TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULHAK İM ŞENDÜL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/26742) Karar Tarihi: 17/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş Raportörler : Yunus HEPER Ceren Sedef EREN Başvurucu : Abdulhakim ŞENDÜL Vekili : Av. Abdulhekim G İDER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ayn ı idari soru şturma kapsam ında başvur
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR ABDULHAK İM ŞENDÜL BA ŞVURUSU (Başvuru Numaras ı: 2017/26742) Karar Tarihi: 17/11/2021 Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 1BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş Raportörler : Yunus HEPER Ceren Sedef EREN Başvurucu : Abdulhakim ŞENDÜL Vekili : Av. Abdulhekim G İDER I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ayn ı idari soru şturma kapsam ında başvurucunun hem disiplin cezas ı ile cezaland ırılmas ı hem de görev yerinin de ğiştirilmesi nedeniyle suç ve cezalar ın kanunili ği ilkesi ile adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ği iddialar ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvurular 7/6/2017 ve 14/8/2017 tarihlerinde yap ılm ıştır. 3. Başvurular, ba şvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinde n sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurular ın kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ından yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Konu yönünden hukuki irtibat bulunmas ı nedeniyle 2017/32435 say ılı dosyan ın 2017/26742 say ılı bireysel ba şvuru dosyas ı üzerinde birle ştirilmesine karar verilmi ştir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir: 7. Başvurucu, ba şvuruya konu olaylar tarihinde Siirt'in Merkez ilçesi Şeyh Abdurrahman Şaviri Camisi'nde imam hatip olarak görev yapan bir kamu görevlisidir. Başvurucu ayn ı zamanda Siirt Din Alimleri Derne ği Yönetim Kurulu ba şkan ı ve Diyanet ve Vak ıf Emekçileri Sendikas ı üyesi oldu ğunu da belirtmi ştir. Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 28. Başvurucu hakk ında 17/4/2015 tarihinde ayn ı ilde görev yapan ba şka bir imam hatiple birlikte organize ettikleri " Kutlu Do ğum Haftas ı" etkinliğinin bir siyasi partinin propagandas ı hâline dönü ştüğü ve başvurucunun da an ılan programa ça ğırdığı konuşmac ıyla bu duruma zemin haz ırlad ığı gerekçesiyle k ınama disiplin cezas ına hükmedilmi ş, ayr ıca görev yeri de ğiştirilerek ba şvurucu Ordu'nun Mesudiye ilçesine Müftülü ğüne atanm ıştır. 9. Diyanet İşleri Başkanl ığı (Başkanl ık) "Kutlu Do ğum Haftas ı"nın 1989 y ılında Başkanl ığın inisiyatifiyle Türkiye'deki ilahiyat birikimi olan ki şi ve kurumlarla isti şare edilerek planlanan ve uygulamaya konan bir hafta oldu ğunu ifade etmi ştir. Buna göre an ılan haftan ın amac ı Hz. Peygamber'i anmaktan anlamaya düsturuyla geli şen, Peygamberimizin örnekliğini ve insanl ığa takdim etti ği değerleri anlama, toplumumuzun her kesimine ve gönü l coğrafyam ıza anlatma ve tan ıtma, günümüz problemlerine nebevi referanslarla çözüm üretme ve milletimizde var olan Peygamber sevgisini peki ştirme " olarak belirlenmi ştir. 10. Başkanl ık 2003 y ılına kadar sadece Ankara'da bir sempozyum, il ve ilçelerde ise konferans ve paneller düzenlemek suretiyle tertip edilen " Kutlu Do ğum Haftas ı" etkinliklerinin 2004 y ılından itibaren yurt içinde ve yurt d ışında gerçekle ştirilen çe şitli etkinliklerle yeni bir boyut kazand ığını, 2010 y ılında yay ımlanan Kutlu Do ğum Haftas ı ile Camiler ve Din Görevlileri Haftas ını Kutlama Yönetmeli ği ile hukuki bir zemine de kavuşturulduğunu ifade etmi ştir. Başkanl ık 2017 y ılında an ılan Yönetmelik'te yap ılan değişiklikle ismi " Mevlid-i Nebi Haftas ı" olarak de ğiştirilen ve 14-20 Nisan tarihleri aras ında kutlanmaya ba şlanan haftada; toplumumuz, gönül co ğrafyam ız ve bütün insanl ık için önem arz eden ve sorun hâline gelen bir konuyu tema olarak belirlediklerini ve bu çerçevede pek çok etkinlik gerçekle ştirdiklerini, böylece söz konusu tema hakk ında toplumsal bir bilinç ve fark ındal ık, ulusal ve uluslararas ı alanda da kamuoyu olu şturulmaya çal ıştıklar ını belirtmiştir. 