TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ABDULLAH BULUT VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/14962) Karar Tarihi: 28/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14962 : 28/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOPAL M. EminKUZ RecaiAKYEL M. Emin SAHiNER 1. Abdullah BULUT 2. Hamza BULUT 3. Mehmet BULUT 4. Mustafa BULUT 5. Ufuk BULUT Av. Semir GUZEL I. BA VURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, idarece usulune
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASA MAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR ABDULLAH BULUT VE DiGERLERi BA VURUSU (Ba vuru Numaras1: 2015/14962) Karar Tarihi: 28/11/2018 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14962 : 28/11/2018 Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucular Vekili iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Celal Mumtaz AKINCI Muammer TOPAL M. EminKUZ RecaiAKYEL M. Emin SAHiNER 1. Abdullah BULUT 2. Hamza BULUT 3. Mehmet BULUT 4. Mustafa BULUT 5. Ufuk BULUT Av. Semir GUZEL I. BA VURUNUN KONUSU 1. Ba vuru, idarece usulune uygun kamula tlrma i lemi yapilmaks1zm ve bedeli odenmeksizin ta mmaza el konulmas1 nedeniyle ba vuruculann mulkiyet hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BA VURU SURECi 2. Ba vuru 25 /8/2015 tarihinde yapilm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur. 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir. 5. Bolum Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. 6. Ba vuru belgelerinin bir omegi bilgi i9in Adalet Bakanhgma (Bakanhk) gonderilmi tir. Anayasa Mahkemesi i9tuzugu'nun 71. maddesinin (2) numarah fikras1 uyannca ba vurunun i9tihadm olu tugu alana ili kin oldugu degerlendirilerek Bakanhk cevab1 beklenmeden incelenmesine karar verilmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14962 : 28/11/2018 III. OLAYVEOLGULAR 7. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 8. Ba vuruculardan Ufuk Bulut 1966 dogumlu olup Diyarbakir'm Kayapmar il9esinde; Mustafa Bulut, Abdullah Bulut, Mehmet Bulut ve Hamza Bulut s1ras1yla 1955, 1951, 1968 ve 1957 dogurnlu olup Diyarbakir'm Silvan il9esi ;igil koyiinde ikarnet etmektedir. 9. Ba vuruculann murisi M. Nuri Bulut'un Diyarbakir'm Silvan il9esi ;1gtl koyii Dtiz rnevkiinde bulunan 229 parsel sayih ta mrnazda 1/4 oranmda payi bulunrnaktadir. 10. Devlet Su i leri Genel Mtidtirltigtince (DSi) kanal projesi kapsammda, amlan ta mrnazm 1972 yilmda karnula tmlrnasma karar verilrni tir. 11. Ba vuru formu ve eklerinde belirtilmeyen tarihte kamula tirma erhi tapu kaydma i lenrni ve o tarihteki ta mrnaz rnalikleri M. Nuri Bulut ve rnti tereklerine noter aracihgiyla karnula tlrma i lerni teblige 9ikanlrni ve aym tarihte rnalikler adma T.C. Merkez Bankasi istanbul Subesine ta mmaz bedeli bloke edilmi tir. 9/2/1978 tarihli kamula tirma evraki ba vuruculann rnurisine 28/3/1978 tarihinde teblig edilrni tir. 12. Soz konusu ta mmaz, Silvan Asliye Hukuk Mahkemesinin (Mahkeme) 6/10/1972 tarihli karanyla 31/8/1956 tarihli ve 6830 sayih rntilga istirnlak Kanunu'nun 17. rnaddesi uyannca DSi adma tescil edilrni tir. 13. Ba vurucular 12/6/2012 tarihinde DSi aleyhine Silvan Asliye Hukuk Mahkernesinde tazrninat davasi a9rni lardir. Dava dilek9esinde , rnurislerinin paymm oldugu soz konusu ta mmaza davah idare tarafmdan usultine uygun bir kamula tirma yap1lmadan el atildigi ve ta mrnazm