konusu i şlemin iptali için Ankara 10. İdare Mahkemesi (Mahkeme) nezdinde dava açm ıştır. Başvurucu söz konusu yarg ı lama sürecine kat ılma talebinde bulunmu ş ve Mahkemenin 6/6/2017 tarihli ara karar ıyla başvurucunun kat ılma talebi kabul edilmi ştir. 11. Yap ılan yarg ılama sonucunda Mahkeme 6/2/2018 tarihli karar ı ile dava konusu işlemi iptal etmi ştir. 12.İptal gerekçesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre; Mehmet BAYRAKTAR hakk ında, İstanbu l 19. Ağır Ceza Mahkemesinin E:2014/235 say ılı dosyas ında, Türk Ceza Kanunu'nun 'Silahl ı Örgüt' ba şlıklı 314. Maddesinde; '(1) Bu k ısm ın dördüncü ('dördüncü bölüm'; Devletin güvenliğine karşı suçlar) ve be şinci ('beşinci bölüm'; Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar) bölümde yer alan suçlar ı işlemek amac ıyla silahl ı terör örgütü kura n veya yöneten ki şi on y ıldan beş yıla kadar hapis cezas ı ile cezaland ırılır. (2) Birinci f ıkrada tan ımlanan örgüte üye olanlara be ş yıldan on y ıla kadar hapi s cezas ı verilir...)' maddesinden yarg ılamas ının devam etti ği, öte yandan 'görevi kötüye kullanma' suçundan İzmir 6.Ağır ceza mahkemesinde 2011/19 E.say ılı dosyas ında 5 ay hapis cezas ı ile mahkumiyetine karar verilerek cezan ın ertelendi ği, yine Salihli A ğır cez a Mahkemesi'nin 2013/86 E. Say ılı dosyas ından verilen 5 ay hapis cezas ında hükmün açıklanmas ının geri b ırak ıldığı görülmektedir. Buna göre, Mehmet BAYRAKTAR hakk ında İstanbul 19. A ğır Ceza Mahkemesinin E:2014/235 say ılı dosyas ında ( Devletin güvenli ğine karşı suçlar ile Anayasal düzene ve bu düzenin i şleyişine karşı suçlar kapsam ında) devam eden yarg ılaman ın Avukatl ık Kanununun 5/1-a maddesi kapsam ında kald ığı, ayr ıca her ne kadar baz ılar ından beraa t etmiş olsa da davac ı hakk ında yap ılan diğer yarg ılamalara konu olan eylemlerin niteli ği ve avukatl ık mesleğinin önem ve özelli ği Avukatl ık Kanununun 5. maddesinin 3. f ıkras ında düzenlenen hüküm gere ği avukatl ığa al ınmas ı isteği hakk ındaki karar ın kovuşturman ın sonuna kadar bekletilmesi gerekirken, yarg ılamaya konu eylemin niteli ği dikkate Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 4alınmadan, kovu şturman ın sonucu beklenmeyerek 'baro levhas ına yeniden yaz ılmas ı hususundaki takdir ile' tesis edilen dava konusu i şlemde hukuka uyarl ık bulunmad ığı sonucuna var ılmıştır." 13. Söz konusu iptal hükmüne kar şı başvurucu ve TBB itirazda bulunmu ştur. Başvurucu ayr ıca istinaf incelemesinin duru şmal ı yap ılmas ını talep etmi ştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesi iptal hükmünü 2/10/2018 tarihli kararla onanm ıştır. 14. Başvurucu nihai hükmü 26/10/2018 tarihinde tebellü ğ etmesinin ard ından 16/11/2018 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK A. Ulusal Hukuk 1.İlgili Mevzuat 15. 19/3/1969 tarihli ve 1136 say ılı Avukatl ık Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkras ının (a) bendi ile üçüncü f ıkras ı şöyledir: "Aşağıda yaz ılı durumlardan birinin varl ığı halinde, avukatl ık mesleğine kabul istemi reddolunur : a) (Değişik : 23/1/2008-5728/326 md.) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmi ş olsa bile; kasten i şlenen bir suçtan dolay ı iki y ıldan fazla süreyl e hapis cezas ına ya da Devletin güvenli ğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rü şvet, h ırsızlık, doland ırıcılık, sahtecilik, güven i kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat kar ıştırma, edimin ifas ına fesat kar ıştırma, suçtan kaynaklanan malvarl ığı değerlerini aklama veya kaçakç ılık suçlar ından mahkûm olmak, ... Aday ın birinci f ıkran ın (a) bendinde yaz ılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma alt ında bulunmas ı halinde, avukatl ığa al ınmas ı isteği hakk ındaki karar ın bu kovuşturman ın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir." 16. 