11. Bu do ğrultuda Ba şkanl ık 20/2/2015 tarihli ve 6133 say ılı yaz ısıyla 2015 y ılı için söz konusu haftada düzenlenecek etkinliklerde uyulmas ı gereken ilkeleri içeren Kutlu Do ğum Haftas ı Talimat ı'nı il müftülüklerine göndermi ştir. Söz konusu talimat ın "İlkeler ve Dikkat Edilecek Hususlar " başlığı alt ındaki 5. maddesinde, kutlama programlar ı planlan ırken etkinliklerin her kesimi kapsay ıcı nitelikte olmas ı ve Haziran 2015 te yap ılacak olan genel seçimler de dikkate al ınarak yap ılacak etkinliklerde istismar, polemik ve siyasi malzeme konusu yap ılabilecek hususlardan özellikle kaç ınılmas ı gerektiği belirtilmi ştir. 12. Başkanl ık taraf ından il müftülüklerine gönderilen 25/3/2015 tarihli ve 12037 say ılı 2015 Y ılı Genel Seçimleri ile İlgili Yasaklara İlişkin Talimat' ın 2. maddesinde ise seçimin ba şlang ıç tarihinden itibaren, toplumu dinî konularda ayd ınlatma faaliyetleri ifa edilirken her zaman oldu ğu gibi yetkisiz ve sorumsuz ki şilere vaaz verdirilmemesi, ayr ıca vaaz ve hutbelerde dinî ve millî bütünlü ğü pekiştirici konulara a ğırlık verilmesi gere ği, herhangi bir siyasi parti, ki şi veya zümrenin lehine veya aleyhine olabilecek konu şmalardan, yanl ış anlama ve yorumlara sebebiyet verebilecek davran ışlardan da sak ınılmas ı gerektiği bildirilmi ştir. 13. Bahsedilen her iki talimatname de Siirt için 8/4/2015 tarihinde yap ılan toplant ıda din görevlilerine tebli ğ edilmiş fakat ba şvurucu, mazereti olmaks ızın an ılan toplant ıya kat ılmam ıştır. 14. Başvurucu hakk ında haz ırlanan idari soru şturma raporunda, ba şvurucunun 17/4/2015 tarihinde ayn ı ilçede görev yapan ba şka bir imam hatiple birlikte organize etti ği "Kutlu Do ğum Haftas ı" etkinliğinde baz ı din görevlileri taraf ından kaside ve mevlit Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 3okunduğu, etkinlikte herhangi bir siyasi söylem ya da propagandada bulunulmad ığı, bir siyasi partinin isminin an ılmad ığı ya da siyasi parti bayra ğı veya flamas ının as ılmad ığı, ayr ıca konuşmac ı olarak Mardin Artuklu Üniversitesi Rektör Yard ımc ısı ve Yaşayan Diller Enstitü Müdürü Prof. Dr. K.Y.nin davet edildi ği belirtilmi ştir. An ılan raporda buna ra ğmen söz konusu etkinlikle ilgili Valilik ya da İl Müftülü ğü onay ının bulunmad ığı, organize eden başvurucu ve di ğer kamu görevlisinin etkinli ği düzenlemeden önce il müftüsü ve yetkilileriyle isti şarede bulunmalar ı beklenirken bu yönde bir ad ım atmad ıklar ı gibi an ılan etkinliği farkl ı saatlerde de olsa İl Müftülü ğünün tertip etti ği "Kutlu Doğum Haftas ı" etkinliği ile ayn ı tarihte düzenledikleri belirtilmi ştir. Raporda ayr ıca seçimlerden önce yanl ış anlamaya sebebiyet verecek davran ışlardan kaç ınılmas ı gerekirken bir siyasi partinin daha sonra milletvekili aday ı yapt ığı bir kişinin davet edildi ği ve yerel bas ında ç ıkan haberlerde söz konusu şahs ın bu kimli ğinin ön plana ç ıkar ıldığı ifade edilmi ş, bu doğrultuda ba şvurucunun talimatnamelerde öngörülen ilkeleri ihlal etmesi nedeniyle k ınama cezas ıyla tecziyesi ve i l dışında durumuna uygun ba şka bir yere naklinin yap ılmas ı teklif edilmi ştir. 15. Başkanl ık 7/7/2015 tarihinde, söz konusu rapora ili şkin savunmas ı da al ındıktan sonra ba şvurucunun belirtilen eylemleriyle hizmet içinde ve d ışında din görevlilerinin hassasiyetine uygun davran ışlarda bulunmad ığını, bu itibarla etkili, verimli ve huzurlu görev yapma ortam ını kaybettiğini belirterek kamu yarar ı ve hizmet gereklerini de dikkate almak suretiyle ba şvurucunun il d ışı naklinin uygun olaca ğına karar vermi ş ve başvurucuyu Ordu'nun Mesudiye ilçesi Müftülü ğüne atam ıştır. Başkanl ık 11/9/2015 tarihinde ise başvurucunun ilgili Kanun'da öngörülen "... görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esaslar ın yerine getirilmesinde... kusurlu davranmak " fiilini i şlediğinden bahisle k ınama disiplin cezas ıyla cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Başvurucu her iki i şleme kar şı idari yarg ıda iptal davas ı açm ıştır. 16. K ınama disiplin cezas ının iptali talebini inceleyen derece mahkemesi, haz ırlanan idari soru şturma raporunda dayan ılan gerekçelerin hukuka uygun oldu ğunu ve ayr ıca ilgili talimatnamelerin görevlilere tebli ğ edildiği toplant ıya mazeretsiz olarak kat ılmad ığı anlaşılan başvurucunun kendi kusuruyla talimatlardan haberinin bulunmamas ına yol açt ığını dikkate alarak davay ı reddetmi ştir. Başvurucunun söz konusu karara kar şı istina f talebi de Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi taraf ından ilk derece mahkemesi karar ının hukuka uygun oldu ğu gerekçesiyle kabul edilmemi ştir. Nihai ret karar ı başvurucuya 9/5/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 17. Başvurucu bu karara kar şı 7/6/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 18. Başvurucunun atanma i şleminin iptali talebini inceleyen derece mahkemesi, kararda iki iddia yönünden de ğerlendirme yapm ıştır. Mahkeme, söz konusu i şlemin hukuka ayk ırı olduğuna ilişkin iddiaya ilave olarak ayr ıca k ınama disiplin cezas ıyla cezaland ırılan başvurucunun bir de ba şka bir yere atanmas ının ayn ı fiilinden dolay ı kişiye birden fazla ceza verilemeyece ği ilkesini ihlal etti ği yönündeki iddias ını da değerlendirmi ştir. 19.