TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR OMER SUMER BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/14336) Karar Tarihi: 21/2/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2014/14336 : 21/2/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 M. EminKUZ R1dvan GULE ; Yild1z SEFERiNOGLU Heysem KOCA ;iNAR Omer SUMER Av. -Omit GORGULU SEViL I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; ke if yap1lmadan dosya kapsammdaki bilgi ve belgelere dayah olarak bilirki i raporu dtizenlenm
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR OMER SUMER BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2014/14336) Karar Tarihi: 21/2/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2014/14336 : 21/2/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 M. EminKUZ R1dvan GULE ; Yild1z SEFERiNOGLU Heysem KOCA ;iNAR Omer SUMER Av. -Omit GORGULU SEViL I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; ke if yap1lmadan dosya kapsammdaki bilgi ve belgelere dayah olarak bilirki i raporu dtizenlenmesi , dtizenlenen bu raporun teblig edilmemesi, yapilan yarg1lamaya katihmm saglanmamas1, tamk bildirme imkanmm tanmmamas1 ve ger9ege uygun olmayan belgelere gore karar verilmesi nedenleriyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir . II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 2/9/2014 tarihinde yap1lm1 tlr. 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bolum tarafmdan yapilmasma karar verilmi tir . III. OLAY VE OLGULAR 5. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle olaylar ozetle oyledir: 6. Ba vurucunun sevk ve idaresinde bulunan 35 AN 3508 plakah kamyon Mugla Antalya karayolunun 24. kilometresinde meydana gelen trafik kazas1 sonucunda yolun d1 mda bulunan m1cmn da etkisiyle kayahk alana 9arpm1 ve sonrasmda tamamen yanm1 tu. Aracm stiructisti olan ba vurucu kazada yaralanm1 , aym ara9ta bulunan G.A. ve E.G.K. ise yanarak hayatm1 kaybetmi tir . 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/14336 : 21/2/2019 7. Olay tizerine kolluk tarafmdan tutulan 19/4/2012 tarihli olay yeri ve inceleme raporunda; kazanm keskin bir virajda meydana geldigi, kaza yerinden once elli dort metrelik bir fren izinin mevcut oldugu, kaza neticesinde kamyonda bulunan boya tankmm par9aland1g1 ve boyanm etrafa yay1ld1g1, ardmdan kamyon ile birlikte boyanm da yand1g1 ve ara9 i9inde yanm1 halde iki cesedin bulundugu belirtilmi tir. Kaza sonrasmda dtizenlenen aym tarihli kaza tespit tutanag1 ve krokisinde de kazanm olu umu benzer ekilde aynntih olarak a91klanm1 tlr. 8. Mugla Cumhuriyet Ba savc1hg1 24/8/2012 tarihli iddianame ile ba vurucunun kazanm olu umundaki kusuru nedeniyle cezalandmlmas1 talebinde bulunmu tur. 9. Mugla 2. Agu Ceza Mahkemesi 29/8/2012 tarihli tensiple yarg1 9evresi d1 mda ikamet eden ba vurucunun bulundugu yer mahkemesine talimat yazarak savunmasmm tespitine karar vermi tir. izmir 7. Agu Ceza Mahkemesi duru ma tarihini belirtir davetiye ve iddianamenin bir omegini ba vurucuya teblig etmi tir. Ba vurucu 19/11/2012 tarihli talimat duru masma mtidafii ile birlikte kat1lm1 tu . iddianame ve ekleri okunduktan sonra ba vurucuya haklan hatulatilm1 tu . Ba vurucu savunmasm1 yapmak istedigini bildirmi ve viraj giri inde h1zm1 dti tirmek amac1yla fren yapm1 sa da aracm buna cevap vermemesi nedeniyle ba ka ara9lara zarar vermemek amac1yla arac1 yol kenannda bulunan toprak y1gmma yaslamak zorunda kald1gm1 belirterek kusursuz oldugunu iddia etmi tir. 10. Mugla 2. Agu Ceza Mahkemesi (Mahkeme), ba vurucunun i tirak etmedigi 21/11/2012 tarihli oturumda dosyanm bir btittin halinde teknik bilirki iye tevdi edilerek kusur durumunu belirtir rapor almmasma karar vermi tir. Teknik bilirki i 30/11/2012 tarihli raporda dosya i9inde bulunan olay yeri ve inceleme raporu, trafik kaza tespit tutanag1, olay yeri krokisi ve ba vurucuya ait kolluk beyam ile tamk beyanlanna gore ba vurucunun kazanm olu umunda asli kusurlu oldugu yontinde gorti bildirmi tir. Amlan raporun ba vurucuya teblig edildigine dair dosya i9inde herhangi bir belge ve bilgi mevcut degildir. 