TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KAHRAMAN GÜVENÇ BA ŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2016/15659) Karar Tarihi: 23/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportörler : Ömer MENC İK Yunus HEPER Başvurucu : Kahraman GÜVENÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda açl ık grevi yapan ba şvurucuya disiplin cezas ı verilmes
TÜRKİYE CUMHUR İYETİ ANAYASA MAHKEMES İ BİRİNCİ BÖLÜM KARAR KAHRAMAN GÜVENÇ BA ŞVURUSU (4) (Başvuru Numaras ı: 2016/15659) Karar Tarihi: 23/6/2020 Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 2BİRİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Hasan Tahsin GÖKCAN Üyeler : Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Muammer TOPALYusuf Şevki HAKYEMEZ Raportörler : Ömer MENC İK Yunus HEPER Başvurucu : Kahraman GÜVENÇ I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, ceza infaz kurumunda açl ık grevi yapan ba şvurucuya disiplin cezas ı verilmesi nedeniyle ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ği iddias ına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜREC İ 2. Başvuru 29/8/2016 tarihinde yap ılm ıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yap ılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmu ştur. 4. Komisyonca ba şvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm taraf ında n yap ılmas ına karar verilmi ştir. 5. Bölüm Ba şkan ı taraf ından başvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap ılmas ına karar verilmi ştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örne ği bilgi için Adalet Bakanl ığına (Bakanl ık) gönderilmi ştir. Bakanl ık görüşünü bildirmi ştir. 7. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyanda bulunmu ştur. III. OLAY VE OLGULAR 8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildi ği şekliyle olaylar özetle şöyledir: Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 39. Başvurucu, ba şvuruya konu olaylar ın meydana geldi ği tarihte terör suçundan hükümlü olarak Bolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda (Ceza İnfaz Kurumu) bulunmaktad ır. 10. Başvurucu 3/5/2016 tarihinde Bakanl ığa hitaben bir dilekçe yazm ıştır. Başvurucu; yakla şık 20 y ıl önce 6/10/1996 tarihinde a ğabeyinin faili meçhul bir şekilde öldürüldü ğünü, aradan geçen süreye ra ğmen faillerinin bulunamad ığını ifade etmi ştir. Dilekçesinin devam ında başvurucu, karde şinin ölümünden sorumlu ki şilerin bulunmas ı ve gerekli hukuki i şlemlerin yap ılmas ının sağlanmas ı amac ıyla 4/5/2016 tarihinden itibare n açl ık grevine ba şlayacağını ifade etmi ştir. Başvurucunun açl ık grevine ba şlamas ı üzerine hakk ında disiplin soru şturmas ı başlatılm ıştır. 11. Ceza İnfaz Kurumu Disiplin Kurulu Ba şkanl ığı (Disiplin Kurulu) 11/5/2016 tarihinde, açl ık grevi nedeniyle ba şvurucunun 2 ay süreyle baz ı etkinliklere kat ılmaktan alıkoymak disiplin cezas ıyla cezaland ırılmas ına karar vermi ştir. Disiplin Kurulu; başvurucunun açl ık grevine ba şlad ığının tespit edildi ğini, açl ık grevi nedeniyle Ceza İnfaz Kurumunda düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenli ğin ve disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından idarenin emretti ği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ın kusurlu olarak ihlal edildiğini kabul etmi ştir. 12. Başvurucu söz konusu karara kar şı Bolu İnfaz Hâkimli ğine (İnfaz Hâkimli ği) şikâyette bulunmu ştur. İnfaz Hâkimli ği, başvurucunun açl ık grevi yapt ığının sabit oldu ğunu belirterek şikâyetin reddine karar vermi ştir. 13. Başvurucu, İnfaz Hâkimli ği karar ına itiraz etmi ştir. Bolu A ğır Ceza Mahkemesi, İnfaz Hâkimli ği karar ının usul ve yasaya uygun oldu ğundan bahisle itiraz ı reddetmi ştir. Ret karar ı başvurucuya 4/8/2016 tarihinde tebli ğ edilmiştir. 