İlk derece mahkemesi, ilgili mevzuat ile memurlar ın naklen atanmalar ı konusunda idareye takdir yetkisi tan ındığını (bkz. 29-30), söz konusu yetkinin ancak kamu yarar ı ve hizmet gerekleri gözard ı edilerek kullan ıldığının kan ıtlanmas ı ya da idari yarg ı merciince saptanmas ı hâlinde idari i şlemin sebep ve maksat yönlerinden hukuka ayk ırılığı nedeniyle iptal edilece ğini belirtmi ştir. Mahkeme, ba şvurucunun idare taraf ından dayan ılan gerekçelerle Ordu'ya naklen atanmas ında hukuka ayk ırılık bulunmad ığına karar vermiştir. Mahkeme daha sonra kamu görevlileri hakk ında öngörülen disiplin cezalar ı ve Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 4naklen atama i şlemleri aras ındaki farka dair baz ı aç ıklamalarda bulunmu ştur. Disiplin cezalar ının memurlar ın mesleki ya şamlar ında ve görevlerinde görülen kusurlu ve hatal ı davran ışlar ına karşı kendilerine uygulanan zorunlu yapt ırımlar oldu ğunu belirten derece mahkemesi, söz konusu cezalar ın kamu hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesi ve kamu yarar ının devaml ılığının sağlanmas ı amac ıyla kamu görevlileri için görev, yetki ve sorumluluklar ı bak ımından yasal olarak öngörülmü ş olduğunu ve kamu görevlisine bulunduğu kurumun çal ışma düzeniyle ba ğdaşmayan davran ışlar ı nedeniyle gelecek için uyar ıcı etkilerde bulunmay ı ve yanl ış bir davran ışın tekrar ortaya ç ıkmas ına engel olmay ı amaçlayan uygulamalar niteli ğinde bulundu ğunu ifade etmi ştir. 20.İlk derece mahkemesi naklen atama i şleminin ise kamu hizmetinin daha iyi işlemesini ve kurumlar ın bu hizmete ili şkin fonksiyonlar ının daha verimli biçimde yerine getirilmesini sa ğlamak amac ıyla başvurulan idari bir tedbir mahiyetinde oldu ğunu belirtmiştir. Mahkemeye göre disiplin cezas ının uygulanmas ında güdülen amaç, kurumun çal ışma düzenine ayk ırı davran ışlar ın önlenmesi ve bu düzenin korunmas ı olduğu hâlde naklen atamada kamu hizmetinin selameti aç ısından, kamu yarar ı ve hizmet ölçütü s ınırlar ı içinde kamu görevlisinin bulundu ğu görev yerinden uzakla ştırılmas ı ya da atand ığı yerde daha rasyonel, daha verimli ve daha yararl ı bir şekilde çal ışmas ının sağlanmas ıdır. Bu bak ımdan Mahkeme, disiplin cezalar ının yasal ko şullar ı ve ilkeleri ile görevden alma ve atama işlemlerinde idarece kullan ılan takdir yetkisine ili şkin yasal ko şullar ın ve ilkelerin farkl ı olduğunu, disiplin yönünden yapt ırımı gerektirmeyen veya hafif bir disiplin cezas ını gerektiren bir olay ın kamu yarar ı ve hizmet gerekleri yönünden hizmetin korunmas ı veya kamu görevlisinin etkin ve güvenilir biçimde hizmete devam ının sağlanmas ı bak ımından kamu görevlisinin naklen ba şka bir yere atanmas ını gerektirebilece ğini ifade etmi ştir. 21. Sonuç olarak ilk derece mahkemesi; kamu hizmetinin selameti kayg ısıyla başvurucunun görev yerinin de ğiştirilmesinde hukuka ayk ırı bir yön görülmedi ğini, ayr ıca kınama cezas ıyla cezaland ırılan başvurucunun disiplin cezas ına konu edilen eylemi nedeniyle ayr ıca yer de ğişikliğine tabi tutulmas ının ikinci defa cezaland ırıldığı şeklinde yorumlanmas ına da hukuken olanak bulunmad ığını, başvurucunun naklen atanmas ının ayn ı fiilden dolay ı kişiye birden fazla ceza verilemeyece ği kural ının ihlali biçiminde nitelendirilemeyece ğini belirterek davan ın reddine karar vermi ştir. 22. Başvurucunun ilk derece mahkemesinin karar ına karşı istinaf talebi, karar ının usul ve hukuka uygun oldu ğu gerekçesiyle reddedilmi ştir. Nihai ret karar ı başvurucuy a 3/8/2017 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 23. Başvurucu 14/8/2017 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. IV.İLGİLİ HUKUK 24. Anayasa'n ın "Diyanet İşleri Başkanl ığı" kenar başlıklı 136. maddesi şöyledir: "Genel idare içinde yer alan Diyanet İşleri Başkanl ığı, lâiklik ilkesi do ğrultusunda, bütün siyasî görü ş ve düşünüşlerin d ışında kalarak ve milletçe dayan ışma ve bütünle şmeyi amaç edinerek, özel kanununda gösterilen görevleri yerine getirir." 25. 22/6/1965 tarihli ve 633 say ılı Diyanet İşleri Başkanl ığı Kuruluş ve Görevleri Hakk ında Kanunu'nun " Görev " kenar ba şlıklı 1. maddesinin birinci f ıkras ı şu şekildedir: Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 5"İslam Dininin inançlar ı, ibadet ve ahlak esaslar ı ile ilgili i şleri yürütmek, din konusunda toplumu ayd ınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere; Cumhurba şkanl ığına bağlı Diyanet İşleri Başkanl ığı kurulmuştur." 26. 