TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR TASiMPEKS GRANiT VE MERMER SAN. VE TiC. LTD. STi. BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/9000) Karar Tarihi: 20/3/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2016/9000 : 20/3/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 R1dvan GULEC:: Recai AKYEL Yild1z SEFERiNOGLU YakupMACiT Ta impeks Granit ve Mermer San. ve Tic. Ltd. Sti. Av. Oya KOMUT YUCEL I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; Turk kamu dtizenine aykm ol
TURKiYE CUMHURiYETi ANAYASAMAHKEMESi iKiNCi BOLUM KARAR TASiMPEKS GRANiT VE MERMER SAN. VE TiC. LTD. STi. BASVURUSU (Ba vuru Numaras1: 2016/9000) Karar Tarihi: 20/3/2019 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi Ba kan Uyeler Raportor Ba vurucu Vekili : 2016/9000 : 20/3/2019 iKiNCi BOLUM KARAR Engin YILDIRIM Recep KOMURC-0 R1dvan GULEC:: Recai AKYEL Yild1z SEFERiNOGLU YakupMACiT Ta impeks Granit ve Mermer San. ve Tic. Ltd. Sti. Av. Oya KOMUT YUCEL I. BASVURUNUN KONUSU 1. Ba vuru; Turk kamu dtizenine aykm olan yabanc1 mahkeme karannm tamma ve tenfizine karar verilmesi nedeniyle adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigi iddiasma ili kindir. II. BASVURU SURECi 2. Ba vuru 4/5/2016 tarihinde yapilm1 tlf . 3. Ba vuru, ba vuru formu ve eklerinin idari yonden yap1lan on incelemesinden sonra Komisyona sunulmu tur . 4. Komisyonca ba vurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Boltim tarafmdan yap1lmasma karar verilmi tir. 5. Boltim Ba kam tarafmdan ba vurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap1lmasma karar verilmi tir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba vuru formu ve eklerinde ifade edildigi ekliyle ve Ulusal Y arg1 Ag1 Bili im Sistemi (UY AP) arac1hg1yla eri ilen bilgi ve belgeler 9en;evesinde olaylar ozetle oyledir: 7. Ba vurucu irket izmir'in Bergama il9esinde 1991 y1lmda iki ortakh olarak kurulmu mermer, granit tiretimi ve ticareti ile ugra an bir irkettir. 8. Sirketin hakim ortag1 olan yabanc1 uyruklu H.W. hisselerini 29/3/2000 tarihinde yine yabanc1 uyruklu W.F. ve M.M. isimli ah1slara satm1 , bu sat1 bedelinden kaynaklanan haklanm ise e i U.W.ye devretmi tir. 2 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/9000 : 20/3/2019 9. H.W.nin e i U.W., Ta impeks Granit ve Mermer Sanayi Limited Sirketi (Sirket) ile aralannda odunc; sozle mesi akdettiklerini iddia ederek Sirket aleyhine isvic;re Kreuzlingen Bolge Mahkemesine alacak davas1 ac;m1 tlr. 10. Kreuzlingen Bolge Mahkemesi 7-8/2/2011 tarihli karanyla davay1 kabul etmi tir. 11. Ba vurucu Sirketin temyizi uzerine Kanton Thurgau Yuksek Mahkemesi 1/12/2011 tarihli karanyla ba vurucunun temyiz talebini reddetmi tir. 12. Ba vurucu bu karan da temyiz etmi , isvic;re Federal Mahkemesinin 28/6/2012 tarihli karanyla talep reddedilmi tir. 13. U.W., Kreuzlingen Bolge Mahkemesinin 6/7/2012 tarihinde kesinle en karanmn tamma ve tenfizine karar verilmesi istemiyle Dikili Asliye Hukuk Mahkemesine (Mahkeme) dava ac;m1 t1r. 14. Mahkeme 1/11/2013 tarihli karannda; isvic;re Kanton Thurgau Yuksek Mahkemesi karannm 6/7/2012 tarihinde kesinle tigini, karann yetkili merci tarafmdan ahnan apostille tasdikinin ash ile Almanca c;evirinin aslma uygunluguna lair onayh c;evirisinin dosyaya ibraz edildigini, amlan ilamm 27/11/2007 tarihli ve 5718 say1h Milletleraras1 Ozel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkmda Kanun'un 54. ve 58. maddelerine aykm olmad1gm1, karan veren ulke ile fiili kar 1hhk bulundugunu, yargilama