14. Başvurucu 29/8/2016 tarihinde bireysel ba şvuruda bulunmu ştur. 15. Başvurucunun yapm ış olduğu açl ık grevine ili şkin olarak Ceza İnfaz Kurumu taraf ından baz ı bilgi ve belgeler Anayasa Mahkemesine gönderilmi ştir. Söz konusu bilgi ve belgelere göre ba şvurucu 3/5/2016 tarihinde açl ık grevine ba şlam ış, 14/5/2016 tarihinde açl ık grevini ölüm orucuna dönü ştürmüş, 15/7/2016 tarihinde ise eylemine ara vermi ştir. Daha sonra başvurucu, haftan ın her sal ı gününde açl ık grevine ba şlay ıp çarşamba günü saa t 20.00'ye kadar bu eylemini devam ettirece ğini Ceza İnfaz Kurumuna bildirmi ştir. Son olarak başvurucu 1/9/2016 tarihinden itibaren tekrar ölüm orucuna ba şlam ış, 11/10/2016 tarihinde eylemini tamamen sonland ırm ıştır. 16. Ceza İnfaz Kurumu, ba şvurucunun bahse konu eylemlerine ili şkin olarak düzenli bir şekilde Bakanl ığı bilgilendirmi ştir. Bundan ba şka Ceza İnfaz Kurumu taraf ından eylem süresince ba şvurucunun düzenli bir şekilde sağlık kontrolü yap ılm ış, verilen yiyece k ve içecekleri reddetmesi üzerine kendisine günlük olarak 500 gram şeker, 250 gram tuz ve 2 adet limon sa ğlanm ıştır. 17. Ulusal Yarg ı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yap ılan incelemede başvurucunun Anayasa Mahkemesine birçok ba şvurusunun oldu ğu anlaşılm ıştır. Başvurulardan 2012/494, 2013/3551, 2015/17981 ve 2018/16170 numaral ılar ın başvurucunun yapm ış olduğu açl ık grevleri nedeniyle hakk ında verilen disiplin cezalar ına karşı yap ılan başvurular oldu ğu, 2016/65514 numaral ı başvurunun ise yapm ış olduğu ölüm Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 4orucu s ıras ında ceza infaz kurumunun gerekli tedaviyi yapmamas ına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. IV.İLGİLİ HUKUK 18. 13/12/2004 tarihli ve 5275 say ılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hakk ında Kanun'un 37. maddesinin (1) numaral ı fıkras ı şöyledir: "Hükümlü hakk ında kurumda, düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenli ğin v e disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmas ını emrettiği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ı, kusurlu olarak ihlâl etti ğinde, eylemini n niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalar ı uygulan ır." 19. 5275 say ılı Kanun un 40. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (g) bendi şöyledir: "(2) Baz ı etkinliklere kat ılmaktan al ıkoyma cezas ını gerektiren eylemler şunlard ır: g) Açl ık grevi yapmak." V.İNCELEME VE GEREKÇE 20. Mahkemenin 23/6/2020 tarihinde yapm ış olduğu toplant ıda başvuru incelenip gereği düşünüldü: A. Adli Yard ım Talebi Yönünden 21. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Şerif Ay (B. No: 2012/1181, 17/9/2013) karar ında belirtilen ilkeler dikkate al ınarak geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin yarg ılama giderlerini ödeme gücünden yoksun oldu ğu anlaşılan başvurucunun açıkça dayanaktan yoksun olmayan adli yard ım talebinin kabulüne karar verilmesi gerekir. B.