6/1/1982 tarihli ve 2577 say ılı İdari Yarg ılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: "Temyiz ve istinaflarda duru şma yap ılmas ı taraflar ın istemine ve Dan ıştay veya ilgil i bölge idare mahkemesi karar ına bağlıdır." 2. Yarg ı Kararlar ı 17. Dan ıştay İkinci Dairesinin, kamu görevlisinin atama i şlemine kar şı aç ılan davan ın reddedilmesine dair hükmü bozdu ğu ve idarenin takdir yetkisinin denetimine ili şkin belirleme yap ılan 25/9/2020 tarih ve E.2019/2923,K.2020/2645 say ılı karar ının ilgili kısımlar ı şöyledir; " ... idarenin takdir yetkisi bulundu ğu aç ık ise de, Dan ıştay ın yerleşik içtihatlar ında da belirtildiği üzere, bu yetki mutlak ve s ınırsız olmay ıp, kamu yarar ı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Takdir yetkisine istinaden tesis edilen idari i şlemlerin de, muhakkak surette gerçek ve hukuken geçerli sebeplere dayanmas ı gerekmektedir. Takdir yetkisine dayal ı idari Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 5işlemlerin dava konusu edilmesi durumunda, idarece i şlemin tesisi için somut bir sebep gösterilememesi, sebep olarak gösterilen olay ve nedenlerin gerçe ği yans ıtmamas ı veya işlemin tesisi için yeterli bulunmamas ı halinde, dava konusu idari i şlemin iptalinin gerekeceği, yerleşik yarg ı içtihatlar ıyla kabul edilmi ş bulunmaktad ır. ...salt idareye tan ınan takdir yetkisi çerçevesinde kurulan i şlemlerde kamu yarar ı ve hizmet gerekleri ile hukuka uyarl ık, ... görülmemi ştir. " 18. Dan ıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun kamu görevlisinin müdürlük görevinden al ınmas ına ilişkin işleme karşı aç ılan davan ın reddine dair hükmü idarenin takdir yetkisinin de ğerlendirilmesi suretiyle bozan 9/3/2020 tarih ve E.2018/605, K.2020/648 say ılı karar ının ilgili k ısımlar ı şöyledir; "...takdir yetkisine istinaden tesis edilen i şlemlerin sebep ve maksat unsurlar ı yönünden hukuka uygunluk denetimine tabi tutulaca ğı, takdir yetkisinin kamu yarar ı ve hizmet gerekleri s ınırlar ı içinde kullan ılmas ı ve takdir yetkisine istinaden tesis edile n işlemin dava konusu edilmesi halinde de, bu s ınırlar içinde kullan ıldığının idarece ortaya konulmas ı gerektiği yerleşik yarg ısal içtihatlarla kabul edilmi ş bulunmaktad ır. ...dava konusu i şlemin salt takdir yetkisine dayan ılarak tesis edildi ği görülmektedir. ...görev yerinin de ğiştirilmesini gerektirecek herhangi bir eylemi, tutum ve davran ışı ile hizmete etkisi olan olumsuzlu ğunun da ortaya konulamad ığı hususlar ı dikkat e alındığında, dava konusu i şlemde, kamu yarar ı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uygunluk görülmemi ştir. . " B. Uluslararas ı Hukuk 19. Masumiyet karinesi bir fiilin hem ceza hem de idari bir soru şturmaya konu olmas ına ve paralel olarak iki ayr ı dava sürecinin yürütülmesine mâni de ğildir. Bu ba ğlamda masumiyet karinesi, cezai sorumluluk bulunmamas ı hâlinde dahi daha hafif bir ispat yükümlülü ğü temelinde ayn ı eylemden kaynaklanan medeni ya da di ğer sorumluluk biçimlerinin kurulmas ını engellememektedir. Ayr ıca suçlu oldu ğu kesin olarak hükme bağlanmam ış olan bir ki şiye yönelik kamu görevlileri taraf ından kullan ılan ifadelerde yer alan kelimelerin seçimi önemli olmakla birlikte kullan ılan dilin masumiyet karinesini ihlal edip etmedi ği hususu, olaya ili şkin özel şartlar ın da dikkate al ınmas ı suretiyle tespit edilmelidir ( Güç/Türkiye, B. No: 15374/11, 23/1/2018, 38, 39). 