2023/486281 İhale Kayıt Numaralı "Personel Taşıma" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/486281 İhale Kayıt Numaralı “ Personel Taşıma ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 14.06.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Personel Taşıma ” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnşaat Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 08.06.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.06.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.06.2023 tarih ve 97335 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.06.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/778 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanına yönelik 08.06.2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 09.06.2023 tarihinde verilen şikayete cevap yazısında şikayet başvurularının reddedildiği, aşağıdaki iddialar kapsamında ihalenin iptal edilmesi gerektiği, 1) Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinin alt maddelerinde ihale konusu işte farklı kapasite, yaş ve modellerde 286 adet araç çalıştırılacağının düzenlendiği, ihale tarihi ile işe başlama tarihi arasındaki sürenin kısa oluşu ve toplamda 286 adet aracın çalıştırılacağı başvuruya konu ihalede araçların temin süreleri bakımından işe başlama tarihinde araçların idareye teslim edilmesinin imkansız olduğu, yapılan bu düzenlemenin işi yapan firmayı diğer firmalara göre daha avantajlı duruma getireceği, ayrıca işin yapılacağı Ankara ilinde C plakalı servis araçlarının yetersiz kaldığına ilişkin Rekabet Kurulu kararının ve KUTEM raporunun bulunduğu, bu nedenle 286 adet C plakalı aracın işe başlama tarihinde idareye verilmesinin imkansız olduğu, 2) Teknik Şartname’nin 8.18’inci maddesinde yüklenici firma tarafından ücretsiz bir şekilde araç tahsis edilmesi istenildiği, tüm giderleri yükleniciye ait olan ve ücretsiz istenilen servis aracıyla ilgili idare tarafından ödeme yapılmamasının ciddi maliyet oluşturduğu, bu gider kalemine ilişkin ödeme yapılmayacak olmasının hizmetin yerine getirilmesine engel teşkil edeceği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde, “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. (3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir. (4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” Hükmü yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Personel Taşıma b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 249 iş günü süre ile 4 adet 45 kişilik otobüs, 74 adet 27 kişilik otobüs (midibüs), 167 adet 17 kişilik otobüs (minibüs) ile aktarma servisler 1 adet 45 kişilik otobüs, 39 adet 27 kişilik otobüs (midibüs), 1 adet 17 kişilik otobüs (minibüs) olmak üzere toplam 286 araç Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde teknik şartname ekinde belirtilen güzergahlar.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde, “ 9.1. İşe başlama tarihi 03.07.2023; işi bitirme tarihi 28.06.2024 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde “… Toplam, 4 (dört) adet 45 kişilik otobüs, 74 (yetmişdört) adet 27 kişilik otobüs (midibüs), 167 (yüzatmışyedi) adet 17 kişilik otobüs (minibüs), Ayrıca aktarma servislerde kullanılmak üzere 1 (bir) adet 45 kişilik otobüs, 39 (otuzdokuz) adet 27 kişilik otobüs (midibüs), 1 (bir) adet 17 kişilik otobüs (minibüs) ile ekte belirtilen güzergahlarda (C) plakalı araçlar kiralanacaktır.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin 5’inci maddesinde “İşe 03/07/2023 günü sabah servisi ile başlanacak ve 28/06/2024 günü sabah servisi ile bitirilecek olup, toplam 249 iş günüdür. Yüklenici bu tarihler arasında, resmî tatil günleri dışında kalan iş günlerinde sözleşme konusu hizmeti verecektir.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde “… 8.11. İşin yerine getirilmesinde kullanılacak olan araçlar, trafik tescil belgesindeki model yılı temel alınmak kaydıyla ihale tarihinden itibaren, 45 kişilik ve üstü otobüsler için 20 (yirmi), 27 kişilik ve üstü otobüs (midibüs) için 13 (Onüç) ve 17 kişilik otobüs (minibüs)’lcr için 9 (dokuz) yaşından büyük olmayacaktır. Zorunlu durumlarda idarenin onayına istinaden araç değişikliklerinde araçların yaşı bulunduğu yıl temel alınarak belirlenecektir. 8.12. İhale konusu hizmetin yapılabilmesi için öngörülen araçları; Otobüs sürücü dahil 45 (Kırkbeş) ve üstü, Otobüs (Midibüs) sürücü dahil 27 (Yirmiyedi) ve üstü, Otobüs (Minibüs) sürücü dahil 17 (Onyedi) ve üstü (İdarece semtlerdeki personel sayısına göre yükleniciden 21 (yirmibir) kişilik talep edilebilir.), C plakalı araçlar kullanılacaktır. Bunun tespiti için, yüklenici sözleşmeyi imzaladıktan sonra işe başlamaya kadar araçlara ait ruhsatların fotokopilerini, araç listesi ekinde İdareye ibraz edecektir. Daha düşük cins ve model araçlarla bu iş yapılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalede 13 adet ihale dokümanı indirildiği, 14.06.2023 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, başvuruya konu ihaleye 4 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif verilmediği, ihaleye teklif sunan 1 isteklinin sunmuş olduğu yeterlik bilgileri tablosunda yeterlik kriterlerine ilişkin beyanlar bulunmadığından isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Ayder Turizm Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Şekerler Global Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin belirlendiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının gerektiği, yerli istekli veya yerli malının kullanılmasını engelleyici düzenlemelere yer verilmemesi gerektiği, idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’nci maddesinde yer alan temel ilkeleri doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da takdir yetkisinin bulunduğu, ancak bu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde de kullanılmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuruya konu ihalenin idare personelinin toplam 286 adet araç ile taşınması işi olduğu, bahse konu ihalede işe başlama tarihinin 03.07.2023, işi bitirme tarihinin ise 28.06.2024 olarak belirlendiği, ihale konusu işte çalıştırılacak 286 adet aracın C plakalı olmasının istenildiği, bu araçların sayı ve kapasitelerine ilişkin olarak; 5 tanesinin 45 kişilik, 113 tanesinin 27 kişilik, 168 tanesinin ise 17 kişilik kapasitede olması gerektiğinin düzenlendiği, çalıştırılacak araçların model yılı belirlemesine ilişkin olarak ise; 45 kişilik araçların en fazla 20, 27 kişilik araçların en fazla 13, 17 kişilik araçların ise en fazla 9 yaşında olması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca ihale dokümanı kapsamında ihale konusu işte çalıştırılacak araçların yüklenicinin kendi malı olması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür. Ankara Büyükşehir Belediyesi Ankara Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nin “Özel Servis Araçları 2022 Yılı Faaliyet Raporu” konulu, 01.02.2023 tarihli ve 2023/18 sayılı kararında ruhsatlandırılan tahditli araç sayısının 7.212 adet olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede, ihale konusu işin kapsamı, sürekliliği ve niteliği dikkate alındığında idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması açısından takdir yetkisinin bulunduğu, bu bağlamda başvuruya konu ihale dokümanında ihale konusu işte çalıştırılacak 286 adet araca yönelik farklı kapasite ve model yıllarına ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, bununla birlikte ihale konusu işin gerçekleştirilebilmesi için ihale konusu işte çalıştırılacak 286 adet aracın tahditli plaka olmasının zorunlu olduğu, Ankara ilinde ruhsatlandırılmış tahditli plakalı araç sayısının ise bu sayının çok üzerinde olduğu, ayrıca ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak araçlara ilişkin kendi malı olma zorunluluğunun da bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu tahditli plakalı araçların piyasadan temin edilebileceği, bu kapsamda tüm bu hususlarla birlikte başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 16.05.2023, ihale tarihinin 14.06.2023 ve işe başlangıç tarihinin ise 03.07.2023 olduğu dikkate alındığında, ihale konusu işte çalıştırılacak 286 adet aracın temini için yeterli sürenin bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. İhale konusu işi yerine getirmek için, her türlü koordinasyonu sağlamak ve sorunları değerlendirmek üzere sabah, akşam görevlendirilen; -Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Ziyabey Caddesi merkez binası için 2 (iki) personel, -Sosyal Güvenlik Kurumu Mithatpaşa Caddesi ek binası için 5 (Beş), -Hizmet Sunumu Genel Müdürlüğü Batıkent hizmet binası için 1 (Bir) personel, olmak üzere toplam 8 (Sekiz) personele ilişkin bilumum giderler ile iş mevzuatı gereğince tesis edilmiş ve edilecek her çeşit işçi sigortasına ait primler teklif edilen fiyata dahildir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Araçlarda Aranacak Şartlar” başlıklı 8’inci maddesinde “… 8.18.Yüklenici tarafından ücretsiz olarak her akşam Balgat hizmet binasına (Ziyabey caddesi No:6 Balgat) ayrıca, sabah ve akşam Mithatpaşa hizmet binasına (Mithatpaşa caddesi No:7) 1’er yedek araç tahsisi yapılacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır. Yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemesinden, yüklenici tarafından ücretsiz olarak idarenin Balgat hizmet binasına her akşam, Mithatpaşa hizmet binasına sabah ve akşam olmak üzere 1’er adet yedek araç tahsis edilmesi gerektiği anlaşılmış olup, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu iş kapsamında tüm giderlerinin teklif fiyata dahil olan giderler arasında sayıldığı görülmüştür. Başvuru sahibinin söz konusu iddiasına idare tarafından verilen cevap yazısında personel servis aracının gelmemesi durumunda personelin mağdur edilmemesi ve yüklenici hakkında cezai işlem yapılmaması için yüklenicinin lehine olacak şekilde yedek araç bulundurulmasına ilişkin düzenlemenin yapıldığı ifade edilmiştir. Yapılan incelemede, idarenin iki hizmet binasında yedek araç bulundurulmasına ilişkin düzenlemenin, personel servis hizmetlerinde aksama ve mağduriyet yaşanmamasına yönelik yapıldığı, söz konusu araçların ihtiyaten sadece hizmetin aksaması durumunda kullanılacağı, araçlarda sürekli ve düzenli olarak personel taşıma faaliyetinin yapılmayacağı anlaşılmış olup, isteklilerin ihale dokümanında yer verilen tüm giderleri göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarını hazırlayacakları ve gider kalemleri için belirledikleri fiyatlara birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleri içerisine yer verebilecekleri dikkate alındığında, söz konusu yedek araçlara ilişkin maliyet hesabının istekliler tarafından yapılarak bu giderleri teklif fiyatına dahil edebileceğinden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.