İfade Özgürlü ğünün İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 1. Başvurucunun İddialar ı ve Bakanl ık Görüşü 22. Başvurucu; a ğabeyini öldüren ki şilerin bulunmamas ı nedeniyle açl ık grevine başlad ığını, söz konusu eylemi nedeniyle hakk ında disiplin cezas ı uyguland ığını, bu disiplin cezas ının bir tecrit uygulamas ı olduğunu, eylemini bir cinayetin ayd ınlat ılmas ı amac ıyla yapt ığını belirterek ifade özgürlü ğünün ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. 23. Bakanl ık görüşünde; öncelikle ba şvurucunun ifade özgürlü ğüne yap ılan müdahalenin kanuni dayana ğının ve me şru amac ının bulundu ğu belirtilmi ştir. Bakanl ık görüşünün devam ında müdahalenin demokratik toplumda gereklilik ve orant ılılık ilkeleri çerçevesinde bir de ğerlendirmesi yap ılm ıştır. Bakanl ığa göre söz konusu müdahale disiplini bozan bir eylem nedeniyle gerçekle ştirilmiş olup orant ılı bir nitelik ta şımaktad ır. 24. Öte yandan Bakanl ık; Disiplin Kurulunun ve derece mahkemelerinin takdir yetkileri ile birlikte de ğerlendirildi ğinde, her üç mercinin kararlar ında yer alan gerekçelerin Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 5başvuru konusu disiplin cezas ının verilmesi için ilgili ve yeterli oldu ğunu belirtmiştir. Bundan ba şka Bakanl ık, ilgili kararlardaki tespit ve sonuçlar ın kanunun uygulanmas ı niteliğinde oldu ğunu ve Anayasa'da yer alan hak ve özgürlükleri ihlal eder nitelikte olmad ığını ileri sürmü ştür. Son olarak Bakanl ık; Disiplin Kurulu ve derece mahkemesi kararlar ının adaleti ve sa ğduyuyu hiçe sayan tarzda aç ık bir keyfîlik içermedi ğini, bu anlamda alınan tedbirlerin demokratik toplumda gerekli ve orant ılı olduğunu ifade etmi ştir. 25. Başvurucu, Bakanl ık görüşüne karşı beyan ında genel hatlar ıyla başvuru formunda belirtti ği hukuki iddialar ını tekrarlam ıştır. Başvurucu ayr ıca hukuki olmayan ve somut bir nitelik ta şımayan baz ı iddialarda bulunmu ş ise de söz konusu iddialar ın hukuki bir değerlendirmeye konu edilmesinin mümkün olmad ığı anlaşılm ış ve bu iddialara ili şkin bir değerlendirme yap ılmas ına gerek görülmemi ştir. 2. Değerlendirme 26. Anayasa Mahkemesi, olaylar ın başvurucu taraf ından yap ılan hukuki nitelendirmesi ile ba ğlı olmay ıp olay ve olgular ın hukuki tavsifini kendisi takdir eder ( Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, 16). Anayasa Mahkemesi ceza infaz kurumlar ında yap ılan açl ık grevlerinin bir ifade yöntemi olabilece ğini kabul etmi ştir (Mehmet Ayata, B. No: 2013/2920, 7/7/2015, 24; Kahraman Güvenç (3), B . No: 2013/3551, 14/4/2016, 31). Bu kapsamda ba şvurucunun açl ık grevine ba şvurmas ı nedeniyle hakk ında verilen disiplin cezas ının bir bütün olarak ifade özgürlü ğü kapsam ında değerlendirilmesi gerekti ği sonucuna var ılm ıştır. a. Kabul Edilebilirlik Yönünden 27. Aç ıkça dayanaktan yoksun olmad ığı ve kabul edilemezli ğine karar verilmesini gerektirecek ba şka bir neden de bulunmad ığı anlaşılan başvurunun bu k ısm ının kabul edilebilir oldu ğuna karar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden i. Müdahalenin Varl ığı 28. Yapm ış olduğu bir açl ık