11. Mugla 2. Agu Ceza Mahkemesi 6/1/2013 tarihinde ba vurucunun yargilama a amalanndaki savunmalan, 19/4/2012 tarihli trafik kaza tutanag1, 29/5/2012 tarihli otopsi tutanag1, 30/11/2012 tarihli teknik bilirki i raporu, tamk beyam ve tum dosya kapsamm1 esas alarak kazanm olu umunda asli kusurlu oldugu sonucuna varm1 tu . Mahkeme , amlan delillerin degerlendirmesi sonucunda ba vurucunun sevk ve idaresindeki 35 AN 3508 plakah kamyonla Mugla-Koycegiz istikametinde seyir halinde iken iki yonlti ve dort eritli boltinmti yolda tehlikeli viraj yon levhasmm bulundugu viraja geldiginde kaza anmdaki fren izi mesafesine gore 90 km h1zla girdigi, viraj1 alamayarak yoldan 91k1p kaza yaptigm1 ve kaza sonucu meydana gelen yangmda ara9 i9inde bulunan G.A. ve E.G.K.nm hayatm1 kaybettigini belirtmi tir. Mahkeme bu tesbiti uyannca ba vurucuyu oltim olaymm meydana gelmesindeki asli kusuru nedeniyle 5 yil hapis cezas1 ile cezaland1rm1 tu. 12. Htiktim ba vurucu tarafmdan temyiz edilmi tir. Yarg1tay 12. Ceza Dairesi 4/6/2014 tarihinde ilk derece mahkemesi karanm onam1 tu. 13. Ba vurucu 21/8/2014 tarihli davetname ile nihai karardan haberdar olmu ve 2/9/2014 tarihinde bireysel ba vuruda bulunmu tur . IV. iNCELEME VE GEREK ;E 14. Mahkemenin 21/2/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi dti tintildti: 3 Ba$VUfll Numaras1 Karar Tarihi : 2014/14336 : 21/2/2019 A. Silahlarm E itligi ve ;eli meli Y argdama ilkelerinin ihlal Edildigine ili kin iddia 1. Ba vurucunun iddialan 15. Ba$vurucu, kusur durumunun belirlenmesi amac1yla ke$if yapilmad1gm1 ve hiikme esas alman bilirki$i raporunun kendisine teblig edilmemesinden dolay1 rapora yonelik itirazlanm sunamad1g1m belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmii$tiir. 2. Degerlendirme 16. Anayasa'nm 36. maddesi uyannca herkes iddia, savunma ve adil yargzlanma hakkma sahiptir. Anayasa'nm amlan maddesinde adil yargilanma hakkmdan ayn olarak iddia ve savunma hakkma birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalanm mahkeme onunde dile getirme firsatI tanmmas1 gerektigi anlam1m da i9ermektedir (Gokay Dayan, B. No: 2014/12206, 21/9/2017, 21). 17. Diger yandan Anayasa'nm 36. maddesine adil yargzlanma ibaresinin eklenmesine ili$kin gerek9ede, Turkiye'nin tarafi oldugu uluslararas1 s6zle$melerce de guvence altma alman adil yarg1lama hakkmm madde metnine dahil edildigi vurgulanm1$tlf. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa'nm 36. maddesi uyannca inceleme yaptlg1 bir9ok karannda, A vrupa insan Haklan Mahkemesi i9tihad1yla adil yarg1lanma hakkmm kapsamma dahil edilen silahlarzn e itligi ilkelerine Anayasa'nm 36. maddesi kapsammda yer vermektedir. Bu itibarla amlan ilkenin adil yarg1lanma hakkmm kapsam ve i9erigine dahil oldugu sonucu ortaya 91kmaktad1r. Amlan ilkeye uygun yurutiilmeyen bir yarg1lamanm hakkaniyete uygun olmas1 mumkun degildir ( Gokay Dayan, 22). 18. Silahlann e$itligi ilkesi, davanm taraflannm usul haklan bakimmdan aym ko$ullara tabi tutulmas1 ve taraflardan birinin digerine gore daha zay1f bir duruma dii$iiriilmeksizin iddia ve savunmalanm makul bir $ekilde mahkeme onunde dile getirme firsatma sahip olmas1 anlamma gelmektedir (Ya aszn Asian, B. No: 2013/1134, 16/5/2013, 32). 