20. Avrupa İnsan Haklar ı Mahkemesi; özellikle inand ırıcılık sorunu ta şımayan, karmaşık olmayan veya olaylarla ilgili hiçbir tart ışman ın bulunmad ığı, oldukça teknik davalar ile mahkemelerin taraflar ın sunduğu görüşlere ve di ğer belgelere dayanarak adil ve makul bir biçimde karar verebilecekleri davalar için duru şma yap ılmas ının gerekli olmayabilece ğini belirtmi ştir ( Jussila/Finlandiya , B. No:73053/01, 23/11/2006 41, Döry/İsveç, B. No:28394/95, 12/11/2002, 37, Mehmet Emin Şimşek/Türkiye , B. No: 5488/05, 28/2/2012, 30). V.İNCELEME VE GEREKÇE 21. Mahkemenin 3/12/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 622. Başvurucu her ne kadar çal ışma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ş ise de Anayasa Mahkemesinin yerle şik içtihad ı (Serkan Acar , B. No: 2013/1613, 2/10/2013) uyar ınca çal ışma hakk ı Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi (Sözle şme) ile Türkiye nin taraf oldu ğu ek protokollerin ortak koruma alan ına girmedi ğinden bu iddia yönünden ayr ıca değerlendirme yap ılmas ına gerek görülmemi ştir. A. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 23. Başvurucu, uyu şmazl ığın davac ı ya da daval ı sıfat ıyla taraf ı olmay ıp yarg ılama sürecine daval ı yan ında müdahil s ıfat ıyla kat ılm ıştır. İlgili kişilerin mahkemeye eri şim hakk ı kapsam ında davaya kat ılımının sağlanmas ının gerekçeli karar hakk ı, silahlar ın eşitliği ilkesi, savunma hakk ı gibi güvencelerle örtü şen, bu güvencelerin gerçekle şmesini sa ğlayan bir gereklilik oldu ğu izahtan varestedir. Yarg ılama sürecine dair güvencelerin ihlalinin müdahili de etkileyece ği dikkate al ındığında müdahilin adil yarg ılanma hakk ının sürece dair di ğer güvencelerinden faydaland ırılmayacağı veya bu güvencelere ili şkin şikâyette bulunamayaca ğı söylenemez. Aksi yakla şımın sonuca etkili iddialarda bulunulabilmesi, savunma yap ılabilmesi, delil ileri sürülebilmesi ad ına sağlanan mahkemeye eri şimin etkinliğini zedeleyece ği, anlams ız ve içerikten yoksun k ılacağı ve bunun yan ında bireysel başvurunun temel hak ve özgürlüklerin korunmas ı amac ıyla da ba ğdaşmayacağı aç ıktır (benzer de ğerlendirmeler için bkz. Cengiz İnş.san.ve Tic.A. Ş. ve Mirax Tur. İnş.Tic.A.Ş. [GK], B.No: 2015/7846, 26/6/2019, 29, 36). Bu belirlemeler ışığında davan ın sonucundan etkilenece ği öngörülerek yarg ılama sürecine müdahil olarak dâhil edilen ba şvurucunun adil yarg ılanma hakk ının sürece dair güvencelerine yönelik ihlal iddialar ı bak ımından mağdur statüsünün bulundu ğu, kişi bak ımından yetki ko şulunu sağlad ığı sonucuna ula şıldığından adil yarg ılanma hakk ına ilişkin ihlal iddialar ının diğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden değerlendirilmesine geçilmi ştir. 1. Masumiyet Karinesinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 24. Başvurucu; suçlu oldu ğu sabit olmadan, hakk ında devam eden ceza yarg ılamas ı esas al ınarak avukatl ığa kabul edilmemesinin masumiyet karinesini ihlal etti ğini ileri sürmektedir. b. Değerlendirme 25. Masumiyet karinesi, Anayasa'n ın 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu say ılamaz." şeklinde düzenlenmi ştir. Anayasa n ın 36. maddesinde ise herkesin iddia