grevi eylemi nedeniyle hakk ında disiplin cezas ı uygulanan ba şvurucunun ifade özgürlü ğüne bir müdahalede bulunulmu ştur. ii. Müdahalenin İhlal Oluşturup Olu şturmad ığı 29. Yukar ıda an ılan müdahale, Anayasa n ın 13. maddesinde belirtilen ko şullar ı yerine getirmedi ği müddetçe Anayasa n ın 26. maddesinin ihlalini te şkil edecektir. Anayasa n ın 13. maddesinin ilgili bölümü şöyledir: Temel hak ve hürriyetler, ... yaln ızca Anayasan ın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba ğlı olarak ve ancak kanunla s ınırlanabilir. Bu s ınırlamalar, ... demokrati k toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülülük ilkesine ayk ırı olamaz. 30. S ınırlaman ın Anayasa n ın 13. maddesinde öngörülen ve somut ba şvuruya uygun düşen, kanun taraf ından öngörülme, Anayasa n ın 26. maddesinin ikinci f ıkras ında belirtilen Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 6hakl ı sebeplerden bir veya daha fazlas ına dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine ayk ırı olmama ko şullar ına uygun olup olmad ığının belirlenmesi gerekir. (1) Kanunilik 31. Müdahaleye dayanak olan 5275 say ılı Kanun'un 40. maddesinin (2) numaral ı fıkras ının (g) bendinin kanunla s ınırlama ölçütünü kar şılad ığı sonucuna var ılm ıştır. (2) Meşru Amaç 32. Başvuruya konu müdahalenin Anayasa n ın 26. maddesinin ikinci f ıkras ında yer alan kamu düzeninin korunmas ı meşru amaçlar ı kapsam ında kald ığı anlaşılm ıştır. (3) Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygunluk 33.İfade özgürlü ğü kişinin haber ve bilgilere, ba şkalar ının fikirlerine serbestçe ulaş abilmesi, dü şünce ve kanaatlerinden dolay ı kınanmamas ı ve bunlar ı tek başına veya başkalar ıyla birlikte çe şitli yollarla serbestçe ifade edebilmesi, anlatabilmesi, savunabilmesi, başkalar ına aktarabilmesi ve yayabilmesi anlam ına gelir. Anayasa Mahkemesi çok say ıda karar ında ifade özgürlü ğünün demokrasinin i şleyişi için ya şamsal önemde oldu ğunu belirtmiştir (Bekir Coşkun [GK], B. No: 2014/12151, 4/6/2015, 33-35; Mehmet Ali Ayd ın [GK], B. No: 2013/9343, 4/6/2015, 42, 43; Tansel Çöla şan, B. No: 2014/6128, 7/7/2015, 35-38). 34. Herkes gibi hükümlü ve tutuklular da Anayasa ve Avrupa İnsan Haklar ı Sözleşmesi'nin (Sözle şme) ortak alan ı kapsam ında kalan temel hak ve hürriyetlerin tamam ına (Mehmet Re şit Arslan ve di ğerleri, B. No: 2013/583, 10/12/2014, 65) ve bu ba ğlamda ifade özgürlüğüne de sahiptirler ( Murat Karayel (5), B. No: 2013/6223, 7/1/2016, 27). 35. Öte yandan ifade özgürlü ğünün mutlak bir hak olmad ığı ve Anayasa'n ın 26. maddesinin ikinci maddesinde öngörülen sebeplerle s ınırlanabilece ği unutulmamal ıdır. Bu bağlamda ceza infaz kurumunda bulunman ın kaç ınılmaz sonucu olarak suçun önlenmesi ve disiplinin sa ğlanmas ı gibi kurumda güvenli ğin ve düzenin korunmas ına yönelik kabu l edilebilir gerekliliklerin olmas ı durumunda mahpuslar ın sahip oldu ğu haklara s ınırlama getirilebilecektir ( Murat Karayel (5) , 29). Nitekim bu ilkeye uygun olarak 5275 say ılı Kanun un 37. maddesine göre ceza infaz kurumunda düzenli bir ya şam ın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sa ğlanmas ı bak ımından kanun, tüzük, yönetmelikler ile idarenin uyulmas ını emrettiği veya gerekli k ıldığı davran ış ve tutumlar ı, kusurlu olarak ihlal etti ğinde eyleminin niteli ği ile ağırlık derecesine göre hükümlü hakk ında Kanun da belirtilen disiplin cezalar ı uygulanmaktad ır (AYM, E.2013/6, K.2013/111, 10/10/2013; Murat Karayel (5) , 43, 44; Cihat Özdemir , B. No: 2015/214, 9/5/2018, 22). 