633 say ılı Kanun'un " Vaizler, imam-hatip ve müezzin-kayy ımlar, Kur an kursu öğreticileri, e ğitim görevlileri ve murak ıplar" kenar ba şlıklı 12. maddesinin ikinci f ıkras ının ilgili k ısm ı şu şekildedir: "İmam-hatip ve müezzin-kayy ımlar, cami ve mescitlerde din hizmetlerini yürütmek ve dinî konularda toplumu bilgilendirmekle görevlidir..." 27. 17/6/2014 tarihli ve 29033 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Diyanet İşleri Başkanl ığı Görev ve Çal ışma Yönetmeli ği'nin "İmam-hatipler " başlıklı 40. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şu şekildedir: "(1) Başimam-hatip, uzman imam-hatip ve imam-hatiplerin ortak görevleri şunlard ır: a) Camilerde vakit namazlar ı ile cuma, bayram ve teravih namazlar ını kıldırmak. b) Cuma ve bayram hutbelerini zaman ında ve usulüne uygun olarak okumak, gerektiğinde hutbe haz ırlamak, hutbe yazma ve okuma konusunda çal ışmalar yapmak. c) Görevli oldu ğu camide vaaz etmek; isteyen vatanda şlara camilerde veya müftülükç e uygun görülecek yerlerde Kur an- ı Kerim okumay ı öğretmek ve dini bilgiler vermek; yaz Kur an kurslar ı ile ilgili görevleri yapmak. ç) Camiyi ir şat ve eğitim faaliyetleri için haz ır bulundurmak. d) Her gün ö ğle namaz ından bir saat önce aç ıp yats ı namaz ından sonra kapatmak suretiyle camiyi gün boyu aç ık tutmak. e) Kur an- ı Kerim, meal/tefsir, hadis, siyer ve ilmihal konular ının yer ald ığı çal ışma program ı haz ırlamak, müftülü ğün onay ından sonra bu program ı ilan ederek camid e uygulamak. f) Dini gün ve gecelerde görev yapt ığı camide program düzenlemek veya müftülükçe düzenlenecek programlarda görev almak. g) Cami ve çevresinin bak ım ve temizli ğini sağlamak ve bunun için gerekli tedbirleri almak; şadırvan, abdest alma yeri ve tuvalet gibi yerlerin temizli ğinin vak ıf, dernek, kö y tüzel kişiliği, belediye veya ilgililer taraf ından yap ılmas ını sağlamak. ğ) Teberrukat e şyas ının bak ımını ve korunmas ını sağlamak. h) Cami içinde ve avlusunda izinsiz yard ım toplanmas ını engelleyici tedbirler almak. ı) Görevli bulundu ğu caminin yönetimiyle ilgili i ş ve işlemleri yapmak, camini n ihtiyaçlar ını giderici tedbirler almak, gideremedi ği noksanl ıklar ı müftülüğe bildirmek. i) Türk Medeni Kanununa göre akdedilen nikahtan sonra isteyenlere nikah ın dini merasimini icra etmek. Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 6j) Cami ziyaretlerinin, İslam adab ına ve güvenlik kurallar ına uygun bir şekild e yap ılmas ını sağlamak; camilerin avlu ve mü ştemilat ında sat ıcılık, dilencilik gibi ibade t huzurunu ihlal eden her türlü davran ışı ve faaliyeti önlemek için gerekli tedbirleri almak. k) Belediye taraf ından cenaze hizmeti verilmeyen yerlerde cenaze teçhiz ve tekfi n hizmeti vermek, cenaze namaz ı kıldırmak ve defin i şlemlerini yapmak. l) Bayram, dini gün ve geceler, do ğum, sünnet, dü ğün, hastal ık, ölüm ve benzer i vesilelerle görev mahallinde ikamet eden vatanda şlara din hizmeti sunmak. m) Görev mahallinde ikamet eden kimsesiz, yetim-öksüz, engelli ve ihtiyaç sahibi insanlarla ilgilenerek ilgili kurum ve kurulu şlarla işbirliği içerisinde ihtiyaçlar ını gidermeye çal ışmak. n) İnsanlar aras ında ülfet, sevgi, dayan ışma ve karde şliği art ırıcı faaliyetler yapmak. o) Görev mahallinde bulunan çocuklar ve gençlerin dini ve ahlaki e ğitimlerini geliştirmeye yönelik çal ışmalar yapmak. ö) Müftülü ğün bilgisi dahilinde görev mahallindeki vak ıf, dernek ve benzeri kuruluşlar ın Başkanl ığın hizmet alan ı ile ilgili konulardaki taleplerine katk ı sağlamak. p) Camide kad ınlar ın ibadetlerini rahat bir şekilde yapabilmeleri amac ıyla gerekli tedbirlerin al ınmas ını sağlamak. r) Müezzin-kayy ımın bulunmad ığı zamanlarda onun görevlerini de yapmak. s) 442 say ılı Köy Kanunu gere ğince köy ihtiyar meclisi tabii üyeli ği görevini yapmak. ş) Görev alan ı ile ilgili verilen di ğer görevleri yapmak." 28. 14/7/1965 tarihli ve 657 say ılı Devlet Memurlar ı Kanunu'nun 125. maddesinin (B) bendinin (a) alt bendi şu şekildedir: "K ınama cezas ını gerektiren fiil ve haller şunlard ır: a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zaman ında yap ılmas ında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esaslar ın yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunmas ı, kullan ılmas ı ve bak ımında kusurlu davranmak, " 29. 657 say ılı Kanun'un 76. maddesinin birinci f ıkras ı şöyledir: "Kurumlar, görev ve unvan e şitliği gözetmeden kazan ılmış hak ayl ık dereceleriyl e memurlar ı bulunduklar ı kadro derecelerine e şit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde ayn ı veya başka yerlerdeki di ğer kadrolara nakle n atayabilirler. " 30. 