bedelinin odenrnedigi belirtilrni tir. Dilek9ede aynca, rnurise usultine uygun bir tebligat yapilrnadigi ve bu sebeple ge9erli bir karnula tlrma i lerninin olrnadigi one stirtilmti ttir. 14. Mahkerne; DSi Bolge Mtidtirltigtinden karnula tlrma evrakmi, T.C. Merkez Bankasi Diyarbakir Subesinden karnula tlrma bedelinin odendigine dair rnakbuz omegini ve Diyarbakir 2. Noterliginden de 28/3/1978 tarihli tebligatm onayh omegini istemi tir. 15. T.C. Merkez Bankasi Diyarbakir Subesinin cevap yazismda , istenen evrakm on yilhk saklama stiresi sona erdiginden irnha edildigi bildirilmi tir. 16. Mahkerne 15/3/2013 tarihinde davanm reddine karar verrni tlf . Karann gerek9esinde, kamula tirma i leminin ta mmaz maliklerine usultine uygun olarak teblig edildigi, ancak hak dti tirticti sure i9inde malikler tarafmdan dava a91lmad1gi belirtilmi tir. Mahkerne, ba vuruculann irnza kar ila tirmasi taleplerini ise kar ila tirma yapilacak irnzalann grafoloji biliminin arad1g1 vas1flara sahip olmayacag1 gerek9esiyle uygun bulmam1 tlr. 17. Karann temyizi tizerine Y arg1tay 5. Hukuk Dairesi 10/12/2014 tarihinde eksikliklerin ikmali i9in dosyanm geri gonderilmesine karar vermi tir. Karann ilgili k1sm1 oyledir: 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi ,, : 2015/14962 : 28/11/2018 I-Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1972/53 esas, 1972/43 karar sayzh dosyasz getirtildikten, 2-Davaczlar ile eski malikler M Nuri Bulut, Hiiseyin Dursun ve M. Tahir Arzlayzcz araszndaki hukuki ili kiyi gosterir veraset ilamlarz davacz taraftan temin edildikten, 3-Kamula tzrma i leminin, kamula tzrma tarihinde tapuda payda olan Mehmet Nuri Bulut'a ve Hiiseyin Dursun 'a teblig yapzlzp yapzlmadzgznzn, davalz idarenin sundugu teblig mazbatas1 ornegi eklenerek Diyarbakzr 2. Noterliginden sorulduktan, Sonra, birlikte gonderilmek iizere dosyanm mahkemesine geri c;evrilmesine [karar verildi}." 18. Diyarbak1r 2. Noterliginin 2/4/2014 tarihli miizekkere cevabmda 9/2/1978 tarihli kamula t1rma evrakmm 28/3/1978 tarihinde M. Nuri Bulut'un aym c;atl altmda ya ayan oglu A.B. imzasma teblig edildigi belirtilmi tir. Belirtilen eksikliklerin tamamlanmasmm ardmdan dava dosyas1 tekrar temyiz incelemesi ic;in Yarg1tay 5. Hukuk Dairesine gonderilmi , Dairece yapdan inceleme sonucu 25/9/2014 tarihli karar ile hiikiim onanm1 t1r. 19. Aym Daireye yap1lan karar diizeltme istemi de 25/5/2015 tarihli karar ile reddedilmi tir. 20. Nihai karar, ba vuruculara 31/7/2015 tarihinde teblig edilmi tir. 21. Ba vurucular 25/8/2015 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu lard1r. IV. iLGiLi HUKUK 22. Olay tarihinde yiiriirliikte olan 6830 say1h miilga Kanun'un 13. maddesinin birinci flkras1 oyledir: '1stimlaki kararla tzrzlan yerlerin tapu ve tapu kaydz yoksa vergi kayztlarz ile ve ayrzca haricen yapzlacak tahkikatla tesbit edilen mal sahibi, zilyed ve diger alakaldarzndan ikametgahz tesbit edilmi olanlara istimlak olunacak gayrimenkulun plan veya ebatlz krokisi, istimlak kararz ve takdir olunan kzymeti ve istimlakin hangi idare lehine yapzldzgz ve ac;zlacak davalarda husumetin kime tevcih edilecegi 15 giin ic;inde noter marifetiyle teblig olunur. Tebligatta Hukuk Usulii Muhakemeleri Kanunu hiikiimleri tatbik olunur ... " 23. 