36. Olay tarihinde terör suçundan Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak buluna n başvurucu hakk ında açl ık grevi yapmas ı nedeniyle disiplin cezas ı uygulanm ıştır. Anayasa Mahkemesi daha önce açl ık grevinin oldukça hassas ve istisnai bir dü şünce aç ıklama yöntemi olduğunu belirtmi ş; ceza infaz kurumlar ında açl ık grevine ba şvurulduğu hâllerde devleti n ceza infaz kurumunun güvenli ğini ve düzenini sa ğlama yükümlülü ğüne, mutlak kontrolünde bulunan ve bu kurumlarda zorunlu olarak tutulan bireylerin sa ğlıklar ının korunmas ı yükümlülü ğünün ilave olaca ğını ifade etmi ştir. Bunun yan ında aç ıktır ki terör örgütlerini n çağrısı üzerine yap ıldığı ya da örgütsel ba ğlılığı canl ı tutma amac ına yöneldi ği konusunda Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 7makul şüphe bulunan açl ık grevlerinin söz konusu oldu ğu durumlarda da devletin takdir hakk ı daha geni ş yorumlanmal ıdır (Şükrü Y ıldız, B. No: 2015/18720, 9/5/2018, 21; Murat Karaye l (5), 46; Cihat Özdemir, 22). 37. Başvurucu, yüksek güvenlikli bir ceza infaz kurumunda bulunmaktad ır. Yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlar ı, mevzuat ı gereğince terörle ba ğlant ılı suçlardan hükümlü ya da tutuklu olanlar gibi sadece tehlikeli hükümlü ve tutuklu statüsündeki ki şilerin barındığı, fizikî yap ısı, elektrik ve elektronik güvenlik sistemleri ile yönetim plan ı bakımından güvenliği tehdit eden unsurlar ı en aza indirilmi ş, içten ve d ıştan koruma görevlileri ile her tür düzensizli ğe ve kar ışıklığa karşı oluşturulmuş ceza infaz kurumlar ıdır. Söz konusu kurumlarda güvenli ğin sağlanmas ı ve kar ışıklığın önlenmesi, yaln ızca mahpuslar ın ıslah ının sağlanmas ı için değil ayn ı zamanda görevliler dâhil infaz kurumu çat ısı alt ında buluna n herkesin ba şta can güvenli ği olmak üzere her türlü menfaatlerinin korunmas ı için yaşamsal önemdedir. Dolay ısıyla yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda bulunan mahpuslar ın içeriği veya aç ıklama biçimi nedeniyle ceza infaz kurumunun güvenli ğini ve düzenini tehdit ede n veya bozan dü şüncelerinin aç ıklanmas ına müdahale edilmesinde kamu gücünü kullanan otoritelerin çok daha geni ş taktir yetkisi bulunmaktad ır. 38. Somut olaya dönüldü ğünde başvurucunun aradan yakla şık 20 y ıla yak ın bir zaman geçmesine ra ğmen karde şinin ölümünden sorumlu ki şilerin bulunmas ını istemesinin kesinlikle me şru olduğunda hiçbir şüphe bulunmamaktad ır. Bununla birlikte soru n başvurucunun eylemini yüksek güvenlikli ceza infaz kurumu ko şullar ında oldukça uzun bir süre devam ettirmesi ve 20 y ıl önce meydana gelmi ş bir faili meçhul cinayet ayd ınlat ılıncay a kadar eylemini b ırakmaktansa ölümü seçti ğini deklare etmesidir. Ba şvurucu uzunca bir süre eylemini devam ettirmi ş hatta açl ık grevi biçimindeki eylemini bir üst a şamaya ta şıyarak süresiz ölüm orucuna çevirmi ştir. Üstelik ba şvurucunun bir dü şünce aç ıklama yöntemi olarak seçtiği açl ık grevi hassas do ğası nedeniyle Ceza İnfaz Kurumunda sa ğlık ve güvenlik alan ında rutin d ışı bir dizi tedbirin (bkz. 16) al ınmas ını gerektirmi ş, diğer terör mahkûmlar ının da kat ılımıyla büyük kar ışıklıklar ın ç ıkmas ının önlenmesi için Ceza İnfaz Kurumu idaresinin tüm imkân ve kabiliyetini ba şvurucu üzerinde odaklamas ına nede n olmuştur. 