giderlerine ili kin yabanc1 mahkeme karanmn esasmm incelenemeyecegini, adil yargilama ilkelerinin ihlal edilmesi, savunma imkanmm verilmemesinin, bizatihi Turk kamu duzenine aykmhk te kil edecek bir durumun bulunmad1g1m, yabanc1 devlet usul ve ispat kurallan ile Turk Hukuk usul ve ispat kurallannm birebir aym veya benzer olmamasmm kamu diizenine aykmhk te kil ettigi anlamma gelmeyecegini belirterek isvic;re Kanton Thurgau Yuksek Mahkemesinin 1/12/2011 tarihli ZBR 2011.32 say1h ve 6/7/2012 kesinle me tarihli karanmn 5718 say1h Kanun'un 50. ve 58. maddeleri uyannca tamnmasma ve tenfizine karar vermi tir. 15. Temyiz iizerine karar, Yarg1tay 11. Hukuk Dairesinin 19/2/2015 tarihli karan onam1 t1r. 16. Karar diizeltme talebi, aym Dairenin 3/3/2016 tarihli karan ile reddedilmi tir. 17. Ret karan 4/4/2016 tarihinde ba vurucu Sirkete teblig edilmi 4/5/2016 tarihinde bireysel ba vuruda bulunulmu tur. IV. iLGiLiHUKUK A. Kanun Hiikiimleri 18. 5718 say1h Kanun'un 50. maddesinin ilgili kism1 oyledir: "(1) Yabancz mahkemelerden hukuk davalarzna ili kin olarak verilmi ve o devlel kanunlarzna gore kesinle mi bulunan ildmlarzn Tiirkiye'de icra olunabilmesi yetkili Tiirk mahkemesi tarafindan tenfiz kararz verilmesine baglzdzr. " 3 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/9000 : 20/3/2019 19. 5718 say1h Kanun'un 50. maddesi oyledir: "(l) Yetkili mahkeme tenfiz kararmz a$ag1daki $artlar dahilinde verir: a) Tiirkiye Cumhuriyeti ile ilamzn verildigi devlet arasznda kar$1lzklzlzk esaszna dayanan bir anla$ma yahut o devlette Tiirk mahkemelerinden verilmi$ ilamlarzn tenfizini miimkiin kllan bir kanun hiikmiiniin veyafiili uygulamamn bulunmasz. b) jzamzn, Tiirk mahkemelerinin miinhaszr yetkisine girmeyen bir konuda verilmi$ olmasz veya davaltmn itiraz etmesi $arttyla ilamzn, dava konusu veya tarajlarla gerc;ek bir ili$kisi bulunmad1g1 halde kendisine yetki tamyan bir devlet mahkemesince verilmi$ olmamasz. c) Hiikmiin kamu diizenine a91k ;a aykzn bulunmamast. ;) 0 yer kanunlarz uyarznca, kendisine kar$l tenfiz istenen ki$inin hiikmii veren mahkemeye usuliine uygun bir $ekilde ;agrzlmamz$ veya o mahkemede temsil edilmemi$ yahut bu kanunlara aykzrz bir $ekilde gzyabznda veya yoklugunda hiikiim verilmi$ ve bu ki$inin yukarzdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine kar$L Tiirk mahkemesine itiraz etmemi$ olmast." B. Y arg1tay Kararlan 20. Yarg1tay Hukuk Genel Kurulunun 4/3/2015 tarihli ve E.2013/18-1628, K.2015/894 say1h karannm ilgili kls1mlan oyledir: ,, 5 718 sayzlz Kanun (MOHUK) nun 54/c maddesinde, hiikmiin kamu diizenine apk ;a aykzn olmamas1 hali, tenfiz $art/an i ;inde saytlm1$tlr. Buna gore, yabancz mahkeme kararmm verilmesinde uygulanan hukuk ve bunun hangi ol ;iitlere gore uyguland1g1 degil, yabanc1 mahkeme kararznm Tiirkiye 'de icra edilmesi halinde meydana gelecek sonuc;lann Tiirk Kamu diizenini ihlal edip etmeyeceginin ara$tlrzlmasz gerekir. 10.02.2012 tarih ve 2010/1 Esas 2012/1 Karar sayzlt Yargztay ktihad1 Birle$tirme Karanna gore, esasa uygulanan hukukun Tiirk Hukukundan farklt olmasz ya da Tiirk Hukukunun emredici kurallanna aykm olmasz gibi nedenlerle yabancz mahkeme karanmn tenfizi reddedilemez. ,, 21. Yarg1tay ic;tihad1 Birle tirme Genel Kurulunun 10/2/2012 tarihli ve E.2010/1, K.2012/1 say1h karannm ilgili klsm1 oyledir: ,, Kzsaca, ilke olarak her mahkeme kendi milli usu! hiikiimlerini uygular, bu sebeple yabanc1 mahkemenin tatbik ettigi usuliin Tiirk hukukundan farklt olmas1 kamu diizeninin miidahalesi i ;in gerek ;e degildir. Aym ilke yabanc1 mahkeme kararznda uygulanan ispat hukukuna ait kurallar bakzmzndan da gec;erlidir. Miinhas1ran hukuki dinlenilme hakkz verilmeden olu$turulan ve kesinle$en gerekc;esiz bir yabancz mahkeme kararznzn szrf bu 4 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/9000 : 20/3/2019 sebeple Turk kamu diizenine aykzn bulundugunu belirtmek suretiyle tenfiz talebinin reddi lex Jori prensibine de aykzn dii$ecektir. ,, V. iNCELEME VE GEREK ;E 22. Mahkemenin 20/3/2019 tarihinde yapm1 oldugu toplantida ba vuru incelenip geregi du unuldu: A. Ba vurucunun iddialan 23. Ba vurucu Sirket; Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyadaki belgeleri yanh degerlendirdigini, isvi9re Yuksek Mahkemesinin karannm Turk kamu duzenine aykm oldugunu, bu karann savunma ve ispat hakk1 ile hukuki dinlenilme haklannm ihlal edilmesi suretiyle verildigini , bu a91dan tamma ve tenfiz karannm hukuka aykm oldugunu , Mahkeme ve Yarg1taym bu yondeki itirazlanm da dikkate almad1gm1 belirterek adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigini ileri surmu ttir. B. Degerlendirme 24. Anayasa'nm 148. maddesinin dorduncu fikrasmda, kanun yolunda gozetilmesi gereken hususlara ili kin ikayetlerin bireysel ba vuruda incelenemeyecegi belirtilmi tir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler onunde dava konusu yap1lm1 maddi olay ve olgulann kamtlanmas1 , delillerin degerlendirilmesi, hukuk kurallannm yorumlanmas1 ve uygulanmas1 ile uyu mazhkla ilgili vanlan sonucun adil olup olmamas1 bireysel ba vuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba vuru kapsammdaki hak ve ozgurluklere mudahale te kil eden, bariz takdir hatas1 veya a91k bir keyfilik i9eren tespit ve sonu9lar bu kapsamda degildir (Ahmet Saglam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013, 42). 25. Ba vurucu Sirketin iddialannm esas itibanyla derece mahkemelerince verilen kararlarda isabet bulunmad1gma, dolay1s1yla karann sonucuna ili kin oldugu gortilmektedir. Sayle ki ba vurucu Sirket, ba vuru konusu dava surecinde her ttirlu itiraz ve beyanlanm dile getirmi , delillerini sunmu tur. Mahkeme; tamma ve tenfizi istenilen yabanc1 mahkemenin uygulad1g1 usul ve ispat kurallannm farkh olmasmm Turk kamu duzenine aykmhk sonucunu dogurmayacagm1, bu kapsamda yabanc1 mahkeme karannm i9erigi ve sonu9lan itibanyla Turk kamu duzenine aykm olmad1gm1, tamma ve tenfiz ko ullan i9in Kanun'da ongortilen ko ullann ger9ekle tigini belirterek kabul karan vermi tir. 26. Mahkemece deliller 9er9evesinde degerlendirme yap1lmak suretiyle hangi delillere ustunluk tanmd1g1 a91klanarak sonuca ula ilm1 , bu yonuyle ba vuru konusu davada maddi olay ve olgulann kamtlanmas1, hukuk kurallannm yorumlanmas1 ve uygulanmas1 bak1mmdan bariz takdir hatas1 veya a91k bir keyfilik olu turan bir durum tespit edilmemi tir. 27. Ba vurucu Sirket tarafmdan ileri surtilen ihlal iddialannm yukanda belirtilen i9tihat kapsammda kanun yolu ikayeti niteliginde oldugu sonucuna vanld1gmdan ba vurunun ar;1kr;a dayanaktan yoksun olmas1 nedeniyle kabul edilemez olduguna karar verilmesi gerekir. 5 Ba vuru Numaras1 Karar Tarihi : 2016/9000 : 20/3/2019 VI. HOKUM A91klanan gerek ;elerle; A. Adil yarg1lanma hakkmm ihlal edildigine ili kin iddianm a91k ;a dayanaktan yoksun olmasz nedeniyle KABUL EDiLEMEZ OLDUGUNA, B. Yarg1lama giderlerinin ba vurucu uzerinde BIRAKILMASINA 20/3/2019 tarihinde karar verildi. Ba kan Engin YILDIRIM -Oye Recai AKYEL -Oye Recep KOMURC-0 -Oye -Oye R1dvan GULE ;:: Y1ld1z SEFERiNOGLU 6