6830 say1h miilga Kanun'un 14. maddesinin birinci flkras1 oyledir: "jstimlak olunacak gayrimenkulun sahibi, zilyed ve diger alakahlar veya istimlaki yapan idare tarafindan 13 iincii madde geregince ikametgahlarznda tebligat yapzlmz olanlar teblig tarihinden itibaren 15 giin, bunlar haricindekiler son ilan tarihinden itibaren 30 giin ic;inde istimlak muamelesine kar z Surayz Devlette ve takdir edilen bedel ile maddi hatalara kar z da gayrimenkulun bulundugu mahal asliye hukuk mahkemesinde dava ac;abilirler. Su kadar ki, $Ctray1 Devlete miiracaat edildigi takdirde mahkemeye miiracaat miiddeti $Ctray1 Devlet kararzmn katile tigi tarihten, bu karar aleyhine karar tashihi istenmi ise bu talebin reddine dair ilamzn tebligi tarihinden cereyana ba lar." 4 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14962 : 28/11/2018 24. 6830 say1h miilga Kanun'un 17. maddesi $Oyledir: 11jstimlak olunan gayrimenkulun takdir edilen kzymetine, kanuni miiddet i ;inde mahkemeye miiracaat ile itiraz edilmedigi ve tapa dairesinde rzza ile ferag muamelesi yaptmlmadzgz hallerde takdir edilen kzymetin tamamz mfllf bankalardan birisine ve bulunmzyan yerlerde mal sandzgzna yatzrzlarak makbuzu alakadar evrak suretleriyle birlikte mahkemeye tevdi edilir. Mahkeme iki tarafi derhal davet ederek, gelmeseler dahi gzyaplarznda o gayrimenkulun lehine istimlak yapzlan idare adzna tescilini tapu dairesine tezkere ile bildirir. 11 V. iNCELEME VE GEREK ;E 25. Mahkemenin 28/11/2018 tarihinde yapm1$ oldugu toplant1da ba$VUru incelenip geregi dii$iiniildti: A. Ba vurucularm iddialan 26. Ba$vurucular, usultine uygun kamula$tirma i$lemi yap1lmaks1zm ve bedeli odenmeksizin murislerine ait ta$mmaz payma el konulmasmdan yakmarak kamula$tlrmas1z el atma nedeniyle a9tiklan davanm reddedildigini, halbuki kamula$tirma i$1eminin murislerine usultine uygun olarak teblig edilmedigini belirtmi$lerdir. Ba$vuruculara gore dosya kapsammda murisleri adma herhangi bir tebligat bulunmamaktad1r. Ba$vurucular bu sebeple murisleri a91smdan ge9erli bir kamula$tirma i leminin bulunmad1gm1, aynca gerek murislerine gerekse kendilerine herhangi bir kamula tirma bedelinin odenmedigini iddia etmi$lerdir . Ba$vuruculara gore ta$mmaz halihazirda kendilerine aittir ve idarenin ta$mmaza haks1z olarak el atmas1 devam etmektedir. Ba$vurucular aynca davah tarafi, davaya konu i$lem tarihi ve kamula$tirma bolgesi aym olan davalarda Y arg1taym farkh kararlar verdigini, sonu9 olarak bu gerek9elerle mtilkiyet haklannm ve e$itlik ilkesinin ihlal edildigini ileri stirmti lerdir. B. Degerlendirme 27. Anayasa'nm 35. maddesi $Oyledir: "Herkes, miilkiyet ve miras haklarzna sahiptir. Bu haklar, ancak kamu yararz amaczyla , kanunla szmrlanabilir . Miilkiyet hakkznzn kullamlmasz toplum yararzna aykzrz olamaz. " 1. Genel ilkeler 28. 30/3/2011 tarihli ve 6216 say1h Anayasa Mahkemesinin Kurulu u ve Yargilama Usulleri Hakkmda Kanun'un ge9ici 1. maddesinin (8) numarah fikras1 $Oyledir: 11Mahkeme, 23/9/2012 tarihinden sonra kesinle en nihai i lem ve kararlar aleyhine yapzlacak bireysel ba vurularz inceler. 11 5 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14962 : 28/11/2018 29. Anayasa ve 6216 say1h Kanun'un amlan htikmti uyannca Anayasa Mahk:emesinin zaman bak1mmdan yetkisinin ba$lang1c1 23/9/2012 tarihi olup Anayasa Mahk:emesi ancak bu tarihten sonra kesinle$en nihai i$1em ve kararlar aleyhine yap1lan bireysel ba$vurulan inceleyebilecektir. Bu a91k dtizenlemeler kar$1smda amlan tarihten once kesinle$ffii$ nihai i$1em ve kararlan da i ;erecek $ekilde yetki kapsammm geni$letilmesi mtimktin degildir. Anayasa Mahk:emesinin zaman bak1mmdan yetkisine ili$kin bu dtizenlemelerin kamu dtizenine ili$kin olmas1 nedeniyle bireysel ba$vurunun tum a$amalannda resen dikkate almmas1 gerekir (Ahmet Melih Acar, B. No: 2012/329, 12/2/2013, 15; G.S., B. No: 2012/832, 12/2/2013, 14). 