ve savunma ile adil yarg ılanma hakk ına sahip olduğu belirtilmektedir. An ılan maddeye adil yarg ılanma ibaresinin eklenmesine ili şkin gerekçede, Türkiye'nin taraf oldu ğu uluslararas ı sözleşmelerce de güvence alt ına al ınan adil yarg ılama hakk ının madde metnine dâhil edildi ği vurgulanm ıştır. Nitekim Sözle şme'nin 6. maddesinin (2) numaral ı fıkras ında, kendisine bir suç isnat edilen herkesin suçlulu ğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz say ılacağı düzenlenmi ştir. Bu itibarla masumiyet karinesi, Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olmakla beraber suçlulu ğu hükmen sabit oluncaya kadar kimsenin suçlu say ılamayaca ğına dair 38. maddesinin dördüncü f ıkras ında ayr ıca düzenlenmi ştir (Fameka İnş. Plastik San v e Tic. Ltd. Şirketi, B. No: 2014/3905, 19/4/2017, 27). Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 726. Masumiyet karinesi, hakk ında suç isnad ı bulunan bir ki şinin adil bir yarg ılama sonunda suçlu oldu ğuna dair kesin hüküm tesis edilene kadar masum say ılmas ı gerektiğini ifade etmekte ve hukuk devleti ilkesinin de bir gere ğini oluşturmaktad ır (AYM, E.2013/133, K.2013/169, 26/12/2013). An ılan karine, ki şinin suç i şlediğine dair kesinle şmiş bir yarg ı karar ı olmadan suçlu olarak kabul edilmemesini güvence alt ına almaktad ır. Ayr ıca hiç kimse, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar yarg ılama makamlar ı ve kamu otoriteleri taraf ından suçlu olarak nitelendirilemez ve suçlu muamelesine tabi tutulamaz ( Kürşat Eyol, B. No: 2012/665, 13/6/2013, 26). 27. Adil yarg ılanma hakk ının bir unsuru olan masumiyet karinesinin sa ğlad ığı güvencenin iki yönü bulunmaktad ır. Güvencenin ilk yönü; ki şi hakk ındaki ceza yarg ılamas ı sonuçlan ıncaya kadar geçen, bir ba şka ifadeyle ki şinin ceza gerektiren bir suçla itham edildiği (suç isnad ı alt ında oldu ğu) sürece ili şkin olup suçlu oldu ğuna dair hüküm tesis edilene kadar ki şinin suçlulu ğu ve eylemleri hakk ında erken aç ıklamalarda bulunulmas ını yasaklar. Güvencenin bu yönünün kapsam ı sadece ceza yarg ılamas ını yürüten mahkemeyle sınırlı değildir. Güvence ayn ı zamanda di ğer tüm idari ve adli makamlar ın da işlem ve kararlar ında, suçlulu ğu hükmen sabit oluncaya kadar ki şinin suçlu oldu ğu yönünde ima ya da açıklamalarda bulunmamas ını gerekli k ılar. Dolay ısıyla sadece suç isnad ına konu ceza yarg ılamas ı kapsam ında değil ceza yarg ılamas ı ile eş zamanl ı olarak yürütülen di ğer hukuki süreç ve yarg ılamalarda da (idari, hukuk, disiplin gibi) masumiyet karinesinin ihlali söz konusu olabilir ( Galip Şahin, B. No: 2015/6075, 11/6/2018, 39). 28. Güvencenin ikinci yönü ise ceza yarg ılamas ı sonucunda mahkûmiyet d ışında bir hüküm kuruldu ğunda devreye girer ve daha sonraki yarg ılamalarda ceza gerektiren suçl a ilgili olarak ki şinin masumiyetinden şüphe duyulmamas ını, kamu makamlar ının toplum nezdinde ki şinin suçlu oldu ğu izlenimini uyand ıracak işlem ve uygulamalardan kaç ınmas ını gerektirir ( Galip Şahin, 40). 