15/4/2015 tarihli ve 29327 say ılı Resmî Gazete'de yay ımlanarak yürürlü ğe giren Diyanet İşleri Başkanl ığı Atama ve Yer De ğiştirme Yönetmeli ği'nin " Hizmet gere ği görev veya yer de ğiştirme " kenar ba şlıklı 36. maddesinin (1) numaral ı fıkras ının (b) bendi şu şekildedir: Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 7"Zorunlu grup ve/veya s ınıf hizmet süreleri tamamlanmadan ve yer de ğiştirme suretiyle atanma dönemi beklenmeksizin hizmet gere ği görev veya yer de ğiştirme, aşağıdaki hallerde yap ılır: ...b) Haklar ında yap ılan teftiş veya soru şturma sonucu o yerde kalmalar ında sakınca görülmüş olmas ı." V.İNCELEME VE GEREKÇE 31. Anayasa Mahkemesinin 17/11/2021 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gere ği düşünüldü: A. Ön Sorun 32. Olay tarihinde Siirt'te imam hatip görevinde bulunan ba şvurucu, kendisi gibi ayn ı ilde görev yapan bir ba şka imam hatip arkada şı ile birlikte resmî " Kutlu Doğum Haftas ı" etkinliğinin düzenlendi ği gün ayn ı konuda bir ba şka etkinli ği Başkanl ığın talimatlar ında yer alan emirlere ayk ırı olarak düzenledi ği iddias ıyla disiplin cezas ı ile cezaland ırılm ıştır. Başvurucunun Anayasa Mahkemesi önüne getirdi ği şikâyetlerin belirlenmesi için ba şvuru formlar ı dikkatli bir şekilde incelenmi ştir. Başvurucu; belirli bir bütünlükten kopuk şikâyetlerinde ayr ıntılar ı hakk ında hiçbir bilgi vermedi ği, Siirt'te düzenlenen ba şka baz ı toplant ı ve organizasyonlar ile ba şvuruya konu etkinli ği birbirleriyle k ıyaslam ış ve söz konusu di ğer etkinliklerin düzenleyicileri hakk ında herhangi bir yapt ırım uygulanmad ığını, bu sebeple kendisi hakk ında da yapt ırım uygulanmamas ı gerektiğini soyut olarak ileri sürmüştür. 33. Anayasa ve kanunlara uygun olmak şart ıyla kamu görevlisi olsun ya da olmas ın herkes her tür toplant ının veya dü şünce aç ıklamalar ının yap ıldığı her türlü organizasyonu tertip edebilir veya bu tür etkinliklere kat ılabilir. Söz konusu faaliyetlerin ba şta toplant ı hakk ı ve ifade özgürlü ğü olmak üzere Anayasa'da yer alan çok say ıda temel hakk ın korumas ı kapsam ında kald ığı tart ışmas ızdır. Bununla birlikte somut olayda ba şvurucu, kamu görevlisi sıfat ıyla bir etkinlik düzenledi ği hâlde devletin belirledi ği talimatlara uymad ığı, din görevlilerinin göstermeleri gereken hassasiyeti göstermedi ği gerekçesiyle disiplin cezas ı ile cezaland ırılm ıştır. İdarenin disiplin cezas ındaki gerekçelerine ra ğmen başvurucu etkinli ği organize ederken kamu görevlisi s ıfat ı ile hareket etmedi ğini ileri sürmemi ştir. Bunun d ışında başvurucu Siirt Din Alimleri Derne ğinin Yönetim Kurulu Ba şkan ı ve Diyanet ve Vak ıf Emekçileri Sendikas ı üyesi oldu ğunu ifade etmi şse de başvuruya konu etkinli ği söz konus u örgütlerin ya da bu örgütler ad ına kendisinin organize etti ğini de iddia etmemi ştir. 34. Demokratik bir toplumun temellerinden biri de din ve inanç ço ğulculuğunun sağlanmas ıdır. Öte yandan dinî farkl ılıklar ın neden oldu ğu ayr ışmalar, çat ışmalar ve sava şlar tarih boyunca insanl ığa büyük ac ılar çektirmi ştir. Bu sebeple devlet, din alan ındaki politikalar ını her tür ayr ımc ılığı reddederek kapsay ıcılık ve çoğulculuğa sayg ı esaslar ına göre belirlemelidir. İnançlar ın say ısız çeşitliliği karşısında Anayasa ve kanun ile Ba şkanl ığa, İslam dininin inançlar ı, ibadet ve ahlak esaslar ı ile ilgili i şleri ortak paydalar ı gözeterek ve bütün siyasi görü ş ve düşünüşlerin d ışında kalarak yürütmek, İslam dininin mü şterek esaslar ı konusunda toplumu ayd ınlatmak ve bu ilkeler do ğrultusunda ibadet yerlerini yönetmek görevleri verilmi ştir (bkz. 24, 25). Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 835. Buna ilave olarak imam hatiplerin görev tan ımından da anla şılacağı üzere Başkanl ığın görev sahas ı o denli geni ştir ki İslam dinine mensup bir insan ın hayat ının her safhas ına ilişkin hizmet üretilmektedir (bkz. 26, 27). Hizmet alan ının genişliği dikkate alındığında bu hassas alanda ilkeleri iyi belirlenmi ş bir çal ışma disiplini ve s ıkı bir personel rejiminin bulunmas ı beklenir. Nitekim ilgili Yönetmelik'te imam hatipler görevlerini esas itibar ıyla Müftülü ğün denetiminde atand ıklar ı cami ve ibadet yerleri içerisinde yürütürken bunlar d ışında Başkanl ığın hizmet alan ı ile ilgili konularda gelebilecek taleplere de ancak bağlı olduğu müftülü ğün bilgisi dahilinde katk ı sağlayabilmektedir (bkz. 27). Örne ğin somut olaya konu " Kutlu Do ğum Haftas ı" etkinliği gibi cami ve ibadet yerleri d ışında gerçekleştirilecek etkinlikler için yaz ılı olarak ayr ıntılı talimatlar verilmektedir (bkz. 12-14). 