TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BİLGİÇ PETROL GIDA SANAY İ PAZARLAMA DI Ş TİCARET LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/38754) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/38754 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Bilgiç Petrol G ıda Sanayi Pazarlama D ış Ticaret Ltd. Şti. Vekili : Av. Eda DEVEC İ USLU I. BAŞVURUNUN KONUSU
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ İKİNCİ BÖLÜM KARAR BİLGİÇ PETROL GIDA SANAY İ PAZARLAMA DI Ş TİCARET LTD. ŞTİ. BAŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2019/38754) Karar Tarihi: 20/4/2020 Başvuru Numaras ı: 2019/38754 Karar Tarihi : 20/4/2020 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Rıdvan GÜLEÇ Yıldız SEFERİNOĞLU Raportör : Tuğba TUNA I ŞIK Başvurucu : Bilgiç Petrol G ıda Sanayi Pazarlama D ış Ticaret Ltd. Şti. Vekili : Av. Eda DEVEC İ USLU I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari i şlemin iptali istemiyle aç ılan davada hakkaniyete ayk ırı kara r verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedenleriyle adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 18/11/2019 ve 28/11/2019 tarihlerinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinde n sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. 2019/38760 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ının kişi yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2019/38754 ba şvuru numaral ı bireysel ba şvuru dosyas ı ile birleştirilmesine, incelemenin bu dosya üzerinden yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 7. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca başvurunun içtihad ın oluştuğu alana ili şkin olduğu değerlendirilerek Bakanl ık cevab ı beklenmeden incelenmesine karar verilmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2019/38754 Karar Tarihi : 20/4/2020 3III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 9. Başvurucunun 31/1/2014 tarihinde vergi mahkemesinde açt ığı davalar ın yarg ılamas ı 13/6/2019 tarihinde tamamlanm ıştır. Başvurucu, delillerin de ğerlendirilmesinde, hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi ve yarg ılaman ın uzun sürmesi nedeniyle adil yarg ılanma ile di ğer anayasal haklar ının ihlal edildiği iddias ıyla Anayasa Mahkemesine bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İNCELEME VE GEREKÇE 10. Mahkemenin 20/4/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı 11. Başvurucu, uzun süren yarg ılama nedeniyle makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 2. Değerlendirme a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 12. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılaman ın süresi tespit edilirken sürenin ba şlang ıç tarihi olarak davan ın ikame edildi ği tarih; sürenin sona erdi ği tarih olarak -ço ğu zaman icra a şamas ını da kapsayacak şekilde- yarg ılaman ın sona erdi ği, yarg ılamas ı devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetle ilgili karar ını verdiği tarih esas alınır (Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45, 47). 14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyu şmazl ıklara ilişkin idari yarg ılama süresinin makul olup olmad ığı değerlendirilirken yarg ılaman ın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflar ın ve ilgili makamlar ın yarg ılama sürecindeki tutumu ve ba şvurucunun yarg ılaman ın süratle sonuçland ırılmas ındaki menfaatinin niteli ği gibi hususlar dikkate al ınır (Selahattin Aky ıl, 41). 15. An ılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer ba şvurularda verdi ği kararlar dikkate al ındığında başvuruya konu her bir dava için 6 y ıl 4 ayl ık yarg ılama süresinin makul olmad ığı sonucuna varmak gerekir. Başvuru Numaras ı: 2019/38754 Karar Tarihi : 20/4/2020 416. Aç ıklanan gerekçelerle Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine karar verilmesi gerekir. B. Diğer İhlal İddialar ı 17. Başvurucu, delillerin de ğerlendirilmesi ve hukuk kurallar ının uygulanmas ında hata yap ılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma ve di ğer anayasal haklar ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucunun belirtilen şikâyetleri yönünden aç ık bir ihlalin bulunmad ığı değerlendirildi ğinden başvurunun di ğer kabul edilebilirlik ko şullar ı yönünden incelenmeksizin aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Say ılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say ılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yarg ılama Usulleri Hakk ında Kanun un 50. maddesinin ilgili k ısm ı şöyledir: (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir. (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 19. Başvurucu, ihlalin tespiti ile manevi tazminata karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 20. Somut olayda makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği sonucuna var ılm ıştır. 21.İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zarar ı karşılığında her bir başvurusu için 10.000 TL olmak üzere toplam 20.000 TL manevi tazminat ın başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 729,20 TL harc ı ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.729,20 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2019/38754 Karar Tarihi : 20/4/2020 52. Diğer ihlal iddialar ının açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDU ĞUNA, B. Anayasa n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan makul sürede yarg ılanma hakk ının İHLAL ED İLDİĞİNE, C. Başvurucuya 20.000 TL manevi tazminat ın ÖDENMES İNE, D. 729,20 TL harç ve 3.000 TL vekâlet ücretinden olu şan toplam 3.729,20 TL yarg ılama giderinin ba şvurucuya ÖDENMES İNE, E. Ödemelerin, karar ın tebliğini takiben ba şvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl ığına başvuru tarihlerinden itibaren dört ay içinde yap ılmas ına, ödemede gecikme olmas ı hâlinde bu sürenin sona erdi ği tarihten ödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, F. Karar ın bir örne ğinin bilgi için Diyarbak ır Vergi Mahkemesine (E.2014/211, K.2014/1271- E.2014/212, K.2014/1272) GÖNDER İLMESİNE G. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 20/4/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM M.Emin KUZ Üye Üye R ıdvan GÜLEÇ Y ıldız SEFERİNOĞLU