29. Ceza muhakemesiyle e ş zamanl ı olarak yürütülen, bir ba şka ifadeyle ki şinin henüz suç isnad ı alt ında oldu ğu, ceza makamlar ı taraf ından hakk ında herhangi bir hüküm kurulmad ığı süreçte devam eden idari süreç veya yarg ılamalarda masumiyet karinesi bak ımından önemli olan husus kamu makamlar ının işlem ya da kararlar ında belirttikleri gerekçeler veya kulland ıklar ı dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri taraf ından henüz suçlu bulunmam ış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleridir ( Galip Şahin, 47). Bununla birlikte ceza yarg ılamas ına konu maddi olay ve olgular ın diğer kamu makamlar ınca (idari/adli) ayr ıca değerlendirilmesi ve bu de ğerlendirme sonucunda ula şılacak kanaate göre i şlem/karar tesis edilmesi mümkündür. Ancak adli ve idari makamlar ın kendi görev s ınırlar ını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu ba ğlamda birtak ım ç ıkar ımlarda bulunmas ı masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsam ındaki güvencelerin sa ğlan ıp sağlanmad ığının tespiti yap ılırken ise karar ın gerekçesinin bir bütün olarak de ğerlendirilmesi gerekir ( Galip Şahin, 48). 30. Mevcut bireysel ba şvuruya konu olan yarg ılama sürecinde ba şvurucunun ceza yarg ılamas ı süreci olgusal olarak ele al ınm ış, ceza yarg ılamas ı sürecine ve sebeplerine dai r bir hukuki irdeleme yap ılmam ıştır. Mahkeme karar ında suça konu bir eylemin gerçekle şip gerçekleşmediği yönünde bir de ğerlendirmede bulunulmam ış, suçun varl ığına yönelik bir kabul ile hareket edilmemi ştir. Mahkeme taraf ından ilgili mevzuat, avukatl ık mesleğinin niteliği, özelliği ve başvurucunun somut durumu de ğerlendirilmek suretiyle hükme ula şıldığı Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 8görülmüştür. Bu ba ğlamda ba şvuran ın masum say ılma hakk ını ihlal edecek şekilde idari yarg ılama s ınırlar ının aşılmad ığı ve suçlay ıcı bir dil kullan ılmad ığı anlaşılmaktad ır. 31. Yukar ıdaki aç ıklamalar çerçevesinde masumiyet karinesinin ihlal edilmedi ğinin açık olduğu sonucuna ula şılm ıştır. 32. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 2. Aleni Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 33. Başvurucu, talep etmesine ra ğmen duru şma yap ılmamas ı nedeniyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmektedir. b. Değerlendirme 34. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ının temel unsurlar ından biri de Anayasa'n ın 141. maddesinde düzenlenen yarg ılaman ın aç ık ve duruşmal ı yap ılmas ı ilkesidir. Ancak duruşmal ı yarg ılama hakk ı, her türlü yarg ılaman ın mutlaka duru şmal ı yap ılmas ı zorunlulu ğu anlam ına gelmez. Adil yarg ılama ilkelerine uyulmak şart ıyla usul ekonomisi ve i ş yükünün azalt ılmas ı gibi amaçlarla baz ı yarg ılamalar ın duruşmadan istisna tutulmas ı ve duruşma yap ılmaks ızın karara ba ğlanmas ı anayasal haklar ın ihlalini olu şturmaz ( Nevruz Bozkurt , B. No: 2013/664, 17/9/2013, 32). 35. Sözle şme'nin 6. maddesinin (1) numaral ı fıkras ında aleni yarg ılama hakk ının tan ınmas ı, zorunlu olarak sözlü yarg ılama hakk ını da içerir. Bununla birlikte Sözle şme nin bu maddesinde yer alan söz konusu yükümlülük mutlak de ğildir ( Adnan Alt ın, B. No: 2013/9748, 7/1/2016, 44). 36. Dava dosyas ı ve taraflar ın yaz ılı görüşleri temelinde yeterince çözülemeyen hukuki ve olgusal herhangi bir sorunla kar şılaşılmamas ı örneğinde oldu ğu gibi yarg ılaman ın istisnai ko şullar ı da duruşma yap ılmas ını gerektirmeyebilir ( Adnan Alt ın, 46). 37. Yarg ılamaya taraf olan ki şilerin hakkaniyetli yarg ılama temelinde beyanlar ını sözlü vermesinin gerekti ği durumlarda sözlü yarg ılama yap ılmamas ı yarg ılaman ın bir bütün olarak adil olmas ını engelleyebilir. Dolay ısıyla sadece dosyaya dayan ılarak tatmin edici bir çözümün sa ğlanamayaca ğı olaylarda sözlü yarg ılaman ın yap ılmas ı gerekebilir. Sözlü yarg ılamaya karar vermede davaya konu meselelerin çoklu ğu değil niteliği önem kazanacakt ır (Adnan Alt ın, 48). 