30. Anayasa Mahkemesinin zaman bakimmdan yetkisini dogru olarak belirleyebilmek i ;in kesinle$en nihai i$lem ve karann tarihinin yam s1ra ger9ekle$tigi iddia edilen mtidahalenin zamamm da dogru tespit etmek gerekir. Bu tespit yap1hrken mtidahaleyi olu$turan olaylar ve ihlal edildigi iddia olunan hakkm kapsam1 birlikte degerlendirilmelidir (Zeycan Yedigol [GK], B. No: 2013/1566, 10/12/2015, 31). 31. Anayasa Mahk:emesi aynca, mtilkiyetten yoksun b1rakma $eklindeki mtilkiyet hakkma yap1lan mtidahalelerin kural olarak anhk eylemler olup stirekli bir mtidahale olu$turmad1g1m belirtmi$tir (Agavni Mari Hazaryan ve digerleri, B. No: 2014/4715, 15/6/2016, 114). 2. ilkelerin Olaya Uygulanmas1 32. Somut olayda ba$vuruculann munsme ait ta$mmaz paymm 1972 y1lmda kamula$tmlmasma karar verilmi$ ve idare tarafmdan noter arac1hg1yla bu i$1em ta$mmaz maliklerine teblige 91kanlm1$t1r. Ba$vurucular, bu tebligat i$leminin yontemine aykm $ekilde yapild1gm1 iddia etmi$lerse de derece mahkemelerince, tebligatm usultine uygun olarak yap1ld1g1 tespit edilmi$tir. Bu sebeple soz konusu ta$mmaz pay1 6/10/1972 tarihli Mahk:eme karanna istinaden DSi adma tapuya tescil edilmi$tir. Bu durumda ba$vuruculann murisinin amlan tarihte mtilkten yoksun b1rakild1g1 , diger bir deyi$le mtilkiyet hakkma yap1lan mtidahalenin belirtilen tarihte ger9ekle$ffii$ oldugu anla$1lmaktadu. 33. Anayasa ve Avrupa insan Haklan Sozle$mesi'nin ortak koruma alanmda yer alan mtilkiyet hakk1; kural olarak mevcut mal, mtilk ve varhklan koruyan bir gtivencedir (Kemal Yeler ve Ali Arslan ;elebi, B. No: 2012/636, 15/4/2014, 36, 37). Ba$vurucular; 2012 y1lmda a ;tiklan davada, ta$mmazm hukuki olarak malikleri olmay1p 1972 y1lmda tesis edilen kamula$t1rma i$lemi sonucu murisleri tarafmdan mtilkiyeti kaybedilen ta$mmaz yontinden kamula$tirma bedeli talep etmektedir. Bu durumda ba$vuruculann mtilkiyet hakkma konu ettigi ta$mmazla hukuki ili$kileri Anayasa Mahk:emesinin bireysel ba$vurulan incelemeye ba$lad1g1 23/9/2012 tarihinden yakla$1k kuk yil once kesilmi$ oldugundan bu ta$mmaz ile ilgili olarak mtilkiyet hakkma yonelik $ikayet, Anayasa Mahk:emesinin zaman bak1mmdan yetkisinin d1$mda kalmaktad1r. Aynca ba$VUfll konusu olayda ba$vuruculann a9tlg1 davanm kamula$tlrmas1z el atmaya dayah ta$mmaz bedelinin odenmesine ili$kin oldugu ve hak dii$iiriicti sure yontinden reddedildigi gozetildiginde ba$vurunun zaman bak1mmdan yetki kapsammda gortilerek incelenmesini gerektirir istisnai bir durumun da mevcut olmad1g1 gortilmektedir. 34. A91klanan gerek ;elerle ba$vurunun zaman bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2015/14962 : 28/11/2018 VI. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. Mtilkiyet hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm zaman bakzmmdan yetkisizlik nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Y arg1lama giderlerinin ba vurucu tizerinde BIRAKILMASINA 28/11/2018 tarihinde OYBiRLiGiYLE kesin olarak karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye Celal Mtimtaz AKINCI Dye Muammer TOP AL Dye Dye M. EminKUZ Recai AKYEL 7