TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEVLÜT KAYA BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/13356) Karar Tarihi: 27/1/2021 Başvuru Numarası : 2019/13356 Karar Tarihi : 27/1/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Mevlüt KAYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari işlemin iptali istemiyle açılan davada hakkani yete aykırı kara r verilmesi ve yargılamanın uzun sürmes
TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASA MAHKEMESİ İKİNCİ BÖLÜM KARAR MEVLÜT KAYA BAŞVURUSU (Başvuru Numarası: 2019/13356) Karar Tarihi: 27/1/2021 Başvuru Numarası : 2019/13356 Karar Tarihi : 27/1/2021 2İKİNCİ BÖLÜM KARAR Başkan : Kadir ÖZKAYA Üyeler : Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Rıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI Raportör : Fatma Burcu NACAR YÜCE Başvurucu : Mevlüt KAYA I. BAŞVURUNUN KONUSU 1. Başvuru, idari işlemin iptali istemiyle açılan davada hakkani yete aykırı kara r verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanm a hakkının ve mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir. II. BAŞVURU SÜRECİ 2. Başvuru 12/4/2019 tarihinde yapılmıştır. 3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön i ncelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur. 4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafında n yapılmasına karar verilmiştir. 5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve es as incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir. 6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 71. maddesinin ( 2) numaralı fıkrası uyarınca başvurunun içtihadın oluştuğu alana ilişkin olduğu değ erlendirilerek Bakanlık cevabı beklenmeden incelenmesine karar verilmiştir. III. OLAY VE OLGULAR 7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili ola ylar özetle şöyledir: Başvuru Numarası : 2019/13356 Karar Tarihi : 27/1/2021 38. Başvurucunun 17/5/2010 tarihinde idare mahkemesinde açtığı da vanın yargılaması 7/12/2018 tarihinde tamamlanmıştır. Başvurucu, deli llerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarının uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan k arar verilmesi ve yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur. IV. İNCELEME VE GEREKÇE9. Mahkemenin 27/1/2021 tarihinde yapmış olduğu toplantıda başvu ru incelenip gereği düşünüldü: A. Makul Sürede Yargılanma Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İdd ia 1. Başvurucunun İddiaları 10. Başvurucu, uzun süren yargılama nedeniyle makul sürede yargı lanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 2. Değerlendirmea. Kabul Edilebilirlik Yönünden 11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğine ka rar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makul sür ede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna kar ar verilmesi gerekir. b. Esas Yönünden 12. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayac ak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayas a Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin şikâyetle i lgili kararını verdiği tarih esas alınır ( Selahattin Aky ıl, B. No: 2012/1198, 7/11/2013, 45-47). 13. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkin idari yargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın k armaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki t utumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliğ i gibi hususlar dikkate alını r (Selahattin Aky ıl, 41). 14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurularda v erdiği kararlar dikkate alındığında 8 yıl 6 aylık yargılama süresinin makul olm adığı sonucuna varmak gerekir. 15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa nın 36. maddesinde güvence al tına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilme si gerekir. Başvuru Numarası : 2019/13356 Karar Tarihi : 27/1/2021 4B. Diğer İhlal İddiaları 16. Başvurucu, delillerin değerlendirilmesi ve hukuk kurallarını n uygulanmasında hata yapılarak adil olmayan karar verilmesi nedeniyle adil yarg ılanma ve mülkiyet haklarını n ihlal edildiğini ileri sürmüştür. 17. Başvurucunun davanın adil yargılanma hakkına ilişkin şikâyet leri yönünden açık bir ihlalin bulunmadığı değerlendirildiğinden açıkça dayanaktan yoksun olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir . 18. Mülkiyet hakkına ilişkin şikâyetleri yönünden ise kiralama s özleşmesinin feshine süresinde dava açılmadığından başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekmektedir. C. 6216 Sayılı Kanun'un 50. Maddesi Yönünden 19. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kurulu şu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun un 50. maddesinin ilgili kısmı şöyledir : (1) Esas inceleme sonunda, ba şvurucunun hakk ının ihlal edildi ğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal karar ı verilmesi hâlinde ihlalin ve sonuçlar ının ortadan kald ırılmas ı için yap ılmas ı gerekenlere hükmedilir (2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar ından kaynaklanm ışsa, ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ırmak için yeniden yarg ılama yapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yarg ılama yap ılmas ında hukuki yarar bulunmayan hâllerde ba şvurucu lehin e tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde dava aç ılmas ı yolu gösterilebilir. Yeniden yarg ılama yapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar ında açıklad ığı ihlali ve sonuçlar ını ortadan kald ıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir. 20. Başvurucu, ihlalin tespitine karar verilmesi talebinde bulun muştur. 21. Somut olayda, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğ i sonucuna varılmıştır. 22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir. V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. 1. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin i ddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA, 2. Diğer ihlal iddialarından adil yargılanma hakkına ilişkin şik âyetler yönünden açıkça dayanaktan yoksun olmas ı, mülkiyet hakkına ilişkin şikâyetler yönünden başvuru yollar ının tüketilmemi ş olmas ı nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, Başvuru Numarası : 2019/13356 Karar Tarihi : 27/1/2021 5B. Anayasa nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE, C. 364,60 TL harçtan oluşan yargılama giderinin başvurucuya ÖDEN MESİNE, D. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun Hazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmas ına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadar ge çen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA, E. Kararın bir örneğinin bilgi için Denizli İdare Mahkemesine (E .2015/654, K.2015/1021) GÖNDERİLMESİNE, F. Kararın bir örneğinin bilgi için Danıştay Sekizinci Dairesine (E.2016/11276 K.2018/7973) GÖNDERİLMESİNE, G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE 27/1/ 2021 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi. Başkan Üye Üye Kadir ÖZKAYA Engin YILDIRIM Celal Mümtaz AKINCI Üye Üye Rıdvan GÜLEÇ Basri BAĞCI