39. Başvurucunun eylemi, yaln ızca karde şinin faillerinin bulunmamas ına ilişkin duyduğu tepkinin yetkililere iletilmesinin ötesine geçen ve belirlenebilir olmayan muhatab a karşı bir tepkiye dönü şmüştür. Sonuç olarak yetkililerin dikkatini çekmek amac ıyla açl ık grevi yapmak gibi istisnai bir yola ba şvurmay ı hakl ılaştırmak için dayand ığı gerekçelerle birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucunun yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda bulunmas ının gerektirdi ği sorumlulu ğa uygun davranmad ığı kanaatine ula şılm ıştır. Başvurucuya verilen cezan ın zorunlu bir ihtiyac ı karşılad ığı, uzun süre yap ılm ış olan açl ık grevinden beklenen fayda ile Ceza İnfaz Kurumundaki disiplinin temin edilmesi aras ındaki dengenin sa ğland ığı sonucuna ula şılm ıştır. Öte yandan Ceza İnfaz Kurumu idaresinin takdir pay ı ile birlikte de ğerlendirildi ğinde başvurucuya eylemi nedeniyle verilen 2 ay süreyle baz ı etkinliklere kat ılmaktan al ıkoyma disiplin cezas ının orant ılı olmad ığı da değerlendirilmemi ştir. 40. Aç ıklanan gerekçelerle ba şvurucunun ifade özgürlü ğüne yap ılan müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmas ı nedeniyle Anayasa'n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün ihlal edilmedi ğine karar verilmesi gerekir. Başvuru Numaras ı: 2016/15659 Karar Tarihi : 23/6/2020 8C. Yaşam Hakk ının İhlal Edildi ğine İlişkin İddia 41. Başvurucu, a ğabeyinin gözalt ına al ındıktan iki gün sonra öldürülmü ş olarak bulunduğunu ancak olay ın sorumlular ının yaklaşık 20 y ıldır ortaya ç ıkar ılmad ığını belirterek yaşam hakk ının ihlal edildi ğini ileri sürmü ştür. Başvurucunun 20/6/2016 tarihinde, ayn ı konuya ili şkin ileri sürdü ğü ihlal iddialar ı ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu ğu, Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonun 24/1/2017 tarihli ve 2016/14544 başvuru numaral ı karar ıyla başvurunun bu yönüyle kabul edilemez oldu ğuna kesin olarak karar verildi ği anlaşılm ıştır. Aç ıklanan sebeple ba şvurunun bu k ısm ının mükerrer ba şvuru niteliğinde olmas ı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir. VI. HÜKÜM Aç ıklanan gerekçelerle; A. Adli yard ım talebinin KABULÜNE, B. 1. Ya şam hakk ının ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın mükerrer ba şvuru olmas ı nedeniyle REDD İNE, 2.İfade özgürlü ğünün ihlal edildi ğine ilişkin iddian ın KABUL ED İLEBİLİR OLDUĞUNA, C. Anayasa n ın 26. maddesinde güvence alt ına al ınan ifade özgürlü ğünün İHLAL EDİLMEDİĞİNE, D. 12/1/2011 tarihli ve 6100 say ılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu nun 339. maddesinin (2) numaral ı fıkras ı uyar ınca tahsil edilmesi ma ğduriyetine neden olaca ğından başvurucunun yarg ılama giderlerini ödemekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA, E. Karar ın bir örne ğinin Adalet Bakanl ığına GÖNDER İLMESİNE 23/6/2020 tarihinde OYB İRLİĞİYLE karar verildi. Ba şkan Üye Üye Hasan Tahsin GÖKCAN Burhan ÜSTÜN Hicabi DURSUN Üye Üye Muammer TOPAL Yusuf Şevki HAKYEMEZ