a olaylar başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucular farklı dönemlerde a petrol isimli iş yerinde işçi olarak çalışmışlardır başvurucuların iş sözleşmeleri ile tarihleri arasında farklı zamanlarda feshedilmiştir başvurucular tekirdağ mahkemesinin ve sayılı dosyalarında işçilik alacağından kaynaklanan tazminat davası açm
a olaylar başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucular farklı dönemlerde a petrol isimli iş yerinde işçi olarak çalışmışlardır başvurucuların iş sözleşmeleri ile tarihleri arasında farklı zamanlarda feshedilmiştir başvurucular tekirdağ mahkemesinin ve sayılı dosyalarında işçilik alacağından kaynaklanan tazminat davası açmışlardır mahkeme değişik tarihli ve sayılı kararlarla başvurucuların fazla mesai yıllık izin ücreti genel tatil ve hafta sonu ücreti kıdem ve ihbar tazminatı taleplerini kabul etmiş kararlar farklı tarihlerde kesinleşmiştir başvurucular bu defa a petrol isimli iş yerinde asgari ücretin üzerinde maaşla çalıştıklarını iş yerinin sosyal güvenlik kurumuna sigorta primine esas kazançlarını asgari ücret düzeyinde bildirmek suretiyle eksik bildirimde bulunduğunu bu durumun yaşlılık aylığının düşük seviyede kalmasına neden olacağını belirterek eksik bildirilen ücret fazla çalışma ücreti ve diğer prime esas kazançların tespiti istemiyle tekirdağ mahkemesinin sayılı dosyalarında dava açmışlardır mahkeme değişik tarihli ve sayılı kararlarla davaların kabulüne başvurucuların prime esas fark kazançlarının olduğunun tespitine karar vermiştir kararların ortak gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir il dosya bilirkişi raporu aldırılmak üzere kocaeli nöbetçi iş mahkemesine gönderilmiş bilirkişi av es hazırlamış olduğu havale tarihli raporunda özetle davacının açmış olduğu ve dosya içerisinde bulunan işçi alacakları davalarındaki ücretleri de değerlendirilmek sureti ile davacının aylık ücretleri ile fazla mesai ve genel tatil ücretleri hesaplanarak sgk ya bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarları dönemler halinde tespit edilmiştir bilirkişi raporu mahkememizce yasal ve dosya kapsamına uygun bulunmuştur yapılan yargılama iddia savunma sigorta kayıtları bilirkişi raporu mahkememizin karar sayılı dosyaları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalı işverenler tarafından davacının çalıştığı dönemdeki prime esas kazançlarının davalı sgk ya eksik bildirildiği anlaşılmak ile davacının talebi haklı ve yerinde görüldüğünden davanın kabulüne karar verilmesi cihetine gidilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur il davalıların temyizi üzerine kararlar yargıtay hukuk dairesinin tarihli ilamları ile bozulmuştur bozma ilamlarının ortak gerekçesi şöyledir il davanın yasal dayanağı sigortalı ve işverenin sosyal güvenlik kurumuna ödeyecekleri primlerin matrahını teşkil eden sigortalı kazançlarının nelerden ibaret olduğu istisnalarını gösteren mülga sayılı sosyal sigortalar kanununun maddesidir anılan maddede prime esas kazançlar üç bent halinde gösterilmiştir buna göre sigortalılarla işverenlerin bir ay için primlerin hesabında a sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin b prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin c veya kaza mercilerince verilen karar gereğince a ve b fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır başvuru numarası karar tarihi yasa gereğince maddenin fıkrasındaki istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen her türlü gelirden sigorta primi kesilmesi söz konusu olmaktadır sayılı kanunda ücretin tanımı yapılmamıştır fakat m da sözü edilen ücretler kavramı içine asıl ücretle çalışma ücreti hafta tatili ücreti ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi ücretlerinde girdiği kabul olunmaktadır bu ücretlerin sigortalıya fiilen ödenmesi şart olmayıp onun adına o ay için tahakkuk ettirilmiş olması prime esas kazanca dahil edilmesi için yeterlidir asıl ücretin eki niteliğinde bulunan prim ve ikramiyeler prime esas kazançlar olarak brüt tutarları üzerinden ödendikleri aylar itibariyle prime esas tutulur bunların tahakkuk etmiş olması prime esas tutulmaları için yeterli olmamakta ödenmiş olması da aranmaktadır m veya kaza mercileri tarafından verilen karar uyarınca sigortalılara yapılan ödemeler a ve b bentlerinde öngörülen ücret türlerinden ayrımsızdır fark bunların yönetim ve yargı mercilerince verilmiş kararlardan ile sigortalı işçi arasında fazla çalışma ücreti veya prim ikramiye gibi konularda uyuşmazlık çıkar ve mahkemece bu işçilik haklarının ödenmesine karar verilir ve sigorta primlerinin ödeneceği ay içinde bu paralar sigortalıya verilirse bu ödemelerde prim matrahına dahil edilerek prim hesabında göz önünde tutulur bu tür kazançlara salt hak kazanmak bu kazançların prime esas alınması için yeterli bulunmamaktadır mustafa çemberci sosyal sigortalar kanunu şerhi olgaç matbaası baskı davaya konu somut uyuşmazlıkta davacı davalı işverenlere ait işyerinde çalıştığı emekli olması nedeniyle bu işyerinden ayrıldığını belirterek fazla çalışma ücreti de olmak üzere bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemli olarak açtığı davada fazla çalışma ücreti belirlenerek istemin kısmen kabulüne karar verildiği neticeten hükmün yargıtay hd nce onanarak kesinleştiği eldeki davada ise davalı işverenlerin fazla çalışma ücretin sskya bildirilen