38. Somut olayda ba şvurucu, ilk derece a şamas ında değil iptal hükmüne kar şı kanun yoluna ba şvurduğu s ırada duru şma talebinde bulunmu ştur. 2577 say ılı Kanun hükmü gere ği istinaf aşamas ında duruşma yap ılmas ı istinaf merciinin takdirinde olan bir husustur. Di ğer taraftan somut yarg ılama sürecinin karma şık olmayan veya olaylarla ilgili herhangi bir tart ışman ın bulunmad ığı bir uyu şmazl ığa ilişkin olduğu ve bu ba ğlamda uyu şmazl ığın merkezinde 1136 say ılı Kanun hükümlerinin uygulanmas ına ilişkin yorum/de ğerlendirme farkl ılığının bulundu ğu anlaşılmaktad ır. Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 939. Bu hâle göre yaz ılı yarg ılaman ın esas oldu ğu idari yarg ılama usulünde dava dosyas ı ve taraflar ın yaz ılı görüşleri temelinde yeterince çözülemeyen olgusal herhangi bir sorunun bulunmad ığı uyuşmazl ığa ilişkin olarak kanun yolu a şamas ında gerçekle şen duruşma talebinin istinaf mercii taraf ından kabul edilmeyerek duru şma yap ılmadan hüküm kurulmas ında adil yarg ılanma hakk ına yönelik aç ık ve görünür bir ihlalin bulunmad ığı sonucuna ula şılm ıştır. 40. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 3. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 41. Başvurucu, yarg ılaman ın makul sürede tamamlanmad ığını ileri sürmektedir. b. Değerlendirme 42. Anayasa'n ın 36. ve 141. maddeleri ba ğlam ında medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazl ıklar ın makul sürede karara ba ğlanmas ı gerektiğine dair temel ilkele r Anayasa Mahkemesince daha önce incelenmi ş ve bu konuda karar verilmi ştir (Selahattin Akyıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013). Ba şvuru konusu olayda bu ilkelerden ayr ılmay ı gerektiren bir husus bulunmamaktad ır. 43. Somut olayda 8/5/2017 tarihinde ba şlayan yarg ılama süreci istinaf isteminin reddedildi ği 2/10/2018 tarihinde sonuçlanm ıştır. Bu durumda yakla şık 1 y ıl 5 ay devam ede n yarg ılama süresinin makul oldu ğu değerlendirilmi ştir. 44. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. 4. Hakkaniyete Uygun Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia a. Başvurucunun İddialar ı 45. Başvurucu; 1136 say ılı Kanun hükümlerinin yanl ış yorumland ığını, ceza soruşturmas ının sonuna de ğin mesle ğe kabulün geciktirilemeyece ğini, takdir hakk ının TBB'ye ait oldu ğunu ileri sürmektedir. b. Değerlendirme 46. Anayasa n ın 148. maddesinin dördüncü f ıkras ında, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlara ili şkin şikâyetlerin bireysel ba şvuruda incelenemeyece ği belirtilmi ştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava konusu yap ılm ış maddi olay ve olgular ın kan ıtlanmas ı, delillerin de ğerlendirilmesi, hukuk kurallar ının yorumlanmas ı ve uygulanmas ı ile uyuşmazl ıkla ilgili var ılan sonucun adil olup olmamas ı bireysel ba şvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba şvuru kapsam ındaki hak ve özgürlüklere müdahale te şkil eden, bariz takdir Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 10hatas ı veya aç ık bir keyfîlik içeren yorum, uygulama ve sonuçlar Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi kapsam ındad ır (Ahmet Sa ğlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 47. Somut olayda ba şvurucunun yeniden baro levhas ına yaz ılma talebi İzmir Barosu taraf ından kabul edilmi ş ve TBB taraf ından uygun bulunmu ş ise de, Bakanl ık başvurucu hakk ında aç ılan dava ve isnat edilen fiillerin niteli ği gereği (bkz. 9) ba şvurucunun