36. Tüm bu aç ıklamalar ışığında bireysel ba şvuru formundaki anlat ımından başvurucunun kamu görevlisi s ıfat ıyla düzenledi ği bir etkinlikte yine bir kamu görevlisi olarak uymas ı gereken emir ve talimatlara ayk ırı hareket etmesi nedeniyle cezaland ırıldığı kanaatine ula şılm ıştır. İdarenin ve derece mahkemelerinin gerekçelerinde yer alan -söz gelimi bir siyasi partiden daha sonra aday olan bir akademisyenin toplant ıya çağrıldığı ve toplant ıda daha çok belirli bir siyasi görü şten kat ılımc ılar ın bulundu ğu yönündeki- de ğerlendirmeler ise başvurucunun emir ve talimatlara uygun hareket etmemesi nedeniyle ortaya ç ıkan sonuçlara ilişkin olup ba şvurucunun cezaland ırılmas ının esas sebebi olarak gösterilmedikleri anlaşılmaktad ır. 37. Başvurucu; bireysel ba şvuru kapsam ındaki haklar ından münhas ıran özgürlük ve güvenlik hakk ı, ayn ı fiil nedeniyle yeniden yarg ılanmama ve cezaland ırılmama ilkesi ile suç ve cezalar ın kanunili ği ilkesinin ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. 38. Anayasa Mahkemesine sundu ğu başvuru formu ve di ğer belgeler yukar ıdaki açıklamalar ışığında incelendi ğinde başvurucunun ne ba şvuru formundaki lafzi anlat ımından ne de aç ıklamalar ının içsel anlam ından özü itibar ıyla Anayasa'n ın diğer maddelerinde korunan ba şka haklar ının ihlal edildi ğine ilişkin şikâyetleri bulundu ğu sonucuna ulaşılmam ıştır. Bu sebeple ba şvurucunun ihlal edildi ğini iddia etti ği haklarla s ınırlı bir inceleme yap ılacakt ır. B. Adil Yarg ılanma Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 39. Anayasa Mahkemesi Ünal Gökp ınar ([GK], B. No: 2018/9115, 27/3/2019, 50) karar ında, ayn ı fiil nedeniyle yeniden yarg ılanmama ve cezaland ırılmama ilkesinin ( ne bis in idem ) Anayasa'n ın 36. maddesinde güvence alt ına al ınan adil yarg ılanma hakk ı çerçevesinde anayasal güvence alt ında oldu ğuna ve bu do ğrultuda Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru kapsam ındaki inceleme yetkisinin ayn ı fiil nedeniyle yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama ilkesini de kapsad ığına karar vermi ştir. 40. Dolay ısıyla başvurucunun ayn ı fiili nedeniyle birden fazla kez cezaland ırıldığı iddias ı adil yarg ılanma hakk ı kapsam ında incelenecektir. 1. Genel İlkeler 41. Ayn ı fiil nedeniyle yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama ( ne bis in idem ) ilkesi gere ğince kişi ayn ı fiil nedeniyle birden fazla yarg ılanamaz veya cezaland ırılamaz. Ancak bu ilke mutlak olmay ıp korunan hukuki yarar ı, unsurlar ı, amac ı ve neticesinin farkl ı olmas ı nedeniyle ayr ı hukuk disiplinleri kapsam ında ayn ı fiilin farkl ı Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 9şekillerde mütalaa edilmesi mümkündür. Bu ilke sadece ceza davalar ına ilişkin olduğu için ayn ı fiilden dolay ı ceza soru şturmas ının yan ında ayr ıca hukuk davas ı veya disiplin soruşturmas ı aç ılmas ına engel te şkil etmez (baz ı değişikliklerle birlikte bkz. AYM, E.2017/28, K.2017/107, 31/5/2017, 15; Ünal Gökp ınar, 52). 42. Ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama ilkesinin uygulanabilmesi için hukuka ayk ırı fiillere ba ğlanan iki ayr ı cezan ın birlikte uygulan ıp uygulanmad ığı ve dolay ısıyla ayn ı kişinin iki kere yapt ırıma tabi tutulmas ı sonucuna yol açılıp aç ılmad ığı değerlendirilmelidir (AYM, E.2017/95, K.2017/119, 12/7/2017, 13; Ünal Gökp ınar, 53). 43. Anayasa Mahkemesi Ünal Gökp ınar karar ında başvurucunun ayn ı fiili nedeniyle hem vergi kaçakç ılığı suçundan yarg ılanmas ı ve cezaland ırılmas ının hem de hakk ında vergi ziya ı ve baz ı özel usulsüzlük cezalar ına hükmedilmesinin ayn ı fiil nedeniyle yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ını ihlal etti ği iddias ını incelemi ştir. An ılan kararda öncelikle ba şvurucunun söz konusu cezai süreçlere neden olan hareketlerini n amaç, zaman ve mekân yönlerinden birbirine ba ğlı şekilde kendi içinde bir bütünlük oluşturduğundan hukuki anlamda ayn ı fiil olarak de ğerlendirilmesi gerekti ği sonucuna ulaşılm ıştır. Daha sonra somut olay ı kabul etti ği genel ilkeler ışığında değerlendiren Anayasa Mahkemesi, farkl ı amaç ve hukuki yararlar ı gerçekleştirmeye yönelik olarak hem idari süreç sonunda vergi cezas ı hem de adli süreç sonunda mahkûmiyet verilebilmesinde ayn ı fiil nedeniyle yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama ilkesine ayk ırı bir yön bulunmad ığını belirtmiştir (Ünal Gökp ınar, 56, 57). 