prime esas kazanca dahil etmediklerini belirterek davalı işyerinden hak ettiği fazla çalışma ücretlerinin de bildirilen kazancına katılarak prime esas tespitini istemekte olup mahkemece kesinleşen yargı kararıyla hak kazanılan fazla çalışma genel tatil ücretlerini dikkate alarak hesaplama yapan bilirkişi raporuna dayalı olarak dönemler halinde prime esas fark kazancın hüküm altına alındığı görülmektedir yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemlerin prime esas kazançlarına dahil edilmesi isabetsiz olup ödenmesi koşuluyla ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi hizmet akdinin önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekir kabule göre prime esas fark kazancın hak kazanılan ayın matrahına dahil edilmesi gerekirken dönemler halinde hesaplama yapılmış olması da isabetsizdir yukarıda açıklanan maddi ve yasal olgular dikkate alınarak yapılacak inceleme ile hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir o halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır il bozma üzerine dosyalar mahkemenin sıralarına kaydedilmiş bozma ilamlarına uyularak yargılamaya devam edilmiştir mahkeme tarihli kararları ile davaları reddetmiştir kararların ortak gerekçesi şöyledir il tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının çalıştığı döneme ilişkin fazla mesai ücretlerinin davalı işverenler tarafından diğer davalı sgk kurumuna eksik bildirildiği bilahare davacının mahkememize açtığı dava sonucunda fazla mesai bayram başvuru numarası karar tarihi genel tatil ücretlerine hak kazandığı sayılı yasanın maddesi gereğince ay içinde hak edilen ücretlerin prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit sigortalıya o ay içerisinde ödenen tutarların prim esas kazanç matrahına dahil olduğu maddenin fıkrasının c bendi gereğince ise a ve b fıkralarında belirtilen ücretler ile prim ve ikramiyelerin ve bu arada ücrete dahil olan bayram genel tatil hafta tatili fazla mesai ücreti gibi ücret niteliğindeki kazançların bir mahkeme kararı ile hak kazanılması halinde ödenmesi koşuluyla ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil hizmet akdinin daha önceden sona ermesi ise yapılan ödemenin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancına dahil edilmesi mümkün olup söz konusu ücret niteliğindeki bu kazançların matraha dahil edilebilmesi için hak kazanılmış olması yeterli olmayıp fiilen ödenmesi de şarttır somut olayda davacının mahkeme kararı ile hak ettiği davacıya ödendiği hususu davacı tarafça verilen kesin mehile rağmen ispat edilmediğinden dolayısıyla yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki fazla mesai hafta tatili niteliğindeki kazançlar fiilen davacıya ödenmediğinden sayılı yasanın bendi gereğince prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi mümkün olmadığından davacı tarafın talebi haklı ve yerinde görülmediğinden davanın reddine karar verilmesi cihetine gidilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur temyiz üzerine kararlar yargıtay hukuk dairesinin tarihli ilamları ile onanmıştır onama ilamları tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiş başvurucular tarafından tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur b hukuk tarihli ve sayılı mülga sosyal sigortalar kanununun maddesinin birinci ve ikinci fıkrası şöyledir sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında a sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin b prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin c veya kaza mercilerince verilen karar gereğince a ve b fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır şu kadar ki ölüm doğum ve evlenme yardımları yolluklar kıdem ihbar ve kasa tazminatları aynı yardımlar ile çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek çocuk ve aile zamları sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz bunların dışında her ne aa altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur sayılı mülga kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların sigorta primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendilerine ait primler tutarını da bu miktara en geç ertesi ayın sonuna kadar kuruma ödemeye mecburdur tarihli ve sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir üncü maddenin birinci fıkrasının a bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir a prime esas kazançların hesabında hak edilen ücretlerin başvuru numarası karar tarihi prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki ve numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır d ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilave edilir toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir bu durumlarda sigorta primlerinin yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve nci madde hükümleri uygulanmaz il o sayılı kanunun maddesinin birinci ve ikinci fıkrası şöyledir üncü maddenin birinci fıkrasının a bendinde belirtilen sigortalıları çalıştıran işveren bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu kanun gereğince hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını ücretlerinden keserek ve kendisine ait prim tutarlarını da bu tutara ekleyerek en geç kurumca belirlenecek günün sonuna kadar kuruma öder hak edilen ancak ödenmemiş olan ücretler üzerinden hesaplanacak primler hakkında da birinci fıkradaki hüküm uygulanır iv