19. Silahlann e$itligi ilkesinin tamamlay1c1s1 olan 9eli$meli yarg1lanma hakk1, kural olarak bir hukuk ya da ceza davasmda tum taraflara, gosterilen kamtlar ve sunulan g6rii$ler hakkmda bilgi sahibi olma ve bunlarla ilgili g6rii$ bildirebilme imkam vermektedir. Bu 9er9evede ba$vuranlann bilirki$i raporunun sonucuna itiraz edememesi ya da delillerle ilgili g6rii$ bildirmelerine firsat verilmemesi 9eli$meli yarg1lanma hakkmm ihlali olarak degerlendirilebilmektedir (Huseyin Sezen, B. No: 2013/1793, 18/9/2014, 38). 20. Yarg1lama makamlan, yarg1lamanm taraflannca ileri surulen iddialan ve gosterdikleri delilleri geregi gibi incelemek zorundad1r. Bununla birlikte belirli bir davaya ili$kin olarak delilleri degerlendirme ve gosterilmek istenilen delilin davayla ilgili olup olmad1gma karar verme yetkisi esasen derece mahkemelerine aittir. Mevcut yarg1lamada ge9erli olan delil sunma ve inceleme yontemlerinin adil yarg1lanma hakkma uygun olup olmad1g1m denetlemek Anayasa Mahkemesinin gorevi kapsammda olmay1p Anayasa Mahkemesinin gorevi ba$vuru konusu yarg1lamanm bir butiin olarak adil olup olmad1g1m degerlendirmektir. Genel anlamda hakkaniyete uygun bir yarg1lamanm yurutulebilmesi i9in silahlann e$itligi ve 9eli$meli yarg1lama ilkeleri I$Igmda taraflara iddialanm sunmak 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/14336 : 21/2/2019 hususunda uygun olanaklann saglanmas1 artt1r. Taraflara tamk delili de dahil olmak tizere delillerini sunma ve inceletme noktasmda da uygun imkanlann tanmmas1 gerekir. Bu anlamda delillere ili kin dengesizlik veya hakkaniyetsizlik iddialannm da yarg1lamanm btittinti 1 1gmda degerlendirilmesi zorunludur (Yuksel Hanr;er, B. No: 2013/2116, 23/1/2014, 19). 21. Ba vuruya konu olayda ilk derece mahkemesi, ba vurucunun 30/11/2012 tarihli teknik bilirki i raporundan haberdar olmasa da i9eriginden haberdar oldugu, 19/4/2012 tarihli olay yeri ve inceleme raporu, 19/4/2012 tarihli trafik kaza tutanag1, 29/5/2012 tarihli otopsi tutanag1 ile tamk beyanlanm esas alarak ve ozellikle olay yerindeki fren izinin uzunlugunu gozontinde tutarak kazanm a m h1zdan kaynakland1g1 sonucuna varm1 tlr. Ba vurucu, talimat yoluyla alman savunmas1 s1rasmda 30/11/2012 tarihli teknik bilirki i raporu haricindeki diger delillere vak1f olup esasen bu delillere itiraz etmi , itirazlan Mahkeme tarafmdan gerek9eli kararda a91kland1g1 tizere inandmc1 bulunmam1 t1r. Ote yandan ba vurucu , bilirki i raporuna yonelik itirazlanm temyiz a amasmda da ileri stirebilmi tir. Buna gore dosya i9inde olay yeri ve inceleme raporu ile kaza tespit tutanag1 ve krokisinin tekranndan ibaret olan bilirki i raporunun mahkumiyet i9in yegane veya belirleyici delil niteliginde olmad1g1 gibi ba vurucunun yargilama a amasmda ve bireysel ba vuru formunda elde edilen raporun i9erigine yonelik bir itirazmm da bulunmad1g1 saptanm1 tir. 22. Ote yandan ba vurucu olay mahallinde ke if yap1lmas1 isteginde bulunmu sa da delilleri degerlendirme ve gosterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmad1gma karar verme yetkisinin esasen derece mahkemelerine ait oldugu gozontinde bulunduruldugunda, ba vurucunun yargilamanm sonucunu etkileyecek usule ili kin bir imkandan mahrum b1rak1ld1gmdan soz etmek mtimkiin degildir. Bu itibarla 9eli meli yarg1lama ve silahlann e itligi ilkelerine yonelik yarg1lamanm btittinliigti i9inde a91k ve goriintir bir ihlal bulunmad1g1 sonucuna vanlm1 tir. 23. A91klanan gerek9elerle silahlann e itligi ve 9eli meli yarg1lama ilkelerine yonelik bir ihlalin olmad1gmm a91k oldugu anla 1ld1gmdan ba vurunun bu k1smmm ar;zkr;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. B. Tamk Dinletme Hakkmm ihlal Edildigine ili kin iddia 24. Ba vurucu, yap1lan yarg1lamada kendisine tamklanm bildirme imkanmm saglanmad1gm1 ileri stirmti ttir. 25. Bireysel ba vuru yolunun ikincil niteligi geregi Anayasa Mahkemesine ba vuruda bulunabilmek i9in oncelikle olagan kanun yollannm ttiketilmesi zorunludur . Ba vurucunun , bireysel ba vuru konusu ikayetini oncelikle ve stiresinde yetkili idari ve yarg1sal mercilere usuliine uygun olarak iletmesi, bu konuda sahip oldugu bilgi ve delilleri zamanmda bu makamlara sunmas1 ve bu stire9te dava ve ba vurusunu takip etmek i9in gerekli ozeni gostermi olmas1 gerekir asmail Bugra j lek, B. No: 2013/1177, 26/3/2013, 17). 