44. Bu ba ğlamda Anayasa Mahkemesi, somut olaydaki vergi ziya ı cezas ı ile vergi konusuyla ilgili di ğer baz ı özel usulsüzlük cezalar ının da vergi kaçakç ılığı suçundan mahkûmiyette oldu ğu gibi bir cezai etki do ğurduğunu, dolay ısıyla ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ı kapsam ında değerlendirmeye al ınmas ı gereken cezai yapt ırımlar niteli ğinde bulundu ğunu kabul etmi ştir. Fakat sonuç olarak bu cezai yapt ırımlar ın farkl ı amaç ve hukuki yararlar ı gerçekle ştirmeye yönelik oldu ğundan bahisle ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ının ihlal edilmedi ğine karar vermi ştir. 45. O hâlde somut olayda öncelikle ba şvurucunun şikâyet etti ği disiplin cezas ı ve naklen atama şeklindeki yapt ırımlar ın ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ı kapsam ında cezai süreç olarak nitelendirilip nitelendirilemeyecekleri tart ışılmal ıdır. 2.İlkelerin Olaya Uygulanmas ı 46. Anayasa Mahkemesi B.Y.Ç. (B. No: 2013/4554, 15/12/2015, 31) karar ında, kamu görevlileri hakk ında disiplin hukuku çerçevesinde yap ılan bir suç isnad ının, cezai anlamda bir suç isnad ı olup olmad ığını tart ışmıştır. Bu ba ğlamda an ılan kararda, kamu görevlilerinin disiplin cezas ıyla cezaland ırılmas ına neden olan eylemleri ulusal mevzuatta suç olarak addedilmedi ğinden söz konusu disiplin soru şturmas ı sürecinin cezai bir süreç olarak nitelendirilip nitelendirilemeyece ği konusunda, eylemin suç karakteri ve özelli ği taşıyıp taşımad ığı ile eylem için öngörülen cezan ın ağırlığı ve amac ının dikkate al ınacağı belirtilmiştir. Dolay ısıyla disiplin hukuku çerçevesinde yap ılan bir isnad ın cezai anlamda bir suç isnad ı olup olmad ığının belirlenmesinde disiplin cezas ının belirli bir grubu mu yoksa herkesi mi ba ğlad ığı, cayd ırma ve cezaland ırma amac ı içerip içermedi ği, ilgili suçun ceza Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 10hukukunda yer alan suçlarla benzerlik ta şıyıp taşımad ığı ve uygulanan usullerin ceza hukuku alan ındaki yarg ısal usullere benzeyip benzemedi ği gibi faktörlerin gözönüne al ınmas ı gerektiği kabul edilmi ştir (B.Y.Ç. , 32). 47. Bu do ğrultuda ceza hukuku anlam ında suçun herkes taraf ından işlenebilmesi mümkün iken genellikle bir kurumun iç i şleyişiyle veya bir meslek grubunun faaliyetleriyle ilgili olan disiplin suçlar ı, belli s ıfata, mesleki unvana sahip ki şiler taraf ından işlenebildiğinden yaln ızca belirli bir grubu ba ğlad ığı ve bu nedenle cezai anlamda suç niteli ği taşımad ığı değerlendirilmi ştir. Öte yandan disiplin hukuku kapsam ında uygulanan bir yapt ırımın ciddi şekilde cayd ırıcı olmas ı veya yapt ırımın sonucunun belirli şartlar dâhilinde -örneğin para cezas ının ödenmemesi durumunda - hürriyeti ba ğlay ıcı ceza ile ilintilendirilmesi hâlinde mevzuatta disiplin suçu olarak düzenlenmi ş olmas ına rağmen cezai anlamda bir suçun mevcut oldu ğunun kabul edilebilece ği de vurgulanm ıştır (B.Y.Ç ., 33). 48. Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi B.Y.Ç. karar ında, devlet memurlar ı hakk ında yerine getirdikleri kamu göreviyle ilgili olarak verilen disiplin cezalar ının mesleğin yerine getirilmesine dair edimlere ili şkin bulundu ğu ve isnat edilen eylemin yaln ızca belirli bir meslek grubu taraf ından gerçekle ştirilmesinin mümkün oldu ğunu, bu meslek grubunda yer almayan ki şileri ilgilendirmedi ğini ve disiplin yapt ırımının hürriyeti ba ğlay ıcı ceza sonucu doğurmad ığını dikkate alarak bu kapsamda yöneltilen isnad ın disiplin hukuku alan ında kald ığını ve bir suç isnad ının karara ba ğlanmas ına ilişkin uyuşmazl ığı konu edinmedi ğinin açık olduğunu değerlendirmi ştir (ayn ı yönde kararlar için bkz. Selçuk Özbölük , B. No: 2015/7206, 14/11/2018; Önder Acer , B. No: 2018/10564, 25/2/2021). 49. Eldeki ba şvuruya konu olayda ba şvurucu hakk ında verilen k ınama disiplin cezas ının da ayn ı şekilde kamu görevinin yerine getirilmesine dair edimlere ili şkin bulundu ğu ve isnat edilen eylemin yaln ızca belirli bir meslek grubu taraf ından gerçekle ştirilmesini n mümkün oldu ğu, bu meslek grubunda yer almayan ki şileri ilgilendirmedi ği ve söz konusu disiplin yapt ırımının hürriyeti ba ğlay ıcı ceza sonucu do ğurmad ığı görülmektedir. O hâlde başvurucu hakk ında verilen disiplin cezas ının da disiplin hukuku alan ında kald ığı ve bir suç isnad ının karara ba ğlanmas ına ilişkin uyuşmazl ığı konu edinmedi ği, dolay ısıyla ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ı kapsam ında cezai süreç olarak nitelendirilemeyece ği değerlendirilmi ştir. 50. Ayn ı şekilde eldeki ba şvuruya konu olayda ba şvurucu hakk ında uygulanan diğer idari işlem olan naklen atama i şleminin de ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ı kapsam ında cezai süreç olarak nitelendirilemeyece ğinin aç ık olduğu görülmektedir. Hizmet gerekleri ve kamu hizmetlerinin süreklili ği ilkesi doğrultusunda uygun ve verimli çal ışma koşullar ının sağlanmas ı için al ınabilecek bir önlem niteliğinde bulunan naklen atama i şlemleri, kamu hizmetlerinin etkin şekilde işlemesini sağlamak amac ıyla başvurulabilecek bir araç olarak öngörülmü ştür. Yani kamu görevlileri bu statüleri kapsam ında kusurlu bir davran ışlar ı bulunmasa dahi kamu hizmetlerinin gere ği gibi yürütülmesini sa ğlamak amac ıyla yerleri de ğiştirilebilir. Dolay ısıyla naklen atama i şlemleri, disiplin cezalar ı gibi kamu görevlileri üzerinde cayd ırıcı etki yaratacak bir yapt ırım olarak dahi nitelendirilemez ( Elif Güneysu , B. No: 2017/31733, 7/10/2021, 48, 50). Aç ıklanan gerekçelerle ba şvuru konusu naklen atama i şleminin de disiplin hukuku alan ında kald ığı ve bir suç isnad ının karara ba ğlanmas ına ilişkin uyuşmazl ığı konu edinmedi ği şüphesizdir. 51. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun şikâyet etti ği disiplin cezas ı ve naklen atama işlemi şeklindeki müdahalelerin ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama vey a Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 11cezaland ırılmama hakk ı kapsam ında cezai süreç olarak nitelendirilemeyece ği değerlendirildi ğinden ayn ı fiilden dolay ı yeniden yarg ılanmama veya cezaland ırılmama hakk ı yönünden bir ihlal olmad ığının aç ık olduğu ve başvurunun bu k ısm ının aç ıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez bulunmas ı gerektiği sonucuna var ılm ıştır. C. Suç ve Cezalar ın Kanunili ği İlkesinin İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 52. Başvurucu, hakk ında uygulanan disiplin cezas ı ile naklen atama i şleminin suç ve cezalar ın kanunili ği ilkesini ihlal etti ğini iddia etmi ştir. 53. Anayasa Mahkemesi Selçuk Özbölük karar ında, Türk Di şhekimleri Birli ği ve Diş Hekimleri Odalar ının Disiplin Yönetmeli ği uyar ınca İstanbul Di ş Hekimleri Odas ı Disiplin Kurulunun bir di ş hekimi hakk ında verdi ği para cezas ı şeklindeki disiplin cezas ının Anayasa'n ın 38. maddesi ile Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin 7. maddesinin orta k koruma alan ı kapsam ında kalmad ığına karar vermi ştir. Anayasa Mahkemesi söz konusu yapt ırımın 26/9/2004 tarihli ve 5237 say ılı Türk Ceza Kanunu'nda ya da ceza hukuku mevzuat ında suç olarak düzenlenmedi ğini, başvurucunun mesle ğinin yerine getirilmesine dair edimlere ili şkin bulundu ğunu, isnat edilen eylemlerin yaln ızca belirli bir meslek grubu taraf ından gerçekle ştirilmesinin mümkün oldu ğunu, bu meslek grubunda yer almayan ki şileri ise ilgilendirmedi ğini ve disiplin yapt ırımlar ının hürriyeti ba ğlay ıcı ceza sonucu doğurmad ığını dikkate alm ıştır. An ılan gerekçelerle ba şvurucuya yöneltilen isnad ın disiplin hukuku alan ında kald ığını ve başvurunun bir suç isnad ının karara ba ğlanmas ına ilişkin bir uyuşmazl ığı konu edinmedi ğinin aç ık olduğunu ifade eden Anayasa Mahkemesi, ba şvurunun konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu ğu sonucuna varm ıştır (Selçuk Özbölük , 41-43). 54. Somut olay ın koşullar ının da an ılan karardan farkl ı olmad ığı değerlendirilmi ştir. Nitekim yukar ıda da yer verildi ği üzere ba şvuru konusu yapt ırımlar başvurucunun mesleğinin yerine getirilmesine dair edimlere ili şkindir. Ayr ıca başvuru konusu yapt ırımlar başvurucunun meslek grubunda yer almayan ki şileri ilgilendirmedi ği gibi hürriyeti ba ğlay ıcı bir ceza ile cezaland ırılma sonucunu da do ğurmamaktad ır. Bu durumda ba şvuru konus u disiplin cezas ı ile naklen atama i şlemi şeklindeki yapt ırımlar da bir suç isnad ının karara bağlanmas ına ilişkin uyuşmazl ığı konu edinmemekte ve disiplin hukuku alan ında kalmaktad ır. Aç ıklanan gerekçelerle somut ba şvuruda Selçuk Özbölük karar ında var ılan sonuçtan ayr ılmay ı gerektirecek bir durum bulunmad ığına ve başvurunun bu k ısm ının konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulunmas ı gerektiğine karar verilmi ştir. 55. Başvurucu, k ınama disiplin cezas ı ve naklen atama i şlemi nedeniyle özgürlük ve güvenlik hakk ının da ihlal edildi ğini iddia etmi ştir. Başvurucu, an ılan hakk ın somut ba şvuru kapsam ında ne şekilde uygulama alan ı bulduğuna dair hiçbir aç ıklama yapmam ıştır. Bu doğrultuda özgürlük ve güvenlik hakk ından bir inceleme yap ılmas ı gerekli görülmemi ştir. VI. HÜKÜMAç ıklanan gerekçelerle; A. 1. Adil yarg ılanma hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, 2. Suç ve cezalar ın kanunili ği ilkesinin ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın konu bak ımından yetkisizlik nedeniyle KABUL ED İLEMEZ OLDU ĞUNA, Başvuru Numaras ı: 2017/26742 Karar Tarihi : 17/11/2021 12B. Yarg ılama giderlerinin ba şvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 17/11/2021 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Hicabi DURSUN Muammer TOPAL Üye Üye Recai AKYEL Selahaddin MENTE Ş