durumunun 1136 say ılı Kanun'un 5.maddesinin üçüncü f ıkras ı uyar ınca değerlendirilmesi için uygun bulma karar ını iade etmi ştir. TBB ise uygun bulma karar ında ısrar etmiştir. Israr karar ında Bakanl ığın iadesine ili şkin bir aç ıklama yer almamaktad ır. 48. İdare Mahkemesi, ba şvurucunun durumunu genel olarak ele almak suretiyle, salt devam eden ceza yarg ılamas ını değil başvurucu hakk ında yap ılan diğer yarg ılamalara konu olan eylemlerin niteli ğini, avukatl ık mesleğinin önem ve özelli ğini ve 1136 say ılı Kanun'un 5. maddesinin üçüncü f ıkras ında düzenlenen hükmü dikkate alarak bir de ğerlendirme yapm ıştır. Bu değerlendirme çerçevesinde Mahkeme, yarg ılamaya konu eylemin niteli ği dikkate al ınmadan, kovu şturman ın sonucu beklenmeyerek baro levhas ına yeniden yaz ılmas ı hususundaki takdir ile tesis edilen dava konusu i şlemde hukuka uyarl ık bulunmad ığı sonucuna ula şmıştır. 49. Başvurucu, 1136 say ılı Kanun hükümlerinin yanl ış yorumland ığını, ceza soruşturmas ının sonuna de ğin mesle ğe kabulün geciktirilemeyece ğini, takdir hakk ının TBB'ye ait oldu ğunu ileri sürmektedir. 50. Başvurucu taraf ından ileri sürülen iddialar, mahkemece somut olay ın, delillerin değerlendirilmesi ve ilgili mevzuat ın yorumlanmas ına ilişkindir. Mahkeme karar ında bariz takdir hatas ı veya aç ık bir keyfîlik olu şturan bir hususun bulunmad ığı ve ihlal iddialar ının kanun yolu şikâyeti niteli ğinde olduğu anlaşılmaktad ır. 51. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabu l edilemez oldu ğuna karar verilmesi gerekir. B. Mülkiyet Hakk ına İlişkin İhlal İddias ı 1. Başvurucunun İddialar ı 52. Başvurucu, mesle ğe yeniden kabulünün yap ılmamas ı nedeniyle avukatl ık gelirinden mahrum b ırak ıldığını ve bu durumun mülkiyet hakk ını ihlal etti ğini ileri sürmektedir. 2. Değerlendirme 53. Anayasa ve Sözle şme'nin ortak koruma alan ında yer alan mülkiyet hakk ı; mevcut mal, mülk ve ekonomik de ğerleri koruyan bir temel hakt ır. Kişinin hâlihaz ırda sahibi olmad ığı bir mülkün mülkiyetini kazanma hakk ı, bu konudaki menfaati ne kadar güçlü olursa olsun mülkiyet kavram ı içinde de ğildir ( Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi , B. No: 2012/636, 15/4/2014, 36). Ayr ıca gelecekte elde edilece ği iddia edilen bir gelirin mülkiyet hakk ı kapsam ında değerlendirilmesi mümkün de ğildir ( Sultan Tokay ve di ğerleri , B. No: 2013/1122, 26/6/2014, 42). Başvuru Numaras ı: 2018/33486 Karar Tarihi : 3/12/2020 1154. Bir mülk veya alacakla ilgili olarak hak iddia eden ki şinin söz konusu hakk ın varl ığını hukuken ispat etmesi gerekir ( Kemal Yeler ve Ali Arslan Çelebi , 38). 55. Somut olayda ba şvurucunun Anayasa n ın 35. maddesinde güvence alt ına al ınan mülkiyet hakk ı kapsam ına giren bir ekonomik de ğeri veya en az ından böyle bir de ğeri elde etme yönünde me şru beklentisi bulunmad ığı anlaşılmaktad ır. 56. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurunun bu k ısm ının diğer kabul edilebilirlik koşullar ı yönünden incelenmeksizin konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Masumiyet karinesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Aleni yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 3. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 4. Hakkaniyete uygun yarg ılanma hakk ına ilişkin ihlal iddias ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 5. Mülkiyet hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 3/12/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