26. Somut olayda ba vurucunun yarg1lama a amasmda tamklarmm dinlenilmedigi hususunda bir ikayetinin bulunmad1g1 anla 1lm1 tir. Bu durumda ba vurucunun ba vuru yollanm usultine uygun olarak ttiketerek bireysel ba vuruda bulundugunu soylemek mtimktin degildir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/14336 : 21/2/2019 27. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm , diger kabul edilebilirlik ko ullan yonlinden incelenmeksizin ba vuru yollanmn tuketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. C. Diger ihlal iddialan 28. Ba vurucu, as1l mahkemece yapilan yarg1lamaya katilarak savunma yapamad1gm1, karann yoklugunda verildigini ve olay sonrasmda tutulan trafik tutanagmm dogru olmad1gm1 belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri stirmti tiir. 29. Anayasa'nm 148. maddesinin dordtincti fikrasmda, kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlara ili kin ikayetlerin bireysel ba vuruda incelenemeyecegi belirtilmi tir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler ontinde dava konusu yap1lm1 maddi olay ve olgulann kamtlanmas1 , delillerin degerlendirilmesi , hukuk kurallannm yorumlanmas1 ve uygulanmas1 ile uyu mazhkla ilgili vanlan sonucun adil olup olmamas1 bireysel ba vuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgtirltiklere mtidahale te kil eden, bariz takdir hatas1 veya a91k bir keyfilik i9eren yorum, uygulama ve sonu9lar Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi kapsammdadu (Ahmet Saglam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 30. Somut olayda ba vurucu, savunmasm1 talimat yoluyla bulundugu yer Mahkemesinde yapm1 tu . Ba vurucu as1l yarg1lamay1 yapan Mahkemede savunma yapmak istedigi yontinde herhangi bir bildirimde bulunmad1g1 gibi bu Mahkemede yap1lan yarg1lamaya i tirak etmek i9in herhangi bir giri imde de bulunmam1 tu . Mahkeme 4/12/2004 tarihli ve 5271 say1h Ceza Muhakemesi Kanunu'nda 6ng6rtilen usul htiktimlerine gore yap1lan duru maya i tirak etmeyen ba vurucunun yoklugunda karar vermi tir. Ote yandan ba vurucu kolluk gorevlileri tarafmdan kazaya ili kin olarak tutulan resmi raporlann ger9egi yans1tmad1g1 yontinde bir itirazda bulunmu sa da ba vurucu tarafmdan ileri stirtilen btitiin bu iddialar, mahkemelerce delillerin degerlendirilmesi ve hukuk kurallannm yorumlanmasma ili kin olup mahkeme kararlannda bariz takdir hatas1 veya a91k bir keyfilik olu turan bir hususun da bulunmad1g1 dikkate almd1gmda ihlal iddialannm kanun yolu ikayeti niteliginde oldugu anla 1lmaktadu. 31. A91klanan gerek9elerle ba vurunun bu kismmm da, diger kabul edilebilirlik ko ullan yontinden incelenmeksizin ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. V. HOKUM A91klanan gerek9elerle; A. 1. Silahlann e itligi ve 9eli meli yarg1lama ilkelerinin ihlal edildigine ili kin iddianm ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , 2. Tamk dinletme hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm ba vuru yollanmn tuketilmeme si nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA , 3. Adil yarg1lanma hakkma ili kin diger ihlal iddialannm ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, 6 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2014/14336 : 21/2/2019 B. Y argilama giderlerinin ba vurucu iizerinde BIRAKILMASINA 21/2/2019 tarihinde OYBiRLiGiYLE karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM Dye R1dvan GULE ;:: Dye Dye Recep KOMURC-0 M. EminKUZ Dye Yild1z SEFERiNOGLU 7